Yn de foardagen fen wintermoanne skjinne de loft op en siichde it
sinneljocht yn in teare forsilvering troch de himel-ilens op ierde.
Yette stie it wetter heech en forlijden de lêste blêdden mêd ûnder de
beammen, mar de stille glâns fen de wémoedige ierwinter-dei, hiel it
jier yetteris trochlibjend yn it freedsum neitinken fen syn witten, lei
in swiete eage treast oer al it forstjerrende. Kjeld wier der yette net
oan de wide loft dy’t yn in tear fier grien boppe de fochtige greiden
útstie; jouns gyng de sinne ûnder yn in nêst fen sêft-gouden dreamen,
hast sa klear en myld as de silvrige moanne-wazen yn nachtlike
forlittenheit. Hiel de natûr forstie de ûnnuttichheit fen hjar lang
hjerstich skriemen en kearde stil en klear ta hjar djipste heimnissen
yn, hiel fier al wer de preal fen komstige maitiid foarfielend en mei
de treast fen hjar bitrienne witten yn skientme en hillichheit
forskinend oan minskene each.
Koart wier de dei, net mear as in fiere glim fen ivich ljocht, mar
suverjend en stil. Minke fielde wer in lichte forklearing yn hjar as
hja, effen bûten by it stap, de frede fen dizze mylde foarwinter mei
eagen en amjen yn hjar opnaem; hja stie to sjen nei it fiere ienwirden
fen bleekljochte kym en fealich lân dat hja yette heal ûnderskiede koe,
en it wier as sêfte lytse stjerren hjar losmakken út dy teare
ljochtmingeling en de himel ynskeaten, oant hja wer forraenden yn
foarser ljocht. Nachts skynden de wiere stjerren, folle klearder nou al
as by ’t simmer, en de moanne smiet in heimsinnich ljocht om de beammen
dy’t dêr, neaken en mei forwitende fingers as ûnbigryplike wêzens yn
riisden, sims oerhuvere fen in streakjend skaed as yn it hege in wolkje
de moanne bylâns dreau. Sjoerd hie sterken oanstriid nou nachts bûten
to wêzen, fier by it ûnderroune lân dêr’t er it weevjen fen it
moanne-silver sjen koe oer de huverjende rimpeling fen it wetter, mar
hy gyng der tsjin yn om Minke, dy’t sok ûnwenstich dwaen min mear
forstie en den gjin wink yn hjar eagen krige. Oant er op in iere middei
oan de loft seach det der stoarm op kommende wei wier en by it witten
hwet der den barre moast dêr yn dy forlittenheit fen wetter en wolkens,
it him sa twong det er de middeis net yn hûs bliuwe koe en foartroun,
nei Minke sein to hawwen det hja him net foar de oare moarns thús
forwachtsje moast.
Hy roun de strjitwei út, stille blidens yn syn siele, in rom fielen fen
bifrijing yn it hert. Leech en forlitten laei de wei der nou hinne, in
keal bitiis fen twigen boppe syn holle, skjin en blinkend spield foar
syn foetten, ek efter de bocht yet fier to folgjen op syn wisse rin
troch de wide greide-lannen, oant er efter in pear allinne steande
pleatsen fordwoun. Nimmen wier op in paed; it wier de tiid det it wirk
birêdden waerd twisken de mûrren. Skraech de uterste arbeiderswenten
fen it doarp foarby, fielde Sjoerd him al mei de stiltme allinne, en
joech er him oer oan syn mimerings oer de lytse dingen dy’t er de lêste
tiid forlibbe hie, de frijdom fen dêr tonacht by dat greate barren
allinne to wêzen, syn forbyldings ho’t de wyn de weagen skomjend
opjeije scoe oer de ûnderstrûpte lannen, ho’t er skoerre scoe om de
hernen fen de âld mounle hinne, dy’t der egentlik allinne for spot mear
stie en dêr’t er njunkelytsen ien en oar yn gearsleept hie det er dêr
mei hwet bihelpen yn oernachtsje koe. Hy bitocht ho frjemd it wier det
fen al dy doarpsminsken, great wirden mei al dat machtige barren fen
wikseling en krêft om hjar hinne, allinne hy it libben mei de iensumens
weromfoun hie, wylst de oaren hjar dimmen bisleaten efter hjar doarkes
en finsterkes; hy wier greatsk op syn oars-wêzen, dizze middei, det der
in lichte readigens kaem op syn oars al folle bleek antlit, en syn
eagen strielen as er omseach nei de loft efter him, dêr’t de wynwolkens
mear en mear geardreauwen en yn hjar ynbannige skierens de wacht holden
boppe lân en pleatsen.
Hommels bleau er stean, by de bocht fen de wei hearde er praten,
inkelde wirden dy’t er net forstie, lûd en lilk, gebrom fen in pear
mânljue en de kleare tergjende stim fen in frou dêroerhinne. Hy kaem
tichter en seach, in stik ef tsjien beammen foar him út, in greate
markewein útspand stean yn de bjirms; tichter nei him ta roun in
stevige kedde mei de earen deun tsjin de kop, nidich to skoerren oan it
langere gersgûd yn de ûnderwâl, mei dêrnêst in brune jonge yn fodden
dy’t syn moai en sterk jongesboarst bleat lieten; mei syn toerswarte
hannen hied er him in pear smoarge streken oer de wangen rost, syn
bleate foetten forlearen hjar oant de fine inkels yn it gers twisken it
strewelle-gûd. Hja dy’t spritsen hie, kaem mei in nidich forweech it
stapke del, in bakje klaei-swarte jirpels yn hjar hân; de holle hwet
fensiden, alhiel biskûl efter it pikswarte hier dat oer hjar skouders
hinne foar it boarst delfoel, rôp hja yet in pear nidige wirden nei it
ynderlik fen de wein mar kaem mei-ien hast to stroffeljen. Effen loek
der in heal noartsk, heal pynlik fielen oer hjar antlit, do joech hja
hjar del op it trepke, it bakje nêst hjar, hjar iene hân om de bleate
soal fen hjar foet hinne, dy’t hja hwet biseard like to hawwen; do
sette hja beide foetten del op it wiettige gers, smiet hjar hier
efteroer mei hjar hannen dy’t hja efter hjar nekke gearhold, en seach
sa, de holle hwet nei efteren, de eagen mei de swiere swarte teisters
heal ticht, de strjitwei oer.
Sjoerd naem hjar op as in frjemde, en al koed er net yn de glâns sjen
dy’t flûnkere ûnder hjar eachlidden wei, hjar antlit mei de bloedreade
lippen en hiel ljocht brune tint omkrânse fen it dream-gebeart fen hjar
blanke earms en it glânzgjend swarte hier, like him moai. Hja kaem der
iepen genôch foar út det ek hja him mei niget opnaem; stadich lieten
hjar hannen efter de holle los, dreamich riek hja hjar iene earm út en
lei de hân dêrfen heech tsjin de doarstyl boppe hjar holle, det hjar
fodderige boppe-ein tobekfoel, de hiele earm bleat liet en in stik fen
hjar side dêrûnder. It hirde fen hjar antlit forsêfte, de fjûrige glâns
fen hjar eagen myldere, hja wier neat mear as dream-oanskôging,
fordjippe yn it sjen nei de moaije sterke feint mei it fine tinkende
antlit dy’t nei hjar takaem.
Ynienen lieten hjar lippen glimkjend fenmankoar, det it wyt fen de
tosken dêr trochhinne skimere. Do, inkeld faeks om hjar lûd hearre to
litten, rôp hja mei in opjaen fen hjar lichum in wirdmennich nei de
jonge, kleare djippe muzyk, as in toerslach troch middeistiltme. De
jonge roun drafkjend nei hjar ta, hja helle him oan, en yet healsittend
op it trepke, sloech hja de earms om syn hals, en sa op him lynjend,
riisde hja oerein, heech en rjucht. Mei greate forwûndere eagen stiene
hja beide him nou op to nimmen, de jonge greatsk nêst hjar, yn de
oankommende blidens fen syn ek al man-fielen, hja, de earm om hjar
broer hinne, yn wûndere stille weardichheit oant hy foarbygien wier; do
sei se him, klear en ynlik, hjar groetenis dy’t hy allinne mei to
knikken en glimkjend biskie dwaen koe. Heal nidich op himsels om hwet
er yn him as opkommende forlegenheit forstie, heal greatsk om’t er
bigriep det dit hilde bitsjutte as fen in berne foarstinne, gyng er syn
wei, bitiisd yn syn tinken mar mei laitsjende eagen yette; do’t er, in
ein fierder, omseach, stiene hja beide yette him nei to sjen, nou
midden op ’e strjitwei, twa ûnder strieljende loften berne, beide as
forwûndere hjir yn dit ilindige lân yette sa’n prins to moetsjen.
Hiel de middeis en troch de woelige rûzing fen dy joune, wylst er
swalke troch de romten fen syn dreamen en stil stie to sjen fen kym ta
kym, iene forwegende forskining yn dy ierdske ûneinichheit, libbe it
byld fen dy moeting yet yn him nei, en makke it syn tinzen ljocht en
sêft. Syn jachterige swalkersdriuw, dy’t him oars ûren doelleas yn dy
stiltmen omkruse liet, hie him nou bijown, en foaroerline op in hikke
dy’t op in smel dykje om in ûnderstreamd stik lân hinne boppe it wetter
útstike, seach er dat libjende moaije antlit wer yn de mylde oersêfting
fen hjar eagen. Hy tocht deroer nei, lang en swier, en in pear kear
mirk er det er oanstriid hie tsjin de joun dochs nei it doarp werom to
gean, det er kâns hawwe mocht hjar wer to sjen; do foel er hird en
wreed út tsjin himsels, hy tilde de holle omheech, seach nei it woeljen
fen de loft efter him en hearde it oanrûzjende liet fen de reiden dêr’t
hiel it witten fen de oankommende stoarmnacht al yn suchte, en wist det
er bliuwe scoe. Hy roun wer in ein, bisocht it gean fen de wolkens en
de ûndjippe skolpering dêr’t yet forskate lange stâllen út riisden, to
sjen lyk as oars, him de wyn tomjitte to goaijen lyk er it wend wier,
mar hieltiten wier der in stil klear ljocht njunken him dêr’t er wer ta
ynkearde, en djip yn syn hert waerd in nije ûnfrede wekker.
Mei in pear ûre wier er wer by de mounle, dy’t oan de ein fen in
stevich en reid-omseame dykje, forlitten en frjemd stie yn de fallende
joun, fol frjemde suchten fen de oankommende wyn dêromta. Mei fiere
eagen stie er yn it lij de fjilden en de wetter-romten oer to sjen
dêr’t nou in trochinoar-slaen fen weisinkend ljocht en wolkenskaed oer
opsette, en for it earst kaem er yn de iensumheit wer ta djip en
siikjend ynkear. In frjemd riedling stie him foar dêr’t er it andert
net fen wist en dêr’t, miende er, syn hiele bistean dochs mei gearhong.
Syn ûnrêst, syn wyldens, de nea ophâldende pleach fen syn nachten, kaem
it om’t er yet to ticht stie oan de minskewrâld, om’t noch tofolle him
boun oan de lytsen dy’t nea witte scoene hwet frijdom en striid en
greatens wier, ef om’t der nimmen wier dat alles mei him to dielen sà
det dêr’t de lêst himsels to swier waerd, in oar dy willich op ’e
skouders naem? Hy tocht om syn ljeafden dêr’t ienris, tiden lyn, syn
libben ryk mei west hie en wist to klear yn syn hert det dat allegear
ljeagen west hie om it ea werom to wollen; neat hie it him jown, faek
hie it him bismodze, it lêste dat ienris it greate like, hie yn de
groun jimmer waen en ûnwierheit west. Efteroer line tsjin de swarte
mounle, de eagen oer it wetter dêr’t it tsjuster al oer gearloek,
forstie er yn in hast ûnierdske klearens det er net ienris yet wist
hwet ljeafde for minsken wier, det der nea immen west hie dy’t him
frijmeitsje kinnen hie fen himsels, det miskien nimmen syn hiele libben
nea diele scoe om’t er frjemd wier by oare minsken, oars as dy
allegearre, sa oars det by hjar de tael forfrjemding yn sté fen
forbining waerd. Mar as hja dy’t er nou sjoen hie, dy’t sels sa fier
fen de minsken hjir libbe, hwaens lilke wirden tsjin hjar sibben er
heard hie, dy’t faeks ek in iensume wier lyk as himsels, as hja nou
inoar moeten yn dit libben, hja dy’t sels by dy moeting al wisten det
hja mankoar gjin frjemden mear wieren...
En foart dêr oerhinne de koartse fen de ûnrêst. Det, wylst hja faeks by
inoar hearden, it libben hjar moarn al by him weiskoerre koe, det hja
inoar faeks nea net wer seagen, det er nea mear stil en klear yn dy
huverdjippe eagen sjen scoe, lyk as tomiddei in telmennich. It hert
bigoun him to bounzjen fen eangst, hy wist det er hjar yet ienkear sjen
moast, scoe er ea wer frede hawwe. Hy koe him forsind hawwe ef hja koe
syn heil en rêdding wêze—hy moast witte. Hy stie yet yn greate striid
to tinken eft er nou dalik weromgean scoe en bisiikje hjar to sjen,
do’t der in sterke wynstjit om de mounle hinne skeat, it wetter hommels
yn in swiere weach oproun tsjin de mounledyk, en hy, wittend det it
woelich nocht fen de nacht ynsette, tankber forstie det ek hja sa let
en by sa’n waer net forreizgje koene. „Moarn scil ik gean” naem er him
foar; do kearde er him wyn en wolkens wer ta, mei de dûbelde blidens yn
him fen greatens to sjen en efter dizze greatens, yet in greater wyt to
hawwen.
Mei in great gerûs roun it wetter nou, opswypke fen de fûl bliezende
wyn, nei it reid fen de mânske kearing; wolkens dreauwen heech op en
fortsjusteren it lân, in inkelde fûgel kriet yn de fierte troch de wyn.
Yn it west tarde it lêste ljocht wei as in dream, de skimer kaem oan,
de tsjustere joun, de nacht. Mei in swier en droanjend koar mingelen
hjar de lûden fen wetter en wyn en reid, mei de ritsen lûden fen de
wynstjitten om de mounlehernen as in lege deadlike floit dêr
trochhinne. Ut alle hernen kamen hja, de ûnsjenbere wêzens dy’t de
nocht fen de tsjustere stoarms ljeavje fier bûten de wenten fen de
minsken; hja dounsen oer de tsjustere weagen yn de rûzige nacht en
wekken it skom út ’e djipte, dat yn lange rigen ynslantere twisken de
kleijende reiden. Op de weagen hjar rêgen rieden hja, en diene de
wetterhynsders stigerjen mei hjar lûd allinne, troch de loft jagen hja,
wenjend yn de skiere wolkens dy’t lûd wieren fen hjar liet; efter de
swalker stoarmen hja oan, ûnforsteanbere sangen sjongend, in rûzing fen
lûd weitsjend ek út syn hert. Hiel de joun dûrre dat wyld ûnbidimber
noft, kleijend en jûchjend, driigjend en hunend, symphonije dêr’t de
wrâldgeast syn striid forhearlikjend yn song, lûden fen ûneinichheit
stjûrend oer de sljuchte lannen fen Fryslân. Tsjin de nacht earst dreau
de moanne de wolkens foar hjar antlit wei en skeaten de fleagen fen it
bleke ljocht oer de rûzige weagen, det de wyn hommels nije wizen
ynsette en in liet fen sillichheit bigoun.
De holle yn syn hannen op ’e knibbels, siet Sjoerd nou yn de mounle, de
doar iepen, út to sjen nei it gliden fen it moanneljocht oer it
wetterfjild. Op in bak nêst him stie in âlde lantearne dy’t in flau
ljocht útskynde efter de smoarge rútsjes wei; it ljocht gyng op en del
mei de pûsten fen de wyn, flapte skynsels op yn de mounle-hernen dêr’t
strie laei mei in pear kouwedekken en hwet âld kleanspil, slonk den wer
wei det de skaden twirjend oandounsen nei mids yn de romte. Weidûkt yn
in rûge âld jas, stoarre Sjoerd stil foar him út, nou klear en ljocht
yn syn tinzen as it wite ljocht oer de weagen dat in stille weamoed fen
birêsten yn syn wêzen skynde. Sims klonken der inkelde wirden yn him
omheech dy’t sjongsum oan mankoar rigen en in moai tinken ynhiene,
dêr’t ersels binijd nei harke en dy’t er den sunich for him út sei. Hy
fielde him wûndere licht, as weinomd út syn deistige minsklikheit,
seach it weisinken fen it ljocht yn de yet oerstjûr krôljende weagen en
it wer útsjitten dêrfen oan mei eagen dêr’t in djippe kleare frede yn
wjerspegele.
Hommels stie it bloed him yn de ieren stil; yn it swakke útskynsel fen
it ûnwisse lantearne-ljocht nei bûten smiet de moanne it ile skaed fen
in minske. Syn sikens stiene stil, in pear tellen bleau er sjen, de
foarm laei der ûnforweechlik; do, mei in rimpene biweging, dwêste er de
lantearne, taestte mei syn rjuchter hân op it stiel fen de revolver,
stie yet in tel yn biried, sloep do nei de útgong. In huvering
trochtrille syn hert: nest de útgong stie, stil en mei fiere eagen nei
it wetter keard, in wapperjende blauwe doek slein oer it hier, it fanke
fen dy middeis. Hja hearde geroft fen syn kommen, en seach om, seach yn
syn eagen, rêstich en klear as wist hja det er dêr stie, en makke in
effen gebeart mei hjar frije hân nei de kant dêr’t it moanneljocht op
it wetter rêstte. Hy scoe syn binijing to forstean jaen, syn earste,
ûnwitten opwâlling wier in gebeart to meitsjen dat hjar bitsjutte to
gean, do’t er, fen siden hjar oansjend, mirk det se skriemde.
Hy stie helpeleas, doarst hjar net oanreitsje, fielde hjar leed as in
pine yn syn hert. Hy tocht om neat mear, frege net mear ho’t hja wist
det er hjir bidarre wier, joech him gjin rekkenskip fen hwet komme
moast as hja dêr by him bleau, fielde allinne det it hjar goed wier dêr
by him to wêzen, en in djip lok hjar nou, yn hjar leed, by him to
hawwen, jage troch syn bloed. Hy stiek syn revolver wer yn ’e bûse; syn
forwegen die hjar dêrnei sjen, hja loek oan de skouders en glimke
effen: hy forstie det it hjar ek goed west hie as hy hjar dêr
deasketten hie. Hy seach hjar lang en frjemd oan, do gyng er wer yn de
mounle, stiek de lantearne wer op, makke hwet oarder en gyng wer sitten
op ’e bak, foaroer mei de hân oan de holle, wachtsjend hwet hja dwaen
scoe.
It wier hjar oan to sjen det se in swiere striid mei hjarsels útfocht;
hiel stil, mar wûndere klear en tsjinstridich bylden de fielings hjar
ôf op hjar antlit, in wite roas yn it teare ljocht fen de moanne. Hy
tocht, forhope en eange tagelyk, det hja weromgean scoe, forstie net
hwerom se net foartgyng ef nei him takaem, bigriep net det hja net mei
bitrienne eagen noch drôf yn it herte gean woe nei him dêr’t hjar hiele
libben dizze iene dei yn bistie. Lang stie hja sa; allinken hâldden
hjar triennen op to rinnen, hja naem in tippe fen hjar omslachdoek en
bidiek der effen hjar hiele antlit mei; do’t hja it frijmakke, glimke
it mei de mûle, al stiene de eagen yet earnstich. Net it lytste gebeart
gyng hjar rimpen en koart ôf, hjar hiele wêzen hie de adel yn fen ta in
folk fen kenings to bihearren, alles oan hjar wier stil en kein, as
wist hjasels hjar haechlikheit en trochlibbe hja nou dy sels mei de
blidens fen moai wêze to kinnen.
Hja fette nou, mei itselde gebeart as dy middeis, de styl by de yngong
en joech hjar dwersoer del op ’e drompel, de knibbels oplitsen, de rêch
tsjin it lewant oan, det hja mei in licht forweech fen hjar holle,
Sjoerd sjen koe en yn de oare wei it ljocht oer de weagen. In skoft
lang seach hja yet nei bûten, as yn tinzen; do kearde hja hjar antlit
fensiden, nou alhiel laitsjend, nei Sjoerd ta, en for it earst seagen
hja mankoar in skoft yn de eagen, beide as koenen hja inoar lang, dochs
yette siikjend nei hwet dat yet ûntbriek. Yn ienen, nei in oplûken fen
hjar wympers as foel hjar hwet yn, forwege hja hwet mei de lippen,
wiisde op hjarsels en neamde hjar, klear en mei stille earnst:
„Marietta”; do kaem der in freegjen op hjar antlit en wiisde hjar
finger syn kant út. Hy bigriep yn ’t foar hjar binijing al en sei
laitsjend syn namme; hja bisocht him in pear kear stil nei to foarmjen,
skodde effen mei de holle, en lake werom, lokkich det hy it die. Do
seach hja wer effen foardel, bitocht hjar effen, en wylst hjar hân wer
stil de kant fen it wetter út wiisde, bigoun hja sêft, as for hjarsels
to sjongen.
Fier en dreamich klonk hjar sjongen troch de wyn hinne, as wieren it
gjin oanlearde folkslieten, as song hja it libben fen hjar siele nei
egen fielen. Hjar eagen fen it moanneljocht biskynd, glânzgen en
flûnkeren nou as edelstiennen, in roazige gloede loek yn hjar wangen,
de waermens yn hjar lûd groeide oan. Sims klonk it hiel fier wei, sêft
silveren sjongen fen weagen mank de brune reiden, den as de wyn wer
opstiek, lûder en sterker de hichten ynrizend mei it gieren om de
mounle hinne, tsjusterder en frjemder wer, yn drôvenisse en rou, as in
wolken de moanne foarbyloek; oant hja, mear yn hjarsels libjend, âlde
flûnkerjende sang fen hjar folk bigoun op to heljen, fol sinne-gloede
en hertstocht, nou en den biweech meitsjend mei de hân as tocht hja in
ynstremint to bispyljen. Lang siet hja sa to sjongen, Sjoerd harke,
dreamend, binijd, langst rizend yn syn hert. Hy hie wachtsje wollen
hwet hja dwaen scoe, mar briek nou sels syn opset, gyng nei hjar ta en
stiek syn hannen út; dalik hold hja op, fette se beet en riisde oerein.
Oan it lêst ta hjar bihearskjend kaem hja nêst him stean en laei hjar
holle bitrouwend op syn breed boarst, nei him opsjend mei glimkjende
forwachtsjende eagen; earst do’t syn lippen hjarres founen, huvere hja
effen en sloech hja hjar blanke sterke earm om syn hals hinne.
Lang stiene hja dêr yn de hillige oerjefte fen dat grounleas finen,
roerleas op itselde sté, wylst de wyn hjar hier mei sines bitiisde,
sims, as it to fûl waeide, hjar greate doek ek by syn antlit lâns, det
hjar sterk en fêst amjen waerm om him hinne wier. Yn in dream seagen
hja sims yette in glim fen it wite ljocht, dat nou hiel fier like,
inkelde stjerren twisken de wolkens troch; den omklammen hjar hannen
inoar yet fêster, klear gyngen hjar eagen, sa ticht by mankoar det hja
it streakjen fen inoars eachlidden oer de wangen fielden, nei itselde
frede-byld yn de hichte, sims suchte ien fen de twa en seagen hja inoar
effen glimkjend oan, oars wier alles stil. Einlings fielde Sjoerd det
hjar skouder kâld waerd; hy bigriep det er hjar sa net langer hâlde
koe, en bitocht him effen, de eagen ticht. Do’t er se wer oploek,
seagen hjarres yn sines, dimmen en stil en dochs mei in ûnsizlik
langst; hy glimke hjar effen ta, beide wisten nou alles fen mankoar to
forstean. Yet ienris seagen hja nei bûten, fjilden, weagen en loften
oer, do loek er de doar efter hjar ta en hja wieren allinne bymankoar,
lokkich en blij as twa dy’t mankoar lang sochten en hjar beide
losmeitsje moasten fen folle selskip.
Fredich glied de silveren rein fen de moanne oer de greate forlitten
mounle del, dizze ljeafde-nacht fen de lêste winter det er dêr stean
scoe. Spoekich kreake it boppe yn syn forsliten bynten en suchte it
troch iepenlitsen skreven, mar yn syn hert wier de hillichheit fen it
libben. Krânsen fen dreamen út sillige fjilden weven de weagen hjar,
skolperjend oer de bûtlannen fen it lytse dizige Noarderlân, mar ek dy
dochs mei de rûzing fen de ivichheit sels oer hjar ûndjipten; en de
wyn, de âlde wize wyn, dy’t oan safolle wenten fen minskebern kloppet
yn ûren fen blidens en leed, dy’t it earste lûd fen de lytse bern yn
him meinimt en de lêste sucht fen de forstjerrenden, mar it meast
lústeret en jubelet fen hwet er wit fen de nachten fen ljeafde as
minskene tiid stilstiet, britsen wirdt en yn de ivichheit weromfalt, hy
foar alles wekke dêr en fage de fiere omkriten skjin, det nimmen
neijerje scoe as de geasten dy’t blidens hawwe yn minskene lok. Sims,
twisken dreamen yn, hearden hja syn blide hillige lûden en effen
forsonken hjar iepen-bloeijende eagen yn mankoar’s glâns ear’t hja
weromdreamden yn de ûnwittendheit.
Do’t Sjoerd yn de moarn wer ta himsels en klear tinken kaem laei
Marietta hjar blauwe doek oer syn antlit. Sêft die er dy fen siden, en
mirk mei in skok det hja fordwoun wier. In greate eangst die it bloed
opstoarmjen yn syn hert, wylde tinzen dounsen der foar syn eagen, hy
doarst him gjin rekkenskip jaen hwet bard wier. Hy wist det hja ta
alles yn steat wier; do’t er syn revolver noch yn de bûse foun, tocht
er om hjar stadich drôf gebeart dat útwiisd hie nei it wetter. Dreaun
fen in moardzjende ûnrêst roun er, sa gau it lije koe, de lannen troch
nei de strjitwei en dy del, nei it doarp ta, eft er hjar dêr fine mocht
en hjar stil foartgean forwite.
By de bocht fen de strjitwei seach er det de merkewein der net mear
wier. Hy hâldde him fêst oan in beam en bisocht to tinken; do bigriep
er det hja him forlitten hie, det er hjar net wer sjen scoe. Hy fielde
in skroeijende pine yn rêch en boarst dêr’t er sels neat fen bigriep;
syn kiel barnde en hy hie moeite yet siken to krijen. Noch in mennich
beamstammen sleepte er him fierder, hommels slein fen in oare eangst,
det hysels it wier dêr’t de Dea deun oan ta wier; einlings kaem er op
it sté dêr’t it gers plat wier fen it forkear fen de frjemden. Bûten
himsels liet er him dêr del op in knibbel, gek fen leed en pine;
helpeleas seach er om him hinne, eft hja ek nou net komme scoe him to
treastgjen, in pear kear foarmen syn lippen hjar namme, do snie it him
fen nijs as mei in flym troch it boarst, in read flues loek gear foar
syn eagen en hy foel del, de holle bounzjend tsjin deselde groun dêr’t
hja jister niigd hie for syn jonkheitskrêft.