ĉiam iel pasigi sian tempon en agrabla maniero... Mi legos ĝis
noktomezo, se la legado plaĉos al mi, alie mi legos ĝis la deka,
aŭ ĝis la dekunua. Se tiam li ankoraŭ ne estos vekiĝinta, tiam li
nepre daŭrigos dormadi ĝis morgaŭ matene.
-- Kaj kion vi faros post via legado?
-- Tio dependas de cirkonstancoj. Eble mi enlitiĝos.
-- Sed se okaze li tamen vekiĝos dum via dormado?
-- Nu, li vekiĝu.
Sinjorino Bus alpaŝis al la kanapo kaj rigardis ekzamene la
dormanton.
-- Sed, ni ja tute ne konas lin; povas esti, ke li estas malbonfarulo
aŭ krimulo, li ja povos mortigi nin ĉiujn, ĉar li aspektas kiel
vera bandito.
-- Jes, li estas malpura kaj tute kovrita je polvo, sed kial li
mortigus?
-- Kompreneble por priŝteli nin.
-- Mi estas responda, nur kvietiĝu. Mi antaŭzorgos, ke li ne
mortigos nin. Se bezone, mi ŝnurligos liajn manojn kaj piedojn same
kiel la pigmeoj de Liliputo ŝnurligis Guliveron.
-- Li povas mordrompi la ŝnurojn.
-- Tion li eble povos... Nu, mi pripensos la bezonajn antaŭzorgojn.
Daŭre rigardante la viron sur la turnita kanapo, ŝi diris post
momento:
-- Kiel vi eksciis, ke li estas maristo?
-- Rigardu al lia mano, ankro estas tatuita sur ĝi kaj tion ni vidas
nur ĉe maristoj.
-- Ŝajnas al mi, ke li havas ĝibon.
-- Li havas, ĉiu homo havas sian specialaĵon. Ekzemple vi havas
belajn harojn.
La sinjorino sin sentis flatata kaj ridis.
-- Vi estas stranga sinjoro --, ŝi diris bonhumore.
-- Vi pravas; tio estas mia specialaĵo, kaj la maristo, kiu nun
estas mia gasto, havas korpan specialaĵon, nomitan „ĝibo“... Vi
vidas: ĉiu havas siajn ecojn kaj aĵojn, kaj tio estas feliĉiga,
ĉar se ĉiuj virinoj posedus tiajn harojn, kiajn ekzemple vi, tiam
ja tute ne ekzistus „belaj“ haroj, ĉar la belaj ekzistas nur
tial, ĉar ankaŭ malbelaj troviĝas sur la homaj kapoj.
-- Ĉu li restos provizore tie ĉi?
-- Tio dependos de cirkonstancoj. Morgaŭ matene ni priparolos tion
plue. Mi petas: veku min je la sepa horo, se tiam mi ankoraŭ ne
estos leviĝinta, kaj alportu tiam teleron kun tri acidaj haringoj
kaj pecon da pano por li, kaj la ordinaran matenmanĝaĵon por mi.
-- Tri acidaj haringoj!?
-- Jes; ĉiu viro, kiu vekiĝas, post kiam li ebriiĝis, tre amas
acidajn haringojn kun peco da pano.
-- Nu, mi ĝin alportos --, kaj turnante sin, la sinjorino eliris kaj
malfermis post si la pordon de la ĉambro.
La du viroj restis solaj. La maristo dormis kaj ronketis de tempo al
tempo, la alia prenis libron kaj eklegis el „Etiko“ de Spinoza.
Tiu libro, originale verkita en la latina lingvo, estas tradukita en
preskaŭ ĉiujn lingvojn de Eŭropo.
Li legis el la kvara parto de la holanda eldono. Tie staras sub la
57a tezo:
„Vanta homo amas esti ĉirkaŭita de parazitetoj kaj flatistoj,
sed li evitas la renkontiĝon de nobele-pensantoj, ĉar: Tromemfido
estas ĝojo, naskita el tio, ke iu sin mem pli multe fidas ol li
indas. Vanta homo kiel eble plej multe klopodas plifortigi sin en tiu
falsa opinio. Tial li ŝatos la akompanon de parazitoj kaj flatistoj
(ne estas bezone difini pli klare, kio ili estas, ĉar ĉiu konas
ilin) kaj evitas la akompanon de nobele-pensantoj, kiuj ŝatas lin
laŭ lia indeco...“
Li pripensis pri tiu tezo dum kelka tempo; tiam li legis plue kun
atento, jen kapjesante, jen kapskuante nee, ĉar kelkaj tezoj estis
al li tiel malfacile kompreneblaj, ke li multfoje devis relegi
ilin. La maristo dume ronketadis tute ne turmentante sian cerbon pri
filozofiaj tezoj kaj problemoj, nek pri la Etiko de la fama holanda
filozofo Spinoza.
Horoj pasis, kaj kiam fine la naŭa eksonis, la leganto formetis
sian libron, ekpromenis tien kaj reen en la ĉambro, eksidis antaŭ
la fenestro por postrigardi la homojn, kiuj sub li sur la strato
preteriris; kaj kiam li pasigis tiel pluan horon, li refoje ekstaris
kaj alpaŝis al sia gasto, kiu ronketis kaj kuŝis tiel kviete,
kvazaŭ li jam neniam ekvekiĝus. Tiel (sed ne ebria) kuŝis ankaŭ
Guliver, kiam la loĝantoj de Liliputo lin trovis.
La Liliputanoj ŝnure ligis la dormanton, ĉar ili timis lin.
Ŝajnis tamen ridinde al la longa pensionulo, ŝnurligi tiun
ĝibhavan viron, kiu aspektis tiel sendanĝera.
Li ekpensis momenton. Tiam li tiris el la tirkesto de la tablo
ŝnur-volvaĵeton kaj ligis la ekstremaĵon ĉirkaŭ unu el la
kruroj de la maristo. Farinte tion, li laŭirigis la ŝnuron trans
la kanapan dorson malsupren, tiam laŭ post la kanapa piedo kaj de
tie al la pordo kontraŭ la kanapo. Malferminte tiun pordon, li
eniris malgrandan ĉambron, utilantan kiel lia dormejo. Li kuŝiĝis,
demetinte nur ŝuojn, jakon kaj veŝton, ektiris la ŝnuron, ĝis
kiam ĝi estis streĉita kaj ligis ĝin sur sian pulson.
La du kuŝantoj nun estis kvazaŭ telegrafie unuigitaj unu al la
alia, tiel ke la plej malgranda movo de la maristo nepre devus veki
lian gastiganton, kaj ĉi tiu, konvinkite, ke ĉio aranĝiĝos plue
per si mem, fermis la okulojn kaj baldaŭ ekdormis.
Dua Ĉapitro.
Vekiĝo de l' gastiganto -- Etiko de Spinoza -- Vekiĝo de l'
gasto -- Acidaj haringoj -- Hago anstataŭ Roterdamo -- Malgraŭvola
ŝipforkurinto -- La rakonto de la ruso -- La horloĝa ĉeno --
Johano, Ivan kaj la Insulano -- Pri perdita monujo kaj belaj
fraŭlinoj -- Farota promenado al Patersburgo -- La ekspozicio -- La
eksfiŝkaptisto kaj kiel lia edzino akiris okulvitrojn -- Lumturo kaj
bela vojo -- Pri promenantaj reklamiloj -- Don Kiĥoto kaj Sanĉo
Panza.
La postan matenon, kiam apenaŭ la kamena horloĝo sonigis la sepan,
la longa dormanto vekiĝis. Li malfermis la okulojn kaj tuj ekpalpis
al si la pulson, ĉirkaŭ kiu la kordo estis ligita. Tiam li eksidis
malrapide. La kordo, ankoraŭ streĉita kiel telegrafia interligilo,
sin etendis, kiel la antaŭan vesperon, de la lito ĝis la kanapo;
la ĝiba dormanto sekve devis kuŝi ankoraŭ en la sama sintenado,
en kiu lin lasis lia gastiganto. Ĉi tiu senbrue leviĝis, ekstaris
sur la plankon, malligis la ŝnuron de la pulso kaj ĵetrulis la
kordbuleton sub la kanapon. Tiam li iris sur la piedfingroj al sia
gasto, klinis sin super la dorson de la kanapo kaj rigardis la
mariston, kiu kuŝis ankoraŭ surdorse. Kviete la ruso spiris, kaj
ŝajnis, kvazaŭ li tute ne sin movis dum la nokto.
-- Li vekiĝu per si mem --, pensis la filozofo, kaj li iris returne
al sia dormejo, almetis la ŝuojn kaj la veŝton, sin lavis, kombis
al si la harojn kaj eksidis antaŭ la tablo kun la vizaĝo turnita al
la kanapo.
-- Li ja vekiĝos per si mem --, li diris, -- mi atendos --, kaj li
atendis, enpoŝigis ambaŭ manojn, rekte etendis la krurojn antaŭ
sin, tiel ke ili elstaris malproksime el sub la alia flanko de la
tablo. Tiam li enprofundiĝis en pensojn, el kiuj lin fine vekis
sinjorino Bus. Ŝi eniris kun la matenmanĝaĵo por sia pensionulo
kaj kun la haringoj por la fremda maristo.
-- Bonan matenon, sinjoro; vi jam leviĝis?
-- Jes, sinjorino.
-- Kaj li? -- La sinjorino ĵetis rigardon al la kanapo.
-- Mia gasto?... Ho, li dormas, ne mortiginte vin, nek vian edzon,
nek iun alian en la domo.
-- Ĉu vi ne vekos lin?
-- Ho ne!... Oni ne veku ebriiĝintan viron. Estas plej bone, se li
tute fordormas sian ebriecon.
La sinjorino metis la manĝaĵojn sur la tablon kaj diris:
-- Mi tuj alportos la kafon, sinjoro.
-- Mi ekmatenmanĝos, kiam mia gasto estos vekiĝinta; li eble
manĝos nur la haringojn. Se mi deziros kafon, vi alportu ĝin poste;
mi sciigos tion, se bezone.
Sinjorino Bus, scivola kiel ĉiuj virinoj, alpaŝetis al la kanapo,
rigardis la dormanton kaj suprentiris la nazon kvazaŭ por diri, ke
la maristo aspektas malpura, tiam ŝi eliris la ĉambron, ĉar la
vizaĝo de la filozofo esprimis klare, ke li ne sentis inklinon al
babilado. Ŝi malsupreniris al sia kuirejo, lasante la pensionulon
kaj la fremdulon kun la matenmanĝaĵo solaj.
La pensionulo manĝis, prenis „Etiko“ de Spinoza por agrable pasigi
sian tempon kaj legis:
„_Ambicio_ estas trograndigata deziro al gloro. _Klarigo._ Ambicio
estas la deziro, per kiu ĉiuj emocioj estas instigataj kaj
plifortigataj; kaj tial ĉi tiu emocio povas esti regata tiel
malfacile. Ĉar tiel longe, kiel la homo estas regata de ia deziro,
li samtempe estas animata de ĉi tiu deziro. Cicero diras: La plej
bonaj homoj plej amas la gloron. Eĉ filozofoj skribis siajn nomojn
sur verkoj, traktantaj pri la malkonfesado de la gloro, kaj tiel plu.“
La leganto sencele rigardis antaŭ sin pensante: Mi sekve _ne_
estas bona homo, ĉar mi tute ne amas la gloron..., nu, mi ne estas
kulpa en tio, tiel mi naskiĝis, tiel mi mortos, kaj li legis plue:
„_Diboĉemo_, estas malmodera deziro aŭ dezirego al bongustaj manĝaĵoj.
_Drinkemo_, estas malmodera deziro al alkoholaĵo...“
Li denove pripensis kaj vole-nevole direktis la okulojn al la kanapo,
kiu en tiu momento komencis tremeti, kaj tuj poste ekaperis super la
apogilo la altaj ŝultroj kaj la ĉiuloken disstarantaj haroj de la
ĵus vekiĝinta maristo. Lia vizaĝo estis kaŝita post la ŝultro,
ĉar li rigardis rekte antaŭ sin. Post momenteto li diris kelkajn
vortojn en rusa lingvo. La filozofo, kvankam ne komprenante ilin,
tuj konjektis, ke tiuj vortoj signifas: „Kie mi estas?“, ĉar tion
ordinare ĉiu demandas, vekiĝante en la cirkonstancoj, en kiuj sin
trovis la maristo. Li tial responde diris germane:
-- En bona haveno.
La maristo, aŭdante ĉe sia flanko nekonatan voĉon, turnis la kapon
dekstren, kaj ekvidante post tablo nekonatulon, kiu rigardis lin
ridetante, li kredis sonĝi.
-- En bona haveno!? -- li diris post momento... Sed kie?
Tiam vidante la ŝnuron, per kiu estis ligita lia kruro, li demandis
germane:
-- Kial oni ŝnurligis min?
-- Ĉar sinjorino Bus timis, ke vi mortigus dum la nokto ĉiujn
ŝiajn samhejmanojn.
-- Ke mi mortigus...!?
-- Jes, tion ŝi timis... Nu, rigardu vin en la spegulo kaj vi
ekvidos, ke vi aspektas kiel vera mortigisto kaj bandito. Mi tial
ligis vin kiel la pigmeoj de Liliputo ligis Guliveron, sed mi ne uzis
tiom da ŝnuroj kiom ili, ĉar mi opiniis tion superflua.
-- Mi ne konas Guliveron, nek ankaŭ Liliputon...
Dirante tion, li refoje rigardis al la ŝnuro, poste al la ĉe la
tablo sidanto kvazaŭ por peti klarigon, sed ĉar la sidanto nur
ridetis, li fine malligis la ŝnuron kaj demandis konfuzite:
-- Nu, sinjoro; diru al mi, mi petas, kiel mi venis ĉi tien.
-- Ĉu vi ne memoras?
-- Ne, mi nur memoras, ke netaŭgaj buboj turmentetis min, kiam mi
volis ripozi momenton ĉe arbo en ... tiu parko...
-- Kial ili vin turmentetis?
-- Mi ne scias..., eble mi trinkis glaseton tro multe da brando...,
tiam mi perdis la vojon al ... mia ŝipo...; mi laciĝis..., mi
sidiĝis por ripozi momenton ... ĉe tiu arbo...
-- Vi tamen elektis strangan lokon por ripozi.
La maristo, kiu, kiel ni scias, estis ruso kaj parolis la germanan
lingvon nur kriple, pripensis por serĉkolekti ĝustan esprimon, per
kiu li povus senkulpigi sin; li tamen serĉis vane, ĉar li eligis
nur kelkajn malklarajn frazetojn, en kiuj li uzis almenaŭ dekfoje la
adverbon germanan „_da_“, signifantan „_tiam_“. Estis klare, ke li
hontis pro sia konduto, kaj la filozofo, rimarkante tion, tiris lin
el la embaraso, dirante:
-- Kompreneble; vi trinkis tro multe.
-- Jes, kaj tiam mi ekripozis..., kaj tiam la buboj venis...
Refoje li eksilentis, kaj kiel eble plej bone ordigante siajn harojn
per la fingroj, li subite diris:
-- Kaj forŝtelis de mi mian ĉapon.
-- Vi eraras, via ĉapelo kaj viaj ŝuoj kuŝas sub la kanapo.
-- He! ... vere!?... Nu, tiam mi eraras, ... pardonu al mi.
La maristo rigardis ĉirkaŭe; post momenteto li diris, klakinte la
lipojn:
-- Sinjoro, ne ofendiĝu ... mi soifas terure.
-- Kompreneble; post ebrieco sekvas soifo. Ĉu vi deziras tason da
kafo?
La maristo rigardis antaŭ sin, tiam li respondis konfuzite:
-- Mi preferas akvon.
-- Bone, vi trinkos akvon, kaj se vi havas apetiton, vi povos manĝi
la jenajn haringojn.
-- Ĉu haringojn!? ... ho, volonte.
-- Bonege, do leviĝu; lavu vin en mia dormejo jen post mi; kombu al
vi la harojn per mia kombilo, trinku tiom da akvo kiom vi deziras,
ĝi staras en karafo sur la tablo, tiam eksidu tie antaŭ mi kaj agu
kvazaŭ vi estus hejme.
La maristo rampis kiel simio trans la apogilon de la kanapo kaj
eniris la montritan dormejon. Kiam post kelka tempo li revenis kun
purigitaj vizaĝo kaj manoj kaj kombitaj haroj, li alpaŝis al la
kanapo, kaptis la ŝuojn kaj almetante ilin, li diris:
-- Mi nun ekmemoras, ke vi forpelis tiujn bubojn... Kara Josefo! kiel
mia pantalono estas kovrita per polvo... Ĉu vi havas broson?
-- Vi bone ekmemoras... Broso estas en la brosingo flanke de la
kanapo.
La maristo purigis sian pantalonon, dirante:
-- Jes, mi nun memoras..., vi forpelis ilin; tiam vi helpis al mi
ekstari; kaj tiam ni duope eliris tiun parkon, kaj tiam..., tiam, nu
tiam... Sinjoro, mi ne memoras, kio okazis poste, sed mi dankas vin
pro via helpo; ... vi estas bona viro... --. Dirinte tion, li donis
la manon al sia protektinto, kiu respondis:
-- Ĉu vi opinias min bona viro?
-- Jes, tre bona viro.
-- Nu, vi ne samopinias kun Spinoza, ĉar Spinoza opinias laŭ
filozofia vidpunkto, ke mi ne estas bona viro.
-- Spinoza...!? Mi ne konas Spinoza, sed se li opinias tiel, ... tiam
li estas azeno.
-- Ni nun ne disputu pri tio... Prenu seĝon, eksidu tie tuj antaŭ
mi kaj manĝu viajn haringojn.
La maristo obeis, manĝis la haringojn kaj diris:
-- Sinjoro, mi refoje dankas.
-- Kaj kiel vi nun sentas vin?
-- Bonege!
-- Vi estas maristo, ĉu ne vere?
-- Rusa maristo. Kiel vi divenas, ke mi estas maristo?
-- Rigardu nur vian manon, ĝi estas tatuita. Ĉu vi estas jam longan
tempon en ĉi tiu urbo?
-- Mi alvenis hieraŭ posttagmeze.
-- Mi proponas, ke vi estu mia gasto hodiaŭ; vi eble dezirus viziti
la vidindaĵojn de la urbo?
-- Mi tre dezirus, sed je la deka mi devas esti surŝipe.
-- Surŝipe!?
-- Jes, mia ŝipo forvojaĝos la dekunuan horon.
-- Kien? -- La gastiganto ridetis mistere, kiam li demandis tion.
-- Patersburgon[11].
-- Sed diru, mia kara rusa amiko, kie do estas via ŝipo?
-- Sur Y.[12]
-- Sur la Y.!?... En Amsterdamo?
-- Ho ne, mi trompiĝas, la pasintan jaron ĝi kuŝis tie.
-- Kaj nun?
-- Ĉe Feyenoord[13], en Roterdamo.
-- Sed, ĉu vi opinias esti nun en Roterdamo?
La maristo surprizite rigardis al sia gastiganto kaj demandis:
-- Kie alie?
-- Nu, mia kara, vi ne estas en Roterdamo, sed en Hago kaj estas
neeble al vi esti surŝipe je la deka.
La maristo salte leviĝis kun terurigita vizaĝo, ekkriante:
-- Kion vi diras!?... Mi ne estas en Roterdamo!?
-- Vi estas en Hago.
-- Ho, kara Josefo! ... mi venos tro malfrue, la ŝipo foriros sen
mi... La konduktoro de la vagonaro informis min malbone; li diris:
„Vi estas en Roterdamo“. Mi do eliris el la vagonaro..., eniris la
urbon por trinki glaseton da brando..., tiam...
-- La ceteron mi jam scias.
-- Sed kion mi faros!?... La ŝipo foriros sen mi...
-- Nu, ĝi foriru!... Kio fariĝis, tio jam ne refariĝos kaj kio
pasis, tio ne revenos...
La maristo iris tien kaj returnen en la ĉambro kaj aspektis tiel
malesperanta, ke lin kompatis la filozofo, kiu tamen restis kvieta
kaj diris plue:
-- Rekvietiĝu, mia amiko, kontraŭ faro farita ne helpas medito...
-- Sed la kapitano ... la ŝipestro konsideros min kiel forkurinton...
Ho Dio! kion fari?
-- Kuiru viajn pizojn, mia kara; kuiru viajn pizojn! Ĉio fariĝos
bona kaj ĉio aranĝiĝos per si mem.
La maristo iris al la kanapo, klinis sin por ekkapti sian ĉapelon;
tiam pendigante ĝin sur sian pugnitan manon, li svingis la alian en
malespero kaj diris:
-- Kion do fari!?... La ŝipo foriros sen mi!...
-- Jes; post unu horo, kaj ne estas rimedo kuratingi ĝin. Mi do
konsilas al vi denove: Kuiru viajn pizojn, sidiĝu, rekvietiĝu kaj
restu provizore mia gasto... Ĉio aranĝiĝos per si mem.
La konsternita ruso, komprenante nur malmultajn el la al li adresitaj
vortoj, eksidis kaj diris:
-- Mi povos esplori, ĉu aliaj ŝipoj iros Patersburgon.
-- Vi povos, sed restu ĉe mi hodiaŭ kaj tiel longe, kiel estos
necese; morgaŭ ni aranĝos viajn aferojn, kaj nun rakontu al mi
kviete, kiel ĉio fariĝis.
-- Nu, mi rakontos...
Li pripensis momenton, turnadis la ĉapelon sur la pugnita mano kaj
ekrakontis:
-- Mia ŝipo venis el Londono la dekduan de tiu ĉi monato; ni
aliris al Roterdamo, kie ĝi devis resti tri tagojn... Mi diris al
mi: Ivan, mi diris, vi uzos tiujn tagojn por rigardi ankoraŭ unu
fojon Amsterdamon kaj Roterdamon, ĉar pasis jam kvin jaroj, kiam
mi estis en Amsterdamo... Nu, tiam mi unue iris Amsterdamon kaj
rigardis ĝin..., tiam mi reiris Roterdamon, kaj kiam mi kredis esti
en la stacidomo de ĉi tiu urbo, mi demandis la konduktoron, ĉu mi
estas en Roterdamo. Jes, li diris...; nu, tiam mi eliris la vagonon
kaj la stacidomon, kaj promenis en la urbon... Mi pensis: la urbo
aspektas iom alie ol antaŭe, sed ĉar mi trinkis kelkajn glasetojn,
mi ne multe pensis pri tio..., tiam mi ekpromenis kaj promenadis...,
tiam mi eniris trinkejon... Multaj fraŭlinoj estis tie..., belaj
fraŭlinoj, ho, tre belaj!... Mi regalis ilin..., ili estis gajaj;
mi same estis gaja kaj ekkantis kaj mi amuziĝadis bone...; tiam
mi trinkis ankoraŭ kelkajn glasetojn da brando ... vera Skidama
brando...; tiam la belaj fraŭlinoj lasis min sola kaj mi eliris la
trinkejon kaj promenadis tra multaj stratoj...; tiam mi venis en
tiun parkon ... mi eksidis ĉe tiu arbo por ripozi...; tiam la buboj
mokridis kaj turmentetis min..., kaj tiam...
-- Tiam mi venis por malebligi, ke policanoj arestus vin por ĵeti en
malliberejon.
-- Jes, same kiel okazis al mi antaŭ kelkoj jaroj en Patersburgo.
-- Ĉu tio sama okazis jam antaŭe?
-- Feliĉe, jes, ... ĉar tiam mia ŝipo, kun kiu mi devus forveturi,
pereis kaj fundiris, kaj mi ne dronis kiel la aliaj maristoj ... do,
estis feliĉe, ke tiam mi trinkis iom tro multe, ĉar pro tio la
policanoj ĵetis min en malliberejon.
Ĉe tiuj vortoj li rigardis dekstren kaj maldekstren al la piedoj
de sia seĝo, kie kelka brueto altiris lian atenton; vidante, ke
ambaŭflanke de la seĝo elstaris el sub la tablo longa kruro, li
subite demandis:
-- Kio estas tio...?
-- Nur miaj kruroj.
-- Ho jes, viaj kruroj..., ili estas tro longaj por meti sub la
tablon... -- Tiam li rigardis ĉirkaŭe kaj diris plue:
-- Ne ofendiĝu, sinjoro; sed vi havas belegan ĉambron kaj belegan
domon.
-- La domo ne estas mia, kaj ĉi tiujn apartamentojn mi luis.
-- He! ... do vi ne estas la posedanto?
-- Mi estas maristo, aktoro, promenanta reklamilo kaj cetere.
-- Maristo!?...
Subite stranga rideto aperis sur la vizaĝo de Ivan (la leganto
sendube jam rekonis lin), kaj direktante la okulojn sur la ventron
de sia gastiganto, li forĵetis la ĉapelon ankoraŭ pendantan sur
lia pugno, kaj svingante kelkfoje la manojn supren, kvazaŭ li supren
ĵetus kaj rekaptus du pilkojn, li ekkriis:
-- Sinjor' kolego! ... mi petas ... ekstaru! ... ekstaru!!
-- Kial ekstari?
-- Mi tuj diros tion...; ekstaru, mi petas! ... ekstaru!!
-- Nu, se mi povas fari al vi plezuron per tio, mi ekstaros.
La longa maristo, aktoro, promenanta reklamilo kaj cetere, tiris al
si la krurojn, posten ŝovis la seĝon kaj ekstaris.
La okuloj de Ivan denove sin fiksis sur lian ventron kaj jen pendis
de la veŝtopoŝo ĝis butontruo, ĉeno farita el brilantaj moneroj.
La rideto de Ivan ŝanĝiĝis en esprimon, kiu montris grandan
surprizon kaj ĝojon; li same ekstaris, altigis ambaŭ manojn kaj
ekkriis:
-- Mi trovis!... Mi trovis!... Vi estas Johano!
-- Jes, mia kara, mi estas Johano; sed kiel vi eksciis tion?
-- Per la ĉeno..., la ĉeno de la moneroj, kiujn donis al vi Jafet.
-- Jafet!?
-- Jafet, via amiketo de la insuleto, kies nomon mi ne konas.
-- Ĉu _vi_ konas tiun knabon?
-- Ĉu _mi_ lin konas!?... Ĉiu en Patersburgo lin konas.
-- Li do estas en Patersburgo?
-- Jes!... Ho, tio estas stranga historio...; mi rakontos ĝin ...
eksidiĝu, mi petas, kaj mi rakontos... Ho, kiel li ĝojos!
Ili eksidis kaj Ivan rakontis:
-- Mi estis surŝipe de „Petro la Granda“, kaj sur la maro ne
malproksime de la holanda marbordo. Mi estis kuiristo kaj okaze
enrigardis en la maron. Tiam mi ekvidis boaton. Mi diris al mi:
Ivan, mi diris, io neordinara estas kun tiu boato, ĉar mi ne vidas
maristojn en ĝi. Tiam mi rigardis pli atente..., neniu homo videbla.
Tiam mi diris al mia kuireja servisto: Petro, mi diris, iru al la
ŝipestro kaj diru, ke malplena boato naĝas en la maro. Tiam la
ŝipestro venis kaj mi montris la boaton. Tiam li prenis la vidilon
kaj ekzamenis... -- Ĝi estas senhoma --, li diris. Tiam du maristoj
alremis per boato al tiu boato kaj revenis kun ĝi. Tiam ĝi estis
supren tirata sur la ŝipon kaj en la boato kuŝis knabo kaj kesto...
Sub la kesto estis mortinta hundeto. La knabo estis duone mortinta,
sed rekonsciiĝis poste. Li estis bela knabo ... buklaj brunaj haroj
... nigraj okuloj ... sed li parolis tian strangan lingvon, nek
holandan, nek germanan, nek anglan, nek francan, nek alian konatan...
Neniu el la maristoj povis paroli kun li. Tiam li ŝipiris kun ni al
Patersburgo. Tie ni duope (li kaj mi, ĉar ni estas bonaj amikoj)
iris surborden; li deziris vidi la urbon. Tiam ni eniris trinkejon
kaj mi trinkis glaseton tro multe... Tiam ni plue promenadis sur la
stratoj kaj la bubaĉoj mokis kaj turmentetis min. Tiam mi volis
forpeli ilin, sed falis tra vitro de butiko. Tiam policanoj arestis
min kaj ĵetis en malliberejon, kaj kiam mi forlasis ĝin post
kelkaj tagoj, la knabo estis malaperinta. Tiam mi lin serĉis, sed
ne trovis. Tiam mi reiris maron sur alian ŝipon, ĉar „Petro la
Granda“ estis forveturinta sen mi, sed ĝi pereis kaj fundiris,
kiel mi jam diris. Post kelkaj jaroj mi revenis Patersburgon kaj
unu vesperon mi iris al koncerto kaj aŭdis la faman violoniston
Romeskaŭ. Tiam mi refoje trinkis dum la paŭzo tro multe da brando
kaj kolegoj rekondukis min surŝipen. La postan tagon vizitis min en
mia ŝipa kuirejo tiu sama violonisto, kaj je mia ĝojo mi eksciis,
ke li estas mia malaperinta bubo Jafet. Tiam li parolis flue la rusan
lingvon kaj li rakontis pri siaj aventuroj kaj pri sia amiko Johano.
Tiam mi promesis al li serĉi lian amikon, ĉar tiu amiko sola scias,
kie Jafet naskiĝis, ĉar Jafet ĝis nun ne scias, kie loĝas liaj
gepatroj, nek kie kuŝas la insuleto, sur kiu li naskiĝis. Sed nun
per vi li ekscios tion... Do, dank' al la glaseto, kiun mi trinkis
tro multe, vi trovis min en tiu parko, mi trovis vin per la ĉeno kaj
Jafet retrovos siajn gepatrojn... Sekve: Vivu la brando!!
Dum Ivan rakontis, Johano aŭskultis kun ĉiam pligrandiĝanta miro,
kaj kiam la rakonto finiĝis, li demandis:
-- Ĉu tiu knabo fariĝis violonisto!?
-- Jes, kaj tre fama, sed spite tion li ne fariĝis fiera; li tamen
bedaŭras, ke li ne scias, kiuj estas liaj patro kaj patrino kaj kie
ili estas.
-- Nu, mi sciigos tion al li. Liaj gepatroj eble vivas ankoraŭ. Ĉu
vi scias la adreson de la knabo?
-- Jes, ĝi sidis en mia monujo.
Ivan enpoŝigis la manon por aperigi la monujon, li tamen enpoŝigis
la malĝustan manon, ĉar la dekstra poŝo estis malplena. Li sekve
enpoŝigis la maldekstran manon kaj ... ekpaliĝis, dum li murmuretis
kelkajn vortojn en al Johano nekonata lingvo, sed kiujn tiu tuj
divenis.
-- Ĉu vi perdis la monujon? -- li demandis.
-- Jes, mi ĝin perdis..., ho sankta Josefo! -- kaj li estis
ploronta, sed retenis la larmojn.
-- Eble la belaj fraŭlinoj de la trinkejo ĝin forprenis, ĉar
fraŭlinoj en tiaj trinkejoj ne estas tre honestaj kaj fidindaj.
-- Diablo! Mi tuj aliros tien; en la monujo sin trovis ne nur la
adreso de Jafet, sed ankaŭ cent holandaj guldenoj...
-- Kiujn vi neniam reakiros.
-- Tiam mi plendos ĉe la policestro.
-- Kiu mokridos vin.
-- Kial?
-- Ĉar neniu havas aferojn ĉe tiuj belulinoj.
-- Kion do fari?
-- Kuiru viajn pizojn!
-- Kion?
-- Mi pripensu fojon... Via mono estas neakireble perdita, same kiel
la adreso de nia amiko. Sed diru, mi petas: Kial li forlasis boate
kaj tute sola la insulon de siaj gepatroj?
-- Ĉu vi ne scias!? ... por serĉi _vin_.
-- Por serĉi _min_?
-- Tion li diris al mi, sed kompreneble li ne trovis vin, ĉar vi ne
estis en Patersburgo, sed en Hamburgo.
-- Se li intencis min serĉi, tiam estas nun mia devo, serĉi lin
reciproke, kaj mi iros Patersburgon.
-- Per ŝipo?
-- Tio dependas de cirkonstancoj. Eble mi ne iros per ŝipo, ĉar
provizore mi ne volas refariĝi maristo. Se restos al mi sufiĉa
mono, mi iros vagonare; sed tio estos tro multekosta..., nu, tiam mi
iros piede.
-- Piede al Patersburgo!?
-- Jes.
Ivan rigardis sian gastiganton kaj diris:
-- Ni iru kune!
Johano ridetis, dirante:
-- Ĉu vi ne scias, ke tio estas por vi eble tro longa promenado kaj
ke oni nepre devas esti bona marŝanto por tion elporti.
-- Ho, mi estas bona marŝanto, sed ni povos eviti la promenadon.
Vi skribu leteron al Jafet Romeskaŭ, violonisto en Patersburgo; tio
sufiĉos, ĉar ĉiu lin konas tie.
-- Tion mi povus, sed prefere mi volas lin surprizi.