Il Difensore degli artefici e delle Arti, Capitano e
Conservatore della città e del Comune di Firenze, fece la
proposta nel Consiglio speciale e generale, il 30 giugno
1290, _presentibus et volentibus Dominis Prioribus Artium_,
e la provvisione, vinta alla quasi unanimità (_placuit quasi
omnibus_), diceva: «Quia per quamplures homines civitatis
Florentie fide dignos, relatum est coram officio dominorum
Priorum Artium, quod multi sunt artifices et comunitates
seu universitates Artium et earum Rectores, qui certum modum
et formam indecentem, et certum precium incongruum imponunt
in eorum mercantiis et rebus eorum Artium vendendis contra
iustitiam et Rempublicam». ec. Si concludeva poi, vietando
severamente ogni specie di monopolio, ogni obbligo di vendere
in un modo contrario all'uso ed alle leggi, «_et_ quod dogana
aliqua vel compositio non fiat contra honorem et iurisdictionem
Comunis Florentie, per quam vel quas prohibitum sit a Rectoribus
vel Consulibus ipsorum Artis, quod aliqui vel aliquis ad certum
modum et certam formam et certum precium vendant, vel vendere
debeant mercantias» ec. Al che Guidotto Canigiani aggiunse,
che i Signori potessero in avvenire formolare altri articoli,
non per derogare alla detta provvisione, ma solo per sempre
piú rafforzarla nell'interesse delle Arti. E la sua aggiunta
fu, insieme colla provvisione stessa, approvata (R. Archivio
di Stato in Firenze. Provvisioni, Registro IV, c. 29). Ed il 3
luglio, in forza della precedente riformagione, i Priori delle
Arti, con altri Savi da loro chiamati, provvidero: «Quod nulli
Consules vel Rectores alicuius Artis, aut aliquis alius, vice
et nomine alicuius Artis, vel aliqua singularis persona alicuius
Artis, utatur aliquo ordinamento scripto vel non scripto, extra
Constitutum Artis approbatum per Comune Florentie, vel aliter
vel ultra quam contineatur in statuto talis Artis, ec.... Et
siqua facta essent in contrarium vel fierent in futuro tacite
vel expresse, non valeant nec teneant ullo modo vel iure, sed
sint cassa et irrita ipso iure ec. Et quod nullus notarius
vel alius scriptor scribere debeat aliquid de predictis vel
contra predicta, et nullus nuntius vel alius precipiat aliquid
aliquibus artificibus contra predicta: sub pena Rectori et
Consuli contrafacienti auferenda librarum cc. pro quolibet
et qualibet vice; et Arti, librarum quingentarum; et sub pena
librarum centum pro quolibet, qui observaret talia ordinamenta
vel precepta prohibita; et sub pena libr. centum cuilibet qui
de predictis ordinamentis prohibitis faceret precepta Arti seu
artificibus alicuius Artis». Questa provvisione doveva essere
ogni mese letta nel Consiglio del Capitano, e bandita per la
Città (_Provvisioni_, Reg. cit., a carte 30-31).