Mikelo kviete rampis en la veturilon kaj obeis la ordonon, tiam li
same kviete lasis sin gliti sur la ŝtonan plankon de la veturilejo
kaj kviete atendis novajn ordonojn.
-- Helpu al mi eniri la veturilon --, diris la doktoro, -- portu la
sitelon kaj la kofreton en mian laborejon kaj revenu tuj, sed rapidu.
-- Mikelo helpis kaj foriris kun la nomitaj objektoj. La veturilo
skuiĝis, kiam la dika doktoro trairis ĝin, kaj li ne rimarkis, ke
unu el liaj piedoj fortiris la tukon de la kadavro. Venante antaŭ
la malfermitajn pordetojn, li vidis, ke la knabo sidas sur mizera,
malpura litaĉo. Liaj karbenigraj okuloj brilis kiel fajro, kiam ili
sin fiksis sur la dikulon, kiu eksidis sur malalta sendorsa seĝo tuj
apud la litaĉo.
-- Mi bedaŭras, mia infano --, diris la doktoro, -- sed mi devas
sciigi al vi, ke via patro mortis.
La knabo dum momento rigardis al la parolinto, tiam li diris
malrapide kaj nelaŭte:
-- Nu, li ja ne batos min plu.
-- Ĉu li vin batis!? -- La doktoro ekkoleris.
-- Jes, precipe en la lastaj tagoj.
-- Kial!?
-- Ĉar mia kruro rompiĝis.
-- Tio tamen ne okazis per via kulpo?
-- Li diris, ke mi estas kulpa, ĉar mi falis pro nesingardemo.
-- Ĉu vi falis el la veturilo?
-- Mi falis de trapezo..., mi estas gimnastikisto, sed ĉar mi ne
povis plu labori pro mia rompiĝinta kruro, la direktoro min eksigis.
-- Kiu direktoro?
-- De la cirko.
-- Via patro tamen povus labori.
-- Li!?... Li jam ne laboris, ... nur ebriiĝis.
-- Ĉu li jam longe estas trinkulo?
-- Jes, sinjoro, li ĉiam estis ebria, kaj se li ne estis tia, tiam
li dormis ... aŭ min batis --. La knabo eksilentis dum momento, tiam
li diris plue:
-- Sed tion li ne povas plu.
La doktoro prenis la manon de l' knabo por palpi al li la pulson.
-- Kiel vi sentas vin nun? -- demandis li.
-- Iom pli bone, sed mi soifas.
La doktoro rigardis post sin por vidi, ĉu la veturigisto estas
revenanta, sed Mikelo ne estis tie.
-- Kie estas Apolo? -- demandis la knabo.
-- Apolo!?
-- La ĉevalo.
-- Ho; ĝi staras en la ĉevalejo ĉe la mia.
En la veturilejo sonis la pezaj paŝoj de la revenanta servisto.
-- Mikelo, venu ĉi tien! -- ordonis la doktoro.
Mikelo obeis kaj refoje la veturilo skuiĝis sub la pezaj piedoj de
la giganto.
-- Montru al mi vian rompiĝintan kruron, mia knabo, -- diris la
doktoro.
La knabo malrapide aperigis la kruron el sub la litotuko, kaj dum la
doktoro ĝin ekzamenis, li forprenis la bandaĝon kaj diris:
-- Kiu almetis tiun bandaĝon?
-- Mia patro.
-- Ĉu li ne venigis kuraciston?
-- Ne, sinjoro.
-- Kial ne? -- demandis plue la doktoro, ruĝiĝante pro kolero.
-- Ĉar tio kostus tro multe.
-- Estas honto! -- ekkriis kun indigno la doktoro, kaj li palpadis la
kruron, kiu estis ŝvelinta en terura maniero.
-- Ĉu tio doloras al vi?
La knabo mordis al si la lipojn pro doloro, tiam li respondis:
-- Jes, sinjoro.
-- Kompreneble; la osto rompiĝis kaj via patro ne vokis ĥirurgon
por reĝustigi ĝin.... Rigardu, la kruro estas tute blua, preskaŭ
nigra.... Ĉu vi estas dolortima?
La knabo, pensante pri la multaj batoj, kiujn al li jam donis lia
patro, respondis:
-- Mi kredas ke ne, sinjoro.
-- Nu, ni vidos; mi devos denove rompi la oston por poste reĝustigi
ĝin, sen tio vi perdos la kruron.
-- Ĉu la kruron?
-- Certe, sed mi esperas, ke ĝi estos resanigebla; mi faros mian
eblon --, kaj sin direktante al Mikelo, li diris plue:
-- Mikelo, portu lin zorge kaj singarde en la salonon kaj metu lin
sur la kanapon; mi lumigos.
Mikelo prenis la knabon sur la brakojn, kiel li prenus plumon, kaj
post kiam li malsupreniris la veturilon, la doktoro lin sekvis.
La knabo ĵetis unu solan rigardon sur la korpon sub la tablo.
La mortinto kuŝis sur la dorso, la nigraj, sed jam griziĝintaj
haroj senorde dispendis sur la flava frunto, ĉar ĉapo aŭ ĉapelo
malestis; lia buŝo estis larĝe malfermita, kvazaŭ li oscedus kaj
la ŝvelinta lango elstaris kiel malpura blankiĝinta viandpeco sur
la dentoj de la malsupra makzelo; la vitrecaj ruĝaj okuloj fikse
rigardis supren al la tabla tabulo super li. Kun abomeno la knabo
deturnis la vizaĝon por eviti la teruran vidaĵon.
-- Li tamen neniam plu min batos --, li pensis, kaj konsciante, ke li
mem estas nun ĉe bonaj homoj, li sin premis al la veturigisto, kiu
kun zorgo portis lin el la veturilo, tra la atendejo kaj koridoro en
la salonon, kie li metis lin sur la kanapon. La doktoro marŝetadis
post ili kun la lampo, kiun li starigis sur tableton apud la kanapo;
tiam li fermis la pordon kaj genufleksis antaŭ sia nova paciento,
kies malsanan kruron li refoje, sed pli atente rigardadis kaj
pripalpadis.
-- Tenu lin ĉe la ŝultroj, Mikelo --. Dirante tion, li okulumis
al la giganto, kiu, tuj komprenante lin, ekkaptis la ŝultrojn de
la knabo tiel, ke ĉi tiu neeble povis plu sin movi. La doktoro
ambaŭmane ĉirkaŭprenis la kruron kaj kunpremante la lipojn, li per
unu fortega ekskuego ĝin rompis.
La knabo ne estis montrinta timon al doloro; lia volo, ne montri
timon, estis tamen malpli forta ol la doloro, kiun al li kaŭzis
la ekskuego de la ĥirurgo, ĉar dum liaj trajtoj en terura
maniero kuntiriĝis, li eligis penetrantan ekkrion de doloro, tiel
penetrantan kaj laŭtan, ke ĝi ekvekis ĉiujn eĥojn en la domo. Ĝi
estis tuj sekvata de du aliaj pli mallaŭtaj ekkrioj el la kuirejo.
-- Kvietiĝu, knabo..., jam finiĝis --, diris la doktoro, kiu kore
kompatis la suferanton, -- nun kuŝu kviete, mi denove bandaĝos, kaj
ĉio espereble fariĝos bona. -- Grandaj larmoj rulis sur la vangoj
de la kompatinda knabo. Mikelo, kiu ne plu tenis lin, staris apude
kiel kolono el salo, kvazaŭ nenio eksterordinara estus okazinta;
li tiel kutimiĝis al tiaj ekkrioj, ĉar li ĉiam helpis, kiam lia
mastro operaciis, ke li jam ne ilin atentis.
La doktoro almetis la novan bandaĝon kaj preskaŭ estis fininta tiun
laboron, kiam tre malrapide la pordo malfermiĝis kaj enrigardis du
kapoj, unu super la alia.
-- Kio okazis? -- demandis mallaŭte la doktoredzino.
-- Kruro rompiĝis --, kviete respondis Mikelo.
-- Ĉi tie!?
-- Jes.
-- Ni ektimis pro la ekkrio, precipe ĉar ni ĝin aŭdis tie ĉi kaj
ne en la laborejo; ni pensis ke...
-- Maria --, tiel interrompis la doktoro, -- alportu tuj pelvon kun
akvo, kaj sapon kun pura viŝtuko.
La kapoj malaperis kaj la doktoro, eksidinte ĉe la knabo, demandis:
-- Kiel vi nun sentas vin?
-- Pli bone, sinjoro; mi dankas.
-- Kiel estas via nomo?
-- Stanislas.
-- Kaj via familia nomo?
Stanislas pripensis, tiam li respondis:
-- Sur la afiŝoj de la cirko, mia nomo estas Stanislas Mareau[7].
-- Stanislas Mareau!?... Tio estas stranga, ĉar Stanislas estas
pola, kaj Mareau estas franca nomo... Ĉu vi estas Polo?
-- Mi ne scias, sinjoro.
-- Kiun lingvon parolis via patro?
-- Ordinare li parolis kun mi pole, sed ni ambaŭ povas paroli
germane, ĉar ni ofte vojaĝis en Germanujo.
-- Ĉu via patro neniam laboris en la cirko?
-- Li laboris tie, kiam mi estis ankoraŭ tre juna; li tiam estis
gimnastikisto, sed post kiam li instruis al mi, mi sola laboris.
-- Kaj li faris nenion?
-- Li nur drinkis kaj...
La knabo eksilentis, ĉar eniris Maria kun akvo, sapo kaj viŝtuko.
Ŝi rigardis al Stanislas scivole kaj ekridetis al li.
-- Pretigu buljonon --, ordonis la doktoro, kaj Maria eliris por
obei.
-- Nu, kion li faris ankoraŭ? -- demandis la doktoro.
-- Li min batis.
-- Estas honto! -- diris la ĥirurgo ruĝiĝante, ĉar li denove
ekkoleris; tiam li komencis lavi la malpuran vizaĝon de Stanislas.
-- Kombilon, Mikelo! -- li ordonis post momento.
La veturigisto foriris kaj revenis tuj kun kombilo. La haroj de la
knabo tamen estis en tia malordo, ke ili disstaris kiel nigra balailo
de araneaĵoj.
-- Mi mem prefere aranĝos miajn harojn --, diris la knabo. -- Mi ne
kombis ilin dum kelkaj tagoj, kaj ili tro interimplikiĝis.
Mikelo donis al li la kombilon, kaj Stanislas tiel lerte aranĝis
siajn harojn, ke post kelka tempo lia kapo estis kovrita per la plej
belegaj nigraj bukloj, kiujn oni povus imagi.
La doktoro kaj Mikelo rigardis silentante; ili ambaŭ miris, (Mikelo
la unuan fojon en tuta jaro) pro la metamorfozo, kiun ricevis la kapo
de la knabo. El malpura cigano en kelkaj minutoj fariĝis tia bela
knabo, kian iam vidis nek la doktoro, nek lia veturigisto.
En tiu momento revenis Maria kun buljono. Ŝi kun videbla surprizo
rigardis al Stanislas, dubante ĉu li estas la sama malpurulo de
antaŭe, kaj doninte al li la buljonon, ŝi reiris al la kuirejo kaj
diris al la doktoredzino, kiu refoje laboradis: -- Ho, sinjorino,
kia bela knabo!... ankoraŭ pli bela ol la anĝeloj sur la preĝejaj
pentraĵoj; kaj okuloj!! ... pli nigraj ol la karboj en nia karbujo.
Stanislas intertempe trinkis avide la buljonon, ĉar li estis malsata
kaj soifa.
-- Lanan litkovrilon kaj kusenon, Mikelo!
Mikelo foriris.
-- Nun kuŝiĝu kviete --, diris la doktoro al Stanislas, -- kaj movu
la malsanan piedon kiel eble plej malmulte.
Mikelo baldaŭ revenis, la doktoro metis la kusenon sub la kapon de
la knabo kaj kovris lin per la lana litokovrilo; tiam li ridetis kaj
diris:
-- Ĉu vi povus dormi tie ĉi?
-- Ho jes, sinjoro, ... mi dankas al vi.
La lastajn vortojn la knabo pro emocio kaj dankemo preskaŭ ne povis
eldiri. La doktoro tion rimarkis, kaj frapetante la palajn vangojn de
la malsanulo, li diris:
-- Nu, mia knabo, estu kuraĝa kaj senzorga ... dormu bone!
Li marŝetadis for kun Mikelo kaj fermis la pordon; tiam sin
direktante al la laborejo, li prenis la lampon, kaj dum la
veturigisto iris dormi, la doktoro eksidis sur la angulo de sia seĝo
kaj pasigis almenaŭ unu plenan horon por funde ekzameni la stomakon
de la mortinto.
Kaj ĉi tiu kuŝis sen movo sub la tablo en la cirka veturilo,
atendante kun grimacanta vizaĝo la ĉerkon, kiu por ĉiam forportos
lin el ĉi tiu mondo, kie postrestis neniu por lin priplori.
Kvara Ĉapitro.
Meditado de Stanislas -- Pri akrobatoj kaj patraĉo -- Stranga
bruado en kuirejo -- Doktoro kaj paciento -- Teodoro -- La staranta
horloĝo kaj ĝia malnovmoda ciferplato -- La ĉiam moviĝanta
glavo, kiu tamen neniam trafas sian celon -- Pri servistino, kiu
estas scivola -- Koleranta doktoro -- La perditaj okulvitroj -- Nova
samhejmano kaj pri lia kono -- Enterigo, kiun ĉeestas nenia parenco.
Tiun nokton Stanislas dormis bonege; lin jam ne turmentis la febro,
kaj vekiĝante la sepan horon en la sekvanta mateno, li sin sentis
multe pli bone. Malferminte la okulojn, li aŭdis la bruon de
preterirantaj veturiloj kaj la paŝojn de piedirantoj eksterdome, sed
interne regis ankoraŭ silento.
Li ĵetis la rigardon ĉirkaŭe kaj miris pri la bela salono, en kiu
li kuŝis. Vole-nevole li ekpensis, kiel la cirka veturilo envenis en
ĉi tiun porsinjoran domon, kiel mortis lia patro kaj kial tiu al li
fremda doktoro tiel amike kondutis kun knabo, kiun li antaŭe neniam
estis vidinta. Tiam lin ekfrapis la ekpenso, ke lia patro kuŝas
surdorse kun larĝe malfermitaj buŝo kaj okuloj sub la tablo en la
veturilo, kaj li pensis pri la momento, en kiu li vidis la kadavron,
kiam la giganto forportis lin, kaj tremeto trakuris tra lia tuta
korpo. Tiun tremeton ne kaŭzis ĉagreno, sed abomeno. Ĉiam li estis
timinta tiun buŝon, ĉar neniam elvenis el ĝi amikaj vortoj. Nun
ĝi por ĉiam silentados. Eble en ĉi tiu momento enkuris en ĝin
longpieda araneo aŭ muŝo, ĉar tiuj abundis en la veturilo kaj
la iama forta brako, kiu tiom da fojoj lin batis, nun eĉ ne estis
kapabla forpeli la insektojn.
Stanislas fermis la okulojn por ne vidi plu la mortinton, sed tiam
li vidis lin ankoraŭ pli klare. Li sekve refoje rigardis ĉirkaŭe
por distriĝi, kaj image li venigis antaŭ sin la amindan palan
kaj belan vizaĝon de sia patrino, kiu mortis antaŭ dek jaroj en
malsanulejo ie en urbo, kies nomon li ne plu memoris. Tiam li estis
sesjara knabeto, tiam la patro ne batis lin, ĉar la patrino ne
toleris tion. Ŝi estis malforta virino, sed spite al tio regis la
fortan edzon per sia nekontraŭstarebla energio. Tiam la patro nur
malofte ebriiĝis, kaj se okaze li sin donis al tiu malvirto, li
estis humila kaj obee sidiĝis en angulo de la cirka veturilo, ne
batante, eĉ ne rigardante la junan knabeton. Antaŭ la morto de la
patrino la patro kunlaboradis en la cirko, sed post kiam longdaŭra
malsano faris finon al ŝia vivo, la gimnastikisto sentis sin libera
kaj tute sin donis al la ebrieco. Dume li laboris nur, kiam la neceso
devigis tion al li, kaj post kiam li en dujara instruado instruis al
sia filo sian arton, ĉi tiu konstante prenis la lokon de la patro
kaj la juna Stanislas Mareau fariĝis konstanta kunlaboristo de la
cirka trupo. Li travivis malĝojajn jarojn, ĉar li devis perfektigi
sin kiel gimnastikisto, akrobato kaj rajdisto en tro malmulta tempo,
sed ĉar li estis vigla, forta kaj sana knabo, kaj ĉar lia facile
regebla karaktero neniam kontraŭstaris, li baldaŭ faris grandajn
progresojn, tiel ke li post tiuj du jaroj da ekzercado jam laboradis
kiel lerta akrobato, rajdisto kaj gimnastikisto.
Malmultaj personoj scias, kiel oni fariĝas akrobato. Ordinare la
publiko ŝatas kaj admiras la akrobatojn ne nur pro la lerteco, kiun
ili montras, sed precipe pro la danĝero, ĉiam minacanta ilin aŭ
pro la fantaziaĵoj, rakontataj pri la instruado de junaj akrobatoj.
Pri tiuj fantaziaĵoj Stanislas nenion spertadis, neniam la patro
rompis al li la spinon por fari lin fleksebla, neniam li pendigis lin
per unu kruro, lasanta lin en tiu stato dum kelkaj horoj ĉiutage,
ĉar ĉio tio estas nur fabeloj por infanoj.
Dum prezentado en cirko, antaŭ kelkaj tagoj li estis falinta de la
trapezo pro rompiĝo de ŝnuro, kaj de post tiu tempo li ne povis
plu labori. La patro bandaĝis mem la rompiĝintan kruron de la
juna akrobato, kaj la leganto scias tion, kio el tio rezultis. Post
tiu falo la tiraneco de la patro atingis sian plej altan gradon.
Li senkaŭze insultis kaj batis la kompatindan knabon, kuŝantan
sur mizera litaĉo en la veturilo, kaj nur la morto de la tirano
liberigis lin de liaj malbonaj traktoj kaj kaŭzis lian neatenditan
transporton en la veturilejon de fremda resanigisto. Tie, post
mallonga dormado li vekiĝis kaj puŝmalferminte la pordetojn de la
litŝranko, li subite vidis la patron, kuŝantan surdorse ĉe la
veturila elirejo, dum fremda sinjoro staris antaŭ tiu elirejo kun
tranĉilo en la mano. Li eksciis baldaŭ, ke la patro estis mortinta
kaj ke li mem sin trovas ĉe homoj, kiuj ne kondutos kontraŭ li
kiel tiranoj, kaj kun pacienco li atendis la estontecon. Kio okazos
kun li kaj kun la ĉevalo? Jen demandoj, kiujn li faris al si,
sed ne sciante, kion respondi, li denove rigardis la meblojn, la
pentraĵojn, la plafonon kaj la tapiŝon de la salono, kaj komparis
ĉion kun la interno de la cirka veturilo. Kia diferenco! Kaj kiel
oportune kaj agrable li kuŝis sur la kanapo!
Li estis sidiĝonta, sed la plej malgranda movo kaŭzis malagrablan
senton en la rompiĝinta kruro; li sekve refaligis la jam levitan
kapon sur la kusenon kaj atendis.
Jam pli ol unu horon li estis vekiĝinta kaj de tempo al tempo li
direktis la okulojn al la pordo..., fine iu ja ĝin malfermos!
En angulo de la salono staris alta horloĝo, kiu jam kvinfoje sonoris
ĉe intertempoj; la unuan fojon per sep batoj, poste trifoje po unu
sola bato kaj jen ĝi sonoris ok batojn. Stanislas sciis el tio, ke
estas nun la oka horo.
La bruado sur la strato iom post iom pligrandiĝis, kaj ankaŭ en la
domo, precipe malantaŭ la muro, kontraŭ kiu Stanislas kuŝis, li de
tempo al tempo aŭdis paŝojn kaj poste bruadon, kvazaŭ iu verŝis
akvon kaj frotpurigadis. Kelkfoje li aŭdis du voĉojn. Li kredis,
ke tiuj voĉoj apartenas al la du virinoj, kiuj la antaŭan vesperon
tiel ekterurigite enrigardis la salonon.
Super li iu ellitiĝis; klare li aŭdis, kiel tiu saltis sur la
plankon, sin ŝovis kaj sin movis, kaj fine foriris. La formortintaj
paŝoj tamen tuj ekaŭdiĝis refoje sur la ŝtuparo de la koridoro;
ili malsuprenvenis rapide kun laŭta piedfrapado kaj ĉe ĉiu paŝo
io forte ektuŝegis la ŝtupojn. La malsupreniranto tuj poste sin
direktis al la loko, kie la du virinoj parolis, kaj Stanislas nun
distingis, ke tiu nova veninto estas knabo. Tiu vokis, kantis,
saltetis kaj neniu kontraŭstaris al tio.
Refoje la alta horloĝo staranta ekaŭdigis sian baton, kaj la
pordo de la salono malfermiĝis. Eniris la doktoro. Lia vizaĝo
brilis, ŝajne pro bona humoro, ĉar li ridetis, dum li rigardis al
Stanislas. Kun mallongaj, sed rapidaj paŝoj li alproksimiĝis, lia
dika duobla mentono skuiĝis tremetante ĉe ĉiu paŝeto, kiun faris
la dikventrulo.
-- Oho, vi jam vekiĝis!?... Bonan matenon! -- li diris afable,
ekhaltante antaŭ la knabo. -- Kaj kiel vi nun sentas vin?
-- Multe pli bone, sinjoro; mi dankas.
La doktoro sidiĝis sur seĝangulon apud Stanislas kaj kaptis lian
pulson.
-- Bone! -- li diris, -- la febro estas for, ĉu la piedo doloras
ankoraŭ?
-- Nur malmulte, sinjoro.
-- Bonege, mia bubo; mi gratulas --, kaj ellasante la pulson, li
diris plue:
-- Mi nun devas paroli kun vi dum kelkaj minutoj ... pri via
patro kaj cetere... Vi scias, ke li mortis hieraŭ --. Li ĉesis
momenton paroli, tiam li diris plue: -- Ĉi tiun vesperon venos lia
ĉerko, ĉu vi deziras foje revidi vian patron, antaŭ ol oni lin
enĉerkigos?
-- Ho ne, sinjoro.
Stanislas pensis pri la terura vidaĵo sub la tablo, kaj kontraŭvole
lia vizaĝo montris la abomenon, kiun li eksentis, kiam la doktoro
faris al li la demandon.
-- Nu, vi ja ne bezonas lin vidi... Oni forportos lin tuj post la
enĉerkigo... Sed, kion vi pensas fari kun la veturilo kaj kun la
ĉevalo, kiujn al vi postlasis via patro?
Jen demando, kiu konsternis la knabon kaj la doktoro tion rimarkis.
-- Ne konsterniĝu, ni ja povos aranĝi tion, ĉiuokaze ili nun estas
via propraĵo, kaj vi povos ilin vendi, se vi ne havas fratojn aŭ
fratinojn.
Stanislas rigardis la parolanton kun miro kaj diris:
-- Fratojn aŭ fratinojn mi ne havas, tamen mi ne povos vendi la
veturilon, nek la ĉevalon.
-- Kial?
-- Kiam mia kruro estos resaniĝinta, tiam mi ja denove devos loĝi
en la veturilo kaj klopodi fari novan kontrakton kun direktoro.
-- Ĉu vi tion deziras?
Stanislas kun grandaj okuloj rigardis la doktoron, dum li respondis:
-- Ne, sinjoro, sed mi ja devos.
-- Ĉu vi ne amas vian metion?
-- Ho ne, mi ĝin tute ne amas.
-- Kion do vi amas?
Stanislas estis respondonta, sed ĉar Teodoro engalopis sur sia
balailo, li silentis kaj rigardis la knabon, kiu tuj alrajdis al la
kanapo.
-- Jen nia Teo! -- diris la doktoro ridetante. -- Nu Teo, ĉu vi ne
devas konatiĝi kun Stanislas?
Teodoro ekstaris ĉe la fremda knabo kaj diris:
-- Maria diris, ke aĉjo rompis al vi la kruron.
La doktoro ridis.
-- Jes, tion mi faris --, diris li.
-- Kial? -- demandis Teodoro.
-- Tion vi ja poste ekscios, kiam vi studados --, kaj sin direktante
al Stanislas, li diris plue: -- Ĉar Teodoro devos fariĝi doktoro,
same kiel lia avo.
Teodoro ne atentis tiun klarigon, ĉar li demandis al Stanislas:
-- Ĉu vi restos tie ĉi?
-- Kiam mia kruro estos resaniĝinta, mi ja devos forveturi.
-- Kien?
-- Al cirko.
-- Al cirko?... Kial?
-- Por labori.
-- Vi tamen povos labori ĉe aĉjo.
Stanislas mallevis la okulojn kaj eksilentis.
La doktoro ridetis, tiam li diris al Teodoro:
-- Iru tuj diri al Maria, ke ŝi venu kun buljono kaj kun kelkaj
biskvitoj. Stanislas ja devas matenmanĝi.
Teodoro galopis for sur la balailo.
-- Nu! -- diris la doktoro, -- mi devas lasi vin momenton por
finaranĝi kelkajn aferojn en mia laborejo. La servistino zorgos pri
via matenmanĝo; mi revenos antaŭ ol eliri veturile, kaj intertempe
vi povos babiladi kun Teo --, kaj frapetinte la knabon sur la vangon,
li paŝetadis for kaj la knabeto sekvis lin.
Stanislas restis sola, atendante la portotan matenmanĝon; dume liaj
okuloj denove trafis la horloĝon, kaj li rimarkis la unuan fojon,
ke io moviĝadas sur la supra parto de la ciferplato. Li rigardis
pli atente kaj vidis specon de reĝa trono, sur kiu sidis grava
barbhava persono, volvita en longa ruĝa mantelo; li havis bastonon
en unu mano kaj la alian li etendis al dua persono, staranta antaŭ
la trono. Ĉi tiu dua estis nudbraka soldato kun brilanta glavo,
kiun li movadis de supre malsupren kvazaŭ por tratranĉi nudan
infaneton, kiun li tenis je unu piedo en la alia mano. La glavo,
regule moviĝanta laŭ la tiktakado de la horloĝo, tamen ne tuŝis
la infaneton, sed nur ĝin minacadis. Kontraŭ la soldato sin trovis
du virinoj en longaj ĉemizoj. Unu el ili staris surgenue kaj alte
etendis la kunigitajn manojn petegante al la soldato ne mortigi
la infaneton. La alia virino staris rekte kaj fikse rigardis la
soldaton. Ĉe ĉiu tiktako de la horloĝo la glavo faris tremetantan
movon de supre malsupren kaj returnen.
Stanislas, kiu neniam studadis la biblian historion kaj eĉ ne sciis,
ke tia historio ekzistas, miregis pri la stranga grupo, tute ne
komprenante la minacadojn de la soldato, nek la teniĝojn de la
aliaj personoj. Sed la glavo plue moviĝadis kaj eble faris tion por
la miliona fojo, kiam eniris Maria kun la matenmanĝo. Ŝin sekvis
Teodoro.
Timete ŝi aliris al Stanislas kaj prezentis la buljonon kun kelkaj
biskvitoj.
-- Bonan matenon...; ĉu vi sanas pli bone? -- ŝi informiĝis.
-- Jes, mi dankas.
-- La sinjorino informiĝas, ĉu vi deziras ovojn.
Stanislas, kiu estis modesta, malakceptis la ovojn; li ektrinkis kaj
ekmanĝis rapide, ĉar li pensis, ke la servistino devos forporti la
tason kaj la telereton.
-- Ĉu la kruro ne doloras plu? -- ŝi demandis.
-- Nur se mi ĝin movas, sed baldaŭ...
-- Aĉjo rompis la kruron --, interrompis Teodoro.
-- Ni aŭdis tion --, diris Maria. Ŝi daŭre fiksis la rigardon sur
la malsanulon kaj ŝi pensis: -- Kiajn okulojn..., kiajn harojn!
-- Kio estas tio? -- demandis Stanislas, montrante la grupon sur la
ciferplato.
-- Ulano! -- respondis Teodoro.
Maria ekridis.
-- Ho ne, tio ja estas la reĝo Salomo..., la unua juĝo de Salomo.
-- Tio ne estas la judo Salomo --, diris Teodoro, -- tio estas ulano
kun svingiĝanta lanco.
Maria denove ridis kaj estis klarigonta la grupon, kiam la doktoro
enpaŝetis la salonon. Li estis tute ruĝa pro kolero. Stanislas
rimarkis la subitan ŝanĝon de humoro de la doktoro kaj la knabo
rigardis la dikulon kun surprizo.
-- Pro la diablo! -- kriis la doktoro, -- nenie ĝi estas ...
tiu stulta Mikelo memoras absolute nenion..., li forprenis, ne
remetis, forgesis ... kaj eĉ diras, ke li ne scias pri ĝi kaj
lasas min serĉi -- ... Tute ne atentante Teodoron, nek Marian, nek
Stanislason, li ekhaltis antaŭ la kanapo kaj serĉrigardis sur la
tableto kaj sur la tapiŝo, sed vane.
-- Estas honto! -- li kriis, bolante pro eksciteco... -- jam kvaronon
da horo mi serĉas..., ĝi ne estas en la laborejo..., ne ĉi tie ...
ĝi estas nenie!!
-- Kion vi serĉas, doktoro? -- demandis la servistino.
-- Silentu, knabinaĉo, vi ja scias nenion pri tio, kaj eĉ se vi
scius, vi agus kiel Mikelo...
Refoje serĉante ĉirkaŭe, li diris plue: -- Mi tamen ĝin havis
antaŭ kvarono da horo, kiam mi eniris tiun ĉi salonon..., mi eĉ
havis ĝin en la mano.
-- Kion do? -- kviete Maria demandis.
-- La paron da okulvitroj!! -- laŭte kriis la doktoro kurbigante sin
kun peno kaj spiregante... -- Eble sub la kanapo!...
Maria subpremis ridon, kaj Stanislas, vidante, ke la okulvitroj sidis
algluitaj sur la frunto de la serĉanto, rapide, sed trafe tuŝis la
serĉatajn objektojn, kiuj subite falis sur la nazon de la doktoro,
tuj antaŭ liajn okulojn.
Surprizite li rektiĝis, la kolera esprimo malaperis de lia vizaĝo
kaj laŭte ridante li ekkriis, batante al si la genuon:
-- He!... Jen ili estas!... Ili sidis sur mia frunto... ha! ha! ha!!
... nu, feliĉe ke mi retrovis ilin... --, kaj la doktoro foriris
laŭte ridante.
Stanislas postrigardis la formarŝetanton kaj ne sciis, kion pensi
pri tia subita humorŝanĝo. Lia patro (tiu de Stanislas) neniam
ŝanĝis sian humoron, li estis ĉiam la sama viro, nur aspektis
malgajema, neniam kontenta aŭ feliĉa kaj parolis nur por ofendi aŭ
malbeni. Kia alia viro estis tiu ĉi doktoro!
-- Li baldaŭ bonhumoriĝis --, diris Stanislas al la servistino.
-- Ho jes; li ekscitiĝas kiel bolanta lakto kaj estas flamiĝema
kiel rezina ligno, sed tio nin tuŝas kiel akvo anseron; ni jam ne
tion atentas.
-- Li estas tamen bona sinjoro, ĉu ne vere?
-- Jes, se oni nur lasas lin furiozadi; komence min ektimigis liaj
ekboloj, sed jam de longe ili ne tuŝas min plu. Mi nur silentas kaj
atendas, ĝis kiam lia bona humoro revenas, kaj tion faras ankaŭ
Mikelo.
Maria, kiu volonte estus restinta pli longe por babiladi, fine eliris
la salonon. Teodoro tamen sidiĝis sur la tapiŝo apud la kanapo kaj
faris mil demandojn al Stanislas; ĉi tiu respondis kiel eble plej
bone.