kiel antaŭe. Ho, se mi povus dormi, eble mi forgesus mian mizeron
kaj la malvarmon, kiu tremetigis mian tutan korpon. Mi suprentiris la
genuojn al la brusto, krucigis la brakojn kaj kuŝigante la frunton
sur ilin, mi fermis la okulojn; eble, tiel mi pensis, la dormo fine
min atakos. Mi restis en tiu sintenado, sed la dormo ne venis. Iom
post iom ŝajnis al mi, kvazaŭ la malvarmo fariĝus malpli terura
kaj stranga sentado trairis miajn membrojn, ĝis kiam mi fariĝis
varma. Timante, ke refoje al mi estiĝus malvarme, se mi ekmovus
min, mi restis sidanta kun suprentiritaj kruroj, kun kurba dorso
kaj kun frunto sur la krucigitaj brakoj. Kaj mi revadis ... kaj
revadis ... Strangaj, rapide sin sekvantaj pensoj en- kaj eliris
mian kapon; mi ne sciis, ĉu estas vespero aŭ mateno kaj image mi
vidis aferojn, per kiuj mi forgesis mian teruran situacion. Jen mi
promenis en Patersburgo, jen mi estis sur la Insulo kun Johano.
Li rakontis al mi rakontojn kaj kiam fine li kaptis mian brakon,
ni flugis kune tra la aero al la ĝardeno, kie staris mia dometo.
Ĉio estis blanka pro la neĝo kaj seninterrompe falis tia amaso
da neĝeroj, ke mi preskaŭ ne povis vidi. Mi volis forviŝi la
neĝon de miaj palpebroj, sed mi ne povis movi la brakojn. Subite
mi sidis sola en mia dometo kaj aŭdis ekstere la voĉon de Johano,
kiu diris: -- Kuiru viajn pizojn, mia kara, kaj ĉio fariĝos bona!
-- Mi volis respondi, ke ili estas tro malmolaj, sed, ho ve! mi ne
povis disigi la lipojn; mi volis plori, sed ne povis. Subite la pordo
knaris sur siaj hokoj kaj malfermiĝis. Ĉio fariĝis hele luma
ĉirkaŭ mi kaj ekstere mi ekvidis kelkajn nigre vestitajn virojn
kun nova bruna kesto, kiun ili enportis kaj metis sur la plankon.
Mi aŭdis ilin paroli, sed neniun mi komprenis, eĉ ne Johanon, kiu
alproksimiĝis al mi kaj ekskuis min. Li parolis al la aliaj viroj
kaj prenante min en la brakojn, iris kun mi eksteren kaj metis min
en la molan neĝon, kiu kuŝis tiel alte, ke mi preskaŭ malaperis
en ĝi. Daŭrigante paroli al la ĉirkaŭ ni starantoj, li frotis
miajn piedojn, manojn kaj vizaĝon per neĝo. Al mi fariĝis pli
kaj pli varme, sed la manoj de Johano, kiuj estis tute nigraj same
kiel tiuj de l' patro de Lazaroni, daŭrigis frotadi min. Mi volis
paroli al li, sed ne povis, mi volis ekkapti liajn manojn por ĉesigi
la frotadon, kiu tro min varmigis, sed mi sentis, ke ĉiuj fortoj
estis forlasintaj min. Post longa frotado la filozofo denove prenis
min en la brakojn, forportis min kaj la aliaj viroj nin sekvis.
Rigardante posten, mi vidis, ke unu el la viroj staras ankoraŭ
ĉe la pordo de mia dometo. Rigardante internen, mi vidis la ĵus
enportitan keston kaj ekmiris, kio estus en ĝi, sed miaj pensoj
konfuziĝis pli kaj pli. Mi sentis, ke Johano portas min tra la dika
neĝtavolo, kovranta la tutan ĝardenon, mi vidis, ke la pordo de
mia dometo estis ŝlosata kaj ke la ŝlosinto kuratingis nin... Tiam
densa griza nubo envolvis min kaj mi vidis plu nenion. Sed miksitaj
bruoj penetris la grizan nubon; inter stranga zumado mi aŭdis la
krakadon de la neĝo, tra kiu la viroj paŝis ... kaj ion similantan
la tintadon de malproksimaj sonoriletoj. Tiam mi sentis, ke Johano
kuŝigis min...; la tintado fariĝis pli laŭta..., vipo klakis...,
mi sentis ekskuon kaj estis ŝovata antaŭen..., la viroj ĉirkaŭ
mi flustris unuj al aliaj..., la flustrado kaj la tintado pli kaj
pli mallaŭtiĝis..., la min ĉirkaŭanta nubo levis min supren, mi
sentis min ŝvebanta tra la aero..., la flustrado kaj la tintado
kvazaŭ formortis en la malproksimeco..., kaj mi aŭdis plu nenion...
* * * * *
Vekiĝante mi sentis min tre bone kaj varme. Mi rigardis ĉirkaŭen
kaj volis eksidi, sed dika lana kovrilo tiel fikse ĉirkaŭis mian
korpon, ke mi nur kun peno povis min movi.
-- Johano! -- ekkriis mi.
Iu alproksimiĝis, sed anstataŭ Johano staris antaŭ mi maljuna
virino. Ni rigardis nin reciproke.
-- Johano!? -- ekkriis mi denove. -- Vor is Johano?[5]
La virino, kiu estis vestita kiel servistino, laŭte diris kelkajn
vortojn.
Voĉo de persono, kiun mi ne vidis, respondis ŝin. Mi turnis la
kapon kaj ekvidis knabineton, sidantan apud fenestro post mi. Ŝi tuj
ekstaris kaj kuris eksteren. La virino refoje komencis paroli. Miaj
okuloj tamen klare diris, ke mi ne komprenas, kaj plue parolante al
si mem, ŝi helpis min eksidi. Tio rememorigis al mi la kuiriston,
kiu estis farinta al mi tian saman servon sur la ŝipo. Vole-nevole
mi okulserĉis ĉiuloke, ĉu Johano estas en la ĉambro, sed vane,
nenie mi lin vidis kaj mi konjektis el tio, ke verŝajne mi estis
vidinta lin nur en mia sonĝo, kaj pensante pri liaj vortoj: --
Kuiru viajn pizojn, mia kara, kaj ĉio fariĝos bona --, mi devis
konfesi, ke lia filozofio tamen estas bona, ĉar jen subite mi vidis
min sidanta sur kanapo en bela varma ĉambro kun multaj mebloj, dum
virino kun ĝentila vizaĝo ridetis al mi.
En tiu momento eniris nigre vestita sinjoro. Li komencis al mi
paroli, sed ĉar mi respondis al ĉio, kion li diris, per kapskuo kaj
per la vortoj: -- Ken ju najt verston[6] -- li fine eksilentis kaj
ordonis ion al la virino. Tuj ŝi forprenis de mi la lanan kovrilon,
ekkaptis mian manon kaj kondukis min tra koridoro en ĉambreton, kie
estis nur malmultaj mebloj. Mi vidis inter aliaj malaltan benkon kaj
longforman kuvon el stano, en kiu pendis longa kaŭĉuka tubo venanta
el la muro tra kupra tubo kun krano. Kiam la virino turnis la kranon,
strio da varma akvo enfluis en la kuvon. Mi antaŭvidis, ke mi devus
lavi min kaj mi ĝojis pri tio, ĉar tia tavolo da malpuraĵo kovris
mian vizaĝon, ke mi aspektis kiel cigano. La servistino helpis min
demeti miajn vestojn kaj enirigis min en la duone plenigitan kuvon.
Mi lavis min kaj la servistino foriris por alporti purajn subvestojn.
Ŝajnis al mi, ke knabo de mia aĝo estas en la domo, ĉar la puraj
subvestoj vestis min bone. Post kiam mi estis almetinta ilin, ŝi
kombis miajn harojn, kio prenis multan tempon; ili estis krispaj
kaj tre intermiksiĝintaj, ĉar dum la tuta tempo de mia vagado en
la urbo mi ne kombis ilin. Kiam ŝi estis ordiginta miajn harojn,
kiujn ŝi tre admiris, ŝi donis al mi por manĝi kaj trinki en la
salono, kie min atendis la viro. Mi estis malsata kaj kiam mi estis
trankviliginta malsaton kaj soifon, la viro, kiu sen interrompo
rigardis min, ekstaris kaj malfermis pordon de alia ĉambro, kie
staris bela lito. En tiu ĉambro mi devis dormi. Mi estis tiel
emociita, ke mi kaptis la manon de la viro kaj kisis ĝin. Li ja
sin okupis kun mi kaj kondutis tute alie ol mia patro, kiu neniam
rigardis min kaj kiu ĉiam agis, kvazaŭ mi tute ne ekzistus. La
viro rigardis min afable, kaj mi rimarkis, ke larmoj estis en liaj
okuloj; sed mi ne komprenis kial. Li karesis miajn vangojn kaj
buklojn kaj helpis al mi enlitiĝi. Tiam li foriris kaj lasis min
sola. Antaŭ ol ekdormi, mi pensis pri ĉio, kio okazis tiun lastan
tagon kaj pri la diraĵo de Johano: -- Ĉio fariĝos bona! -- Nu,
ĉio fariĝis bona, ĉar fine mi trovis hejmon, kaj jam ne pensante
pri miaj vagadoj kaj mizeroj, mi ekdormis.
Kiam la sekvantan matenon mi vekiĝis, tiu sama viro staris antaŭ
mia lito. Estis jam hela tago, kaj por la unua fojo mi vidis, ke li
estas bela viro kun tre longaj nigraj haroj. Sur la nazo, ĝuste
antaŭ la okuloj, li portis nun vitretojn, tra kiuj li rigardis min.
Ankoraŭ neniam mi vidis tiajn vitretojn kaj mi miris, kial li portas
ilin. Li salutis min afable kaj fingre montris seĝon apud la lito;
sur tiu seĝo kuŝis vestoj. Mi leviĝis kaj vestis min. Rigardante
min en spegulo, kie mi povis vidi min de la kapo ĝis la piedoj, mi
preskaŭ ne rekonis min mem. Tiajn belajn vestojn mi neniam surhavis,
ĉar sur la Insulo mi ĉiam portis la saman malbelan vestaĵaron. La
viro rimarkis, ke mi rigardas min kun ekmiro; li ridetis, ekkaptis
mian manon kaj iris kun mi en belan salonon. Tie mi vidis la saman
knabineton, kiun mi vidis la antaŭan vesperon. Ŝi salutis kaj
kisis min. Mi estis tre feliĉa, ĉar ŝi tiel afable kondutis kaj
mi demandis al mi, ĉu mi povus restadi en ĉi tiu bela domo tiom da
tempo, kiom mi dezirus. Apenaŭ mi sidis kun la viro kaj la knabino
ĉe la sama tablo por matenmanĝi, kiam eniris tre dika viro kun
ruĝaj haroj. Estis la unua fojo, ke mi vidis tiajn harojn kaj mi
ne povis ne rigardi ilin kun surprizo. Li alproksimiĝis gravmiene,
eksidis kaj parolis, de tempo al tempo rigardante min kaj esprimante
parole kaj geste la plej grandan miregon. Post kelka tempo la du
viroj eniris la apudan salonon, kaj post kvarono da horo ili revenis
kaj tiam la ruĝharulo forlasis la domon.
Post la matenmanĝo mi restis sola kun la knabino. Ŝi devis legi kaj
skribi, kaj mi eksidis ĉe la fenestro por rigardi eksteren, ĉar
kion mi alie farus? Mi ne povosciis interparoli kun la knabino, ŝi
do studadis kaj mi ... faris nenion krom rigardi el la fenestro.
La neĝo sen interrompo falis sur la straton, kaj mi denove ekmemoris
la du lastajn tagojn, kiam tiu neĝo tiom maltrankviligis min.
Sur mia Insulo ankaŭ kelkfoje neĝis, sed tiajn grandajn neĝerojn,
kiaj falis sur la straton tie ekster la domo, mi ankoraŭ neniam
vidis. Ĉiuj homoj, preterirantaj la fenestron, kun peno antaŭen
paŝis sur la ĉiam plidikiĝanta neĝtavolo, kaj mi kompatis la
malbonevestitojn, kiuj sin trenadis antaŭen kun suprentiritaj
ŝultroj, blovante antaŭ si vaporsimilajn nubetojn. Frostis kaj la
neĝo kraketis sub la piedoj de la homoj. Mi tamen ne povis alporti
helpon al la malriĉaj, malbone vestitaj preterirantoj, kvankam mi
imagis, kiel malvarmaj ili sin sentas en tiu severa vetero.
La knabino kelkfoje interrompis sian studadon kaj ĉe tiuj okazoj ŝi
rigardis min kun rideto.
Mi deziris, ke ankaŭ mi povus studadi kiel ŝi, mi ja devus ion
lerni; ĝis nun mi lernis nenion kaj faris nenion krom serĉkolekti
ovojn kaj triki ŝtrumpojn kaj vagadi, sed tio ja ne estis taŭga
destino. Mi volis lerni, fariĝi io, sed kio mi fariĝus? Mi
pripensadis pri tiu demando, sed ne kapablis doni la respondon.
Fine ŝi rimarkis kun kiom da atento mi rigardis ŝian studadon,
kaj ekstarinte ŝi alpaŝis al alta ŝranko, kiu havis pordetojn
el vitro; ŝi malfermis tiujn kaj elprenis dikan libron, kiun ŝi
metis sur miajn genuojn kaj montris al mi belajn ilustraĵojn,
samtempe ŝi penis klarigi kelkajn figurojn kaj tio tre amuzis
min. Frapis min tamen, ke la literoj sub la ilustraĵoj estis tute
malsimilaj al tiuj de „Mil kaj unu noktoj“, kaj montrante la al
mi strangajn literojn, mi rigardis ŝin demande. Ŝi komprenis,
iris al la ŝranko kaj elprenis alian libron, montris la literojn,
sed refoje mi kapskuis, tiajn literojn mi ankaŭ neniam vidis. Ŝi
elprenis trian libron kaj mi vidis en tiu lasta la samajn literojn,
kiajn al mi estis instruinta mia patrino. Sed mi ne sciis legi; mi
sciis nur nebone silabi, kaj mi eksilabis, ĉar mi estis fiera, ke
fine mi povis montri, ke mi lernis almenaŭ ion. Mi eksilabis: Le-a
Pe-re-e-me-i-e-re-e Fe-o-i-se-q...
Mi ekhaltis, ĉar jen mi vidis literon, kiun mi neniam estis
lerninta. La knabino ridis, sed jam eksciis, ke mi ne povoscias
legi, almenaŭ tiun libron. Ŝi do plue montris ilustraĵojn, ĉiam
klarigante kiel eble plej bone. Subite ŝin kaptis ideo; fermante la
libron, ŝi fingremontris la tablon kaj eldiris vorton. Mi komprenis,
ke ŝi nomas la tablon per tiu vorto, kaj mi ripetis ĝin. Ŝi ridis
kaj montris aliajn objektojn. Ĉiufoje mi ripetis, ĝis kiam mi
lernis parkere la nomojn de multaj mebloj en la ĉambro. Ni estis
ravitaj, tiom pli, ĉar mi sen peno povis memori la vortojn. Sur
nigre polurita kesto ĉe la muro (ŝi nomis tiun keston „piano“),
staris fotografaĵoj. Unu el ili prezentis la knabinon mem kun bela
knabo. Mi montris fingre la knabon kaj demande rigardis ŝin. Ŝia
buŝo nerveme kuntiriĝis kaj larmoj ekvenis en ŝiaj okuloj. Ŝi
ne respondis, sed montris per la mano la direkton de la misterplena
ĝardeno kaj mi komprenis, ke tiu knabo estis ŝia mortinta frato.
Subite trafis miajn okulojn la vestoj de tiu knabo; ili estis la
samaj, kiujn mi almetis ĉi tiun matenon kaj per signoj mi montris al
ŝi tion. Ŝi kapjesis kaj rigardis min malĝoje.
Subite fariĝis al mi klare, ke mia dometo estas loko, kie ripozas
la mortintaj familianoj de la knabino, ke plue la nova tien portita
kesto enhavas la mortintan fraton kaj ke mi estis pasiginta multajn
tagojn kaj noktojn en mortintejo. Mi ekmiris, ke tiu penso nur nun
kaptis min, ĉar antaŭe mi ĉiam opiniis, ke enterigejo aŭ mortintejo
aspektas tute alie ol mia ĝardeno. En „Mil kaj unu noktoj“ mi vidis
bildon pri ĝi, sed sur tiu bildo ne staris krucoj nek dometoj.
Post tiu portreto staris alia, prezentanta la gepatrojn de la
knabino. Mi montris ŝian patrinon, kaj ŝi komprenigis al mi, ke
ŝia patrino estas ĉagrenmalsana pro la morto de sia filo kaj ke
ŝi kuŝas en lito en la apuda ĉambro. Ŝi aliris al tiu ĉambro
kaj singarde malfermante la pordon, rigardis en ĝin. Rideto kuris
sur ŝia vizaĝo, mi iris al la pordo kaj vidis ŝian patrinon. Ŝi
vokis nin al si kaj eksidante interparolis kun la knabino, kaj ĉar
tiu ĉi diris kelkajn vortojn, kiujn mi jam lernis tiun matenon, mi
komprenis, ke ili parolis pri la fotografaĵo kaj pri la knabo, kies
vestojn mi surhavis. Ni ne povis resti longe en tiu ĉambro, ĉar
la virino estis ankoraŭ iom malforta kaj bezonis ripozon; ni sekve
reiris en nian ĉambron, kie la knabino instruis al mi plue pri la
nomoj de ĉiuj objektoj, kiuj sin trovis tie. Ŝi montris sin mem
kaj diris, ke ŝi sin nomas Aleksandra Romeskaŭ. Mi sekve estis
ĉe la familio Romeskaŭ. Mi komprenigis al ŝi, ke mia nomo estas
Jafet. Ŝi montris du fingrojn, diris refoje: Aleksandra Romeskaŭ
kaj kvazaŭ informiĝis pri mia dua nomo. Mi diris, ke mia nomo
estas „Jafet“, sen alia nomo, pri kio ŝi tre miris. Mi pensis, ke
sendube mi havas ankaŭ du nomojn, sed mi neniam eksciis la duan.
Je la vespero la ruĝhara sinjoro revenis kaj refoje li eniris
en la ĉambron de sinjorino Romeskaŭ. Mi eksciis per tio, ke
li estas la resanigisto. La du postaj tagoj pasis kiel la unua.
Aleksandra instruis min, la ruĝharulo revenis ĉiujn matenojn kaj
ĉiujn vesperojn. La kvaran tagon li permesis al la sinjorino, ke
ŝi leviĝu. Post kelkaj tagoj ŝi estis preskaŭ tute resaniĝinta
kaj pasigis kun ni la tutan vesperon en la ĉambro, kie Aleksandra
ordinare studadis. Ni sidis ĉe tablo kaj trinkis teon, kiun la
maljuna servistino enportis, kaj ĉar mi ne povis partopreni la
interparoladon, mi foliumis libron kun ilustraĵoj. Aleksandra sidis
ĉe mia flanko kaj instruis al mi kiel kutime pri novaj vortoj. Tiel
ni sidis proksimume horon, kiam sinjoro Romeskaŭ diris ion al sia
filino, dum li montris la pianon. Aleksandra sidiĝis antaŭ ĝi
kaj levis kovrilon de elstaranta parto. Tiun kovrilon mi ĝis nun
ne rimarkis, kaj mi rigardis kun scivoleco, kion ŝi estis faronta.
Ŝi forprenis pecon de blanka ŝtofo el kotono, kiun ŝi kunfaldis
kaj mi vidis, ke sub tiu kotona peco sin trovas longa vico de eburaj
objektoj, aspektantaj kiel giganta dentaro. Malferminte libron kun
strangaj figuroj, ŝi metis ĝin antaŭ sin super la stranga dentaro
kaj tiam ŝiaj ambaŭ manoj ekmanovris dekstren kaj maldekstren
sur la eburaj dentoj, kiuj sin movis malsupren sub ŝiaj rapidaj
fingroj, samtempe mi aŭdis belan muzikon. Sur mia vizaĝo sin
montris sendube granda surprizo, ĉar gesinjoroj Romeskaŭ ridetis,
rigardante min. Mia surprizo montris klare, ke mi ankoraŭ neniam
aŭdis muzikon, kaj ĝi tuŝis min en la plej alta grado. Kiam
Aleksandra finis la muzikaĵon, ŝi foliumis en la libro antaŭ si
kaj sinjoro Romeskaŭ sin levis post kelkaj signoj de lia edzino.
Mi ne komprenis tiujn signojn, sed baldaŭ mi komprenus ilin. Li
prenis strangforman nigran kesteton el ŝranko, kiun mi ĝis nun ne
estis rimarkinta, malfermis tiun kesteton kaj elprenis strangan flave
brunan objekton el ligno, sur kiu estis streĉitaj kvar kordoj, kaj
specon de bastoneto, sub kiu estis fiksitaj aro da longaj flavaj
haroj. Mi atendis refoje muzikilon kaj mi ne trompis min. Romeskaŭ
surŝultrigis la instrumenton, fikstenis ĝin per unu mano kaj per la
mentono, kaj per la alia mano strekadis sur la kordoj per la harhava
bastoneto, dum Aleksandra siaflanke ludadis sur la piano.
Ofte mi ekaŭdis paroli pri muziko, kiam mia patrino legis al mi el
libroj, sed neniam mi povis imagi, ke la forto de bela muziko estas
tia, ke ĝi kapablas plorigi min. La malgranda muzikilo eligis tiel
mirindajn sonojn, ke mi ne povis reteni la larmojn. Mi kredis sonĝi,
dum misteraj voĉoj flustradis al mi siajn plendojn kaj ĝojon. Jen
la instrumento ĝojkriis, jen ĝi rakontis, ke ĝi suferas kaj mi
ĝojis kaj suferis kun ĝi. Mi jam ne atentis la personojn en la
ĉambro, mi nur aŭdis la misterajn sonojn, kiuj ŝajnis veni el
malproksimaj sferoj. Mi sidis kvazaŭ alforĝita al mia seĝo kaj
vidis nenion de ĉio, kio okazis ĉirkaŭ mi, ĉar larmoj blindigis
miajn okulojn.
Fine la muziko eksilentis. Mi forviŝis miajn larmojn kaj petege
rigardis la ludinton. Li premis min en la brakoj: mia tuta teniĝo
estis parolinta pli klare ol vortoj povus, kaj ĉiuj en la ĉambro,
komprenante min, konsciis, kion mi petegis, kiam mi direktis miajn
okulojn al la artisto. Mi volis lerni tiun arton, mi fine komprenis
min mem; mi estis aŭdinta belan muzikon kaj mi konsciis, ke mia
estonto estus nur muziko, kaj eĉ tiu muziko, kiun oni povas fari sur
tiu malgranda instrumento. Kaŝita voĉo en mi flustris al mi, ke
Romeskaŭ estas granda artisto, tia artisto mi volis ankaŭ fariĝi.
Sepa Ĉapitro.
Maksimo Bjelski -- Mia unua leciono en la rusa lingvo -- Frotado
de manoj -- Kie do mi naskiĝis? -- Vortoj, kiuj apartenas al nenia
lingvo -- Mia studado -- Mi ekscias, ke mi dormis inter ĉerkoj sur
mortintejo kaj ke mi estas talentulo -- Mi superas mian instruiston
-- Mi devas solludadi -- Mia sukceso -- Ivan reaperas -- Refoje la
stranga akvokolora likvoro.
Mi atendis, ke Romeskaŭ instruos al mi la ludadon sur la violono,
sed ne antaŭsentis, ke li jam tiel baldaŭ komencus la lecionojn.
La sekvantan semajnon, iun matenon la vetero estis tiel malbela, ke
neniu ekpensis eliri, se ne estus necese.
Mi sidis ĉe la fenestro kaj rigardis eksteren al la preterirantoj,
dum mi de tempo al tempo studadis la ilustraĵojn. Okaze miaj
okuloj falis sur malgrandan, malgrasan, palvizaĝan viron, kiu
alproksimiĝis sur la strato. La maniero, laŭ kiu li sin trenis
tra la neĝo, montris klare, kiel malvarma li sin sentis. Sub unu
brako li portis nigran paperujon, kiun la vento ĉiumomente klopodis
fortiri, sed la vireto premis ĝin kun tia forto al sia korpo, ke li
sukcesis gardi ĝin tie. Li alproksimiĝis, ĉiam rigardante nian
domon, kaj kiam li ekvidis min, li faris sian eblon rideti, sed la
vento blovis kun tiom da furiozeco la neĝerojn sur lian vizaĝon,
ke lia naskiĝanta rideto ŝanĝiĝis en grimacon, kiu ridigis min.
En tiu momento Romeskaŭ eniris kaj mi jam ne atentis la malgrasan
vireton. Mi refoje rigardis miajn ilustraĵojn, sed apenaŭ mi
fiksis mian atenton sur ilin, kiam la sonorilo anoncis vizitonton.
Romeskaŭ eliris la ĉambron kaj revenis post momenteto, enkondukante
la saman malgrasan vireton kun la paperujo. Ambaŭ viroj rigardis
min. La vireto faris al mi riverencon (kio ŝajnis al mi tre stranga,
ĉar ankoraŭ neniam oni faris al mi tian honoron) kaj Romeskaŭ
signodonis al mi sekvi lin. Mi ekstaris kaj la vireto prezentis al
mi sian manon, kiun mi premis, ĉar mi ne sciis kion fari alie.
Mi rigardis lin kun surprizo kaj li balbutis kelkajn vortojn,
kiujn mi ne komprenis. Mi sekvis Romeskaŭ al la koridoro, kaj li
supreniris la ŝtuparon kondukantan al etaĝa ĉambro; mi ankaŭ
supreniris. Post mi aŭdiĝis mallaŭta brueto de ŝoviĝantaj ŝuoj
kaj rigardante posten, mi ekvidis, ke la vireto ankaŭ supreniris. Mi
ne havis la tempon longe pensi pri tio, kion Romeskaŭ estis faronta,
ĉar tuj poste li eniris la ĉambron de la dua etaĝo kaj lin sekvis
mi kaj fine la vireto. En la ĉambreto, kiun mi neniam antaŭe eniris
dum la malmultaj tagoj, kiujn mi pasigis ĉe la familio Romeskaŭ,
staris krom kelkaj ordinaraj mebloj unu granda tablo plena je libroj
kaj skribilaro. Romeskaŭ diris kelkajn vortojn al la vireto; tiu
ĉi riverencis nerveme kaj Romeskaŭ lasis nin solaj. La vireto
ŝajnis tre nervema; li metis la paperujon sur la tablon, frotis
al si la manplatojn (pro la malvarmeco, mi pensis) kaj invitis min
afable eksidi. Mi eksidis kaj estis scivola, kion ni kune farus.
La vireto eksidis mem ĉe mia flanko, malfermis la paperujon kaj
elprenis folion da papero kaj libreton, kiujn li metis antaŭ nin.
Tiam li refoje frotis al si la manplatojn. Farinte tion li prenis
el sia poŝo du krajonojn, metis ilin sur la folion de papero kaj
komencis paroli en nervema maniero. Kvankam mi ne komprenis komence
liajn vortojn, mi tamen konjektis, ke la vireto estas mia instruisto;
mi ekĝojis, ĉar fine mi studadus. La instruisto en tre afabla
maniero, de tempo al tempo frotante al si la manplatojn, ekinstruis
al mi kelkajn el la strangaj literoj, kun kiuj mi jam konatiĝis pere
de la libroj montritaj al mi de Aleksandra. Mi estis tre atenta,
ĉar mi deziris studadi, kaj la vireto tiel sin donis al sia tasko,
ke lia vizaĝo tute ruĝiĝis pro streĉeco. Mi lernis dum tiu unua
leciono kelkajn literojn, post kio la vireto ekparolis pri krajonoj,
pri la libreto, pri papero, pri la tablo kaj cetere. Li klarigis
al mi la kolorojn, li instruis al mi kalkuli ĝis dek, montrante
ĉiujn siajn fingrojn, kiuj estis ekstreme malgrasaj. Lia tasko estis
malfacila, ĉar li devis samtempe instrui al mi la lingvon, kiun mi
ne komprenis, la legadon kaj la skribadon; sed ĉar mi estis tre
atenta kaj diligenta, li estis tre kontenta pri mi kaj iom post iom
fariĝis malpli nervema, tiel ke fine li frotadis al si la manplatojn
nur malofte.
Sur seĝo post mi kuŝis violono, kiun mi jam rimarkis enirante la
studejon; mi tamen ne sciis, kial ĝi kuŝas tie. Post proksimume
unu horo da instruado la instruisto fermis la paperujon, enpoŝigis
la krajonojn kaj ekkaptis la violonon. Mi pensis, ke li intencas
ludi sur ĝi, sed baldaŭ mi rimarkis, ke li volas instrui min pri
la nomoj de la partoj, el kiuj ĝi konsistas. Mi fariĝis ankoraŭ
pli atenta ol antaŭe, kaj ni ambaŭ estis tre kontentaj pri la
progresoj, kiujn mi faris. Nia studado fine estis interrompata de
Romeskaŭ. Enirante li montris sian poŝhorloĝon kaj la instruisto
ekstaris. Lia vizaĝo (alitempe paleta) estis ruĝa pro streĉeco,
tiel ruĝa, ke mi miris pri tio. Romeskaŭ per gesto diris, ke mi
restu en la studejo kaj li malsupreniris la ŝtuparon. Lin sekvis la
instruisto, post kiam li faris por mi sian riverencon. Mi lin trovis
ne nur bonkora, kvankam ekstreme nervema vireto, sed ankaŭ tre lerta
instruisto, ĉar mi lernis multon dum la du horoj, en kiuj li min
instruis.
Kiam Romeskaŭ revenis, li tuj komencis kun mi la unuan lecionon je
la violono. Li estis tre kontenta, ĉar mi tiel baldaŭ scipovis
lerni parkere ĉiujn partojn de la muzikilo en por mi tute fremda
lingvo, ĉar tio utilis multe al ni ambaŭ en lia instruado je la
violono.
Mi ne bezonas diri, ke mi sekvis la kurson de Romeskaŭ kun granda
atento, kaj kiam mi post unu horo bone povis teni la violonon kaj la
arĉon kaj laŭ lia deziro ludis la notojn, pri kiuj li min instruis,
li frapetis mian ŝultron kaj montris sian plej grandan kontentecon.
Ĵus ni estis elirontaj la studejon, kiam aperis ĉe la pordo, kiu
duone malfermiĝis, la ridetanta kapeto de Aleksandra. Ŝi estis
aŭskultinta la lecionon de sia patro kaj tre entuziasmiĝis pro la
rezultato. Ŝi frapetadis al si la manojn, kaj kaptante mian brakon,
salte supreniris kun mi la ŝtuparon.
En la posttagmezo mi devis daŭrigi mian studadon, tio estis: mi
devis ekzerci min en la skribarto, silabado kaj ripeti sur la
violono.
La tagoj, kiuj sekvis, pasis por mi agrablege, ĉar mi fine
havis celon kaj tiun celon mi volis atingi kun helpo de miaj du
instruantoj. Tago post tago pasis laŭ la sama maniero. La nervema
vireto, kies nomo, kiel li diris al mi, estis Maksimo Bjelski,
ĉiutage venis akurate la saman horon, pala, nervema kaj frotante
al si la manplatojn, kaj ĉiutage du horojn poste Romeskaŭ devis
horloĝmontrante diri, ke la du horoj estas pasintaj, ĉar alie
la fervora, malgrasa vireto estus restinta la tutan tagon por sin
dediĉi al sia tasko, kaj forirante, li ĉiam estis tiel ruĝa pro
streĉeco, ke mi kompatis lin. Tamen ŝajnis, ke li tute ne estis
kompatindulo, ĉar li ĉiam kun vizaĝo, kiu esprimis feliĉon,
premis al mi la manon kaj malaperis post profunda riverenco, per kiu
li ne nur montris sian dankemon pro mia diligenteco, sed ankaŭ, ke
li konsideris min, kvazaŭ mi estus granda eminentulo.
Post tri monatoj mi lernis tiom de la rusa lingvo, ke mi komprenis
preskaŭ ĉion, kion Maksimo Bjelski al mi diris. Lia metodo instrui
estis tia, ke mi nepre devis fari progresojn en la lingvo. Kelkfoje
ŝajnis al mi, ke li mem studadis pli multe ol mi, por sin prepari
por nova leciono. Li posedis francan vortaron de Larouse kun multaj
ilustraĵoj, kaj kopiis por mi preskaŭ ĉiujn ilustraĵojn,
aldonante rusajn klarigojn, por ke mi povu lerni kiel eble plej multe
da vortoj. Tion li trovis necesa, ĉar li ne komprenis la lingvon de
miaj gepatroj, kaj ĉar mi parolis nur tiun lingvon, restis al li nur
tiu sola rimedo: verki por mi vortareton. La plej malfacila parto
de la lingvo, kiun mi devis lerni, estis tamen la aliaj elementoj,
precipe la adjektivoj, ĉar tiujn li ne povis prezenti pere de
ilustraĵoj aŭ desegnaĵoj.