(hellenidos _S_) & exptidos (ex‿ptidos _S^{c}_, expetidos _G_) _x. cf.
Apollod. I, 7, 4, 6_.
22 templo: templum (-ū _S_) _x_. | fortuitu _S_ (-to _S^{c} HG_).
23 hisdem _x_.
24 ratio nata _HS(G^{c})_: ratio,nata _G_, ratio‿nata _S^{c}_.
25 ex: & _S_.
27 in singulis _HS_: singulis _G_.
* * * * *
Page 83
Ioni Xuthi et Creusae filio dederunt, quem etiam
Apollo Delphis suum filium in responsis est professus, isque
eas colonias in Asiam deduxit et Cariae fines occupavit
ibique civitates amplissi|mas constituit Ephesum, Miletum, (5)
Myunta, quae olim ab aqua est devorata, cuius 5
sacra et suffragium Milesiis Iones attribuerunt, Prienen,
Samum, Teon, Colophona, Chium, Erythras, Phocaeam,
Clazomenas, Lebedon, Meliten. istaec Melite propter civium
adrogantiam ab is civitatibus bello | indicto communi consilio (10)
est sublata, cuius loco postea regis Attali et Arsinoes 10
5 beneficio Zmyrnaeorum civitas inter Ionas est recepta. hae
civitates cum Caras et Lelegas eiecissent, eam terrae regionem
a duce suo Ione appellaverunt Ioniam ibique deorum
inmortalium templa constituentes coeperunt | fana aedificare, (15)
et primum Apollini Panionio aedem uti viderant 15
in Achaia constituerunt et eam Doricam appellaverunt,
quod in Dorieon civitatibus primum factam eo genere viderant.
6 in ea aede cum voluissent columnas conlocare,
non habentes symmetrias earum et quaerentes quibus rationibus
| efficere possent uti et ad onus ferendum essent 20
idoneae et in aspectu probatam haberent venustatem, dimensi
sunt virilis pedis vestigium et id retulerunt in altitudinem.
cum invenissent pedem sextam partem esse altitudinis
in homine, idem in columnam transtulerunt et qua
crassitudine fecerunt | basim scapi, tantas sex cum capitulo 25
in altitudinem extulerunt. ita dorica columna virilis corporis
1 ionix uthi &(et | _G_)ereuso _x_.
5 my(i _GS_)anta _x_.
6 milesius _x_. | pre(ę _G_)nem (-ē _S_) _x_.
7 theon _x_. | coloponachium _x_. | ery(i _GS_)tras _x_. | phocea _x_.
8 glazomenum (-ū _S_) _x_. | lebedon _HS_: glebedē _G_ (vel on _supra
G^{c}_). | meletenis. haec (hęc GS) melite _x_.
9 is: his _x_.
10 atali _G_
11 zmirnae(ę _H_, e _S_)orum _x_ (smirneorum _G^{c}_). | est--(12)
caras _om._ (_sed in ima m. suppl._ /.) _S_.
14 coeperunt _H(G^{c})_: cęperunt _GS_.
15 apolloni _S_. | pandionio _x_.
17 doricon _G_, -chon _HS_. | viderunt _x_.
18 colūnas--(20) potuissent (_om. G_) _in ima m. suppl. G^{c}_.
20 essent: ẹ̄̇ eēnt _G_.
24 idem: item _x_.
25 tantas _G_: tanta _HS_.
* * * * *
Page 84
proportionem et firmitatem et venustatem in aedificiis
praestare coepit.
7 | Item postea Dianae constituere aedem quaerentes novi =86=
generis specie, isdem vestigiis ad muliebrem transtulerunt
gracilitatem, et fecerunt primum columnae crassitudinem 5
altitudinis octava parte, ut haberet speciem excelsiorem.
basi | spiram supposuerunt pro calceo, capitulo volutas uti (5)
capillamento concrispatos cincinnos praependentes dextra
ac sinistra conlocaverunt et cymatiis et encarpis pro crinibus
dispositis frontes ornaverunt truncoque toto strias 10
uti stolarum rugas matronali more demiserunt. ita duobus
discriminibus co|lumnarum inventionem, unam virili (10)
sine ornatu nuda specie, alteram muliebri subtilitate et
8 ornatu symmetriaque sunt mutuati. posteri vero elegantia
subtilitateque iudiciorum progressi et gracilioribus modulis 15
delectati septem crassitudinis diametros in altitudinem columnae
doricae, ionicae | novem constituerunt. id autem (15)
＜genus＞, quod Iones fecerunt primo, Ionicum est nominatum.
Tertium vero, quod Corinthium dicitur, virginalis habet
gracilitatis imitationem, quod virgines propter aetatis 20
teneritatem gracilioribus membris figuratae effectus recipiunt
9 in | ornatu venustiores. eius autem capituli prima inventio (20)
sic memoratur esse facta. virgo civis Corinthia iam matura
nuptiis inplicata morbo decessit. post sepulturam
eius, quibus ea virgo viva pauculis delectabatur, nutrix 25
collecta et composita in calatho pertulit ad monumentum
et in summo | conlocavit et, uti ea permanerent diutius (25)
subdiu, tegula texit. is calathus fortuito supra acanthi
4 speciem (-ē _S_) _x_. | isdem _S(G^{c})_: hisdem _HG_ (ḥ̇[ı/ı]sdē
_G^{c}_).
6 altitudinis _G_: _om. HS_.
9 encarpis (_sic_) _x_.
10 strias _G_: istrias _HS_.
11 rugus _HS_. | di(e _G^{c}_)miserunt _x_.
13 nudam (_-ā GS_) speciem (-ē _G_)_x_. | subtilitate--(14) eligantia
_G_: _om. HS_.
18 genus _om. x_. | quod (_ante corr._) _om. S_.
19 virginales _H_.
25 pauculis: poculis _x_ (ioculis _Salmas._ = _ital._ giocoli). _ad rem
Plautus Rud. IV, 4_.
26 mom̄tū _S_.
27 sūm[o/ạ] _G^{c}_
28 sub diu _HG_: sub divo _H^{c}S(G^{c})_. | fortuito _HG_: -tu
_H^{c}S_ | achanti _x_ (_item v. 27_).
* * * * *
Page 85
radicem fuerat conlocatus. interim pondere pressa radix
acanthi media folia et cauliculos circum vernum tempus
profudit, cuius cauliculi secundum calathi latera crescentes
et ab angulis tegulae | ponderis necessitate expressi flexuras (30)
10 in extremas partes vo|lutarum facere sunt coacti. tunc =87=
Callimachus, qui propter elegantiam et subtilitatem artis 6
marmoreae ab Atheniensibus catatexitechnos fuerat nominatus,
praeteriens hoc monumentum animadvertit eum calathum
et circa foliorum nascentem te|neritatem, delectatusque (5)
genere et formae novitate ad id exemplar columnas 10
apud Corinthios fecit symmetriasque constituit, et ex eo in
11 operum perfectionibus Corinthii generis distribuit rationes. eius
autem capituli symmetria sic est facienda uti quanta fuerit
crassitudo imae columnae, tanta | sit altitudo capituli cum (10)
abaco. abaci latitudo ita habeat rationem ut quanta fuerit 15
altitudo, tanta dua sint diagonia ab angulo ad angulum
spatia. ita enim iustas habebunt frontes quoquoversus latitudinis.
frontes sinuentur introrsus ab extremis angulis
abaci suae frontis latitudinis nona. ad | imum capitulum (15)
tantam habeat crassitudinem, quantam habet summa columna 20
praeter apothesim et astragalum. abaci crassitudo
12 septima capituli altitudinis. dempta abaci crassitudine,
dividatur reliqua pars in partes tres, e quibus una imo
folio detur. secundum folium mediam altitudinem
te|neat. cauliculi eandem habeant altitudinem, e quibus 25 (20)
folia nascuntur proiecta uti excipiant quae ex cauliculis
natae procurrunt ad extremos angulos volutae, minoresque
helices intra suum medium qui est in abaco flori
1 fuerat _G_: -rit _HS_.
2 cauliculos: _sic x_.
7 catatexitechnos _Plin._: catatechnos (-thecnos _G_) _x_.
11 et _om. x_.
12 operis _x_.
13 faciunda (_ante corr._) _G_. | uti _HG_: ut _S_.
17 spatia. ita enim _Oehmichen_: spatia enim ita _x_.
18 frontes--(19) latitudinis _om. S_ (_sed infra in m. suppl. S^{c}_).
| simentur _x_ (_ut p. 89, 4_).
19 non (n̄ _GS_) ad imum (-ū _S_) capituli _x_.
21 praeter _om. G_ (_sed_ p̄t̄ _suppl. G^{c}_). | apothesim (_sic HG_,
-sin _S_) et abaci astragalum (-ū _GS_) cr. _x_.
25 coaliculi _HS_, coliculi _G_ (= 26 coliculis _x, ut infra p. 173 et
in cod. Varr. r. r._).
28 flores _x_.
* * * * *
Page 86
subiecti scalpantur. flores in quattuor partibus quanta
erit abaci crassitudo tam | magni formentur. ita his symmetriis (25)
corinthia capitula suas habebunt exactiones.
Sunt autem quae isdem columnis inponuntur capitulorum
genera variis vocabulis nominata, quorum nec proprietates 5
| symmetriarum nec columnarum genus aliud nominare =88=
possumus, sed ipsorum vocabula traducta et commutata
ex corinthiis et pulvinatis et doricis videmus, quorum
symmetriae sunt in novarum scalpturarum translatae
subtilitatem. 10
II | Quoniam autem de generibus columnarum origines et (5)
inventiones supra sunt scriptae, non alienum mihi videtur
isdem rationibus de ornamentis eorum quemadmodum sunt
prognata et quibus principiis et originibus inventa dicere.
in aedificiis omnibus insuper conlocatur materiatio variis 15
| vocabulis nominata. ea autem uti in nominationibus, ita (10)
in re varias habet utilitates. trabes enim supra columnas
et parastaticas et antas ponuntur, in contignationibus tigna
et axes. sub tectis, si maiora spatia sunt, et transtra et
capreoli, si commoda, columen et cantherii prominentes 20
ad | extremam suggrundationem. supra cantherios templa, (15)
deinde insuper sub tegulas asseres ita prominentes uti
2 parietes proiecturis eorum tegantur. ita unaquaeque res
et locum et genus et ordinem proprium tuetur. e quibus
rebus et a materiatura fabrili in lapideis et marmoreis 25
aedium sacrarum | aedificationibus artifices dispositiones (20)
eorum scalpturis sunt imitati et eas inventiones persequendas
putaverunt. ideo quod antiqui fabri quodam in loco
aedificantes, cum ita ab interioribus parietibus ad extremas
partes tigna prominentia habuissent conlocata, inter tigna 30
struxerunt supraque coronas | et fastigia venustiore specie (25)
4 hisdem _x_.
13 hisdem _x_ (hiisdem _G^{c}_).
17 re: res _x_.
18 parastaticas _HG_: parasticas _S_.
19 &ranstra _S_.
20 capręoli _G_, capreoli _S^{c}_: caprae(e _S_)olis _HS_.
23 protecturis _x_ (proiecturis _G^{c}_).
26 dispositiones _HG_: disputationes _S_ (_item 89, 1_ et _ante ips.
corr. 89, 4_).
* * * * *
Page 87
fabrilibus operibus ornaverunt, tum proiecturas tignorum
quantum eminebant ad lineam et perpendiculum parietum
praesecuerunt, quae species cum invenusta is visa esset
tabellas ita formatas uti nunc fiunt triglyphi contra tignorum
praecisiones in fronte fixerunt et | eas cera caerulea 5 (30)
depinxerunt ut praecisiones tignorum tectae non
offenderent visum. ita divisiones tignorum imitati tri|glyphorum =89=
dispositionem et intertignia metoparum habere in
3 doricis operibus coeperunt. postea alii in aliis operibus
ad perpendiculum triglyphorum cantherios prominentes proiecerunt 10
eorumque proiecturas simaverunt. ex eo uti e
tignorum | dispositionibus triglyphi, ita e cantheriorum (5)
proiecturis mutulorum sub coronis ratio est inventa. ita
fere in operibus lapideis et marmoreis mutuli inclinatis
scalpturis deformantur, quod imitatio est cantheriorum. 15
etenim necessario propter stillicidia proclinati conlocantur.
ergo et triglyphorum et | mutulorum in doricis operibus (10)
ratio ex ea imitatione inventa est.
4 Non enim quemadmodum nonnulli errantes dixerunt
fenestrarum imagines esse triglyphos ita potest esse, quod 20
in angulis contraque tetrantes columnarum triglyphi
consti|tuuntur, quibus in locis omnino non patitur res fenestras (15)
fieri. dissolvuntur enim angulorum in aedificiis iuncturae,
si in is fenestrarum fuerint lumina relicta. etiamque ubi
nunc triglyphi constituuntur si ibi luminum spatia fuisse 25
iudicabuntur, isdem rationibus denticuli in ionicis
fenestra|rum occupavisse loca videbuntur. utraque enim et inter (20)
denticulos et inter triglyphos quae sunt intervalla metopae
nominantur. οπαϲ enim Graeci tignorum cubilia et
1 proiecturis _S_ (_ubi_ proiectura | stignorum _H_).
2 l. adꝑp. _G_ (& _suppl. G^{c}_).
3 is: his _x_.
7 imitati _Nohl_: tectae (ę) _x_.
8 dispositione (disputatione _S_). | inter(in _a. c. G_)tignum (-ū _GS_)
& oparum (-ū _S_, et apharū _G_) _x_.
10 (17. 20) tryclyphorum _H_.
11 simaverunt (_sic_) _x_ (_ut 87, 13_). | uti tignorum _x_.
12 e: et (cant.) _S_.
13 coronulis _x_.
18 ex _G_: & _HS_.
24 is: his _x_.
26 hisdem _x_. | denticulis _x_.
27 utrique _x_.
28 trycluphos _H_. | metophe _x_ (methophe _S_, _sed_ intervallā &ophe
_sic H_).
29 ophas _x_. | cubilia _Mar._: cubicula _x_ (_ut G p. 46, 21_).
* * * * *
Page 88
asserum appellant, uti nostri ea cava columbaria. ita quod
inter duas opas est intertignium, id μετοπη est apud eos
nominatum.
5 | Uti autem in doricis triglyphorum et mutulorum est (25)
inventa ratio, ita in ionicis denticulorum constitutio propriam 5
in operibus habet rationem, et quemadmodum mutuli
cantheriorum proiecturae ferunt imaginem, sic in ionicis
| denticuli ex proiecturis asserum habent imitationem. itaque =90=
in graecis operibus nemo sub mutulos denticulos constituit.
non enim possunt subtus cantherios asseres esse. 10
quod ergo supra cantherios et templa in veritate debet
esse conlocatum, | id in imaginibus si infra constitutum (5)
fuerit mendosam habebit operis rationem. etiamque antiqui
non probaverunt neque instituerunt in fastigiis ＜mutulos
aut＞ denticulos fieri sed puras coronas, ideo quod 15
nec cantherii nec asseres contra fastigiorum frontes distribuuntur
nec possunt prominere, sed | ad stillicidia proclinati (10)
conlocantur. ita quod non potest in veritate fieri, id
non putaverunt in imaginibus factum posse certam rationem
6 habere. omnia enim certa proprietate et a veris 20
naturae deducta moribus transduxerunt in operum perfectiones,
et ea probaverunt quorum explicationes in
dispu|tationibus rationem possunt habere veritatis. itaque ex (15)
eis originibus symmetrias et proportiones uniuscuiusque
generis constitutas reliquerunt. quorum ingressus persecutus 25
de ionicis et corinthiis institutionibus supra dixi, nunc
vero doricam rationem summamque eius speciem breviter
exponam.
III | Nonnulli antiqui architecti negaverunt dorico genere (20)
aedes sacras oportere fieri, quod mendosae et disconvenientes 30
in his symmetriae conficiebantur. itaque negavit
1 caba _x_.
2 ophas & (et _G_) inter tignū id metopha est (ē _GS_) … nominata _x_.
4 uti: ita uti _x_.
5 ita (_a. c._) _H_: itǣ _H^{c}_, itē _GS_.
7 fuerunt _x_.
8 denticulis & (et _G_) pr. _x_.
9 mutulo _x_.
11 veritate _G_: -tem _H_, -tē _S_.
13 etiam quod (qđ _GS_) _x_.
14 mutulos aut _om. x_.
17 stillicia _HS_ (-cidia _G_).
19 p[v/o]t^{a}uerunt _H_.
21 deductis _x_.
30 disconvenientis _ante corr. H_.
* * * * *
Page 89
Arcesius, item Pytheos, non minus Hermogenes. nam is
cum paratam habuisset marmoris copiam in doricae aedis
perfectionem, ＜rationem＞ com|mutavit et eadem copia aedem (25)
ionicam Libero Patri fecit. sed tamen non quod invenusta
est species aut genus aut formae dignitas, sed 5
quod inpedita est et incommoda in opere triglyphorum et
2 lacunariorum distributio. namque necesse est triglyphos
constitui contra medios tetrantes co|lumnarum, metopasque (30)
quae inter triglyphos fient aeque lon|gas esse quam altas. =91=
contraque in angulares columnas triglyphi in extremis 10
partibus constituuntur et non contra medios tetrantes. ita
metopae, quae proximae ad angulares triglyphos fiunt, non
exeunt quadratae sed oblongiores triglyphi | dimidia latitudine. (5)
at qui metopas aequales volunt facere, intercolumnia
extrema contrahunt triglyphi dimidia latitudine. 15
hoc autem sive in metoparum longitudinibus sive intercolumniorum
contractionibus efficietur, est mendosum. quapropter
antiqui vitare visi sunt in aedibus sacris doricae
| symmetriae rationem. (10)
3 Nos autem exponimus, uti ordo postulat, quemadmodum 20
a praeceptoribus accepimus, uti si qui voluerit his
rationibus attendens ita ingredi, habeat proportiones explicatas,
quibus emendatas et sine vitiis efficere possit
aedium sacra|rum dorico more perfectiones. frons aedis (15)
doricae in loco quo columnae constituuntur dividatur, si 25
tetrastylos erit, in partes XXVII, si hexastylos, XXXXII. ex
his pars una erit modulus, qui graece εμβατηϲ dicitur,
cuius moduli constitutione ratiocinationibus efficiuntur omnis
4 operis distribu|tiones. crassitudo columnarum erit duorum (20)
1 tarchesius _x_. | pytheus _HG_, protheus _S_.
3 rationem _om. x_. | et … aedem: ex … et eam (& eā) _x_.
6 in(m _S_)pedita est distributio et inc. in o. tr. et lacunariorum
(lucaniorum _sic S_) distributione. namque n. e. _x_.
8 (_etc._) metophas _x_.
13 dimidia altitudine _x_.
15 dimidia (demedia _H^{c} S_) altitudine _x_ (al^{a}titudine _sine
puncto ips. corr. H_)
16 methopharū _S_.
17 effic(t _S_)ietur _HS_: -ciatur _G_.
21 qui _HS_: quis _G_.
26 XXVIII … XXXII _x_.
27 embates _x_.
* * * * *
Page 90
modulorum, altitudo cum capitulo XIIII. capituli crassitudo
unius moduli, latitudo duorum et moduli sextae partis.
crassitudo capituli dividatur in partes tres, e quibus una
plinthus cum cymatio fiat, altera echinus cum anulis, tertia
hypotrachelion. con|trahatur columna ita uti in tertio 5 (25)
libro de ionicis est scriptum. epistylii altitudo unius moduli
cum taenia et guttis, taenia moduli septima, guttarum
longitudo sub taenia contra triglyphos alta cum regula
parte sexta moduli praependeat. item epistylii latitudo
ima respondeat hypotrachelio summae | columnae. supra 10 (30)
epistylium conlocandi sunt triglyphi cum | suis metopis, =92=
alti unius et dimidiati moduli, lati in fronte unius moduli,
ita divisi ut in angularibus columnis et in mediis contra
tetrantes medios sint conlocati, et in intercolumniis reliquis
bini, in mediis pronao et postico terni. | ita relaxatis 15 (5)
mediis intervallis, sine inpeditionibus aditus accedentibus
5 erit ad deorum simulacra. triglyphorum latitudo dividatur
in partes sex, ex quibus quinque partes in medio, duae
dimidiae dextra ac sinistra designentur regula. una in
medio deformetur femur, quod graece μεροϲ dicitur. | secundum 20 (10)
eam canaliculi ad normae cacumen inprimantur.
ex ordine eorum dextra ac sinistra altera femina constituantur.
in extremis partibus semicanaliculi intervertantur.
triglyphis ita conlocatis, metopae quae sunt inter triglyphos
aeque altae sint quam longae, item in extremis angulis 25
semi|metopia sint inpressa dimidia moduli latitudine. ita (15)
enim erit ut omnia vitia et metoparum et intercolumniorum
et lacunariorum, quod aequales divisiones factae erunt,
6 emendentur. triglyphi capitula sexta parte moduli sunt
3 tres _HS_, III _G_.
5 ypotrachelio _x_. | columna _HS_: colūnę _G_.
7 tae(ę _S_)nia (thenia _G_) … thae (the _GS_)nia, (_item 27_) _x_.
9 item--(10) respondeat _om. S_
12 unius--fronte _om. S_. | unius dimidiati _x_.
14 & intercolumnīis (-nis _S_) _x_.
15 binis _x_.
17 latitudo: altitudo _x_.
18 quinque partibus _x_.
20 graecạ̇e (_H_, grece _GS_) eros _x_.
22 earum _x_.
24 methophe _S_. | intertrigliphos (_in ras._) _G_: inter (t̄ _S_)
glyphos _HS_.
25 semi memphia _x_.
26 dimedia _H^{c}_.
27 methopharū _S_.
* * * * *
Page 91
faciunda. supra triglyphorum capitula corona est conlocanda
in pro|iectura dimidiae et sextae partis habens cymatium (20)
doricum in imo, alterum in summo. ita cum
cymatiis corona crassa | ex dimidia moduli. dividendae =93=
autem sunt in corona ima ad perpendiculum triglyphorum 5
et medias metopas viarum directiones et guttarum distributiones,
ita uti guttae sex in longitudinem, tres in latitudinem
pateant. reliqua spatia, | quod latiores sunt metopae (5)
quam triglyphi, pura relinquantur aut fulmina scalpantur,
ad ipsumque mentum coronae incidatur linea quae 10
scotia dicitur. reliqua omnia, tympana et simae coronae,
quemadmodum supra scriptum est in ionicis, ita perficiantur.
7 | Haec ratio in operibus diastylis erit constituta. si (10)
vero systylon et monotriglyphon opus erit faciundum, frons
aedis, si tetrastylos erit, dividatur in partes XVIIII S, si 15
hexastylos erit, dividatur in partes XXVIIII S. ex his pars
una erit modulus, ad quem uti supra scriptum est dividatur.
8 ita supra | singula epistylia et metopae et triglyphi (15)
bini erunt conlocandi, in angularibus hoc amplius
dimidiatus et quantum est spatium hemitriglyphi id accedit. 20
in mediano contra fastigium trium triglyphorum et trium
metoparum spatium distabit, quo latius medium intercolumnium
accedentibus ad | aedem habeat laxamentum et (20)
adversus simulacra deorum aspectus dignitatem.
2 dimidiae (-ę _S_) et sextae (ę _S_) parte _HS_, dimidię et sexta
parte _G_. | habens--(5) perpendiculum: _haec eadem verba repetunt
infra post_ (21) in mediano _x_.
3 ita: item (-ē) _x_.
4 moduli: _hoc infra in rep. om. HS_ (_non G_).
5 corona (_sic infra rep._) _x_: (_hic_) columna _x_.
6 de(i _S_)rectiones _x_.
7 latitudinem _H^{c} GS_: altitudinem _ante_ (_ips._) _corr. H_.
8 quod (qđ _S_) _HS_: quo _G_. | sunt _GS^{c}_: sint _H et_ (ſ̄int) _S_.
9 flumina _x_.
10 incidantur _x_. | linia _HS_.
11 et simae (_coronae cf. p. 82, 6_): et imae (e _G_, ę _SG^{c}_).
12 perficiantur _G_: -atur _HS_.
13 diasty(i _G_)liis _x_.
15 tetrasty(i _G_)lo _x_. | XVIII … XXVIIII _x_.
17 dividantur _x_ (_corr. Ussing_).
18 metopha _x_.
19 amplius quantum dimidiatum est (ē _GS_) spatium _x_.
21 in mediano habens cymatium _etc. add. x_ (_= v. 2-5_).
22 quo: quod (qđ _GS_) _x_.
23 habeat _om. G_ (hebeat _suppl. in m. G^{c}_). | laxiamentum _H_
(_non GS_).
* * * * *
Page 92
9 Columnas autem striari XX striis oportet. quae si
planae erunt, angulos habeant XX designatos. sin autem
| excavabuntur, sic est forma facienda uti quam magnum =94=
est intervallum striae, tam magnis striaturae paribus lateribus
quadratum describatur, in medio autem quadrato 5
circini centrum conlocetur et agatur linea rotundationis,
quae qua|drationis angulos tangat, et quantum erit curvaturae (5)
inter rotundationem et quadratam descriptionem, tantum
ad formam excaventur. ita dorica columna sui generis
10 striaturae habebit perfectionem. de adiectione eius 10
qua media adaugetur, uti in tertio volumine de ionicis est
perscripta, ita et in his transferatur.
| Quoniam exterior species symmetriarum et corinthiorum et (10)
doricorum et ionicorum est perscripta, necesse est etiam interiores
IV cellarum pronaique distributiones explicare. distribuitur 15
autem longitudo aedis uti latitudo sit longitudinis
| dimidiae partis, ipsaque cella parte quarta longior (15)
sit, quam est latitudo, cum pariete, qui paries valvarum
habuerit conlocationem. reliquae tres partes pronai ad
antas parietum procurrant, quae antae columnarum crassitudinem 20
habere debent. et si aedis erit latitudine maior
quam pedes XX, | duae columnae inter duas antas interponantur, (20)
quae disiungant pteromatos et pronai spatium.
item intercolumnia tria, quae erunt inter antas et columnas,
pluteis marmoreis sive ex intestino opere factis intercludantur 25
ita uti fores habeant, per quas itinera pronao
2 fiant. item si maior erit latitudo | quam pedes XL, columnae (25)
contra regiones columnarum, quae inter antas sunt,
introrsus conlocentur. et eae altitudinem habeant aeque
quam quae sunt in fronte, crassitudines autem earum 30
3 uti: ita uti _x_ (_cf. p. 89, 25_).
6 centrū _S(G^{c})_: centum (-tū _G_)_HG_.
8 descriptionem (-ē) _HS(G^{c})_: destructionē _G_.
11 qua: quae (-ę _GS_)_x_.
19 habuerit _G_: hab&erit _HS_.
20 antę _G_: ante _HS(G^{c})_.
21 ędis _S_: aedes _HG_ (ędes _S^{c}_).
23 pteromotos _HS_ (-matos _G_).
27 latitudo: altitudo _x_.
28 regiones (_L_): religiones _x_.
29 eae: heę _S_, hae _HG_.
* * * * *
Page 93