_Compositio duorum litigantium_[A].
NE res gesta processu temporis revocetur in dubium, scripturarum solet
apicibus commendari. Eapropter cum inter Salvaignetum & Covenent uxorem
Petri Correia controversie mote fuissent super quibusdam rebus que quondam
fuerunt Ricarde uxoris Salvaigneti, videlicet tercia parte portus & domo
quadam & vinea; & hec omnia Covenenz, mortuo ipsius Ricarde filio in
pupillari etate, ad se pertinere dicebat racione consuetudinis que in
civitate Valencia habetur[1], eo quod predicta Ricarda in tercio gradu
consanguinitatis sibi coniuncta fuisset; & econtra Salvaignetus omnia
supradicta sibi defenderet, tum ex eo quod hereditas filii sui ad eum
pertinere debebat nulla obstante consuetudine, tum etiam quod Sazia uxor
Bernardi de Belreguart uxori sue proximiore gradu parentele coniuncta
fuerat: attestationibus hinc inde receptis & cognitis tandem ad pacem &
concordiam sunt deducte. In primis prefata Covenenz de consensu & voluntate
mariti sui Petri Correia, & Salvaignetus & Sazia uxor Bernardi de
Belreguart de voluntate ipsius, compromiserunt super predictis
controversiis se stare mandato & voluntati domni Jarentonis prioris de
Burgo, & sibi fideiussores idoneos prestiterunt, Covenenz Ademarum
Alamanni, Salvaignetus Bernardum de Belreguart, Sazia Petrum Cellerarii, ut
quicquid ab ipso vel ab alio ipsius nomine diceretur ratum & firmum inter
ipsos permaneret, & se observaturos in perpetuum sacramento prestito
promiserunt. Ea propter supradicte controversie a domno Jarentone priore,
de consilio Petri vicarii & magistri Ugonis & W. Arnaudi qui sibi
asistebant, sopite sunt in hunc modum: Sazia terciam partem portus, super
quam questio mota fuerat, iure perpetuo habere debet & possidere absque
omni contradictione predictorum Salvaigneti & Covenent & suorum decetero
successorum, ut nichil iuris, nichil requisitionis in predicto portu
habeant, nec aliquam deinceps moveant questionem; prefata Covenenz domum
habere debet, absque omni contradictione Sazie & Salvaigneti, & Sazia uxor
Bernardi de Belreguart vij. libras & dimidiam in octabis Resurrectionis
Domini sibi solvere tenetur; Salvaignetus vineam habeat & quiete possideat,
& utraque predictarum Sazia & Covenenz L. solidos in eisdem octabis sibi
solvat. Hec autem composicio, prout superius in singulis capitulis est
expressa, sub religione sacramenti prestiti & fideiussorum satisdatione
inviolabiliter iussa est observari, ut nullo iure, nulla racione ab aliqua
parcium valeat retractari in tempore subsequenti. Acta fuerunt hec anno ab
Incarnatione Domini M^{o} CC^{o} VII^{o}, viij^{o} ydus marcii, in camera
ipsius Jarentonis prioris, testibus intervenientibus: Chatberto, Vmberto,
Johanne de Tolosa, Poncio d'Andalosc, Petro Cellerarii, bono homine
Mauricii, Raimundo de Platea, W. Ioram, Juvene Guarnerii, Ademaro Alamanni,
Petro Correia, Bernardo de Belreguart, Raimundo Vitale. Insuper ad perennem
rei memoriam & ne presens factum valeat vacillare, de consensu & voluntate
canonicorum Sancti Petri, presens carta sigilli Sancti Petri firmo munimine
insignita est.
[A] Texte tiré de son original, parch. de 23 lig., avec le sceau du Bourg
encore pendant sur cordon. Il porte au revers cette note explicative: _Ista
litera continet quod tercia pars portus Rodani pertinet Sayzie uxori
Bernardi de Belregart, ex presenti pronunciatione facta per dom. Jarentonem
priorem S^{i} Petri de Burgo super questione quam habebant de dicto portu &
certis aliis bonis retroscriptis, inter voc. Salvaygnetum & Covenent uxorem
Petri Correya quibus fuerunt domus & vinea retroscripte adjudicate_....
[1] D'après cette coutume valentinoise, l'héritage maternel, à la mort des
enfants, retournait à la famille de l'épouse défunte, à l'exclusion du
père. Voir sur la jurisprudence actuelle, _Code civil_, art. 746-8.
* * * * *