Ĉu vi ne malsatas?
-- Ho, tute ne; mi manĝis antaŭ tri horoj.
Mi silente admiris la mariston, kiu ĉiam tiel afable sin kondutis
kaj ĉiam ridetadis; li ja estis por mi io tute nova, kaj la unua
homo (krom miaj gepatroj) kiun mi vidis ĝis nun. Mi trovis lin
tre bela kaj jam kutimis, ke li ne havis mentonharojn; mi sentis,
ke mi amos lin pli ol miajn gepatrojn, se li povus restadi sufiĉe
longan tempon ĉe ni. Bedaŭrinde li volis forŝipiri post monato
por vojaĝi Londonon. Mi deziris akompani lin, sed mia patro ne
konsentus, ĉar mi estis ankoraŭ tro juna. La maristo parolis multe,
precipe al mia patrino, kiu estis pli babilema ol ŝia edzo, kaj mi
aŭskultis kun malfermita buŝo, ĉar li rakontis pri Hamburgo, pri
tiu bela grandega urbo, kiun li vizitis jam multfoje. Li rakontis pri
multaj aferoj (pri kiuj eĉ neniam legis mia patrino el „Mil kaj unu
noktoj“) al mi tute nekonataj. Ho! kiom volonte mi vizitus ankaŭ
Hamburgon kaj certe mi volus iri tien, kiam mi estus sufiĉe aĝa kaj
maristo, kiel Johano.
-- Ĉu via Insulo estas malgranda? -- fine li demandis.
-- Mi volas montri al vi la Insulon --, mi diris, kaj mi sentis min
feliĉa, ĉar mi povus fari al li servon.
-- Nu bone! -- diris mia patrino.
Johano siavice estis respondonta al mi, sed mia patro interrompis,
prezentante al li paperan saketon. Johano sin turnis al li kaj
preninte la saketon rigardis en ĝin; tiam li kun afabla rideto
redonis la saketon kaj diris: -- Mi tre dankas ...., mi neniam maĉas
tabakon ....., neniam maĉis. -- Silente mia patro reprenis la
saketon, eltiris el ĝi plenmanon da tabako, kiun li enbuŝigis, kaj
metinte la paperan tabakujon en la poŝon, komencis maĉadi kvazaŭ
sur peco da pano, kaj tuj poste kraĉis dekstren kaj maldekstren (ne
antaŭ sin, ĉar tie sidis Johano) kaj trastrekis la plej belajn
literojn el sablo, kiujn mia patrino en la mateno estis ŝutpentrinta
sur la planko. La fremdulo tute ne atentis ĝin, li ĉiam montris
gajan ridetantan vizaĝon kaj fariĝis pli kaj pli babilema, rakontis
senhalte kaj nur de tempo al tempo estis interrompata de mia patrino.
Mia patro tamen nur aŭskultadis kaj al demandoj, kiujn al li faris
kelkfoje Johano, li respondis nur per „jes“ aŭ per „ne“.
Mi estis ravita kaj trovis, ke Johano parolas tre lerte; ŝajnis al
mi, kvazaŭ li rakontus fabelojn kaj la tempo pasis tiel rapide kiel
ankoraŭ neniam. Li rakontis pri vojaĝoj, pri urboj, pri teatroj,
pri ĉio, kaj laŭ lia diro, li estis la plej feliĉa homo, kiu iam
vivis.
-- Ĉu vi estas jam longan tempon maristo? -- mi fine demandis.
-- Ne, mia knabo --, li respondis, -- mi estas maristo nur dum du
jaroj.
-- Kio do vi estis antaŭ tiu tempo? -- diris mia patrino, kiu refoje
sin montris pli scivola ol ŝia edzo.
-- Mi rakontos tion --, li diris, kaj atendante belan rakonton aŭ
fabelon, mi atente aŭskultis.
La fremdulo ĵetis unu kruron trans la alian, krucigis la brakojn sur
la brusto kaj komencis ridetante:
-- Mi estas nun maristo, sed antaŭe mi estis ĉio, kion vi povas
imagi. Mi spertis multajn kontraŭaĵojn, sed spite tion mi estis
kaj mi estas ankoraŭ nun kaj mi restos ĉiam la plej feliĉa el
ĉiuj homoj. Fakte mi estas filozofo, almenaŭ tion oni certigis al
mi.
-- Kio estas filozofo? -- mi demandis.
-- Mi klarigos --, li diris. -- Filozofo estas ĉiam kontenta homo.
Filozofo estas viro, kiu ĉiam kuiras siajn pizojn, kaj mi kuiradis
ilin ĉiam. Filozofo estas persono, kiu ne havas malamikojn kaj kiu
estas la malamiko de neniu. Filozofo estas persono, kiu rezignacias
je ĉiuj kontraŭaĵoj, kiuj povus sin prezenti sur lia vojo, kaj
kiu spite ĉion povas esti ĉiam kontenta kaj sekve ĉiam feliĉa.
Unuvorte, ĝi estas homo, kiu ĉiam kuiras siajn pizojn.
-- Glason da brando? -- subite kaj lakone interrompis mia patro.
-- Malgrandan glason mi akceptos --, diris la maristo, kaj dum mia
patro ŝovis antaŭ sian gaston plenan glason, la filozofo diris
plue:
-- Kiam mi estis juna knabo, miaj gepatroj (ili jam ne vivas)
loĝis en „la Urbo“. Ili havis grandan magazenon kaj vendis
pretigitajn vestojn. Komence ili volis fari el mi klerulon, sed ĉar
mi devis lerni tro multe por fariĝi klerulo, mi prefere helpis en
la magazeno, kaj tion mi faris ĝis mia deksepa jaro. Miaj gepatroj
volis, ke mi ĉiutage staru post la montrobenko de la oka horo
matene ĝis la dekunua vespere, sed tion farante mi preskaŭ neniam
povus eliri, kaj mi amis eliri por ĝuadi la belan veteron kaj por
promenadi; mi tial deziris fariĝi soldato, kaj soldato mi fariĝis.
-- Kun lanco? -- mi demandis, pensante pri la soldato, kiu arestis
Vilhelmon Tell.
-- Ne, mia knabo, kun pafilo --, kaj li rakontis plue: -- Mi tamen
baldaŭ spertis, ke la soldata vivo konsistas ne sole el promenadoj
kaj fari malmulton, sed ke tiu vivo kaŭzas kelkfoje malagrablajn
momentojn. Mi tamen ne murmuris pro tio; mi kuiradis miajn pizojn
kaj estis kiel eble plej kontenta. Se aliaj soldatoj marŝadis kun
plenplena peza dorsosako, mi enlokis mian brosilon, kiun mi metis
tiel de unu larĝa flanko al la alia, ke ĝi elstaris kiel la plej
plena sako el ĉiuj de miaj kamaradoj. Aliaj soldatoj marŝadis kaj
fariĝis lacaj pro la pezaj sakoj sur siaj dorsoj, sed mi marŝadis
kiel la monaĥo, kiu kuiris antaŭe siajn pizojn, kaj min ne doloris
miaj ŝultroj, nek la dorso. Kiam miaj kamaradoj deziris eliri
vespere dum deĵoro, ili petis permeson por eliri kaj kelkfoje
ricevis rifuzan respondon kaj devis restadi en la kazerno. Sed mi
eliris ĉiam, neniam petante permeson; mi metis soldate vestitan
balailbastonon en mian liton kaj eliris laŭ la dekstra flanko de la
gardisto, kiam li rigardis maldekstren, aŭ laŭ lia maldekstra, kiam
li rigardis dekstren. Kelkfoje oni ekkaptis min kaj mi estis arestita
por pasigi du aŭ tri tagojn en malliberejo. Tio estis malagrabla,
sed mi ĉiam kuiris miajn pizojn, kaj, ĉar miaj kamaradoj min amis,
ili kaŝe englitigis en mian malliberejon tiom da cigaroj, tiom da
manĝaĵoj kaj tiom da libroj, kiom mi nur deziris por forpeli la
enuon. Mi tamen ne studadis por gradaltiĝi, ĉar tio kostus al mi
tro multe da libera tempo, krom tio, mi ne volis restadi soldato ĝis
mia morto; mi do ne studadis, sed marŝadis kun malplena dorsosako,
eliris, kiam mi deziris eliri kaj amuzadis min. Kiam mi fine ricevis
mian pasporton, mi fariĝis kelnero, sed, ĉar mi eliris tro multe,
mi ricevis tiom malmulte da trinkmono, ke mi ne povis pagi la lupagon
de mia ĉambreto kaj kiam mi estis forlasinta mian oficon, kiu
malebligis al mi promenadi kaj ĝuadi la sanigan aeron, min ekkaptis
la ideo fariĝi aktoro. Tamen, ĉar bona aktoro devas multe studadi
por lerni parkere siajn rolojn, mi kontentiĝis kun roletoj, tiel
ke mi bezonis diri nur du aŭ tri frazojn dum la tuta prezentado.
Kiam estis ludata ekzemple la dramo de Vilhelmo Tell, mi estis en la
unua akto la soldato, kiu arestis Vilhelmon. En la dua mi estis unu
el la rigardantoj, kiam Vilhelmo forpafis la pomon de la kapo de sia
filo, kaj bezonis diri tute nenion. En la sekvanta akto mi estis unu
el la konspirantoj kaj vokis nur la vortojn: -- Mi ĵuras!! -- Tiel
ludante, mi ne bezonis studadi kaj povis promenadi la tutan tagon,
dum nur en la vesperoj mi ludadis kaj per tia laboro mi perlaboris
multe pli ol mi elspezadis. Oni tamen ne povas ĉiam esti aktoro, kaj
kvankam aliaj aktoroj tre min amis, mi fine devis forlasi la teatron,
post kiam mi dum la prezentado de Hamleto estis ludinta tro nature,
eĉ _tiel_ nature, ke ĉiuj rigardantoj aplaŭdis min, anstataŭ la
aktoron, kiu fakte estis meritinta tiujn aplaŭdojn. Mi rakontos,
kiel tio okazis. La aktoro estis duelonta, kaj mi devis alporti al
li la spadon. Mi ĝin alportis kun teatra gesto, sed malfeliĉe la
princo Hamleto (tiu estis la aktoro) ne povis eligi la spadon el la
spadingo. Rimarkante, ke mi estis doninta rustitan spadon, mi aliris
helpi al li, laŭte dirante: -- Atendu, sinjoro Májer (la aktoro
nomiĝis Májer), mi helpos al vi eltiri la spadon, ĝi rustaliĝis
al la spadingo. -- Post tiuj vortoj, kiuj ne staris en mia rolo, sed
kiujn mi eldiris tre nature, ektondris tia aplaŭdado, ke ŝajnis,
kvazaŭ la tuta teatro eksplodas. Neniam aktoro havis tian sukceson
kiel mi, kaj sinjoro Májer, kiu verŝajne fariĝis ĵaluza, rigardis
min furioze, kaj post tio la aplaŭdoj iĝis ankoraŭ pli bruaj.
Kelkaj rigardantoj ekkriis „biz!!“ Mi sentis min tre flatita pro la
honoro, kiun la aŭskultantaro al mi faris, kaj turnante min al ĝi,
mi faris profundan riverencon. Tiam la aplaŭdadoj rekomenciĝis,
kaj, ĉar ili tute ne finiĝis, la reĝisoro igis malsupreniri la
kurtenon. Dek minutojn poste mi staris kun miaj akiritaj laŭroj
ekster la teatro, ĉar la direktoro estis eksiginta min pro la
skandalo, kiun mi, laŭ lia diro, estis kaŭzinta dum la prezentado
de Hamleto. Kvankam mi estis ludinta ĉe li du plenajn jarojn, li
neniel pardonis al mi mian konduton. Refoje mi staris sen salajro,
kaj baldaŭ poste sen subtegmenta ĉambreto por dormi. Sed, ĉar mi
kuiras ĉiam miajn pizojn, mi ankaŭ tiam faris tion, pasigante la
dumnoktajn horojn sub granda ponto, kie mi dormis tre bone, ĉar la
vetero ne estis ankoraŭ malvarma. Mi tamen ne ĉiam povis dormi tie,
kaj kiam la malbona vetero komenciĝis, mi iun vesperon kaŝis min
sub velo, kuŝanta sur la ferdeko de skuno, kiu la sekvantan matenon
devis ŝipiri al Hamburgo. En la mezo de la maro mi subite rampis
el mia kaŝejo, kaj, ĉar la skuno ne povis returnen iri pro mi,
mi restis sur ĝi, laborante por la maristoj, ĝis kiam mi alvenis
Hamburgon. En tiu urbo mi restis kelkan tempon, laborante tie ĉi
kaj tie, ĝis min tedis la laborado, kaj mi fine fariĝis maristo.
La lasta ŝipo, sur kiu mi servis, estas la skuno „La Fantazio“,
kiu ĉi tiun matenon luvadis proksime de via Insulo.
-- Drinku fojon --, interrompis mia patro, kiu mem jam estis
malpleniginta sian glaseton.
La ĉia-metiisto, kiun mi admiris ankoraŭ pli multe, post kiam
mi eksciis, ke li ludis en Vilhelmo Tell, malrapide eltrinkis la
brandon, kaj lian ekzemplon sekvis mia patrino. Ŝi tamen estis
ŝutinta antaŭe sukeron en sian glaseton. Ne estis permesate al mi
trinki brandon, sed mia patrino, trinkinte glaseton da tia likvoro,
kio okazis malofte, ĉiam donis al mi la restintan sukeron, kiun
pro la dolĉeco mi trovis tre delikata. Ankaŭ nun ŝi regalis min
tiamaniere. Mia patro kutimis trinki du glasetojn kaj li estis
plenigonta la glaseton de Johano, sed ĉi tiu kovris ĝin per la
mano, dum li diris ridetante, ke li trinkis nur por fari honoron al
miaj gepatroj, je kies konatiĝo li volonte malplenigis unu glaseton.
Mia patrino, verŝajne pensante al la kuiritaj pizoj de la maristo,
subite demandis al li, ĉu li estas ŝipa kuiristo.
-- Ho ne! -- li respondis, -- mi estas nur ordinara maristo, kial do
mi estus kuiristo?
-- Ĉar vi ĉiam kuiras pizojn --, ŝi diris.
La maristo laŭte ekridis, tiam li diris:
-- Jes, vi estas prava, mi ĉiam kuiras ilin, sed laŭ simbola senco.
Mi klarigos tion. Estis iam du monaĥoj, kiuj devis fari pilgrimadon
al sankta loko por esti senpekigataj, kaj ĉar iliaj pekoj estis
gravaj, la monaĥoj devis pilgrimi kun pizoj en la ŝuoj, por ke ilia
irado estu kiel eble plej doloriga. Ili tamen ekpilgrimis. Unu el
ili iradis kun granda peno, ĉar la malmolaj pizoj en la ŝuoj tre
doloris liajn piedojn. La alia tamen marŝadis kun ĝoja vizaĝo kaj
kvazaŭ la pizoj ne estus en liaj ŝuoj. Post longa pilgrimado ili
alvenis al sia celo kaj tie ili povis demeti la ŝuojn kaj forĵeti
la pizojn. Nun la monaĥo, kiu estis marŝinta kun tiom da doloro,
ekvidis, ke lia kunulo elĵetas el siaj ŝuoj platiĝintajn pizojn,
kaj li demandis al li klarigon. „Ho“, diris la ĝoja monaĥo, „mi
devis kiel vi, pilgrimi kun pizoj en miaj ŝuoj, sed mi kuiris ilin
antaŭ ol meti ilin en la ŝuojn. Post kiam mi tiel estis aginta,
la pizoj fariĝis molaj kaj ne ĝenadis min dum mia marŝado al
ĉi tiu sankta loko.“ Vi komprenas sendube mian fabelon. Mi agas
ĉiam kiel la ĝoja praktika monaĥo, kaj ĉiam kuiras miajn pizojn,
neniam plendante pri mia sorto, sed ĉiam agante laŭ cirkonstancoj.
Soifante, mi trinkas puran akvon, se mi ne havas monon por aĉeti
bieron, kaj malsatante, mi manĝas nigran panon, eĉ sen butero aŭ
sen fromaĝo, se mi ne posedas monon, sed kiam mi havas sufiĉan
monon por havigi al mi pli bongustan manĝaĵon, mi aĉetas ĝin.
En realo ĉio estas egale delikata, tio dependas nur de tio, ĉu
oni malsatas aŭ ne. Sekve: se vi volas manĝi kun bona apetito,
tiam atendu, ĝis kiam nigra pano estos laŭ via gusto. Nur kuiru
viajn pizojn kaj vi neniam estos malkontenta nek malfeliĉa, eĉ
ne malriĉa. Neniam mi posedis multan monon, tamen neniam mi estis
malriĉa.
Dum Johano tiel rakontis, la tempo de tagmanĝo alproksimiĝis, kaj
ni tagmanĝis. La manĝaĵo konsistis kiel ofte, el terpomoj, viando,
rizo. Legomojn ni preskaŭ neniam manĝis, ĉar estis tro maloportune
por mia patro kunporti ilin de la Vilaĝo, sed anstataŭe mia patrino
pretigis manĝaĵojn preparitajn parte el lakto. Laŭkutime mia
patro malkovris sian kapon por preĝi, kaj ni ĉiuj preĝis. Johano
verŝajne ne kutimadis meti la ĉapon antaŭ sian vizaĝon; li
pendigis ĝin sur la dorson de sia seĝo kaj kun plektitaj manoj
rigardis rekte antaŭ sin al la bildoj de Vilhelmo Tell, kiuj laŭ
mia opinio devis interesadi lin en alta grado, ĉar li iam ludis
teatraĵon pri tiu heroo. Dum la manĝado Johano parolis multe kaj mi
miregis, ke li tiel bone povis manĝi kaj rakonti en la sama tempo.
Post la manĝado mia patro eklegis la gazetojn, donante ankaŭ unu al
sia gasto. Ĉi tiu metis ĝin antaŭ sin sur la tablon, sed ŝajne li
ne estis inklina legadi, ĉar la novaĵoj interesis lin nur malmulte.
Mi sidiĝis ĉe lia flanko.
-- Ĉu vi povas legi? -- li demandis.
-- Mi lernis literojn --, mi respondis.
Li fingre montris kelkajn, kiujn mi bone konis, sed baldaŭ li
eksciis, ke mi ne povas silabi.
-- Ĉu vi legis multajn librojn? -- mi demandis.
-- Ho jes.
-- Ankaŭ pri fabeloj?
-- Kompreneble.
-- Ĉu vi povas rakonti fabelojn?
-- Kelkajn mi memoras, sed ne ĉiujn, kiujn mi legis --, li diris
afable ridetante, kaj li diris plue: -- Ĉu vi amas fabelojn?
-- Jes, mi amas.
-- Morgaŭ mi rakontos kelkajn al vi.
-- Ĉu ne hodiaŭ?
-- Tio ĝenus vian patron, kiu nun legas.
-- Nu, mi povas montri al vi la Insulon, kaj intertempe vi povos
rakonti --, mi proponis naive.
-- Vi estas prava --, kaj turnante sin al mia patrino, li diris plue:
-- Vi do konsentas, ke ni promenados kelkan tempon?
-- Nu bone! -- diris mia patrino, kaj ni eliris.
Johano aspektis tre stranga en la vestoj de mia patro. Liaj kruroj
estis multe tro longaj por la pantalono, kaj marŝante ĉe mia
flanko, mi komparis lin kun la cikonio, kiun mi vidis iam sur unu el
la bildoj de „Mil kaj unu noktoj“. Li mem tamen tute ne rimarkis,
kiel strange li aspektas, ĉar refoje kuirante siajn pizojn, li
estis feliĉa, ke la vestoj, kiujn li lasis sur la ŝipo, estis
anstataŭigitaj de aliaj, tute egale, ĉu ili vestas bone aŭ
malbone.
-- La Insulo ŝajnas al mi malgranda --, diris Johano.
-- Ŝajnas tamen, ke ĝi estas granda --, mi diris.
-- Kial?
-- Tion mi ne scias; ĉu Hamburgo estas pli granda ol la Insulo?
Johano rigardis min ridetante, kaj li diris post momento:
-- Hamburgo estas eble centfoje pli granda.
-- Ĉu loĝas tie multaj homoj? -- -- pli ol cent?
-- En Hamburgo loĝas duono da miliono.
-- Ĉu tio estas tre multe?
-- Ĉu vi ne scias, kiom estas miliono?
-- Ne.
-- Kiom estas milo?
-- Milo?.... Mi pripensu! -- mi respondis. Mi ja devis pripensi,
ĉar eble mi ankaŭ ne sciis, kiom ĝi estas; pri tiom multe mi ja
preskaŭ neniam aŭdis paroli.
-- Mi klarigos --, li diris, vidante, ke mi ankaŭ ne scias, kiom tio
estas.
Ni estis nun en la dunoj kaj Johano ekhaltis, rigardante ĉirkaŭ
sin.
-- Kiom da paŝoj ni faris de via domo ĝis tie ĉi? -- li demandis,
mezurante la distancon per la okuloj.
-- Kvincent! -- mi diris, feliĉa, ke mi fine povis doni bonan
respondon.
-- Nu --, li diris. -- Kvincent kaj kvincent faras milon. Imagu ke vi
staras ĉi tie kaj mi je distanco de mil paŝoj.
-- Mi povas tion.
-- Bone. Imagu plue, ke je ĉiu paŝo staras unu homo.
-- Mi povas ankaŭ tion.
-- Bone; tiam vi vidus mil homojn, ĉu ne vere? Imagu poste kvincent
tiajn vicojn da homoj, unu vico flanke de alia.
-- Mi povas imagi tion.
-- Nu, vidante ĉiujn tiujn homojn kune, vi vidas la homojn
loĝantajn en Hamburgo.
Mi devis bone pripensi por formi al mi ĝustan ideon pri tiom da
homoj, kiuj eble nur kun peno povus stari sur la Insulo.
-- Pri kio vi revas? -- li demandis, ekstarante kaj sidigante min ĉe
sia flanko.
-- Pri tiom multe da homoj --, mi diris, -- ĉar mi kredis, ke tiom
da ili tute ne ekzistas. Mi vidis nur vin kaj miajn gepatrojn.
-- Ĉu vi jam longe loĝas sur la Insulo?
-- Mi ne scias, neniam ekpensis pri tio.
-- Kiom da jaroj vi havas?
-- Kiom da jaroj? ..... Patrino neniam ĝin diris.
-- Kaj la patro?... Ĉu li neniam diris tion?
-- Li preskaŭ neniam diras ion al mi ..., nur se mi demandas.
-- Ĉu vere ili estas viaj gepatroj? -- li diris post momento,
rigardante min kun atento.
-- Kial ili ne estus?
-- Ĉar vi estas tiel bela knabo, kaj ĉar vi tute ne estas simila al
via patro, nek al via patrino.
-- Ĉu ili do ne estas belaj?... Kaj „li“ havas tiel belajn
mentonharojn.
Johano ridis.
-- Mi eble diris sensencaĵon, demandante, ĉu ili estas viaj
gepatroj --, li diris tiam. -- Vi nepre devas esti tia, ĉar vi ja
naskiĝis ĉi tie. -- La lastan frazon li eldiris laŭ duone demanda
tono, kaj li daŭrigis:
-- Ĉu vi memoras ĉion pri via plej juna aĝo? Kiel vi venis sur ĉi
tiun insulon? -- li diris, refoje rigardante min atente.
-- Per si mem --, mi respondis, post kio li ridis laŭte.
-- Vi estas vera naivulo! -- li diris, -- kaj bona knabo, vi ja
ebenigos al vi la vojon tra la mondo. Sed diru al mi, kiel estas via
nomo?
-- Mia nomo?... Mia patrino nomas min ĉiam „knabo“ --, mi
respondis.
-- Kaj via patro?
-- Mi ja diris, ke li preskaŭ neniam parolas al mi, sed kiam li
parolas pri mi al la patrino, tiam li min nomas „li“.
Mi rigardis Johanon kaj al mi ŝajnis, ke stranga ŝanĝo subite
fariĝis en la ridetantaj trajtoj de la maristo, li dum momento
fikse rigardis min, tiam deturnante la okulojn de la miaj, li
pripensadis kaj aspektis, kvazaŭ io ekĝenus lin. Estante jam intima
kun li, mi fine kuraĝis interrompi lian revadon kaj mi demandis:
-- Pri kio vi pensas?
-- Pri vi, mia knabo.
-- Pri mi!?
-- Jes; io mistera sin kaŝas sub tio, ke la gepatroj tiel malzorgas
vin.
-- Ĉu ili ne estas sufiĉe bonaj al mi?
-- Jes, sed kial vi lernis ankoraŭ nenion? Kial vi neniam iras
vilaĝon? Kial ...... -- Li ekhaltis kaj subite diris:
-- Aŭskultu, knabo; ne diru al viaj gepatroj ke mi parolis al vi pri
tiuj aferoj, kiuj ja ne devas tuŝi min. Krom tio, mi sendube trompis
min.
-- En kio? -- mi demandis kun surprizo.
-- Ne demandu. Poste ili memkompreneble prizorgos vian edukadon, tio
estas nun eble tro malfacila sur ĉi tiu insulo, kaj eble mankas al
ili la mono por irigi vin al la vilaĝo, por ke vi povu vizitadi
lernejon.
-- Mi ne scias --, mi diris.
Johano refoje meditis momenton kaj dum li karesis la kapon de mia
hundo, kiu same kiel mi jam amikiĝis kun li, mi demandis:
-- Ĉu vi restos ĉe ni tutan monaton?
-- Jes.
-- Kaj post la monato?
-- Tiam mi iros Londonon al la ŝipanaro, kiu nun kredas min
droninta; sed feliĉe mi ne dronis; mi naĝis al via insulo, kie mi
vidis vin sidantan sur la sablo kaj rigardantan min, kvazaŭ mi estus
la plej stranga kaj la plej teruriga besto, kiu iam staris antaŭ vi.
-- Mi kredis vin hommanĝanto.
-- Ho ne --, li diris ridetante, -- mi ne manĝas homojn --, kaj
kaptante mian brakon, li starigis min kaj ni triope iris laŭ la
dunoj.
-- Morgaŭ mi serĉkolektos ovojn --, mi diris.
-- Mi vin akompanos.
-- Ĉu vi tiam rakontos?
-- Sendube.
-- Pri kio?
-- Pri kio ajn povas interesi vin.
-- Ankaŭ pri Hamburgo?
-- Jes --; kaj kun peno farante la samajn longajn paŝojn de mia
longkrura amiko, mi kun li laŭiris la okulforman bordon de nia
Insulo, ĉar mi deziris montri al li ĉion. Rapide pasis la horoj,
kaj kiam vesperiĝis kaj la suno subiris sub la horizonton en tiun
profundan misterplenan abismon, mia kapo turniĝis pro ĉio nova kaj
ĉio admirinda, kion Johano estis rakontinta. Ho, se li povus restadi
ĉiam, pensis mi, kiam mi supreniris la ŝtuparon por iri dormi kun
Sim kaj Jafet, kiuj kiel kutime akompanis min al mia subtegmentejo.
Kiam mi kuŝis sur mia lito, mi klare povis aŭdi malsupre en la
ĉambro la klaran ridon de nia gasto, kiu ankoraŭ parolis al miaj
gepatroj, kaj fine, laca pro tiaj eksterordinaraj okazintaĵoj de la
tago, mi ekdormis.
Tria Ĉapitro.
Mi serĉkolektas ovojn kun filozofo -- La nigraj manoj kaj la
blankaj -- La ĉarpentistedzino de Gaŭda -- Filozofo, kiu perdas
sian egalpezon -- Kial mi ne povis dormi -- Por la unua fojo mi ne
dormas ĉe bestoj.
Ĉu estas strange, ke mi sonĝis tiun nokton? Mi sonĝis, ke nia
Insulo ŝanĝiĝis en grandan urbon kaj tiu urbo estis Hamburgo. La
herbejo estis malaperinta, kaj ĉiuloke staris multaj malaltaj domoj.
Bovinoj kaj kaprinoj iris libere en la stratoj kaj la stratoj estis
tiom homplenaj, ke la promenantoj sin interpuŝadis. Meze de ili mi
vidis mian longkruran amikon. Li portis la vestojn de mia patro kaj
sub lia mentono pendis longaj brunaj haroj, kiujn mi tre admiris. Li
parolis al si mem kaj fine rimarkante min, li ekkaptis mian manon kaj
premis ĝin forte dum li diris:
-- Jam estas malfrue, mia knabo, malsupreniru.
Mi tre miris pro tiu „malsupreniru“, ĉar kiel mi malsuprenirus,
starante en strato inter tiom da homoj kaj bestoj?
-- Kiel malsupreniri? -- mi demandis.
Refoje li premis mian manon, ektiregis kaj.... mi vekiĝis. La urbo
estis for, ankaŭ la homoj kaj la bestoj, sed jen antaŭ mi staris
Johano, kiu estis eltironta min el mia lito. Estis la unua fojo, ke
iu vekis min. Miaj gepatroj lasis min ĉiam dormadi, ĝis kiam mi
vekiĝis mem, tute egale ĉu tio estis frue aŭ malfrue, kaj se okaze
mi estus restinta tutan tagon sur mia lito, mia patro eĉ ne tion
ekrimarkus. Min tre tuŝis la pruvo, ke Johano jam tiel frue en la
mateno ekpensis pri mi.
-- He! ĉu estas vi? -- mi demandis, larĝe malfermante la okulojn.
-- Mi sonĝis, ke mi estas en Hamburgo kaj ke vi havis mentonharojn.
-- La maristo laŭte ridegis.
-- Ĉu mentonharojn, kaj en Hamburgo!? -- li diris. -- Ho ne, mi
estas ankoraŭ sur via Insulo...... Kio estas tio? -- li subite
diris, fingre montrante mian litkovrilon sub kio io ekmoviĝis.
-- Tio estas Sam --, mi diris. Samtempe la kapo de mia kato ekaperis
kaj tuj poste la tuta besto, kiu, vidante fremdan viron, al kiu ĝi
ne kutimis, kurbigis alte sian dorson kaj per laŭta siblado anoncis
sian malamikecon. Tiam ĝi saltis de la lito, sur la ŝtuparon
kondukantan al la tegmento kaj malaperis tra la nefermita aperturo.
Johano ridis.
-- Jen ankoraŭ unu, kiu timas, ke mi ĝin manĝos --, li diris.
Jafet tute ne ektimis. Ĝi salutis la mariston per moviĝanta vosto
kaj lekis liajn manojn.
-- Jafet ne min timas --, li diris. La hundo saltis el la lito,
mi sekvis ĝian ekzemplon kaj ni iris malsupren por matenmanĝi.
Apenaŭ mia patro la duan fojon estis metinta sian ĉapon sur la
dikan hartavolon, kiam mi ekstaris. Jafet, divenante mian intencon,
kuris bojante eksterdomen. Mi prenis la korbon kaj atendis, ĝis
Johano ekstaris por iri kun mi al la dunoj.
-- Ho jes! -- li diris, ni serĉos ovojn.
-- Nu bone! -- diris la patrino.
Mia patro silentadis kaj eklegis gazeton, kiel kutime.
-- Mi iras! -- mi diris.
-- Nu, bone! -- refoje diris mia patrino kaj ni eliris.
-- Ĉu via patro neniam serĉas ovojn? -- demandis Johano.
-- Li?... Ho ne, li legas gazeton kaj poste iras al la maro por vidi,
ĉu bareloj aŭ kestoj aŭ io alia alnaĝis sur la Insulon.
-- Ĉu tio estas ĉio, kion li faras?
-- Ne; li melkas aŭ iras sur la herbejon.
-- Por kion fari?
-- Por fari fojnon aŭ por kapti talpojn.
Je kelka distanco sin paŝtis Sim. La kaprino ankoraŭ ne ekvidis
nin, sed aŭdante nin paroli, ŝi turnis sin kaj rimarkante
nekonatulon, ŝi rigardis lin kun videbla surprizo, ekstaris sur la
malantaŭaj piedoj, faris la plej strangajn saltegojn kaj klinante la
kapon faris mienon, kvazaŭ ŝi volus ataki mian kamaradon. Johano
ridis.
-- Nur venu! -- li diris al la kaprino. -- Nur venu, ni baldaŭ
amikiĝos. -- Sim tamen ŝajne ne samopiniis, ĉar ŝi ne venis, sed
ĉiam rigardante nin, laŭiris grandan duoncirklon, ĝis kiam ŝi
estis post ni, kaj sekvinte nin kelkajn paŝojn, subite turnis sin
kaj kviete sin ekpaŝtis, kvazaŭ la entrudulo tute ne tuŝus ŝin
plu.