manpremo. Ŝi fingre montras la biblian Moseon por diri, ke ŝia
Moseo estos tiel bela kiel tiu alia, kaj sinjorino Klomp kapklinas
ridetante kvazaŭ por diri: Vi estas prava..., li estas tiel bela.
Moseo nun trinkis sufiĉe kaj li estas vestata per la novaj
neĝblankaj vestetoj. La mastrino prenas lin sur la brakoj kaj
ekstaras je kelkaj paŝoj por vidigi al la mutulino, kiel bele
aspektas ŝia knabeto, kaj Rika kunfrapadas la manojn pro ĝojo kaj
admiro. Ŝi volas repreni la infanon, sed sinjorino Klomp subite
prezentas al ŝi alian paketon kaj geste diras:
-- Malfermu! ... ĝi estas via.
Rika komprenas, obeas kaj eltiras el ĝi blankan kufon, belan silkan
mikskoloran antaŭtukon kaj paron da ŝuoj.
Ŝuojn Rika neniam portis kaj ŝi miras, refoje supren tirante la
brovojn; tiam ŝi frapetadas per la fingro la ŝuojn kaj sin mem kaj
demandis per tio:
-- Ankaŭ miaj?
La mastrino kapklinas ridetante kaj geste diras:
-- Almetu ilin!
Rika almetas ilin kaj feliĉe la novaj ŝuoj sidas bone. Kiel
knabineto, kiu por la unua fojo surhavas novajn botetojn, tiel
la mutulino admiras la ŝuojn kaj faras kelkajn paŝojn sur la
kahelplanko. Tiam ŝi surmetas la kufon kaj la antaŭtukon kaj
rigardas sin en la spegulo.
Estas nun proksimume la naŭa kaj duono. La farmistedzino signodonas,
ke la mutulino sekvu ŝin eksteren, sed ĉi tiu restas staranta,
ne sciante, kial eliri. La mastrino jam estas kun la infano en la
koridoro kaj denove signodonas.
Rika, kiu fidas en ĉio la mastrinon, sekvas kaj ambaŭ eliras en la
direkton de Brej.
Strangaj pensoj eniras la kapon de la mutulino: Kial ŝi devas iri
kun la mastrino?... Kien?... Kial la infano ĉeestas?...
Ili iras plue laŭ la sabla vojeto. La ŝuoj de Rika nun tute ne
flanken ĵetas nubetojn el sablo, ĉar ili estas tre malpezaj, kaj
estas al ŝi, kvazaŭ ŝi irus nudpiede. Ili atingas la makadaman
vojon kaj Rika ekvidas, ke la paŝoj de la mastrino sin direktas al
la mortintejo. Ili iras trans la mortintejon kaj en tiun turhavan
konstruaĵon, kies internon la mutulino neniam vidis. Ŝi scias, ke
la blankbarbulo multfoje eniris ĝin, sed kial, ŝi ne scias, ĉar
pri religio ŝi komprenas absolute nenion. Tamen ĉar la blankbarbulo
ĉiam estas afabla al ŝi, Rika plenkonfide sekvas la mastrinon
tra la turpordo kaj trans la turplankon, faritan el grandaj bluaj
kaheloj. Rika rigardas supren al la alta plafono, tra kiu pendas
dikega ŝnuro ĝis la planko. La mastrino paŝas preter la ŝnurego,
eniras la preĝejon kaj la mutulino sekvas. Ŝi vidas plankon el
gigantaj grizaj ŝtonegoj kun surskribaĵoj. En du vicoj staras
flave pentritaj tre longaj benkoj. Ili preteriras ilin kaj ekhaltas
preskaŭ tuj antaŭ granda bruna skulptita objekto el ligno, kiu
estas simila al barelo kaj super kiu sin etendas kvadrata tabulo
en horizontala pozicio, tenita per dika fera stango eliranta el la
muro tuj apud la plafono. Ĉe ĉiu flanko de tiu barelo (Rika ne
scias, ke tio estas la predikseĝo) staras sur la planko alta benko,
formanta kune kun la du muroj triangulon. Al unu el tiuj benkoj iras
la mastrino kaj la mutulino sekvas. Ambaŭ eksidas kaj Rika pacience,
sed scivole atendas, kion ŝi devos fari en tiu benkplena ĉambrego,
kies muroj kaj plafono estas neĝoblankaj. Antaŭ ŝi la turpordo
staras nefermita, kaj la dika ŝnuro tieldire dividas ĝian kadron en
du egalajn partojn. Subite viro, kiun ŝi konas kiel laboriston kaj
kiu nun estas dimanĉe vestita, venas el la mortintejo; li ekhaltas
sur la tura planko kaj ekkaptas la ŝnuregon, tiras ĝin ambaŭmane
malsupren, sed tuj ellasas ĝin, post kio ĝi propramove supreniras.
Apenaŭ ĝi supreniris, la laboristo denove tiras ĝin malsupren, kaj
tiun al Rika nekompreneblan movadon li ripetas kelkajn fojojn. La
mutulino kubute puŝetas la mastrinon kaj fingre montras la tirantan
viron. Sinjorino Klomp, komprenante, ke la mutulino deziras ekscii,
kion faras tiu viro, ridetas, sed, ĉar ŝi ne povas klarigi tion,
ŝi metas la manon sur la buŝon por diri, ke en ĉi tiu konstruaĵo
oni ne parolu. Rika komprenas, ke ŝi devas silenti kaj kviete ŝi
sidas, jen rigardante Moseon, jen rigardante ĉirkaŭe. Rekte antaŭ
ŝi, supre de la preĝeja enirejo pendas la orgeno, kies ladaj tuboj
brilas kiel arĝento en la sunbrilo, kaj ŝi miras, kio do estas
tiu stranga tubhava objekto, antaŭ kiu ĵus eksidis la sinjoro
loĝanta en la domo proksime de la preĝejo. Rika ne scias, ke tiu
viro estas orgenisto, ŝi tamen scias, ke li instruas al infanoj de
la vilaĝeto, kaj ke li poste ankaŭ instruos Moseon.
Sub la orgeno kaj tra la nefermita pordo eniras en intertempoj viroj,
virinoj kaj geknaboj. La viroj sidiĝas sur la dekstraj benkoj,
kaj la virinoj kaj geknaboj sur la maldekstraj. Antaŭ ĉiu benko
altiĝas la dorso de alia benko; sur tiu dorso sin trovas deklivaj
tabuletoj, kiuj utilas por meti la psalmolibrojn.
Preskaŭ ĉiuj sidlokoj nun estas okupitaj, ĉar pro la baptado de la
trovito eĉ ne unu el la ordinaraj vizitantoj volas malesti.
La du benkoj flanke de la predikseĝo estas turnitaj al ĉiuj aliaj,
tiel ke Rika oportune povas vidi ĉiujn homojn eniri kaj eksidi.
Fine eniras Klomp. Liaj pezaj ŝuoj sonas sur la tombŝtonoj en la
preĝejo kaj rigardante nek dekstren, nek maldekstren, li eksidas
en la benko antaŭ Rika kaj sia edzino. Klomp ŝajnigas ne vidi
ilin. Laste eniras la pastro. Enirante li demetas la altan ĉapelon
kaj gravmiene iras al la predika seĝo, ekhaltas tie, metas la
ĉapelon antaŭ la vizaĝon kaj preĝas enpense. Tiam li supreniras
la malaltan ŝtuparon, kondukantan en la „barelon“ kaj ekstaras
tie.
Rika miregas. -- Kion la blankbarbulo faros tie? -- ŝi pensas.
La pastro benas la aŭskultantaron, preĝas laŭtvoĉe, kaj poste
ĉiuj kantas psalmon.
Rika vidas, ke ĉiuj malfermis libreton kaj movadas la lipojn. Ŝi
rimarkas, ke ĉiuj sammaniere movadas ilin kaj ŝi konjektas el tio,
ke ĉiuj legas la samajn vortojn, sed tre malrapide. Ŝi ne konscias,
ke oni kantas kaj ke la orgeno ludas.
Post kiam ĉiuj ĉesis movadi la lipojn, la pastro sola faras tion;
li predikas. La unua parto de la prediko daŭras duonan horon.
La predikisto havas strangan manieron de prediko; li laŭvice
rigardas tra la du fenestroj flanke de la predikseĝo, kaj sur la
skribitan predikaĵon antaŭ si, ĉar li ĉiam legas ĝin.
Klomp tute ne aŭskultas; li malbenas enpense la mutulinon,
ŝian infanon kaj deziras, ke ili ambaŭ estu ĉe ĉiuj diabloj.
Li ekmemoras la renversitan laktobarelon kaj la ridadon de la
servistinoj, kaj li ekhontas kaj ekbolas pro interna kolero, sed en
la preĝejo li ne povas eksplodigi tiun koleron. La antaŭ li sidanta
servistinaĉo ĝenas lin kaj por eviti ŝiajn rigardojn, li ŝajnigas
legi en la psalmolibro. Anstataŭ legi tamen, li kalkulas sian gajnon
de la aveno, de la hordeo, de venditaj bovinoj kaj ĉevaloj kaj tiel
plu. Lian kalkulon fine interrompas la pastro, kiu malsupreniras la
ŝtupareton de la predikseĝo kaj ekstaras antaŭ la aŭskultantaro
ĉe la baptopelvo. Samtempe sinjorino Klomp ekstaras, kaj sur la
brakoj ŝi portas la infanon al la predikisto. Li surŝprucigas iom
da akvo sur la vizaĝon de la infano kaj solene diras: -- Moseo,
mi vin baptas en la nomo de la Patro, de la Filo kaj de la Sankta
Spirito; amen!
La mutulino sidas kun etendita kolo kaj rigardas; ŝi tamen ne
komprenas tion, kio okazas, sed konscias, ke la tuta soleno fariĝas
en honoro de la infano, kaj ŝi estas kortuŝata kaj ellasas du
grandajn larmojn. Ŝi nun scias, kial la mastrino tiel bele vestis
ŝin kaj ŝian knabeton, kaj kiam la mastrino returnas sin kun la
baptita Moseo kaj eksidas refoje ĉe sia flanko, la mutulino kaptas
ŝian manon kaj premas ĝin.
Ambaŭ estas feliĉaj, pli feliĉaj ol Klomp, kiu en realo hontas,
ĉar lia edzino tiel publike sin okupas kun tia ordinara servistino
kaj kun tia bubaĉo, kiu eble estas nur judo aŭ turko, kaj li
ĝojas, kiam la dua parto de la prediko estas finita kaj ke li
povos reiri hejmen por fordormi kelkajn pluajn horojn de la enuiga
dimanĉo.
Ne nur Rika miras dum la ceremonio, sed ĉiuj aliaj vizitantoj miris:
Rika pro la honoro, farita al la knabeto kaj la aliaj pro tio, ke
Klomp dum la predikado ne dormis kiel laŭkutime.
* * * * *
Moseo, kies familia nomo estas Landman, ĉar la mutulino sin nomas
tiel, Moseo estas sana knabeto. Li kreskadas tieldire kiel brasiko,
manĝadas kiel lupo, kaj jam ne suĉas lakton. Lia stomako estas tia,
ke li povas manĝkonsumi ĉion, kaj ĉion li manĝas kun admirinda
apetito. Neniam li malsanas, neniam li ploras, ĉar li estas ĉiam
kontenta.
Li estas nun kvinjara kaj regule akompanas la mutulinon al la
farmejo, kie li sin amuzas en la ĝardeno kun la kokinoj, aŭ sur la
herbejon, kie li ludas kun la ŝafidoj.
Ĉiuj loĝantoj de Brej kaj Warfum konas Moseon, kaj ĉiuj trovas
lin belega knabo, ĉar belega li estas. Neniam oni vidis pli belajn
krispajn harojn ol tiujn de Moseo; neniu knabo iam havis pli belajn,
pli nigrajn kaj pli honestajn okulojn, pli rektan nazon kaj pli belan
buŝon ol Moseo.
Kiam la mutulino iras al Pentman, ĉiam Moseo akompanas ŝin kaj
ĉiam la spicisto prezentas al li kuketon aŭ figon, kiun la knabo
memkompreneble tuj formanĝas kun apetito.
Rika scias, ke li povas aŭdi kaj paroli kaj ke li havas en la oreloj
tiun mirindan senton, kiu al ŝi mankas, kaj ŝi estas feliĉa pro
tio.
Kun miro ŝi rigardas lin, kiam li same kiel la spicisto movadas la
lipojn, se li volas komprenigi ion al li.
Moseo povas kuri kiel leporo, ĉar de sia juna aĝo li lernis movadi
la piedojn en vigla maniero. Rika ĉiam iras rapide, sekve por ne
postresti, li estas devigata rapidigi ilin, ĉar ili estas pli
mallongaj ol tiuj de la „patrino“.
Kiam Rika iras kun Moseo, kiun ŝi preskaŭ ĉiam tenas ĉe la mano,
ĉiuj preterpasantoj postrigardas ilin, kaj ĉiuj (nur ne Klomp),
sentas admiron kaj respekton por la servistino, kiu kiel vera patrino
sin dediĉas al fremda infano, kiun ŝi amas kiel propran filon.
Instinkte ŝi scias, ke la homoj ŝin estimas pro la trovito, kaj ŝi
fieriĝas pro tio.
Moseo konas ĉiujn flankvojetojn de Brej kaj povas salti trans
multajn longfosojn. Kelkfoje li saltas en unu el ili kaj rehejmiĝas
malseka kiel akvorato, sed Rika ne koleras pro tio. En tiuj okazoj
ŝi surmetas al li sekajn vestojn, la malsekajn ŝi purigas, sed
neniam ŝi punas la knabon, ŝi eĉ ne sulkigas la frunton, kiam
Moseo venas hejmen post tia malsukcesinta salto, ĉar li estas ŝia
karulo, kaj ĉio, kion li faras, estas bone farita. Li tamen ne estas
trodorlotita knabo, sed ĉiam la samhumora, kontenta, feliĉa bubeto,
amata de ĉiuj, nur ne de Klomp. Ĉi tiu ununura malamiko tamen ne
kuraĝas montri sian malamon, sekve li evitas lin same kiel li evitas
la mutulinon.
Estas io, kio tre surprizas Rika. Kelkfoje la knabo iras al Brej kaj
eksidas sur la planko de la nefermita turo kaj kun dispartigitaj
lipoj fikse rigardas antaŭ sin al la malbela ruĝa muro, kvazaŭ li
aŭskultus ion misteran, sin trovantan post ĝi en la preĝejo.
Multfoje, precipe en sabato je la dekdua horo, kiam ŝi ne trovas la
knabon en la dometo, ŝi iras al la turo kaj tiam li sidas tie sur la
malvarmaj kaheloj kaj aŭskultadas.
La orgenisto, kiu ordinare sabate ekzercas la psalmojn, ludotajn
en la posta tago dum la diservo, ankaŭ multfoje, forlasante la
preĝejon, rimarkas tie la sidantan knabon kaj ĉiam li diras al si:
-- Li amas muzikon.
Moseo estas jam tro granda knabo por dormi en la kesteto, sekve Rika
aĉetis forporteblan liteton, kiu staras flanke de la ŝia; kaj la
kesteto kun la misterplena skribaĵo, kiun neniu povosciis deĉifri,
staras nun en la subtegmentejo.
Kaj Moseo kreskas.... kreskadas.
Monatoj pasas, Moseo fariĝis sesjara kaj devas vizitadi la lernejon
de Brej. Rika scias nun, ke la viro, kiu sidis antaŭ la orgeno, kiam
la knabo estis baptata, instruadas infanojn, kaj ŝi volas, ke Moseo
lernas skribi kaj legi, ĉar ĉiuj homoj povoscias tion, nur ne ŝi
mem.
Moseo konas la vojon al la lernejo kaj fidele vizitadas ĝin. Li
amas lerni, kio tre surprizas la instruiston, kiu ĉiam opiniadis, ke
tia sovaĝa knabo, kiu nur saltetis trans longfosojn, nur grimpadis
sur arbojn, ne amas sidadi kviete sur lerneja benko por aŭskultadi
la instruiston kaj por skribadi kaj legadi.
La instruisto sin trompis tamen, ĉar la knabo diligente lernadas kaj
ĉiam aŭskultas atente, kiam li rakontas pri kio ajn.
Post unu jaro la knabo povoscias iom legi kaj skribi kaj donace
ekhavis ardezon kun bela grifelo kiel rekompencon de diligenteco, kaj
Rika fieriĝas ankoraŭ pli multe pro sia adoptita filo.
Dimanĉe, kiam la orgenisto ne ludas, Moseo sidas ĉe la tablo kaj
Rika rigardas kun profundaj kavetoj en la vangoj, kiel li manuzas la
grifelon kaj kiel lerte li legas en bildolibreto. Ŝi deziras, ke li
posedu multajn tiajn librojn kaj ĉiusemajne ŝi aĉetas unu po dek
cendoj ĉe la libristo de Warfum, kaj Moseo kun ĝojo rigardas la
belajn bildojn kaj legas la sub ili starantajn presitajn vortojn.
La instruisto jam sciigis pli ol unu fojon al la pastro, ke Moseo
estas la plej bona lernanto el lia klaso kaj la pastro, ride
plilarĝigante la blankan barbon, ĉiufoje respondis al tio:
-- Mi neniam dubis, ke li fariĝos bona lernanto; nur rigardu al li
en la okulojn, kaj vi ne povas ne rimarki tion.
-- Sed --, tiel ĉiam diras plue la instruisto, -- li plej amas la
orgenon.
De post la tempo, kiam la orgenisto eksciis, ke Moseo amas la
muzikon, la knabo regule akompanas lin sur la orgenejon, ne nur
sabate, sed ankaŭ dimanĉe dum la diservo.
Moseo ĉiam sidadas senmove, kiam la sonoj de l' orgeno movas lian
animon kaj ĉiam kun miro li rigardas la libron, en kiu la ludanto
kvazaŭ legas, kion li ludas. Moseo fine konscias, ke oni legas la
muzikon same kiel rakonteton, kaj la deziro lin kaptas ankaŭ lerni
tiun arton. Li petas, ke la orgenisto instruu al li pri tiuj nigraj
punktoj en la kvin vicoj da rektaj linioj, kaj lia deziro estas
plenumata.
Refoje jaro pasas kaj Moseo, kiu faris jam grandajn progresojn en
legado kaj skribado, ankaŭ lernis la nomojn de la notoj kaj tiel
komencis studadi la unuajn elementojn de la muziko.
Kvara Ĉapitro.
Kermeso en la vilaĝo -- La karuselo kaj kio plej multe interesas
Moseon -- La Valpurgisnokto -- Du flutoj -- Kion oni vidas en la
cirko -- Moseo estas rajdisto kaj li mem scias nenion pri tio.
Estas en la jaro 1904a kaj en la monato Junio, kaj en tiu monato la
vilaĝo Warfum ĉiujare havas sian kermeson.
En la tiel nomita Turstrato, tio estas tiu strato, ĉe kies okcidenta
flanko staras la preĝejo kun la alta turo, sin etendas du vicoj da
kermestendetoj, kie la kermesaj vizitantoj povas aĉeti ludilojn por
infanoj, kukojn, ĉokoladon, fritpastaĵojn kaj cetere.
Inter tiuj tendetoj staras aliaj, kie oni vete ĵetas ringojn
ĉirkaŭ tranĉiloj, starantaj iom poste kaj en longaj vicoj sur
dekliva tabulo. En aliaj la vizitantoj trovas okazon farigi siajn
portretojn, esplori sian estonton, vidi dikegan, tricent-kilograman
sinjorinon, aŭ ĉevalon kun kvin piedoj kaj aliajn mirindaĵojn.
Proksime de tiu tendetaro, en flankstrato antaŭ la publika lernejo
sin turnadas karuselo. Ĝi estas plena je knaboj kaj knabinoj. Unuj
sidas sur ligna ĉevalo, aliaj sur ligna virineto de maro kun bela
kurba vosto, aŭ sur ligna oscedanta leono kun longaj kolharoj.
Tuj apud la karuselo staras longa fosto, sur kiu estas najlita fera
kesteto, en kies mezo troviĝas ronda elstaranta butono. La infanoj,
kiujn rapidege turnas la karuselo, tenas en la mano maldikan lanceton
el fero, kaj ĉiu laŭ sia vico klopodas tuŝi kaj puŝi la butonon
en la kesteton. La butono korespondas kun aŭtomato kaj se la butono
estas sufiĉe forte tuŝata, tiu aŭtomato efikas kaj supren saltas
el la kesteto ligna grimacanta kapo de viro. La feliĉa knabo, kiu
laŭ tiu maniero supren saltigis la kapon, ne bezonas pagi por la
sekvanta turnado.
Dum granda orgeno, staranta ĉe la dika akso de la karuselo, ludas,
la geknaboj kun kapturniĝanta rapideco preterflugas la kesteton kaj
la tintado de iliaj lancoj sur la kesteto sin miksas kun la sonoj de
l' orgeno kaj la laŭtaj krioj kaj ridoj de l' infanoj.
Moseo tamen ne partoprenas tiun turnirludadon. La lanco, kiun li de
la komenco de l' turnado havis en la mano, restas tie sen movo. Li
ne celas la butonon por aŭtomate aperigi la grimacantan virkapon;
li nur rigardas antaŭ sin kaj al sia patrino, kiam lia leono en
fluganta rapideco preterpasas ŝin. Li aŭskultas la orgenon, kiu
ne ludas psalmojn, sed valsojn kaj muzikaĵojn el operoj. Ĝi ĵus
ekludis la Valpurgisnokton el Faust, kaj la knabo estas ravita de la
bela muziko, kiu tuŝas tutan lian animon. Intertempe li turniĝas
kaj turniĝas; ĉiufoje, kiam la leono flugpasas la mutulinon,
li ŝin rigardas, ĉiam aŭskultante la operomuzikaĵon. Li ne
ekpensas pri tio forlasi sian lokon kaj por ĉiu turnado de la
karuselo, daŭranta proksimume tri minutojn, li pagas unu cendon al
la karuselisto. Ĉi tiu trovas, ke li estas bela knabo; li frapetas
al li sur la ŝultron aŭ sur la vangon aŭ sur la belajn buklojn
ĉiufoje, kiam li ricevas la cendon kaj Moseo ridetas, turniĝadas
kaj aŭskultadas. Jam pli ol dudekfoje li pagis unu cendon kaj dume
li aŭdis la Valpurgisnokton almenaŭ dek fojojn, tiel ke li konas
parkere la tutan melodion, kiu tamen ne enuigas lin. Fine li sentas,
ke lin kaptos vertigo, kaj li ekstaras post la leono. La mutulino tuj
alkuras kaj helpas al li eliri la karuselon, kaj ili iras duope al la
Turstrato por rigardi kaj admiri la tendetojn. Antaŭ unu el tiuj ili
ekhaltas.
Oni vendas tie ludilojn, kaj Rika okule serĉas, kion ŝi aĉetos
por la knabo, ĉar ŝi vidis, ke ankaŭ aliaj virinoj faris tion por
siaj knaboj kaj knabinoj. La tendisto montras pafiletojn, soldatajn
ĉapeletojn kaj tiel plu, sed Moseo ne volas ilin havi. La tendisto
serĉas plue kaj ekkaptas fajfilojn el lado, ekfajfas sur ili por
aŭdigi la belan sonon, kaj Moseo elektas unu. Rika tamen aĉetas tri
de diferenca longeco, kaj la knabo estas feliĉa kun la trezoro. Nun
li ja povos fari muzikon mem. Rika pagas kaj ŝi promenas plue kun
Moseo.
Estas nun la tria horo en la posttagmezo. Promenante preter ĉiuj
tendetoj, ili fine atingas la finon de la strato. Irante maldekstren
laŭ alia strato, ili vidas je kelka distanco sur placo antaŭ
hotelo la cirkon de Blanuso kaj kompanio. Tiu cirko vizitas jam dum
multaj jaroj ĉiujn kermesojn de la grandaj vilaĝoj en la provinco
Groningen. La cirko estas negranda, posedas nur unu ĉevalon, sed
pro kelkaj aliaj mirindaj bestoj kunlaborantaj, kaj pro kelkaj bonaj
artistoj la direktoro Blanuso ĉie havas sufiĉan sukceson perlabori
la ĉiutagan panon por ĉiuj kunludantaj homoj kaj bestoj.
La prezentado estas komenciĝonta kaj arlekeno en mikskolora kostumo
laŭte anoncas al „la estimata publiko“, ke oni devas rapidi por
aĉeti enirbiletojn, ĉar restas nur malmultaj neokupitaj sidlokoj en
la cirko.
Multaj homoj kun infanoj eniras kaj Rika, legante la scivolecon sur
la vizaĝo de Moseo, aĉetas du biletojn po kvardek cendoj, kaj ŝi
eniras kun la knabo.
Estas la unua fojo, ke Rika vidas la internon de cirko. Ĝis nun
Moseo estis tro juna por ĉeesti prezentadon, kaj ŝi mem neniam
sentis deziron eniri. Ŝi nun eniras kun Moseo, kaj nur pro li.
La arlekeno montras la lokojn, kie ili eksidu, kaj ili eksidas.
Preskaŭ ĉiuj lokoj estas okupitaj. Rika kaj Moseo rigardas
ĉirkaŭe, atendante pacience tion, kio okazos en ĉi tiu stranga,
ronda, tolkovrita tendo, kies interno aspektas kiel giganta blanka
pluvombrelo.
Sur la cirkloforma planko kuŝas dika tavolo da sablo bele rastita.
Ekstere la arlekeno ankoraŭ ĉiam instigas „la estimatan publikon“
tuj aĉeti la lastajn disponeblajn enirbiletojn, kaj dum la ankoraŭ
neokupitaj sidlokoj iom post iom estas prenataj, la prezentado
komenciĝas.
Flanke de Rika, en loko apartigita de ĉiuj aliaj sidlokoj, sidas
tri muzikistoj, kiuj ludas per ĉiuj siaj fortoj. La muziko ne
estas tre bela, sed ĉar la oreloj de vilaĝanoj ordinare ne estas
trodorlotitaj, la „estimata publiko“ trovas ĝin sufiĉe bela; la
plej multaj eĉ tute ne aŭskultadas la muzikon, faratan sur fluto,
violono kaj malgranda tamburo.
Moseo aŭskultas atente la ĵus komenciĝintan valson, sed la
mutulino, kiu ne komprenas, kion faras tiu violonisto, tiu flutisto
kaj tiu tamburisto, jam ne atentas ilin. Ŝi rigardas ĉirkaŭe kaj
fariĝas scivola. -- Kio do okazos sub tiu ĉi grandega ombrelego, de
kies pinta supro pendas du ŝnuregoj kun dika horizontala bastono? Al
kio servos aliaj ŝnuroj fiksitaj al la palisegoj ĉe la enirejo de
la cirko? -- Tiel ŝi pensas.
Flanke de Moseo, kiu nur rigardas la rapidajn fingrojn de la flutisto
kaj de la violonisto, sidas lia amiko, la spicisto Pentman, kiu tre
ĝojas, ke la trovito okaze sidas tuj apud li, ĉar li amas babiladi
kun la knabo.
-- Bela cirko, ĉu ne vere, Moseo? -- li diras.
-- Jes ... kaj bela muziko.
Pentman, kiu jam multfoje aŭdis la muzikon de la militista stabo en
la urbo, ridas pro la naiveco de la knabo; li tamen diras:
-- Ho jes, sufiĉe bela.
-- Ĉu estas malfacile ludi sur tia instrumento? -- kaj Moseo fingre
montras la violonon.
-- Sur violono?
-- Jes.
-- Mi ne scias, kial vi demandas tion?
-- Ĉar mi dezirus lerni ludi sur ĝi.
La spicisto ridas, tiam li demandas plue:
-- Ĉu vi neniam aŭdis violonon antaŭe?
-- Nur la orgenon en Brej, kaj tiun en la karuselo... Tiu en la
karuselo ludas belege, mi aŭskultis ĝin --, kaj aperigante fluton
el sub la frako, li demandas:
-- Ĉu mi povus lerni ludi tion sur la fluto, kion ludis la orgeno de
la karuselo?
-- Eble, Moseo; vi povos klopodi.
-- Mi klopodos --. Moseo refoje subfrakigas la fluton, tiam montrante
la pendantan bastonon, li demandas al Pentman:
-- Kio estas tio?
-- Tio estas trapezo.
-- Al kio servas trapezo?
-- La arlekeno laboros sur ĝi.
-- Ĉu laboros? -- Moseo ne komprenas kiel oni povas „labori“ sur
tia bastono.
-- Jes, vi tuj vidos, sed antaŭe okazos io alia.
-- Kio?
La spicisto havas programon kaj li klarigas:
-- Unue la direktoro rajdos sur sia ĉevalo, kiun li dancigos.
-- Ĉu la ĉevalo povas danci!?
-- Jes, kaj poste la arlekeno aperos kaj ludos intertempan amuzaĵon.
-- Kio estas tio?
-- Vi vidos, mi ne povas bone klarigi tion; kaj tiam eniros
fraŭlino, kiu dancos sur tiu ŝnurego.
-- Ĉu sur tiu ŝnuro? -- Moseo ne kredas tion, kaj la spicisto
klarigas plue:
-- Jes, sed antaŭe oni streĉos la ŝnuron de tie al tie --, kaj li
montras la lokojn.
-- Kio okazos poste?
-- Poste refoje okazos intertempa amuzaĵo kaj tiam sekvas tre bela
numero, en kiu partoprenos kvar bestoj, kiuj rajdos unu sur la
aliaj...
La spicisto volas daŭrigi la klarigadon kaj legi la tutan programon,
sed lin interrompas la apero de la direktoro. Sur la ununura ĉevalo
de la cirko li enrajdas, ekhaltas en la mezo de l' areno kaj la
ĉevalo faras riverencon antaŭ „la estimata publiko“; post la
riverenco la besto ekdancas gracie, dum la muziko ludas: „Sur la
ondoj“ de Straus.
Ĉiuj rigardantoj kun atento sekvas la belan beston per la okuloj,
kaj ĉiuj estas ravitaj pro la graciaj paŝoj de la ĉevalo. Fine ĝi
ĉirkaŭgalopas kelkajn fojojn kaj tiam malaperas, laŭte aplaŭdate
de la rigardantoj.
La intertempa amuzaĵo, kiu nun sekvas, konsistas el kelkaj aersaltoj
de la arlekeno kaj interparolado inter li kaj alia ludanto, kiun oni
konas sub la nomo: „malsprita Aŭgusto“.
Ili havas kompreneble grandan sukceson kaj apenaŭ ili foriris, kiam
oni streĉas la ŝnuregon.
Moseo estas scivola, kiel oni povos danci sur ĝi kaj li etendas la
kolon por pli bone vidi. La dancistino tuj poste aperas kun graciaj
saltetoj kaj riverencetoj. La malsprita Aŭgusto volas helpi al
ŝi suprensalti sur la ŝnuron, sed li agas tiel mallerte, ke la
fraŭlino ĉiufoje devas resalti sur la sablon de la areno. Ĉiuj
rigardantoj ridegas. Fine la arlekeno forpelas la mallertulon per
longa bastono kaj per unu salto la fraŭlino staras sur la ŝnurego,
kie ŝi ekdancas kun longa balancostango. Rapide ŝi kuras antaŭen,
malantaŭen, sin rulas ĉirkaŭ si mem, reekstaras, refoje kuras kaj
dorse returnen kuras, kaj fine forĵetante la balancostangon, ŝi
saltetas antaŭen kaj returnen kun du flagetoj, kiujn ŝi svingadas
super sia kapo.