NOTA _C_.

Il 31 gennaio 1290 (stile nuovo, 1291) fu fatta una provvisione,

la quale incominciava con questo singolare proemio: «Ad honorem

ec. Ut cives et comitatini Florentie non opprimantur sicut

hactenus oppressi sunt, et ut hominum fraudibus et malitiis

que circa infrascripta committi solent, debitis remediis

obvietur et resistatur, quod quidem videtur nullomodo fieri

posse, nisi iuxta sapientis doctrinam, dicentis quod contraria

suis purgantur contrariis; ideoque, volentes lupinas carnes

salsamentis caninis involvi et castigari debere, ita quod lupi

rapacitas et agni mansuetudo pari passu ambulent, et in eodem

ovili vivant pacifice et quiete» ec.

Si viene poi a proibire severamente, che nessuno osi o

presuma «aliquas litteras impetrare vel impetrari facere, aut

privilegium vel rescriptum, per quas vel quod aliquis vel aliqui

de civitate vel districtu Florentie citentur vel trahantur ad

causam, questionem vel litigium aut examen alicuius iudicis,

nisi coram domino Potestate, Capitaneo et aliis officialibus

Comunis Florentie»; e chi contraffaceva, se, richiesto, non

rinunziava all'azione, pagando danni ed interessi in tre giorni,

veniva condannato alla pena di 100 lire di fiorini piccoli o

piú, ad arbitrio del Podestà o Capitano o altro magistrato,

che avesse iniziato il processo. E se qualcuno non volesse

sottostare o sfuggisse all'autorità dei magistrati, «teneantur

Potestas et Capitaneus, qui de predictis requisitus esset,

condemnare patrem vel filium vel fratrem carnalem vel cuginum

ex parte patris vel patruum et nepotes eius etc., in dicta

pena, et dictam condemnationem exigere cum effectu, et etiam in

maiori pena, ad arbitrium eorum et cuiuscunque eorum, si eis vel

alteri eorum videbitur expedire. Et nichilominus compellat eos

et quemlibet eorum dare et facere tali contra quem dicerentur

tales littere vel privilegium vel rescriptum impetrata, omnes

expensas quas faceret vel fecisset, occasione predicta, credendo

de predictis expensis iuramento huiusmodi contra quem dicerentur

predicta vel aliquod predictorum impetrata».

Veniva inoltre, come abbiam detto, minacciato di gravi

pene chiunque, nella Città, Comune e distretto fiorentino,

direttamente o indirettamente pubblicasse tali atti, il notaio

che li trascrivesse e l'avvocato che li difendesse.

Il Podestà e Capitano potevano procedere d'arbitrio contro chi

«audeat vel presumat facere precipi eis vel alicui eorum, quod

faciant aliquid vel ab aliquo desistant, vel citari Potestatem

vel Capitaneum vel Priores vel Consiliarios vel aliquem

officialem Communis Florentie, vel eorum offitia impedire vel

retardare coram aliquo vel aliquibus, ex autoritate aliquarum

licterarum, privilegii vel rescripti, vel ex auctoritate

alicuius iudicii ordinarii, delegati vel subdelegati, vel

vicarii». E al solito la pena era applicabile anche ai congiunti

e parenti.

Siccome poi molti chiedevano l'appoggio della giustizia civile

(_brachium seculare_) «in deffectum iuris et in lesionem

et in preiuditium personarum et locorum subdittorum Comuni

Florentie» ec., fu deliberato che questo appoggio non si desse,

se non finita la causa innanzi ai magistrati competenti, e

presa cognizione di essa. Se in questo caso i magistrati si

ricusavano, allora si poteva procedere contro di essi. Ma

altrimenti coloro che richiedevano un'ingiusta esecuzione

erano punibili, secondo è prescritto nel primo paragrafo di

questa legge, essi e i loro congiunti. «Verum si consanguineos,

ut dictum est, non haberet, procedatur contra bona talis

petentis brachium seculare, et contra inquilinos, laboratores,

pensionarios et fictaiuolos eiusdem potentis, et illorum cuius

occasione petitur, et ad alia procedatur, prout ipsis dominis

Potestati vel Capitaneo et Prioribus videbitur expedire».

Seguono altri due paragrafi, che in tutto sono dieci, e poi la

legge resta interrotta nel codice. (_Provvisioni_, Registro II,

a c. 175-177).

I primi due secoli della storia di Firenze, v. 1 · 第 44 / 55 题