sed mi diros al vi, kiel mi povis kaŝi vin tiel bone. Tiun kaŝejon,
kie vi pasigis tiom da tagoj, mi ankaŭ uzis por kaŝi mian edzon,
kiam vi kiel urbestro de Gaŭda serĉis lin por pendigi. Vi faris al
ni multe da malbono, sed ĉar mi penadas esti vera kristanino, mi
pardonis al vi, ĉar mi legis en tiu sankta libro (ŝi ekkaptis la
manon de la konsternita eksurbestro kaj kondukis lin al malgranda
bretaro, de kiu ŝi prenis religian libron): „Pardonu al viaj
malamikoj kaj amu ilin!“
La pala eksurbestro, rekonante la virinon de la ĉarpentisto,
fariĝis ankoraŭ pli pala; liaj genuoj fleksiĝis sub lia korpo kaj
li estis tiel emociita, ke li ne povis respondi. Honte li mallevis la
kapon kaj dum la virino refermis la kaŝejon kaj ŝovis la spegulon
sur la ordinaran lokon, li malaperis el la ĉambro kaj senbrue
forlasis la Anasdometon.
Johano silentis kaj mi pripensis pri la nobla konduto de tiu virino.
-- Pri kio vi pensas? -- fine li demandis.
-- Pri tiu ĉarpentistedzino.
-- Kiel vi opinias pri ŝi?
-- Ho, ŝi estas tiel bona kiel la patro de Lazaroni.
-- Kion, laŭ via opinio, dirus via patrino, se tiu urbestro venus
ĉe vin por aresti vian patron?
Mi pripensis refoje.
-- Nu? -- li demandis plue. -- Kion ŝi dirus?
-- Ho, ŝi dirus: Nu bone! -- mi respondis, -- ĉar ŝi ĉiam
respondas tiel --, kaj ne atendante, kion respondos al tio la
maristo, mi daŭrigis:
-- Ĉu vi nun rakontos pri Hamburgo?
-- Jes, sed tio ne estos fabelo nek rakonto --, kaj li rakontis pri
tiu granda urbo; ke ĝi estas tiel malnova, ke ĝi kuŝas apud la
larĝaj riveroj Elbe kaj Alster, ke la haveno estas tiel granda kaj
preskaŭ plenplena je ŝipoj; ke la urbo konsistas el du partoj,
unu nova, alia malnova; ke antaŭe la urbo estis fortikaĵo, sed ke
de post cento da jaroj la muregoj estis forigitaj kaj ke sur ilia
loko estas belegaj promenadejoj, kaj tiel plu. Li rakontis pri la
soldatoj, pri preĝejoj, pri teatroj kaj ke li sentus sin feliĉa
refoje esti en Hamburgo.
-- Mi dezirus, ke vi ĉiam restu tie ĉi --, mi subite diris.
-- Neeble!
-- Tion ankaŭ ĉiam diras mia patro....., aŭ ke vi restu almenaŭ
unu jaron.
-- Kial do?
-- Ĉar vi povas tiel bele rakonti.
-- Nur tial?
-- Ne, _ĉial_! -- mi diris. -- Mi estis ĝis nun tiel sola sur la
Insulo, sed tion mi ne sentis; tamen, post kiam vi estos for, mi
eble enuos tie ĉi.
-- Kuiru viajn pizojn, mia knabo!
-- Mi klopodos, sed kial mi ne povos iri kun vi al Londono, kaj poste
al Hamburgo? -- Mi preskaŭ ekploris.
La maristo rigardis min kaj la samaj ĝis antaŭ kelkaj tagoj al mi
nekonataj esprimoj de kompato, kiun li sentis por mi, refoje glitis
sur lia vizaĝo. Li tiam frapetis amike mian ŝultron kaj diris
refoje:
-- Kuiru ilin, mia amiketo, kaj ĉio fariĝos bona.
Mi ne respondis, sed ekstaris por plue serĉkolekti ovojn. Ĉiam
rakontante kaj parolante Johano helpis al mi, sed ovojn li trovis
neniujn. Mia korbo estis preskaŭ plena, kaj ĵus mi trovis novan
neston kaj klinis min por elpreni la ovojn. Flanke de mi sin klinis
la maristo; liaj kruroj disstaris, ili estis tiel longaj, ke mi
facile povus rampi sub ili kaj mi ekmiris pri tiaj longaj kruroj,
kiam subite per neatendita kaŭzo la maristo perdis la egalpezon
kaj rulfalis antaŭ mi sur la sablon. Liaj botoj priskribis rapide
duoncirklon tra la aero kaj jen mia amiko kuŝis momenton kun
etendita korpo sur la sablo. Mi estis mirkonsternita, sed feliĉe la
maristo tuj ekstaris kaj, plengorĝe ridegante, montris la pugnon al
io, staranta post mi. Turnante min, mi vidis Jafet. La kaprino estis
sekvinta nin kaj atendante bonan okazon por montri sian malamikecon
al mia amiko, ŝi estis per siaj kornoj tiel forte puŝtuŝeginta
lian postaĵon, ke la surprizita maristo estis ĵetata kelkajn
paŝojn antaŭen. Vidante ke tio ne multe doloris Johanon, mi ankaŭ
ridegis. La kaprino tamen jam estis je kelka distanco, eble por
refoje ataki sian malamikon, sed vidante, ke tiu estas singarda, ŝi
turnis al ni la voston kaj malrapide iris for. Ni plue serĉis ovojn
kaj dum Johano rakontis fabelojn pri „La malbela anasido“, pri „La
najtingalo“, (ŝajnis al mi, ke li estas neelĉerpebla rilate al
fabeloj), la tempo pasis rapidege.
La lastajn tagojn dum lia ĉeesto mi sentis min tute alia knabo.
Vekiĝis en mi subite la deziro ekscii ĉion, kio okazas en la mondo
kaj precipe en Hamburgo. Mi deziris konatiĝi kun ĉiuj eksterinsulaj
aferoj, al mi ĝis nun tute fremdaj. Sendube en tiu „mondo“ mi
estus feliĉa, ĉar laŭ mia imago ĉiuj homoj tie devus nepre esti
kiel Johano; ili ridetus al mi kaj agus tute alie ol miaj gepatroj,
kiuj lasis min nur fari, sed kiuj ne konsciis, ke fine mi ne povus
kontentiĝi kun mia unutona vivo.
Kun korpremo mi atendis la lastan tagon de la monato, kiam mia amiko
forirus por neniam reveni. Mi kalkulis la tagojn, kion mi antaŭe
neniam estis farinta. Ĉiumatene mi ĝojis, ĉar nova tago alvenis
por pasigi kun iu, kiu povis kompreni min kaj kiu volis ĉion, kion
mi volis, kiu unuvorte tute samopiniis kun mi, kaj ĉiuvespere mi
malĝojis, ke tago estis pasinta, ĉar ĉiu tago de tiu monato estis
al mi kvazaŭ parto de trezoro, kiu iom post iom por mi perdiĝis.
Kaj kio restus, post kiam mi estus perdinta tiun trezoron? Nur
soleco, unutoneco kaj enuo. Tion mi klare antaŭsentis. Miaj bestoj,
precipe la hundo, povus ludi kun mi kiel antaŭe, sed ĝi ja estis
muta kaj ne kapablus forigi la misteran premadon, kiu subite kaptis
mian koron, kiam mi pensis pri la venonta monato.
En la noktoj mi ne povis plu kviete dormi. Multfoje mi eksidis en mia
lito kaj rigardante en la min ĉirkaŭantan duonlumon, mi ekploris.
Se mi nur povus kuiri miajn pizojn, sed, ho ve! mi ne estis filozofo
kiel Johano; krom tio, ili estus tro malmolaj, ili premus kaj dolorus
min kaj neniu venus por forpreni ilin el miaj ŝuoj. Kiam ektagiĝis,
mia ĉagreno foriĝis, ĉar mi povus refoje promeni kaj ludi en la
dunoj kun Johano; tie ni saltadis, kuradis, tie li rakontadis kaj
mi amuzis min; sed tago post tago pasis senrevene, kaj fine venis
la lasta. Meznokte, ne povante dormi, mi ellitiĝis kaj senbrue
malsupreniris la ŝtuparon al la stalo, kie li dormis.
Mi aŭskultis.... En la ĉambro mallaŭte ronkadis mia patro kiel
mistera kaŝita segisto, escepte tion ĉio estis silenta. En angulo
de la stalo kuŝis la pajlolito, sur kiu la maristo ripozis. La
lunlumo penetris tra la nefermita pordo kaj mi povis distingi la
dormanton. Mi aliris kaj kaŭriĝis ĉe lia kuŝejo. Li kviete
dormis kaj nur kun peno mi povis aŭdi lian regulan spiradon. Mi
palpeserĉis lian manon kuŝantan sur la litkovrilo, kaj li vekiĝis.
Mi ne povis vidi, ĉu li malfermis la okulojn, mi tamen vidis, ke
li sin movas.
-- Kio estas? -- li diris kvazaŭ en sonĝo.
-- Estas mi.
-- Ĉu vi, mia knabo?... Kio estas al vi?... Kial vi ne dormas?
-- Mi ne povas ... ĉar vi foriros morgaŭ. -- Kaj mi ekploretis.
-- Kvietiĝu! -- li diris mallaŭte, -- ne ploru, ĉio fariĝos bona.
-- Ho ne..., vi ja foriras.
-- Sed mi povas reveni.
-- Kiam?
-- Mi ne scias; tio dependos de cirkonstancoj.
-- Ho, vi _ne_ revenos... Kial mi ne povas iri kun vi kaj fariĝi
maristo, kiel vi?
-- Vi estas tro juna. Restu kviete ĉi tie, vi ja ne estos sola, ĉar
viaj gepatroj restos.
-- Sed ili tute ne min amas; ... ili eble ja eĉ ne estas miaj
gepatroj.
-- Silentu, knabo, ne diru tian sensencaĵon.
-- Vi mem tion supozis.
-- Jes, sed mi eraris. Ili diris al mi, ke vi estas ilia filo, vi
ja naskiĝis tie ĉi. Ili estas simplaj kvietaj homoj kaj ne scias
rakonti kaj ludi kun vi, kiel mi faris; tion vi devas kompreni.
-- Vi diras tion por kvietigi min, sed ili tute ne min amas; mia
hundo min amas pli multe.
-- Ili tamen estas bonaj je vi.
-- Ili neniam batis, eĉ ne riproĉas min. Ili lasas min ĉiam fari
kion mi nur volas, sed io sekrete diras al mi, ke ili ne min amas,
kaj ke mi tute ne amas ilin; mi pli amas mian hundon. Antaŭe mi ne
sentis tion, sed post kiam vi venis sur la Insulon, mi amas nur vin
kaj vi reciproke min amas, tion mi sentas; spite tion vi volas foriri
kaj mi restos tute forlasita ... -- Mi ploris denove.
-- Se mi nur ne estus veninta! -- li diris ĝemante, kaj post momento
li diris plue: -- Mi faris vin malfeliĉa.
-- Ne diru ĝin!... Mi ja ĝojas, ĉar vi venis.
-- Nu, se tio estas, ĉio fariĝos bona. Vi baldaŭ kutimos al via
sorto ... Iru nun al via lito kaj dormu.
-- Mi volas kuŝi ĉe vi tiun ĉi lastan nokton.
-- Bone! -- li diris, farante lokon por mi. Nur kuŝiĝu ĉe mia
flanko kaj dormu.
Mi ekkaptis lian manon kaj kuŝante ĉe lia flanko, mi ekdormis.
Kvara Ĉapitro.
La moneroj en la duonŝtrumpo -- Nia gasto adiaŭas nin -- Du
leteroj -- La sorĉisto -- Nea respondo de mia patro -- Mi forkuras
kun Jafet, sed ne atingas mian celon -- En la mezo de la maro --
Malsato, soifo kaj malespero -- Kiel mi senigas min de rabia hundo --
La nigraj neĝeroj.
Frumatene la sekvantan matenon mi vekiĝis. Jafet, ne trovinte
min en la lito, estis serĉonta min, sed ne povante aliri al mi,
staris ĉe la plej supra ŝtupo kaj eligis mallaŭtan ĝembojadon.
Mi supreniris, vestis min kaj reiris kun la hundo malsupren en la
stalon. Ĉiuj dormis ankoraŭ, sed mi ne povis plu dormi. Mia patro
ronkadis kaj Johano kuŝis kviete en la sama sintenado, en kiu li
ekdormis la nokton, post kiam mi estis vekinta lin. Kion mi farus?
Mi rigardis mian amikon kaj min ekpremis subite la sama korpremo,
kiu jam kelkajn fojojn turmentis min. Li estis forironta post kelkaj
horoj. Li estis farinta por mi _tiom_; ĉu mi povus fari ion por
li reciproke? Mi pripensis kaj subite naskiĝis en mia kapo ideo. Li
estis al mi dirinta, ke li posedas plu neniun monon; li sekve devus
marŝi multe da horoj por alveni Londonon. Mi ne sciis, ke tiu urbo
estas atingebla nur per ŝipo. Mi do volis donaci al li parton de
la arĝentaj moneroj, kiujn mi perlaboris trikante ŝtrumpojn kaj
serĉante ovojn. Tiu mono estis mia propraĵo, mi do povus donaci al
li tiom da ĝi, kiom mi dezirus. Timante tamen, ke li malakceptus,
mi devigus lin akcepti vole-nevole, sed kiel? Pri tio mi ankaŭ
pripensis starante antaŭ la lito de Johano, ĝis kiam mi trovis
rimedon. Mi ŝteliris en la ĉambron, ĉar mi ne volis veki la
gepatrojn, timante ke ili malhelpus mian intencon. Mi malfermis la
vestoŝrankon, elprenis la kesteton, en kiu mi konservadis mian
monon, kaj serĉis skatoleton por enmeti plenmanon da moneroj, sed
ne trovis ĝin. Mi tamen bezonis ujon. Subite miaj okuloj falis sur
ŝtrumpon, je kiu mi estis laborinta jam kelkajn vesperajn horojn.
Tiu duonŝtrumpo povus utili. En malmulta tempo mi faris el ĝi specon
de saketo, kaj enmetinte la monerojn, mi ĝin fermis per fadeno kaj
reiris al la stalo. Johano dormis ankoraŭ. La por li tro mallonga
pantalono de mia patro, kiun li nepre devus almeti, ĉar alia ne
troviĝis por li, pendis sur najlo super lia kapo. Mi glitigis la
saketon en unu el la profundaj poŝoj kaj atendis, ĝis kiam li
vekiĝus. Se mi povus skribi tiam, mi estus aldoninta letereton, sed
skribi mi ja ne povis. Tamen, trovante la saketon, li kompreneble
divenus tuj, ke ĝi estas donaco de mi. Ĝi farus al li plezuron kaj
krom tio, ĝi estus utila al li, ĉar sen mono li estus devigata
marŝadi longan, tre longan vojon, kaj per tiu mono li povus vojaĝi
vagonare al Londono. Tiel mi pensis, kiam mi vidis lin moviĝanta. Li
rektigis sin, malfermis la okulojn kaj ridetis al mi.
-- Ĉu vi estas jam vestita? -- li demandis.
-- Jes, mi ne povis plu dormi.
Li sidiĝis sur la pajlolito kaj demandis plue:
-- Ĉu ili dormas ankoraŭ?
-- Jes, nur aŭskultu, „li“ ronkas.
-- Mi ĝin aŭdas... Nu, mia knabo, post du aŭ tri horoj mi foriros
kun via patro... Ĉu vi volas al mi fari plezuron, antaŭ ol mi
forlasos vin?
-- Ho jes, nur diru!
-- Nu, promesu esti kvieta, kiam la boato de via patro velveturos
for. Mi promesas, ke mi revenos kiel eble plej baldaŭ. Tio daŭros
verŝajne unu jaron, eble nur kelkajn monatojn... Kia estas la vento?
-- li diris, vidante ke refoje mi estis ploronta.
-- Vi povas velveturi --, mi respondis, retenante la larmojn.
-- Vi jam vidis tion?
-- Jes, en la aperturo de la tegmento..., tion mi ekzamenas
ĉiumatene.
-- Nu, en du horoj la boato estos ĉe la „digo“ --, li diris
ekstarante kaj kaptante sian pantalonon; li almetis ĝin kaj ne
rimarkis la saketon, kiun mi estis metinta en la profundan poŝon.
-- Estu nun saĝa knabo --, li diris post momento, -- mi lavos
min, kaj post la matenmanĝo vi akompanos min al la haveno. Ĉu vi
promesas al mi esti saĝa?... Estu kuraĝa kaj kuiru...
-- Mi klopodos kuiri ilin --, mi interrompe diris, -- sed estos tre
malfacile al mi.
Li komprenis, ke tio estos malfacila kaj li diris:
-- _Ne_ kredu, ke mi forlasas vin kun plezuro, sed mi ja ne povas
restadi; via patro gastigis min dum plena monato, mi estus sendanka
kaj maldiskretulo, se mi petus por pasigi duan monaton ĉe li. Mi
manĝis ĉe li dum tiu tempo kaj eĉ portis liajn vestojn, kiujn mi
resendos, post kiam mi estos aĉetinta novajn en Londono. Resendante
ilin, mi skribos leteron al viaj gepatroj kaj ankaŭ unu al vi.
-- Mi ne povas legi.
-- Via patro aŭ via patrino ja povos legi ĝin al vi. En tiu al vi
adresita letero mi sciigos, kiam mi revenos. Mi jam konsilis al via
patro, ke li kunprenu vin baldaŭ al la Vilaĝo. Dum kelkaj jaroj vi
povos esti paganta gasto ĉe vilaĝano, kaj post tiu tempo vi povos
fariĝi maristo. Tiam ni dungigos nin sur la sama ŝipo kaj kune ni
faros la vojaĝon ĉirkaŭ la tero.
Mi rigardis tian vojaĝon kiel ion tre strangan. Sur mia ŝtuparo mi
povis vidi la supran parton de la tuta tero; mi sekve imagis, ke nia
ŝipo velus sub la Insulo de unu horizonto al alia. Dum tiu vojaĝo
mi do devus vidi ĉiujn landojn, ankaŭ Hamburgon.
Johano vidis min pripensadi, sed ne povus supozi, ke mi pensis pri io
tiel eksterordinara kaj li diris:
-- Kaj mi montros al vi ĉion de la mondo, same kiel vi montris al mi
ĉion de la Insulo, kaj ni restos ĉiam kune.
Mi kredis, ke li diris tion por konsoli min kaj mi eksilentis. Ni
lavis nin kaj eniris la ĉambron. Miaj gepatroj jam leviĝis. Post la
matenmanĝo mia patro portis kelkajn malplenajn kestojn kaj sakojn
kaj dekduon da kestoj kun ovoj al la boato kaj pretigis ĉion por
ekveli.
Johano adiaŭdiris mian patrinon, dankante ŝin pro tio, kion li
ĝuis en ŝia domo dum la monato kaj certigis, ke li estus tre
feliĉa, se li iam siavice povus esti agrabla al ŝi.
-- Nu bone! -- estis ĉio, kion ŝi respondis.
La maristo tiam premis al ŝi la manon kaj eliris la domon. Mi iris
kun li al „la haveno“, kie mia patro jam atendis. Mia adiaŭdiro al
Johano daŭris tre mallonge, ĉar la patro jam pretigis la velon de
la boato.
-- Nu, mia knabo! -- li diris, dum li klopodis montri al mi
ridetantan vizaĝon kaj kaptante miajn manojn, -- nu, mia knabo,
kuraĝon, fartu bone kaj ne forgesu min...; baldaŭ mi sendos
leteron... --. Li ellasis miajn manojn, karesis la hundon, kiu staris
ĉe mi, kaj li saltis en la boaton.
Mi ne povis paroli.
Kiam antaŭ monato la maristo neatendite aperis antaŭ miaj
surprizitaj okuloj, tiam mia koro pro ektimo kvazaŭ saltis en mian
gorĝon kaj malebligis al mi eldiri unu vorton. En ĉi tiu mateno,
dum la maristo estis forlasonta min, mia koro refoje faris tian
movadon kaj refoje estis al mi neeble paroli. Li ekvidis tion, sed
ŝajnigis ne vidi ĝin. Sidante en la boato, li diris ankoraŭ fojon:
-- Nu, knabo, mi baldaŭ skribos, .... adiaŭ!
La boato ekmoviĝis kaj ekvelis inter la du vicoj da markiloj.
Mi staris sur la bordo de la haveno kaj postrigardis la pli kaj pli
malgrandiĝantan ŝipeton. De tempo al tempo Johano svingis la longan
brakon kiel signo de adiaŭo, ĝis kiam mi ne povis plu distingi
lin. Post kelkaj minutoj mi vidis nur malgrandan punkton......,
ankoraŭ kelkaj minutoj pasis kaj la boato estis malaperinta kaj kun
ĝi mia patro kaj mia amiko. Li do estis for kun mia duonŝtrumpo en
la poŝo. Mi ekpensis pri tio, kion li farus kun la moneroj. Ĉu li
aĉetus novajn vestojn? Ĉu li vojaĝus vagonare al Londono?... Ho,
se li nur baldaŭ trovus la monujon, mi diris al mi, kaj forlasante
la havenon, mi malrapide kaj malĝoje iris hejmen por sciigi al mia
patrino, ke Johano estis for, post kio ŝi memkompreneble diris:
-- Nu bone!
Ŝi ĵus plenŝutis per sablo la plankon per misteraj figuroj, kiujn
mia patro nun ne povis trastreki per sia kraĉaĵo, ĉar li forestos
du tagojn.
Havante, kiel kutime, nenion por fari, mi supreniris la du ŝtuparojn
por postrigardi la boaton (se eble), esperante, ke ĝi estu ankoraŭ
videbla, sed ho ve! ĝi estis for.
Antaŭe mi neniam pensis pri tio, kion mi farus, ĉar min ne tedis
la soleco; sed nun subite tio aliiĝis; mi estis sola kaj tute
forlasita. Mia patrino kaj mia patro ja neniam faris sian eblon por
esti al mi agrablaj, kaj se ŝi de tempo al tempo en la vesperoj
voĉlegis, tio okazis plejparte, ĉar ŝi mem sin amuzis, kiam ŝi
legis; multfoje en dimanĉoj ŝi foliumis la „Mil kaj unu noktojn“,
eĉ kiam mi ne ĉeestis.
La historio pri Robinsono estis finlegita, sekve restis neniu libro
por legi.
Mi malsupreniris la ŝtuparojn kaj iris kun Jafet al la dunoj. Mi
kunprenis la korbon por serĉi ovojn, ĉar per tiu okupiĝo la tempo
pasus pli rapide kaj malpli unutone. Antaŭ la alveno de Johano mi
eĉ ne rimarkis, ke ĝi pasis, ĉar mi ne konis la enuon; mi ne
pensis pri tio, ke la tago havis fiksitan nombron da horoj, monato
kvar semajnojn kaj semajno sep tagojn; ĉiuj tagoj ja estis por mi
egalaj. Por la unua fojo mi ekkalkulus la tagojn, ĉar post monato
mia patro refoje irus al la „Vilaĝo“ kaj revenante, li eble
kunportus leteron de Johano; eble Johano mem revenus, sed tio estis
preskaŭ neefektivigebla, ĉar la maristo intencis vojaĝi Londonon,
kaj tio ja prenus multan tempon. Mi tamen esperis, kaj esperante mi
jam imagis la ĝojon, kiun mi sentus revidi lin.
Mi nun estis sur la loko, kie mi vidis Johanon por la unua fojo kaj
tie mi eksidis. Jafet kuŝiĝis ĉe mia flanko. Refoje mi revadis,
sed kiom ajn mi dediĉis min al mia revado, ĝi ne ŝanĝiĝis
en realecon; nenia „nudulo“ ekaperis, kaj se mil nuduloj estus
aperintaj, mi sendube ne forkurus, ĉar ili ĉiuj estus bonvenaj.
Tiel revante, mi kuŝis longan tempon sur la sablo; la vetero estis
bela kaj fine mi komencis serĉkolekti ovojn, ĝis kiam la korbo
estis plenplena. Refoje mi perlaboris unu arĝentan moneron. Kion
mi farus kun la moneroj, kiujn mi estonte akirus? Mi ja ne povis
esperi, ke ankoraŭ fojon maristo en tia stranga maniero naĝus
al nia Insulo kaj ke li post monato irus for kun ili. Mi sekve
vole-nevole pensis pri tio, kion mi farus kun ili. Subite kaptis min
ideo. Se Johano revenus, mi donus al li mian monon, ĝi nepre utilus
al li...... Sed se li _ne_ revenus?..... Mi denove ekpensis. Li
sendus al mi leteron. Ĉu mi povus sendi al li mian perlaboritan
monon? Eble, sed kiel? Jen nova enigmo. Mi pensis pri ĉiuj tiaj kaj
aliaj aferoj, ĝis mia kapo turniĝis. Fine la tago pasis kaj mi iris
kun miaj du kvarpiedaj amikoj al la subtegmentejo por enlitiĝi.
La dua tago post la foriro de Johano pasis kiel la unua. Kiam mia
patro en la vespero revenis tute sola, sed kiel kutime kun manĝaĵoj
kaj paketo da gazetoj, mi demandis, ĉu Johano estis vojaĝinta al
Londono. Li respondis:
-- Ne.
-- Kien li do iris?
-- Urbon.
-- Kaj poste?
-- Mi ne scias.
-- Ĉu li diris nenion pri mi?
-- Li diris: „Salutu la knabon por mi.“
Mi estis kontenta, li ja pensis pri mi kaj pensus pri mi dum sia
tuta vojaĝo kaj ankaŭ poste; li tion promesis antaŭ ol foriri.
Mi deziris, ke la monato jam estus pasinta, ĉar tiam mi ricevus
lian leteron. En antaŭaj tempoj mi neniam pensis pri tio, kiun
daton ni havas, ĉar tio ja ne interesadis min. Post la foriro de
Johano tamen mi komencis kalkuli la tagojn. Mi sciis (Johano estis
instruinta tion al mi), ke unu monato havas dudek ok, tridek aŭ
tridek unu tagojn. Li ankaŭ estis instruinta al mi, kiuj monatoj
havas tiujn nombrojn da tagoj. Ni estis en Aŭgusto, en monato kun
tridek unu tagoj. Ĉiumatene mi faris entranĉon en malnovan laton,
kiun mi trovis en mia subtegmentejo, imitante per tio la ekzemplon de
Robinsono. Tiamaniere mi povis kalkuli, post kiom da tagoj mia patro
irus al „la Vilaĝo“, kaj du tagojn poste mi ricevus la leteron
de la maristo. Neniam dum mia vivo unu monato daŭris tiel longe
kiel la lasta. Ŝajnis al mi, kvazaŭ ĝi ne volus pasi. Ĉiutage
mi kalkulis la entranĉojn kaj mi ĝojis, kiam la lasta semajno
komenciĝis. Post sep tagoj mia patro irus „Vilaĝon“ kaj post sep
farotaj entranĉoj, li irus kun sia boato por alporti la leteron,
kiun mi atendis kun tiom da malpacienco. Sed, ho ve! ... la semajno
pasis, la patro iris vilaĝon kaj revenis ... sed sen la letero. La
maristo resendis la vestojn de mia patro kun folieto da papero, per
kiu li sciigis, ke li estis aĉetinta vestojn en „la Urbo“, ke li
resendas tiujn de mia patro, ke li dankas pro la boneco montrita al
li kaj ke li estis ironta Hamburgon, kaj ke el tiu urbo li skribus
longajn leterojn (unu al ili kaj unu al mi). Mi do devis atendi duan
monaton kaj tion mi faris kun la sama malpacienco. Refoje mi faris
entranĉojn kaj refoje mi pasigis unutonan longan monaton; fine ĝi
pasis kaj kiam ĉe la komenco de la tria monato mia patro revenis
de „la Vilaĝo“, li kunportis, krom la manĝaĵoj kaj la gazetoj,
sendaĵon de Johano kun du leteroj, unu por la gepatroj kaj unu
por „la knabo“. Mi deziris, ke mia patro tuj en la vespero legu
la leterojn kaj feliĉe li ne diris „neeble“, ĉar post kiam la
kunportitaj manĝaĵoj estis metitaj en la ŝrankon, li malfermis la
sendaĵon de mia amiko. Mi neniam forgesos tiun momenton. La sendaĵo
enhavis sep paketojn, ĉiu surhavis numeron. Mi estis tre feliĉa;
sed la plezuro, kiun mia patro sentis, ne estis tiel granda, ĉar
antaŭ ol ricevi la sendaĵon, li devis pagi al la poŝtestro de „la
Vilaĝo“ sufiĉe altan monsumon da limimposto. Li nun legis la
leterojn. Al miaj gepatroj Johano estis skribinta la jenon:
Hamburgo, daton de poŝtmarko.
Karaj gegastigintoj,
Fine mi povas skribi al vi. Ĝis nun tio estis neebla, ĉar mi ne
volas forsendi leteron antaŭ ol mi povas sciigi bonan novaĵon. Tio
estas verŝajne iom nedankema, sed mi ĉiam rigardas la mondon el
filozofa vidpunkto kaj nur volas fari al iu plezuron, kaj letero kun
malbona novaĵo povas kaŭzi nur malplezuron al la legantoj.
Venante en „la Urbon“ mi tuj aĉetis novajn vestojn per mono, kiun
sorĉisto estis doninta al mi en duonŝtrumpo ...“
Mia patro haltigis la legadon kaj kuntirante la dikajn brovojn, li
diris:
-- Ĉu li freneziĝis? .... Sorĉistoj ja ne ekzistas, kaj se ili
ekzistus, ili ne donus monon en duonŝtrumpo ...
-- Nu bone! -- interrompis mia patrino, -- nur daŭrigu legi --, kaj
li legis plue:
„..... en duonŝtrumpo, kaj restis al mi sufiĉe da mono por
vagonare vojaĝi Hamburgon, ĉar la ideo, iri al Londono, forlasis
min subite pro tio, ke la vivado de maristo jam ne plaĉas al mi.
Ĉiam mi kuiradis miajn pizojn kaj en Hamburgo mi refoje volis fari
tion. Veninte tien, mi du tagojn promenadis por viziti ĉiujn lokojn,
kie mi antaŭe tiom multe min amuzis, jen kiel kelnero, jen kiel
aktoro kaj tiel plu. Mi sekve ankaŭ vizitis la teatron, kie mi ludis
jam ofte. Post la dua akto de la teatraĵo mi petis aŭdiencon ĉe
la reĝisoro, kiu komence ne volis akcepti min, sed ĉar persistanto
ĉiam sukcesas, mi ankaŭ sukcesis kaj li akceptis min. Mi demandis,
ĉu li bezonas aktorojn kaj feliĉe li bezonis unu. En du minutoj
mi estis dungita, kondiĉe ke mi neniam plu faru skandalon sur la
scenejo kiel en la vespero, kiam ĉiuj rigardantoj tiel aplaŭdadis
min. Mi promesis kaj jen mi estas refoje artisto de teatro.