duonan horon poste mi promenas. Post sufiĉe longa promenado
(dependanta de la vetero) mi eniras butikon de bakisto por aĉeti
panetojn kun sekvinberoj, kiuj estas tre bongustaj kaj kiujn mi
pro la sekvinberoj povas manĝi sen butero kaj sen fromaĝo. Ĉar
mia ĉambreto, kiun mi luis, estas malgranda kaj kuŝas tre alte
(kvina etaĝo kaj tuj sub la tegmento), mi ne reiras en la ĉambron
por manĝi mian matenmanĝon, sed iras en la stacidomon, kie en
la atendejo mi libere kaj oportune povas sidi tiom da tempo, kiom
al mi plaĉas. Tre longe mi tamen ne restas tie (precipe dum bela
vetero), ĉar, manĝinte miajn panetojn, mi refoje iras promenadi,
kaj estante laca kaj se estas bona vetero, mi eniras parkon, kie mi
povas ripozi sur unu el la benkoj, tien lokitaj speciale por personoj
kiel mi. Sub bela arbo mi tiam ĝuas la veteron kaj mi rigardas la
piedirantojn. Intertempe alproksimiĝas la tagmezo kaj refoje mi
aĉetas sekvinberpanetojn, kiujn mi enpoŝigas por manĝi en vasta
salono, nomata legosalono. En tiu salono, lukse mebloprovizita
speciale por personoj kiel mi, mi eksidas (post kiam la pordisto
en livreo malfermis por mi la pordon), kaj elektinte belan libron
aŭ gazeton, mi legas tiom, kiom al mi plaĉas. Intertempe mi
manĝas miajn panetojn, kiuj ĉiam estas bongustaj pro la farita
promenado, ĉar sciu: ju pli oni promenis, des pli bongusta fariĝos
la manĝaĵo. Mi do legas kaj se tio ekenuigas min, mi eliras la
salonon, post kiam tiu sama pordisto refoje malfermis por mi la
pordon. En la posttagmezo mi ankaŭ promenas aŭ iras en muzeon,
speciale malfermitan por personoj, kiuj kiel mi, amas „la artojn“.
Tie mi admiras la pentraĵojn, dum lakee vestita klarigisto klarigas
ĉion, kion mi volas ekscii pri la pentraĵoj kaj cetere. Admirinte
sufiĉe longan tempon la muzeon, mi eliras kaj ĉar preskaŭ ĉiam en
la posttagmezo, tie aŭ aliloke estas bela koncerto en parko aŭ en
la soldatejo, mi iras tien por aŭdi la plej belan muzikon, kiun oni
povas deziri. Post la koncerto mi iras al la teatro por ekzerci la
ludotajn teatraĵojn kaj, ĉar mi ne kaŭzas plu skandalojn (aŭ pli
ĝuste dirite, ĉar mi ne faras plu riverencojn, kiam la rigardantoj
aplaŭdas), la reĝisoro same kiel la ĉefaj aktoroj estas kontentaj
pri mia konduto kaj ĉiam ili estas afablaj al mi. Post multaj de ni
luditaj dramoj restas manĝaĵo, kiun la aktoroj sur la scenejo devus
manĝi, sed kompreneble ili pli parolas ol manĝas, sekve preskaŭ
ĉio restas staranta sur la tablo. La reĝisoro (tre aminda persono)
ĉiam al mi permesas manĝi tiujn restaĵojn. Meznokte post la ludado
mi kviete promenas al mia subtegmentejo kaj tie dormas kiel reĝo. Vi
vidas, mi estas la plej feliĉa homo, kiu povas ekzisti, kaj se la
teatro jam ne plaĉas al mi, tiam mi elektos alian metion, eble tiam
mi fariĝos tombisto aŭ lanternisto, ĉar tiuj du oficoj ebligas
ankaŭ multan okazon por promenadi. Mi forgesis skribi, ke preskaŭ
la tuta Hamburgo min admiras nuntempe pro la plej bela horloĝa
ĉeno, kiun el ĉiuj samurbanoj mi portas. Horloĝon mi ne posedas,
al kio ĝi utilas? Mi ja ĉiuloke en la urbo povas vidi kioma horo
estas. Mi fabrikis tiun ĉenon el nuraj moneretoj arĝentaj (tri
vicoj unu sub la alia). Se iam mi refariĝos maristo kaj alvenos
en „la Urbon“ per mia ŝipo, tiam mi nepre vizitos vin sur via
„Insulo“ kaj mi montros al vi mian belan ĉenon. Tiujn monerojn
mi alie verŝajne elspezus, sed ĉar ne estas permesate pagi per
truhavaj moneroj, mi devigis al mi gardadi ilin ĝis mia morto kaj mi
gardados ilin en memoro al la bona sorĉisto, kiu prezentis ilin al
mi en tiu duonŝtrumpo.“
Refoje mia patro ekhaltis legi, dirante:
-- Mi vere kredas, ke li perdis la prudenton.
-- Nu bone --, diris mia patrino; ..... -- daŭrigu legi --; kaj li
legis plue:
Mi preskaŭ finis mian leteron, ĉar mi sciigis ĉion, pri kio mi
povus skribi. Mi aldonas kelkajn paketojn:
_Numero unua_: Pipo, tabakujo kaj alumetujo; por la gastiginto.
_Numero dua_: Boteloj da kolonja akvo, naztukoj kaj parfumigita
sapo; por la gastigintino.
_Numero tria_: Libroj kun fabeloj, poŝtranĉilo kaj saketo je
germanaj moneroj el nikelo, por mia bona „knabo“, pri kies nomo mi
forgesis informiĝi.
_Numero kvara_: Kolbaso; por Jafet, kiu tiel bone amikiĝis kun mi.
_Numero kvina_: Muso el ĉokolado (vivanta muso nenie estis
akirebla tie ĉi); por Sim.
_Numero sepa_: Skatolo je dolĉaj kuketoj; por la papago, ĉar ĝi
ĉiam diris al mi: „Go til fanen!“
_Numero oka_: Fajlilo; por Sam, kiu tiel lerte farigis al mi
aersalton. Se iam mi revenos sur „la Insulon“, vi antaŭe per tiu
ĉi fajlilo defajlu al la kaprino la kornojn, por ke ĝi jam ne povu
ataki min de malantaŭe.
Kaj jen mi finas, refoje esprimante mian sinceran dankon pro ĉio,
kion vi faris por mi dum tuta monato; kaj dezirante al vi ĉiuj (eĉ
al la kaprino) bonan sanon kaj ĉiaman prosperon, mi volonte daŭre
restas:
_Via Johano._
La al mi adresita letero estis pli mallonga. Mia patro ĝin voĉlegis
kaj post la legado mi konis ĝin parkere, kaj neniam mi forgesos la
enhavon. Jen ĝi estas:
Mia bona „knabo“!
Al viaj gepatroj mi skribis pri miaj aferoj, kiel mi sanas kaj
kiel mi vivas en Hamburgo kiel riĉa sinjoro. Al vi mi volas tion
rakonti, kio okazis dum mia promenado de „la Vilaĝo“ al „la
Urbo“. Tute neatendite mi dum tiu promenado eksciis, ke ekzistas
ankoraŭ sorĉistoj en la mondo, kaj eĉ tre bonkoraj. Vi scias,
ke mi alvenis sur „la Insulo“ tute nuda kaj sekve sen groŝo en
poŝo, kaj ĉar mi perlaboris nenion tie, estas kompreneble, ke mi
ne eliris el ĝi kiel riĉulo. Sed mi ĉiam kuiras miajn pizojn kaj
pensante pri mia malriĉeco (mona malriĉeco) dum mia promenado
al „la Urbo“, mi ankaŭ kuiris ilin, atendante ĉu iel la sorto
helpus al mi. Ĝuste en tiu momento staris antaŭ mi persono ĉifone
vestita, kiu etendis la manon kaj petis almozon. Mi ekhontis, ĉar
mi posedis nenion por doni, kaj tion mi diris al li. La almozulo
tamen respondis afable: -- Vi ne mensogis, sed vi ankaŭ ne diris la
veron --. Vidante ke mi ne komprenis tion, li ektuŝis per bastono la
poŝon de mia pantalono, dirante: „Metu la manon en tiun poŝon kaj
vi komprenos miajn vortojn“. Mi enpoŝigis tuj mian manon kaj trovis
duonŝtrumpon, kiun mi eltiris. Kiel mi miris, vidante ke enestas
granda monsumo. Sentante min feliĉa, ĉar mi posedis monon kaj povis
doni almozon, mi jam estis prezentonta al li kelkajn monerojn, sed
jen: ..... subite li estis for kaj kien ajn mi direktis la okulojn,
li ne reaperis. Mi do promenadis pluen kun mia trezoro. Vi komprenas,
kiel danka mi estis. Neniam mi forgesos pri mia sorĉisto, eĉ se mi
fariĝus miljarulo.
Estas homoj, kiuj bonfaras pro egoismo (poste vi spertos, kion
tiuj vortoj signifas), kaj estas personoj, kiuj bonfaras pro nura
altruismo (vi spertos ankaŭ, kion tio signifas). Mi tamen estas
konvinkita, ke mia bonfarinto agis pro nura altruismo kaj ĝuste
tial lia helpo tiom multe valoras, kaj ĝuste tial mi neniam povos
forgesi lian agadon. Se iel mi povos, mi helpos al li kaj mi esperas,
ke iam venu tempo, kiam mi povos montri al li, kiel granda estas mia
dankemo. --
Nu, mia knabo, fartu bone; mi esperas, ke la tri aldonitaj donacetoj
plaĉu al vi kaj ke vi ĉiam memoru la donacinton, kiu restas via
ĉiama amiko:
_Johano._
Mia patro, leginte la leteron, rigardis ĝin kelkan tempon, kvazaŭ
ĝi estus io tre stranga, tiam li ĝin donis al mi, dirante:
-- Li sen ia dubo freneziĝis aŭ estas freneziĝonta ... Jen via
letero.
-- Mi ĝin gardos --, mi diris.
-- Nu bone --, diris mia patrino.
La birdo, kiu dum kelkaj tagoj estis silentema, subite ekkriis: --
Go til fanen! --, post kiam mia patrino oferis al ĝi unu el la ĵus
alvenintaj kuketoj. La papago kiel kutime akceptis ĝin tre gravmiene
kaj tuj manĝis kun apetito. La kato ne volis manĝi la museton el
ĉokolado, tial mia patrino donis ĝin al mi. Estis la unua fojo,
ke mi gustumis ion tiel bongustan, ĉar mia patro neniam alportis
ĉokoladon, nek por mi, nek por mia patrino. Koncerne al la kolbaso,
la hundo manĝis peceton da ĝi, la plej grandan parton tamen mia
patrino dispartigis la sekvantan tagon dum la matenmanĝo inter la
patro, si mem kaj mi, opiniante ke ne decas, ke hundoj manĝas ion
tiel delikatan kaj multekostan. Mi tre bedaŭris tion, ĉar Johano
estis destininta la kolbason al la hundo, ĝi sekve devus manĝi
ĝin. Kaŝe enpoŝigante la al mi donitan peceton, mi ĝin donis
poste al Jafet, kiu englutis ĝin en tre malmulta tempo.
Mi estis scivola, ĉu mia patro vere defajlus la kornojn de Sim, sed
feliĉe li metis la fajlilon en la keston sur la subtegmentejo. Mi
ĝojis pro tio, ĉar Johano ja nur ŝerce skribis tion. Mi estis tre
kontenta kun mia bela letero, kiun mi tamen nur malbone komprenis,
precipe koncerne la vortojn: „egoismo“ kaj „altruismo“. Estis
tamen al mi klare, ke li estis trovinta la monon, ke li akceptis ĝin
kun plezuro, ke li bone uzis ĝin kaj ke li komprenis, ke mi enmetis
la duonŝtrumpon en la profundan poŝon. Ankaŭ mi ĝojis, ĉar li
tiel lerte kredigis al miaj gepatroj, ke aliulo estis la donacinto de
la moneroj; li eble supozis, ke mi estus riproĉata, se ili ekscius,
ke mi estis fordoninta ĉiun mian monan posedaĵon.
La tria monato post la foriro de mia amiko komenciĝis. Ĝi estis al
mi ankoraŭ pli enuiga ol la du antaŭaj. Mi sentis kiel birdo, al
kiu oni rabis la liberecon kaj kiu en tre malgranda kaĝo sopiras la
liberan aeron kaj la liberan movadon. Sencele mi vagadis sur la dunoj
kaj ofte mi demandis al mi, kiom da tempo mi restus ankoraŭ sur „la
Insulo“ antaŭ ol eniri „la mondon“. La espero, ke Johano revenus
por preni min kun si, jam de longe min forlasis.
Iun vesperon mi demandis al mia patro, kiam mi iros „Vilaĝon“ por
vizitadi la lernejon.
-- Mi ne scias --, li respondis.
-- Mi do devas ion lerni --, mi kuraĝis diri plue. Liaj kuntiritaj
brovoj ektimigis min.
-- Ankoraŭ tro juna.
-- Sed kiam mi do iros tien?
-- Mi ne scias.
-- La sekvantan someron?
-- Neeble.
-- Kial?
-- Ĉar estas neeble! -- li diris refoje, sed pli laŭte ol la unuan
fojon.
Mi sentis, ke mi estis ploronta, sed ne volante montri mian
ĉagrenon, mi ekstaris kaj aliris al mia subtegmentejo, eĉ ne
dirante: -- Mi iras.
Post tiu lasta respondo de mia patro mi ekmalamis lin; mi sentis, ke
li kondutis kontraŭ mi kiel malbona patro. Pli kaj pli mi deziris,
ke iu alia, ekzemple Johano, povus esti mia patro, sed ho ve! Johano
estis tro juna kaj alian patron mi verŝajne neniam trovus. Mi
malesperis, enlitiĝis kun Jafet kaj Sim, sed mi ne povis dormi. La
teruriga vorto „neeble!“ seninterrompe tintadis en miajn orelojn.
„Kial tio estas neebla?“ mi demandis al mi. Sed la respondon mi ne
povis doni. Mi pripensadis... Kion mi devas fari?...
Refoje mi komparis mian sorton kun tiu de Robinsono. Li forkuris el
Londono kaj alvenis al Insulo; mi ne forkuris, sed spite tion mi
trovis min sur Insulo, kie mi devus pasigi sendube ankoraŭ multajn
jarojn... Ĉu estus rimedo forkuri el „la Insulo“ por alveni
al Hamburgo?... La tutan nokton tiu penso ne eliris mian kapon
kaj turmentadis min... Ĉu mi forkurus?... Kiam mi forkurus?...
Kien mi forkurus? -- Ĉe tiu lasta demando mia pripensado ekhaltis
momenton... Kiel forkuri?... Ĉu naĝante?... Ĉu velante?... Mi
povis naĝi kiel hundo, sed la distanco de „la Insulo“ al „la
digo“ estis tro longa kaj mi dronus mezvoje. Ĉu mi povus atingi
„la digon“ per la boato de mia patro?... Sed mi neniam veliris kaj
ne sciis, ĉu tio estas facila aŭ malfacila... Dum bona vetero,
kvieta maro kaj suda vento mi tamen povus riski kaj klopodi. La boato
ĉiam kuŝis en „la haveno“ kaj dum la akvo estis alta, mi tre
facile povus puŝe ŝovi ĝin inter la du vicojn da markiloj, kiel
li ĉiam faris, kiam li iris al „la Vilaĝo“. La velon mi povus
pretigi kiel li ĉiam faris, kaj manuzi la direktilon ŝajnis al mi
facila laboro. Ju pli mi pripensadis la aferon, des pli ĝi ŝajnis
al mi efektivigebla; sed kion farus miaj gepatroj, se la boato estus
for? Tiam li ja neniam povus aliri al „la Vilaĝo“ por alporti
manĝaĵojn. Sed subite kaptis min la ideo, ke li povus ekbruligi
grandan fajron sur la marbordo por montri, ke li estas en danĝero.
Tion li faris jam antaŭe, post kiam ventego ĵetis la boaton en
la maron, kie ĝi forperdiĝis. Ankaŭ tiam per fajra signalo li
montris, ke li bezonas helpon, kaj tri tagojn poste alvenis homoj kun
du novaj boatoj, el kiuj unu restis ĉe la Insulo. Tio okazis antaŭ
multaj jaroj; mia patrino estis rakontinta ĝin al mi.
Sed forirante per boato, kion mi kunportus? Tion mi baldaŭ povus
decidi... Mi kunprenus: la tranĉilon, la germanajn monerojn, la
leteron; jen ĉio, kion mi posedis. Tiel revante pri mia forkuro, mi
sidis en mia lito kaj rigardis antaŭ min. Jen kuŝis Jafet sur miaj
piedoj. Ĉu la hundo min akompanus?
Estis ankoraŭ tre frue en la mateno; la krepusko jam malaperis
kaj la lumo de la leviĝanta suno penetris tra la aperturo de la
tegmento. Ĉio ĉirkaŭ mi estis klare distingebla. Mi leviĝis kaj
supreniris la ŝtuparon. Jafet vekiĝis tuj poste kaj rektiĝinte
saltis sur la plankon. Sim daŭrigadis dormi. Mi rigardis eksteren,
al la suda parto de „la Insulo“, kie kuŝis la boato. La vetero
estis belega kaj malforta venteto blovis suden. Mi do tuj povus
efektivigi mian intencon, ĉar kial mi prokrastus? Ĉiu tago estus
por mi nova ŝarĝo, pezanta sur mia brusto kiel plombo. Senbrue
mi vestis min kaj palpserĉante en la poŝoj de mia pantalono mi
sentis, ke tie estas ankoraŭ la tranĉilo, la letero kaj la saketo
kun la nikelaj moneroj. Ĵetante lastan rigardon sur ĉion en la
subtegmentejo, mi prenis Jafet sub la brakon kaj malsupreniris la
duan ŝtuparon. En la stalo mi ekhaltis momenton kaj aŭskultis.
Kiel kutime, mia patro ronkadis, sekve li dormis; mia patrino ne sin
movis, ŝi sekve ankaŭ dormis. Mi eliris la stalon kaj tuj kuris al
„la haveno“. La okazo favoris min, ĉar la akvo staris tre alte,
eĉ tiel alte, ke mi kun malmulta peno povis ŝovi la boaton inter
la gvidmarkilojn. Mi saltis en la ŝipeton, metis la hundon sur la
fundon kaj suprentiris la veleton, kiun mia patro pro la bela vetero
ankoraŭ ne estis kunfaldinta. Mi fiksis la ŝnuron, per kiu mi estis
tirinta supren ĝin, kaj kaptante la direktilon, lasis gliti antaŭen
la boaton.
Jen mi veliris kvazaŭ mi estus la plej sperta maristo, kiu iam
manuzis direktilon. Ĉio prosperis bone laŭ mia opinio.
Alia knabo sendube pensus pri la ĉagreno aŭ malespero, kiujn
sentus liaj gepatroj, kiam ili eksciiĝus, ke ilia filo tiel subite
malaperis, sed mi tute ne pensis pri io tia. Ili ja verŝajne ne
estis miaj gepatroj; ĉiuokaze ili ne min amis (mi opiniis) kaj ili
tute ne malesperus, post kiam ili rimarkus, ke mi estas for. Mia
patro kuntirus la dikajn brovojn kaj mia patrino kompreneble dirus:
„Nu bone.“ Feliĉe _li_ ne povus postveli min per alia boato, ĉar
li posedis nur unu.
Mi intencis veliri ĝis „la digo“ kaj lasante tie la boaton, mi
daŭrigus la vojaĝon piede al „la Vilaĝo“ kaj poste al „la Urbo“.
Tie mi petus informojn pri la vojo al Hamburgo. Per miaj moneroj
mi aĉetus panetojn kun sekvinberoj. En Hamburgo mi serĉus kaj
trovus memkompreneble Johanon; mi nur atentus la ĉenojn, kiujn
la sinjoroj portas en tiu urbo kaj fine mi vidus la lian.
En la komenco la boato glitis malrapide inter la du vicoj de markiloj
kaj jam „la Insulo“ estis je distanco de cento da metroj. Iom post
iom la irado fariĝis pli rapida; la vento plenblovetis la veleton,
kaj ĝis nun mi direktis sen kontraŭaĵo. Kelkfoje mi rigardis post
min al „la Insulo“, kiu pli kaj pli malproksimiĝis. La vento tamen
fariĝis pli forta kaj post kelkaj minutoj mi veliris tiel rapide,
ke mi povis direkti mian boaton nur kun peno. Subite la velo per
ekblovo de la vento sin klinis flanken, la boato priskribis kurban
linion kaj tuj poste ĝi velis tra du gvidmarkiloj kaj sin trovis
ekster la vojo, kiun mi devus sekvi por atingi la digon. Kiom ajn
mi penadis direkti la ŝipeton refoje inter la gvidmarkilojn, mi ne
sukcesis, kaj kun ektimo mi rimarkis, ke la boato velis okcidenten.
Miaj manoj estis tro malfortaj por manovri per la direktilo, kaj ne
plu sciante kion fari, mi lasis min al la kapricoj de la sorto, kiu
tamen igus min albordiĝi ie malproksime de mia Insulo. Jafet sidis
kviete sur la fundo de la boato. Mi rigardis ĉirkaŭe, sed jam ne
vidis la Insulon. Kie ĝi estis? Post momento mi rimarkis ĝin, sed
en tute alia loko, ol mi supozis. La digon mi tute ne vidis kaj tio
ekmaltrankviligis min, ĉar ĝi ja estis la unua celo de mia forkuro.
Sed mi ne malesperis; mi ja venus ien kaj sendube albordiĝus post
du aŭ tri horoj. La tri horoj pasis kaj ankoraŭ nenie „la digo“
estis videbla. Ĉie ĉirkaŭ mi sin etendis la senfina maro, kaj
mi vidis nenion krom akvo, eĉ „la Insulo“ estis malaperinta kaj
mi tute ne sciis, kie ĝi sin trovas. Ŝajnis al mi, ke la boato
kuŝas sen movo, sed ĉar la velo estis plena je vento, mi nepre
velis antaŭen. Ĉien mi direktis la okulojn por ekvidi velojn de
ŝipoj, sed vane..., mi vidis nur la akvon, nenion krom akvo.
Forlasante la domon de miaj gepatroj, mi tute ne pensis pri tio,
kunpreni manĝaĵon aŭ akvon; mi ja alvenus, mi pensis, la digon en
almenaŭ tri horoj, kaj mi manĝis nenion, ĉar mi ne malsatis tiam,
sed nun mi ekmalsatis.
La suno staris jam alte sur la ĉielo, sed nenie mi vidis velojn,
nek „la digon“ kaj mi ektimis. Mi tamen esperis, ke baldaŭ ŝipo
aperus sur la horizonto, kaj la tutan horizonton mi atente ekzamenis,
sed sen bona rezultato. Mia koro ekbatis, miaj okuloj pleniĝis
je larmoj kaj preskaŭ malesperante, mi ekploris. Horoj pasis;
la vespero alproksimiĝis kaj nenie ekaperis helpo. Jafet ankaŭ
maltrankviliĝis; la hundo malsatis kiel mi, sed vidante, ke mi
posedas nenion por doni, ĝi kun rezignacio kuŝis ĉe miaj piedoj,
sen interrompo rigardante min per grandaj okuloj. Mi kore kompatis la
beston, sed ne povis helpi al ĝi.
Pluaj horoj pasis kaj fine venis la nokto. Feliĉe la luno staris sur
la ĉielo, sed en ĝia lumo mi vidis nur la arĝentkoloran akvon. Mi
ne povis nek kuraĝis dormi kaj daŭre mi pensis pri mia lito sur
la subtegmentejo, kie alie mi kuŝis kaj dormis tiel trankvile kaj
feliĉe.
Kiam ektagiĝis, mi rimarkis, ke la okuloj de mia hundo fariĝis tute
ruĝaj. La besto rigardis min tiel strange, kvazaŭ ĝi ne konus min
plu. Ĝia lango pendis el la buŝo, kiu estis kovrata per blanka
ŝaŭmo. Mi timis, ke ĝi min atakus kaj mi ekkaptis mian tranĉilon
por defendi min, se necese. La besto tamen kuŝis senmove kaj
ĉiam fiksadis sur min la ruĝajn okulojn. Tiel mi pasigis kelkajn
horojn. Fine ekkaptis min la ideo kunligi la piedojn de la hundo. Mi
detranĉis pecon de la ŝnuro per kiu la velo estis suprentirita,
sed Jafet, timante, ke mi estas faronta al ĝi malbonon, montris al
mi la dentojn kaj ekblekis en teruriga maniero. Por eviti mordojn
de la besto, mi posten iris kelkajn paŝojn. Mi tiel malsatis kaj
soifis, ke mi jam pensis pri tio, mortigi la hundon por manĝi, sed
mi ne kuraĝis kaj siaflanke ĝi rigardadis min, kvazaŭ ĝi pro la
sama motivo volus engluti min, kaj mi tenadis la tranĉilon por min
defendi.
Ĉe mia flanko staris kesto sen kovrilo. En tiu kesto kuŝis
akvoŝovelilo, martelo kaj ŝnuroj. Ĉiam rigardante Jafet, mi
elprenis ilin kaj metis la keston antaŭ min kiel ŝirmilon, se la
hundo volus salti sur min. Mi metis ĝin tiel, ke la hundo povis
vidi la al mi turnitan fundon. Subite ideo naskiĝis en mia kapo kaj
tuj mi efektivigis ĝin. Ĉiam tenante mian tranĉilon, mi rapidmove
ŝovis la keston paŝon antaŭen kaj tiam renversis ĝin sur la
hundon, kiu per tio estis kaptita sub ĝi. Ĉar Jafet estis malgranda
hundo, ĝi ne povis levi sian malliberejon kaj mi estis senigita de
la plej granda danĝero, kiu en tiu momento minacis min. La hundo
eligis raŭkajn blekadojn, sed baldaŭ eksilentis. Timante ke ĝi
povus renversi la keston, mi eksidis sur ĝi kaj refoje rigardadis
ĉirkaŭe por esplori, ĉu ŝipo ekaperas, sed nenie mi vidis unu.
Mi tiel malsatis kaj soifis, ke preskaŭ mi ne povis restadi sidanta
sur la kesto. Mi tamen restadis sur ĝi dum horoj, kiuj ŝajnis al mi
terurige longaj kaj fine mi sentis, ke miaj fortoj estas forlasontaj
min. Refoje horo post horo pasis, kaj ĉiam antaŭen velveturis mia
boato. Mi ne sciis, kie mi trovas min, sed antaŭsentis, ke mi mortus
sur la vasta maro en akompano de mia hundo kaj ke mi neniam revidus
Johanon. Mi prenis la leteron, kiun li estis skribinta al mi kaj kiun
mi portis en la saketo ĉe la moneroj. Mi malfaldis la papereton kaj
rigardante la por mi nelegeblajn signojn, mi ektremis. Estis al mi,
kvazaŭ mia amiko parolus la samajn vortojn, kiujn mia patro parolis,
legante tiujn signojn. Mi ekploris... Subite ventpuŝo ekkaptis mian
papereton kaj ĝi forflugis ekster la boato en la akvon. Ankoraŭ
kelkajn minutojn mi povis vidi ĝin, tiam ĝi fundiris kaj kun ĝi
malaperis por ĉiam la lasta saluto de mia amiko.
Terura kapdoloro estis turmentinta min la lastajn horojn, mi tiel
malfortiĝis, ke mi ne povis plu resti sur la kesto; mi deglitis kaj
sidis sur la fundo de la boato. Mia dorso apogis kontraŭ la kesto
kaj en tiu sintenado mi atendis kaj atendis...
Mi ne memoras, ĉu estis frue aŭ malfrue, vespere aŭ nokte, ĉar mi
preskaŭ ne havis forton por pensadi aŭ rigardadi.
Ŝajnis fine al mi, kvazaŭ neĝadus, sed la neĝeroj estis nigraj
kiel fulgo. Pli kaj pli dense tiuj neĝeroj falis sur min, ĝis
la tuta ĉirkaŭaĵo fariĝis nigra kiel la nokto. Stranga zumado
plenigis miajn orelojn; mi penadis aŭskulti, kio ĝi estas, sed la
fortoj forlasis min kaj mi perdis la konscion...
Kvina Ĉapitro.
Sur fremda ŝipo -- Kiun lingvon mi parolas? -- Ivan, la altŝultra
kuiristo -- Granda urbo -- Unua promenado en granda urbo -- La
patrino de mia nova amiko -- La stranga akvosimila likvoro -- La
dancanto -- La buboj -- La rompita vitro -- Ivan malaperas -- La
stranga, sed belega ĝardeno -- Mia nova dormejo.
Longa tempo pasis kaj refoje mi aŭdis tiun zumadon. Mi konfuze
pensis pri Lazaroni, kiu estis lulata per la sama zumado, kaj fine mi
imagis esti Lazaroni mem kaj volis eksidi por rigardi, ĉu la nigraj
manoj jam enŝoviĝis en mian ĉambron; sed mi ne povis movi min kaj
mi estis tiel malforta, ke mi nur kun peno povis malfermi la okulojn.
La zumado ne ĉesis, kaj estis tiel mallume, ke mi vidis nenion, kaj
malklare mi memoris pri nigraj neĝeroj, kiuj estis ŝutataj sur
min... Ĉu la nigraj manoj ŝutis ilin? Mi klopodis pensi pri tio,
sed ne povis. Mi volis voki, sed mia lango gluiĝis al la palato de
mia buŝo, kiun mi malfermis, sed eĉ la plej mallaŭtan sonon mi ne
kapablis eligi. Intertempe la zumado daŭradis plenigi miajn orelojn.
Mi volis levi la manojn por forigi la nigrajn neĝerojn, sed la forto
mankis al mi; tro dika tavolo de tiaj neĝeroj kuŝis sur ili. Refoje
mi malfermis la okulojn, kaj la nigra ĉirkaŭaĵo iom heliĝis. La
dika tavolo sur miaj manoj perdis la nigran koloron, kaj ŝanĝiĝis
en blankan... Ĉu la blankaj manoj faris tion?... Ĉu vere mi estis
Lazaroni?... Li vekiĝis sur lito, mi same vekiĝis sur lito, ĉar
subite mi rimarkis, ke mi jam ne kuŝas sur la fundo de boato, sed
sur lito... Mi do povus esti Lazaroni, ĉar laŭ mia opinio mi nun
ne ŝipveturas... Mi sekve ne estis la sama knabo, kiu forkuris kun
sia hundo... Mi tamen posedis hundon... Ĉu mi estis Lazaroni?...
Ĉu mi estis alia knabo?... Pensante pri tio mi malkvietiĝis pro la
besto, kiun mi tamen posedis iam... Iom post iom mi eksentis en mi la
forton movi la langon; mi streĉis la fortojn kaj mallaŭte diris: --
Jafet... Jafet.
Refoje mi rimarkis du manojn, sed ili estis nek nigraj nek blankaj,
sed el ordinara koloro. Unu el ili tenis boteleton, la alia kuleron,
kiun tiu mano ŝovis inter miajn lipojn. Stranga likvoro malsekigis
miajn langon kaj gorĝon. Varma sento trakuris miajn vejnojn kaj
mi rekonsciiĝis. La manoj estis ankoraŭ tie kaj mi vidis, ke ili
apartenas al fremda viro, kiu staris antaŭ mi. Fikse mi lin rigardis
kaj refoje mi diris: -- Jafet!
-- Jafet? -- li demandis.
-- Jes --, mi respondis, -- Jafet.
La ĉirkaŭaĵo estis nun hela kiel la tago, kaj mi sentis min multe
pli bona, kvankam ankoraŭ tre malforta. La fremdulo ekparolis, sed
ĉiuj liaj vortoj estis al mi tiel fremdaj, ke mi komprenis ne unu.
-- Jafet! -- mi diris.
La viro parolis ankoraŭ kelkajn vortojn, sed vidante, ke mi ne lin
komprenis, li iris for.
Mi rigardis ĉirkaŭe kaj vidis, ke mi kuŝas sur blanka lito en
malgranda ĉambreto, kie ĉio aspektis mirinde bela. Mi vidis multajn
objektojn, kiujn mi antaŭe neniam vidis, kaj mi miregis. -- Kie mi
estas? -- mi demandis al mi.
En tiu momento la fremdulo revenis kaj lin akompanis alia viro. Tiu
lasta iris al mia liteto kaj eksidis sur seĝo, kiun mi ankoraŭ ne
estis rimarkinta. Tiam li diris kelkajn vortojn, sed mi komprenis
nur unu, nome „Jafet“.
-- Jes --, mi diris per malforta voĉo, -- kie estas Jafet?
Li skuis la kapon, tiris mian manon el sub la blanka litkovrilo
kaj palpis mian pulson; tiam li parolis al la alia viro, kiu estis
foririnta, sed tuj poste revenis kun taso. La sidanta sinjoro prenis
la tason kaj portis ĝin al mia buŝo. Mi trinkis ĝis neniu guto
postrestis kaj sentis min pli forta, sed sidiĝi mi ne povis. Mi
sekve restis kuŝanta kaj la viroj rigardis min atente. La sidanto
tuŝis miajn vangojn, kaj mi sentis, ke lia mano estas malvarma. Li
forprenis de mia frunto blankan tukon, kiun mi ne estis rimarkinta
tie, kaj prenante kombilon, li kombaranĝis miajn harojn, dum li
ridetis afable al mi.
-- Jafet! -- mi diris refoje, kaj li balancis la kapon. Mi timis ke
la hundo estis mortinta.
En tiu momento venis aliaj viroj, kiuj rigardis min scivole; neniam
mi vidis tiom da personoj kune. Ili komencis paroli inter si, sed mi
komprenis nenion. Tiam la sidanta viro, kiu ŝajnis al mi eminenta
sinjoro, pripensis momenton kaj demandis min denove. Ŝajnis al mi,
ke lia voĉo subite ŝanĝiĝis, kvazaŭ alia persono parolus. Mi tre
miris pri tio, sed silentis, ĉar mi ne lin komprenis. Tiam lia voĉo
por la dua fojo ŝanĝiĝis, kaj feliĉe mi komprenis du vortojn el
ĉio, kion li diris, nome la vortojn _ŝtad_ kaj _namen_, kaj mi
respondis en mia Insula lingvo:
-- Diĥt bi ŝtad --, kio signifas: „Tuj apud la urbo.“ Li
daŭrigis demandadi min kaj mi komprenis la vortojn _Fater_ kaj
_leeft_, kion mi tradukis al mi per _patro_ kaj _vivas_.