sinjorino. Ĉi tiu rigardas ŝin. Rika refoje frapetas al si la
bruston komprenigante: -- Li ne estas mia --; tiam ŝi metas la
fingron sur sian buŝon, etendas brakon en la direkto de la farmejo
kvazaŭ por diri, ke la mastrino pri la infano ne parolu al Klomp.
La sinjorino, kiu bone konas sian edzon, decidas, ke ŝi provizore
ne parolos al li pri tio, ĉar li jam ne tolerus la mutulinon en la
farmejo, kiam li ekscius, ke ŝi havas infanon, kaj ŝi kapneas; tiam
ŝi ekstaras por foriri.
Estas nun preskaŭ la unua horo, kaj Rika starigas la kesteton sur
la seĝon flanke de la fajroloko, ekkaptas la korbon kaj sekvas sian
mastrinon eksteren. Tie ŝi ŝlosas la pordon kaj kuratingas sur
la vojeto la farmistedzinon, kiu direktas siajn paŝojn al Brej.
Haltigante ŝin per la brako, ŝi refoje fingre montras la farmejon
kaj frapetas al si la buŝon.
-- Ne! -- diras la sinjorino, kapskuante, -- Ne! ... mi ne parolos!
Rika ridetas, rekvietiĝas kaj ŝiaj lignoŝuoj turnas la kalkanumojn
al la mastrino, kiu iras plue al la domareto, dum la mutulino rapidas
al la farmejo.
Sinjorino Klomp dume iras malrapide plue, pensante ke ŝi do
konjektis prave, ke io eksterordinara okazis en la ŝlosita dometo.
Ŝi enprofundiĝas en pensojn. -- Ĉu Rika naskis tiun infaneton?
Sed tio ja estas neebla; ŝi neniam havis interrilatojn kun viroj,
kaj eĉ se ŝi havus interrilatojn, ŝi estas honestulino.... Sed
senhontulo povus delogi kaj trompi ŝin......, tamen ankaŭ tio estas
neverŝajna.....; Rika neniam malsaniĝis, alvenis ĉiutage al sia
laboro kaj forrestis nur dum la libera semajno, kaj en tiu semajno
la knabeto jam de longe estis naskita, ĉar li havas almenaŭ tri
monatojn.... -- Cento da tiaj pensoj trairas ŝian kapon, fine ŝi
diras al si:
-- Sed ni ne povas ĉiam kaŝi la infanon, la homoj fine ekscios pri
tio......
Irante plue ŝi atingas la domareton kaj la preĝejon kun la malalta
pinta turo. Ĝi staras meze de la alte lokita enterigejo inter
tomboŝtonoj kaj tombofostoj, indikantaj la nomojn de la sub si
ripozantaj mortintoj. Krucojn oni ne vidas tie, ĉar la loĝantoj de
Brej apartenas al la protestanta religio.
Post la enterigejo staras en bela ĝardeno la blanke pentrita domo
de la predikisto. Mallarĝa vojeto iras de la tombejo al la ĝardeno
kaj la predikisto promenas tie kun libro en la mano kaj longa argila
tabakpipo en la buŝo. Li estas viro de meza kresko, ankoraŭ fraŭlo
kaj ĉiam nigre vestita. Li havas nebelan aspekton, ĉar lia malsupra
makzelo staras tro multe antaŭen, sed por kaŝi tiun malbelaĵon, li
portas barbon, kiu kovras ne nur la mentonon ĝis la lipo, sed ankaŭ
la vangojn. Lia barbo, same kiel liaj kraniharoj estas tute blankaj,
ĉar li estas jam sesdekjara viro. Li estas miopa, kaj rigardante per
la grizaj okuloj personojn, kun kiuj li parolas, li ĉiam sulkigas la
frunton, imagante, ke tiam li pli klare povas vidi.
Jam tridek jarojn li loĝas en la domareto Brej kaj ne volonte
forlasus ĝin, ĉar li kutimis al ĝi kaj al la blanka domo, kie li
loĝas kun maljuna mastrumistino kaj juna servistino. Li konas ĉiujn
homojn de la ĉirkaŭaĵo kaj la junajn li ĉiujn baptis. Kvankam li
ne estas elokventa paroladisto (li kutimas legadi siajn predikojn)
oni tre ŝatas lin pro liaj bonaj moroj kaj pro la amika, preskaŭ
intima maniero, per kiu li kondutas kun la Brejanoj. Li estas la
konsilanto de ĉiuj kaj tre ŝatas, ke oni venas al li por peti lian
konsilon.
Ekvidante virinon eniri la tombejon, li sulkigas la frunton, prenas
la pipon el la buŝo kaj fikse rigardas ŝin. Komence li ne povas
distingi, kiu laŭiras la vojeton el konkoj, kiu ĉirkaŭas la
tombejon kaj la sulkoj pliprofundiĝas. Nur post kiam la virino faris
kelkajn paŝojn sur la al la ĝardeno kondukanta vojeto, li kredas,
ke ŝi estas sinjorino Klomp, kaj sulkigante la frunton plej eble
profunde, li estas certa, ke ŝi estas tiu sinjorino.
-- Estas neordinara tempo por promenado --, pensas li, kaj
sensulkiginte la frunton, li iras al ŝi renkonte kaj salutas amike.
-- Bonan tagon, pastro! -- diras sinjorino Klomp kaj ŝi plue
laŭiras la vojeton kondukantan al la ĝardeno. La pastro, por
akompani ŝin, devas sin turni; li sin turnas kaj ili promenas unu
flanke de la alia. Strabe la pastro rigardas la sinjorinon kaj
spite al sia miopeco li rimarkas, ke ŝi venas por priparoli ion
neordinaran, tamen tuj rigardante antaŭ sin, li diras:
-- Bela vetero hodiaŭ, sinjorino.
-- Tre bela, pastro.
-- Eĉ pli bela ol hieraŭ.
-- Jes.
-- Mi tamen antaŭsentas pluvon.
-- Ĉu vi antaŭsentas tion?
-- Jes, miaj kaloj doloras, kaj tiam ĉiam ekpluvos. Ili promenas
plue.
Refoje li strabe rigardas ŝin kaj dum dekono da sekundo lia frunto
sulkiĝas; tiam li tuŝas per la pipo belan rozon, kiun ili ĵus
estas preterpaŝontaj, kaj li diras plue:
-- Pro miaj rozoj mi esperas, ke miaj kaloj doloru ankoraŭ pli
multe, ĉar ili bezonas akvon...., la rozoj memkompreneble.
La sinjorino ne respondas, sed tusetas du aŭ tri fojojn; ŝajnas
kvazaŭ kelkaj vortoj volas eliri el ŝia gorĝo, sed subite
renkontas barilon; la tusetoj tamen ne forigas tiun barilon kaj ŝi
promenas plue.
Ili nun estas en la mezo de la ĝardeno; rekte antaŭ ili sin trovas
la nefermita pordo de la pastrejo, kaj la sinjorino alpaŝas al ĝi,
dirante:
-- Pastro, mi bezonas vian konsilon.
Rapida rideto plilarĝigas la barbon de la predikisto, ĉar li jam
rimarkis, ke liaj miopaj okuloj divenis ĝuste.
-- Ho, se mi povoscias doni ĝin, sinjorino, mi estos je via dispono.
Li pipe montras la nefermitan pordon kaj la sinjorino transiras
la sojlon. La pastro ŝin sekvas kaj ambaŭ staras en la larĝa
koridoro. La antaŭĉambra pordo staras ankaŭ nefermita, kaj denove
la longa pipo montras al la sinjorino, ke ŝi estas invitata eniri.
Ŝi eniras kaj la trian fojon la pastro uzas sian pipon ...... nome
por montri seĝon. Ambaŭ sidiĝas.
Sinjorino Klomp rigardas esplore ĉirkaŭe kaj la pastro, spite al
sia miopeco rimarkas, kion tio signifas. Li ekstaras kaj fermas la
pordon kaj sidiĝinte denove, li diras:
-- Mi estas je via dispono, sinjorino Klomp.
-- Mi unue havas ion por informiĝi, pastro.... hm!.... hm!.........
Ĉu ĉiuj naskitaj infanoj devas esti enskribataj?
-- Jen tre stranga demando --, pensas la pastro, kiu ne klare
komprenas, kaj li respondas al tiu stranga demando per la vortoj:
-- Kompreneble mi enskribas ĉiujn naskitajn infanojn, post kiam mi
baptis ilin.
-- Jes, memkompreneble, sed mi ne aludas la preĝejan registron, sed
tiun de la komunum-estraro.
La pastro ne povas ne sulkigi tre profunde la frunton kaj la
sinjorino, rimarkante la surprizon de la pastro, diras plue:
-- Ĉu vi scias, post kiom da tagoj nove naskitaj infanoj devas esti
enskribataj?
-- Post dudek kvar horoj ..... sed....
-- Jes, pastro, mia demando estas iom stranga, sed antaŭ ol klarigi
ĝin, mi dezirus ekscii, ĉu malplenumo de tiu devo estas leĝe
punata.
-- En realo, jes.
-- Ĉu severe?
-- Tio dependos de la motivoj de la malplenumo.
-- Supozu, pastro, ke malobeanto ne scias, ke tiu devo ekzistas.
-- Sed, ni ja ne povas supozi, ke tiaj homoj sin trovas tie ĉi.
-- Tamen supozu momenton.
-- Nu, tiaokaze la puno ne estus tre severa...., sed mi ne kom.....
-- Kaj vi ne povas kompreni, kial mi informiĝas pri tio. Mi do devas
paroli pli klare, sed antaŭe vi permesu, ke mi faru alian demandon:
-- Kion vi opinias pri la fraŭlinoj de nia domareto?
-- Kiom mi scias, ĉiuj estas honestaj kaj bonmoraj.
-- Mi samopinias, sed honestulino povas esti delogata kaj
trompata......
La pastro metas la pipon sur la tablon, sed tuj reprenas ĝin, kaj
sin klinante antaŭen tiel, ke la pipo tuŝas lian ŝultron, li
flustras........
-- Ĉu unu el la filinoj de ĉi tiuj loĝantoj......?
-- Okaze mi rimarkis, ke unu el ili havas tri- aŭ kvarmonatan
infaneton.... kiu ne estas enskribita.
-- Tri- aŭ kvarmonatan infanon!...... Kiam vi rimarkis tion?
-- Antaŭ duona horo.
La pastra vizaĝo ŝanĝiĝis. La sulkoj sur lia frunto pliprofundiĝis,
kaj lia malsupra makzelo elstaras ankoraŭ pli multe ol kutime. La
bona viro enprofundiĝas en pensojn, lia pipo traboradas la blankajn
harojn sur lia kapo, kvazaŭ ĝi volas serĉi sur la kranio la solvon
de la enigmo, kiu tiel subite okupas liajn meditojn.
-- Kiu do povas esti tiu knabino? -- li demandas al si. Li konas
ĉiujn, vidas ilin preskaŭ ĉiutage, sed neniam li rimarkis ion
suspektindan. Fine li flustras:
-- Kiu ŝi estas?
-- La mutulino.
-- Rika!? -- La serĉanta pipo jam ne serĉas sur la kranio inter
la haroj de la pastro, sed falas el la mano de la konsternita
viro, kaj kvar pecoj tintas sur la planko inter la piedoj de la du
interparolantoj.
-- Pardonu --! diris la sinjorino, ĉar mi ekterurigis vin.
-- Ho, tio ja ne estas grava.... ĝi estas nur argila pipo.............
Sinjorino Klomp kolektas la pecojn kaj metas ilin singarde sur la
tablon, tiam ŝi atendas por ekaŭdi, kion diros plue la pastro, sed
li silentas ankoraŭ momenton, fine li diras:
-- Tamen, estas ja neeble, ke la infano estas ŝia. Mi vidas ŝin
preskaŭ ĉiutage.
-- Mi ankaŭ pensis tion, sed ŝi havas infaneton, mi ĝin vidis
antaŭ duona horo --, kaj la sinjorino rakontas detale ĉion, kion
ŝi spertis en la dometo de la mutulino.
La frunto de la pastro subite sensulkiĝas kaj rideto refoje
plilarĝigas lian barbon; tiam li diras:
-- Nu, povas ja esti, ke ŝi trovis la infanon.
-- Sur la tablo?
-- Jes, kial ne? ... la pordo, kiel vi diris, estis ĝis antaŭ
kelkaj tagoj ĉiam nefermita, kaj nekonata persono eble eniris
kaj postlasis la kesteton kun la infano ... Ĉiuokaze mi esploros
tion kaj parolos kun la vilaĝestro, por ke la infano povu esti
enskribata. Mi klopodos, ke laŭleĝa persekuto estos evitata.
-- Sed kiel trovi pruvojn, ĉu la infaneto estas ŝia aŭ ne? Rika ne
povas paroli.
-- Estos malfacile; sed mi ekzamenos la kesteton, eble ĝi havigos al
mi la fadenon, laŭ kiu mi povos eliri el ĉi tiu labirinto.
Sinjorino Klomp ĝemas. Ŝi kompatas la mutulinon kaj estus tre
feliĉa ne nur, se la pastro pruvus, ke la infano estas trovito, sed
ankaŭ, se Rika ne renkontus malagrablaĵojn.
Ŝi ekstaras, dankas la pastron kaj eliras. La pastro akompanas ŝin
ĝis la makadama vojo; tiam li donas al ŝi la manon kaj post saluto
ili disiras; la pastro al sia domo por pripensadi tiun strangan
aferon kaj la sinjorino iras al la farmejo.
* * * * *
Intertempe Rika estas laboranta en la laktejo. Ŝi staras nun ĉe
alta laktobarelo, el kiu ŝi forigas la ĵus faritan buteron. Per
ambaŭ manoj ŝi ĉerpas la naĝantan buteron el la barelo kaj
metas ĝin en argilan poton. De tempo al tempo ŝi interrompas tiun
laboron kaj staras kun premitaj lipoj kaj rigardas sencele antaŭ
sin, pensante pri la infano kaj pri la mastrino, kiu malkovris la
sekreton; kaj ŝi estas malkvieta.
Klomp, kiu preskaŭ neniam sin okupas pri la buterfarado, okaze
preteriras la laktejon kaj rigardas internen. Li tuj rimarkas, ke
ĉio ne marŝas bone, ĉar unu el la servistinoj ne laboras, sed
staras ĉe la laktobarelo, farante nenion kaj rigardante antaŭ sin.
Li restas staranta ekstere kaj atendas por vidi, ĉu ŝi eklaboros.
La mutulino eklaboras, sed nur mallongan tempon, ĉar jen ŝi denove
faras nenion. Klomp ĝojas, ke li venis kaj ke ĝuste en tiu tempo
ĉio ne marŝas bone. Li eniras la laktejon, sed la mutulino ne
atentas lin; kun premitaj lipoj ŝi staras ĉe la barelo farante
nenion. Klomp staras kun la manoj en la poŝoj kaj ne eltiras ilin.
Fikse rigardante la mutulinon, li paŝas al ŝi per kvar longaj
pezaj paŝoj, kaj per la kubuto tuŝegas ŝin. Rika rigardas lin,
sed tuj poste jam tute ne atentante la farmiston, ŝi reprenas sian
antaŭan sintenadon. Klomp ruĝiĝas pro indigno, atendas minuton por
vidi, ĉu ŝi komencos labori, sed vidante, ke la tuŝego restis sen
rezulto, li la duan fojon ŝin tuŝegas, sed pli forte. La mutulino
estas surprizita, ĉar ŝi ne komprenas, kion intencas la farmisto.
Ŝi turnas al li la dorson, sed ne eklaboras.
Du aliaj servistinoj, ankaŭ laborantaj en la laktejo, ekhaltis por
vidi tion, kio okazos, ĉar ili konas la mutulinon kaj scias, ke ŝi
obeas nur al la mastrino.
-- Eklaboru! -- krias Klomp al ili. La servistinoj obeas, sed retenas
kun peno mokan rideton. Rika tamen ne obeas kaj Klomp por la tria
fojo puŝegas ŝin kubute. La mutulino sin turnas al li kaj minace
rigardas la farmiston, kies kolero ekflamis. Li montras kubute la
barelon kaj krias: -- Laboru!
Rika, anstataŭ obei, metas ambaŭ manojn sur siajn koksojn kaj
mokincitante rigardas la farmiston rekte en la okulojn.
Subpremata rido eksonas post Klomp kaj la servistinoj sin turnas por
ne vidigi la mokantajn, ridantajn vizaĝojn.
Klomp furioziĝas tiagrade, ke li jam ne povas regi sin. Li
elpoŝigas unu manon kaj batas la mutulinon sur la vangon.
Kun raŭka terura ekkrio la batita kaptas apud si starantan balailon
kaj puŝas ĝin en la vizaĝon de la farmisto. Lia ĉapo defalas de
lia kapo kaj laŭtaj ridegoj de la servistinoj aŭdiĝas post li. Li
nun elpoŝigas la duan manon por refoje bati la mutulinon, sed ĉi
tiu alte levas la balailon, kiu per mirinda rapideco tuj refalas sur
la kranion de ŝia atakanto. La farmisto kriegas kaj blasfemas kiel
ebria homo kaj estas ĵetonta sin sur la mutulinon, sed ŝi kuras
post la barelon. Klomp volas ekkapti ŝin, sed refoje la balailo
sin levas. La farmisto sin kurbigas por eviti la baton, sed faletas
sur la glataj kaheloj de la laktejo; anstataŭ kapti la mutulinon,
li kaptas la bareltabulojn, la barelo ŝanceliĝas, renversiĝas
kaj rulas sur la falintan farmiston, sur kiun surverŝiĝas la tuta
blanka enhavo de la barelo. Kiel fiŝo en ŝlimaĵo Klomp baraktas
sur la planko. Li ekstaras kaj la buterlakto fluadas el ĉiuj liaj
vestoj. Li denove volas ataki la mutulinon, sed ŝi staras antaŭ li
kiel vundita tigrino kaj svingadas la balailon kun tiom da lerteco,
ke la farmisto ektimas kaj paŝas posten.
Ĝuste en tiu momento eniras la farmistedzino.
Tuj divenante tion, kio okazis, ĉar ŝi konas la karakterojn de la
gebatalantoj, ŝi iras kviete al Rika, skuas la kapon kiel signo de
malaprobo kaj sen peno prenas la balailon, kiun ŝi metas teren; tiam
ŝi kaptas ŝian manon kaj sin direktas al la apuda kuirejo.
Rika sekvas kiel ŝafido. La farmistedzino prenas ambaŭ manojn de
sia servistino kaj refoje skuante la kapon, ŝi duone riproĉe, duone
malĝoje rigardas en la okulojn de la mutulino. Ĉi tiu ektremetas,
falas sur la genuojn kaj kaŝante la vizaĝon sur la antaŭtuko
de sia mastrino, laŭte ekkriploras pro eksciteco kaj nervemeco.
Tuta ŝia korpo skuiĝas. La farmistedzino karesas al ŝi la kapon
kaj levas ŝian vizaĝon, kiu banas en larmoj. Iom post iom Rika
rekvietiĝas, fine ekstaras kaj ambaŭ iras en la laktejon, kie la du
servistinoj purigas la kahelplankon. Iliaj vizaĝoj estas ankoraŭ
ruĝaj pro ridado. Ili scias, ke la mutulino atendas ordonojn nur
de la mastrino, sed ili ne estis atendintaj, ke ŝi tiel kuraĝe
repagus unu solan vangfrapon de la farmisto, tiom pli, ĉar li estas
vera giganto kaj dekfoje pli forta ol Rika. Ili kun ĝojo vidis, ke
la farmisto, post kiam lia edzino forkondukis Rika, foriris el la
laktejo, eĉ ne rigardante post si, kaj tiel malseka de la blanka
bano, ke li lasis longajn striojn da buterlakto post si de la loko
de l' batalo ĝis la antaŭdoma pordo, tra kiu li malaperas por
almeti sekajn vestojn. La servistinoj fine haltigas la ridadojn. Ili
scias, ke Klomp, kiu en realo estas malkuraĝulo, jam ne revenos por
esplori, ĉu ĉio marŝas bone en la laktejo.
Rika reprenas sian laboron kaj la farmistedzino sin turnas al la
servistinoj por informiĝi pri la kaŭzo de la stranga bapto, kiun
ĵus ekhavis ŝia edzo kaj ili detale ĉion rakontas de la komenco
ĝis la fino.
-- Mi ja konjektis, ke li ŝin batis --, ŝi diris, kaj vidante ke
Rika laboras, ŝi kviete iras al la familia ĉambro, kie ŝi trovas
Klomp. Li almetis jam alian pantalonon kaj staras antaŭ la spegulo
por kombi al si la harojn ankoraŭ malsekajn pro la akvo, per kiu li
purigis ilin. Vidante eniri sian edzinon, li iom hontas, sed ĉar
lia fiereco estas vundita kaj li estas ankoraŭ en kolera humoro, li
diras kun voĉo tremetanta:
-- Mi forpelos tiun malbenitan mutulinon!
Kviete sinjorino Klomp respondas:
-- Vi ne rajtas forpeli ŝin.
-- Ĉu mi ne rajtas?... Ŝi spertos tion!
-- Vi ne rajtas, ĉar vi ŝin batis.
-- Kiu diris tion?... Ĉu la servistinoj babilis al vi?
-- Neniu bezonis elbabili tion; ŝia vango estis ruĝa pro la bato.
Klomp ektimetas kaj diras:
-- Mi tamen preskaŭ ne tuŝis ŝin.
-- Vi ne pensis pri tio, ke mano tiel forta kiel via, ĉiam tuŝas
tro forte.
-- Sed ŝi ne laboris kaj ne obeis, kiam mi ordonis al ŝi eklabori.
-- Kiamaniere vi ordonis?
-- Per mia kubuto.
-- Vi ne rajtas tuŝi ŝin per la kubuto; vi estas malprava.
-- Ho jes, kompreneble, mi malpravis; nur virinoj ĉiam pravas, eĉ
se ili estas mizeraj servistinoj.
-- Mi neniam tuŝas Rika, tamen ŝi ĉiam obeas al mi; ne estas
necese komandi aŭ tuŝi ŝin per la kubuto, simpla rigardo sufiĉas.
-- Sekve mi ne rajtas ordoni geservistojn, al kiuj mi pagas?
-- Memkompreneble vi rajtas komandi, sed ne puŝante kaj batante.
Estu de nun pli saĝa kaj jam ne okupu vin kun servistinoj. Sen viaj
komandoj la laboro marŝas tre bone en la laktejo.
Klomp almetas veŝton, jakon kaj kaptante sian ĉapon, li foriras
murmurante, sed dirante nenion plu. Li hontas, li estas humiligita,
tamen li bolas pro kolero, sed li estas tro malkuraĝa por ĝin
eksplodigi nun. Li iras sur la kampojn, eble tie li renkontos
laboriston, kiu same kiel Rika ne laboras kaj li promesas al si,
ke li sur tiun sentaŭgulon libere ellasos sian ĝis nun retenitan
koleron. Liaj dikaj piedoj malgracie paŝon post paŝo portas lin
plue, dum la pezaj ŝuoj dispecigas la argilpecojn sur la kampo,
kvazaŭ ĉiu el tiuj pecoj kaŝus en si surdmutan servistinon. Li
rigardas ĉirkaŭe, sed ... ĉio marŝas bone, ĉar sur la kampoj
la laboristoj laboras diligente, kaj fine por serĉi distradon, li
saltas trans la foson sur la makadaman vojon, kaj laŭiras ĝin ĝis
la vilaĝo, kie li en trinkejo trovas konsilon ĉe kelkaj glasetoj da
brando.
Rika dume laboradas sen interrompo, ne pro la farmisto, kiu ŝin
insultis, sed pro la mildaj rigardoj de lia edzino.
Rika sentas pli ol iam antaŭe, ke Klomp estas aroganta stulta
diablo, kiu ŝin malamas, sed ŝi ne timas lian malamon. Ŝi sentas
ankaŭ, ke la mastrino estas anĝelo, kiu komprenas, estimas kaj
ŝatas ŝin, kaj helpos al ŝi ne nur kontraŭ tiu diablo, sed ankaŭ
por protekti la infaneton, kaj feliĉa rideto naskiĝas sur ŝia
vizaĝo. La kavetoj en la vangoj dum momento pliprofundiĝas kaj
jam ne pensante pri la survango, nek pri la farmisto, ŝi enpense
kaj image vidas la knabeton en sia dometo, kaj ŝi daŭrigas sian
laboron, feliĉa, ke la horo alproksimiĝas, kiam ŝi povos rapidi
hejmen por suĉigi kaj varti lin.
Tria Ĉapitro.
Kiel matenmanĝas la geedzoj Klomp -- Vesteto por baptonto --
Novaj vestoj -- Rika eniras konstruaĵon, kie ŝi ĉeestas strangan
por ŝi ceremonion -- La viro, kiu tiras malsupren ŝnuregon -- Moseo
Landman kaj lia infaneco -- La orgeno -- Moseo, ido de Orfeo.
Kelkaj tagoj pasas kviete. Klomp, kiel ĉiuj Brejanoj kaj Warfumanoj
ekaŭdis pri la trovito de la surdmuta Rika. Kelkaj ne kredis, ke
ŝi trovis la infanon kaj jam esploris inter si, kiu povus esti la
patro de la knabeto. Kelkaj tamen, konantaj la mutulinon, kaj kiuj
ŝin vidis ĉiutage, kredas al la vortoj de la pastro, per kies bonaj
zorgoj la infano estis enskribata kiel trovito, sub la nomo Moseo. Li
elektis tiun nomon, ĉar la knabeto, same kiel Moseo el la Biblio,
estis trovita en kesteto, kaj ĉar la mutulino, kiam ŝi laŭ sia
maniero klarigis, kiel ŝi trovis sian Moseon, de tempo al tempo
fingre montris Moseon sur la enkadrigita bildo.
Estas nun dimanĉo kaj la oka horo en la mateno. La geedzoj Klomp
sidas kune ĉe la tablo kaj matenmanĝas. Li intertempe legas gazeton
kaj ŝi enverŝas kafon kaj pretigas kelkajn infanvestetojn. Klomp,
manĝante grandajn pecojn da pano kun fromaĝo, strabe rigardas trans
la gazeton, kiun li tenas preskaŭ horizontale antaŭ si, kaj ekvidas
la vestetojn. Li konjektas, ke ili estas por la infano de Rika,
sed preskaŭ ne kuraĝas informiĝi pri tio. Li bolas pro retenata
kolero, ĉar li malamas la mutulinon; kaj ĝenas lin, ke lia edzino
tiel sin interesas pri la trovito. Sinjorino Klomp kviete trinkas
sian kafon, manĝas sian buterpanon kaj de tempo al tempo daŭrigas
aranĝi la vestetojn. Fine la farmisto jam ne povas regi sin kaj pro
kolero enbuŝigas grandan pecon da pano. Ĝi preskaŭ sufokas lin; li
tusas per ĉiuj fortoj kaj kiam fine li sukcesis engluti la pecegon,
li estas ruĝa kiel ĉerizo. Li fintrinkas la tason da kafo kaj
montrante per la gazeto la vestetojn, kiujn lia edzino kunfaldas, li
demandas:
-- Kio estas tio?
-- Vestetoj.
-- Tion mi vidas..., sed por kiu?
-- Por Moseo.
-- Por la trovito?... Hm!... Ĉu la mutulino mem ne povas prizorgi
tiujn vestojn?
-- Ŝi povas, sed mi volas surprizi ŝin.
-- Surprizi!?
-- Jes, la infano havas sufiĉajn vestojn, sed ili ne taŭgas por la
ceremonio.
-- Ceremonio!?
-- Moseo kompreneble devas esti baptata kaj por tiu ceremonio li
bezonas specialajn vestetojn.
-- Nu! ... ĉu _vi_ devas pretigi ilin?
-- Mi ne devas, sed plaĉas al mi pretigi ilin, ĉar Rika ne
komprenas, nek pri baptado, nek pri vestoj bezonataj por tiu baptado.
-- Ĉi tiu infano devas esti baptata!?
-- Memkompreneble!... Ni loĝas en kristana vilaĝeto, kie ĉiuj
infanoj estas dece baptataj. Kial do oni farus escepton kun Moseo?
-- Jen io bela!... Ĉu la parencoj de la mutulino ne povas zorgi pri
ĝi?
-- Sendube ili povos, sed mi ja povas ankaŭ, kaj la pastro petis al
mi aranĝi ĉion.
-- Hm! ... bela afero!
-- Vi do ne kontraŭstaros?
Klomp, ne respondante al tiu demando, diras plue:
-- Kiu certigas, ke la gepatroj de la infano estas kristanoj?... Oni
diris en la vilaĝo, ke li estas simila al juda infano.
-- Eble li estas judo, sed tio ne malhelpas. Multaj judoj fariĝas
kristanoj.
-- Povas ankaŭ esti, ke li estas turko.
-- Turko!?
-- Jes, turko... Ĉiuj turkoj havas nigrajn harojn kaj nigrajn
okulojn.
-- Tio ankaŭ ne malhelpas. Ĉiu povas fariĝi kristano, eĉ turko.
-- Kaj kiam li devas esti baptata?
-- Hodiaŭ.
-- Hodiaŭ!?
Klomp forĵetas la gazeton kaj kun surprizo li rigardas sian edzinon.
-- Hodiaŭ!? -- li rediras. -- Kial vi ne jam parolis pri tio?
-- Ĉar antaŭ kelkaj tagoj vi petis al mi, ke mi jam neniam parolu
pri Rika.
Klomp ekpromenas tien kaj reen en la ĉambro. Li pensas pri tio,
ke li ĉiam iras preĝejon dimanĉe, ne el religiaj motivoj, sed
por pasigi parton de la por li enuigaj dimanĉoj. Se li ankaŭ nun
iros, li sidos preskaŭ vizaĝon kontraŭ vizaĝo kun Rika, ĉar lia
preĝeja benko staras tuj antaŭ tiu, kie kutime sidas la gepatroj,
kies infanoj devas esti baptataj. Li povus nun resti hejme, sed ne
kuraĝas timante, ke oni mokos lin poste en la vilaĝa trinkejo, ĉar
sendube lia malesto estus rimarkata kaj priparolata. Ĉiu ekaŭdis
pri la renversita laktobarelo, kaj oni dirus, ke li ne venis en la
preĝejon pro la mutulino.
Sinjorino Klomp divenas facile, ke ŝia edzo prefere ne irus nun
al la preĝejo, nome por eviti Rika, sed ŝi tute ne aludas tion.
Silentante ŝi prenas la vestetojn, ekstaras, vestas sin por eliri;
tiam ŝi diras al Klomp:
-- Vi ja ne devas ĉeesti la baptadon.
-- Sed kion diros la farmistoj, se mi malestos? Ili diros: Klomp ne
kuraĝis iri preĝejon pro la mutulino.
-- Lasu ilin paroli.
-- Mi dezirus, ke tiu malbeninda mutulino estu ĉe ĉiuj diabloj!
Sinjorino Klomp kapskuas, sed ne respondas al tiu deziro, ĉar ŝi
konas sian edzon kaj ne volas inciti lian koleron. Trankvile ŝi do
prenas la paketon kun la vestetoj sub la brakon kaj eliras.
La farmisto restas en la ĉambro; li staras kun disstarigitaj kruroj,
kiuj ŝajnas pli multe esti kruroj de elefanto ol de viro; li sin
klinas kaj postrigardas ŝin tra la fenestro.
Ŝi iras al Rika. Atinginte ŝian dometon, ŝi rigardas tra la
vitraĵo de la fenestro kaj vidas, ke la mutulino suĉigas la
knabeton. Rika tamen tuj rimarkas la mastrinon, ĉar ŝi rigardas
post sin. Rideto ludas sur ŝia vizaĝo kaj fingre montrante la
pordon ŝi petas la sinjorinon al si.
La farmistedzino eniras kaj montras la paketon.
Rika levas la brovojn supren kaj la kavetoj en ŝiaj vangoj
pliprofundiĝas, ĉar ŝi divenas tuj, ke la mastrino volas surprizi
ŝin.
Minuton poste ambaŭ sidas unu flanke de la alia, kaj dum la infano
suĉas kaj laŭvice rigardas la virinojn, sinjorino Klomp malfermas
la paketon, elprenas la vestetojn kaj pendigas ilin sur unu el siaj
manoj, kiun ŝi levas alten por montri, kiel sidos la blanka kufeto,
la blanka jupeto kaj cetere.