1830-1899.
Abato Guido Gezelle estas la plej rimarkinda poeto kiun posedis Flandro
dum ĉi tiuj lastaj jaroj; li estis ankaŭ renoviganto de la poezia
literaturo kaj fondis skolon kiun gloradas aliĝantoj ĉiutage pli
grandnombraj. Li estis juna profesoro de la Poezia Klaso ĉe la Kolegio
de Ruslaro[20] kiam li publikigis siajn unuajn verkojn: forlasinte la
principojn ĝis tiam instruitajn kaj devigantajn priskribi per severa
kaj streĉa lingvo klasikajn subjektojn, li kuraĝis prikanti per sia
gepatra lingvo: la idiomo okcidentaflandra, ĉiujn subjektojn, kiujn la
naturo, ne fremda aŭ neklara naturo sed la flandra naturo, prezentis
antaŭ liaj okuloj. Sed tiu maltimo, kiun montris ankaŭ liaj lecionoj,
malplaĉis al liaj estroj, kiuj lin forsendis en Kortrejkon[21] por
tie plenumi sengloran funkciadon. Dum dekoj da jaroj, li tie vivadis
silente, akre suferante ĉar li ne estis komprenata, konsoliĝante apud
kelkaj fidelaj amikoj kaj per malavareco kiun ankoraŭ ne forgesis la
Kortrejkaj malriĉuloj. Kiom da fojoj mi lin renkontis, jam maljunan,
malĝoje laŭirantan la gajan bordon de la Lejo[22] kiun li tiel
ofte gloris en siaj kantoj. Sed, je l' fino de lia vivo, li denove
publikigis verkojn skribitajn per lingvo matura, nekonsumeble riĉa kaj
kiu disvastigis lian famon. Li mortis en 1899 kaj, jam en 1903, liaj
samlandanoj feste starigis lian statuon en Kortrejko. Ĉiuj verkoj de
Gezelle preskaŭ tute konsistas el sola glorado de la naturo, en kiu
senĉese li serĉas kaj gloras la manon de sia Dio. Li amegis la florojn,
la birdojn kaj ĉiujn aliajn estaĵojn kaj pri ili li verkis admirindajn
poeziojn, ankoraŭ ne sufiĉe konatajn eĉ en Flandro.
La unuaj poezioj sube presitaj devenas de la unua periodo de lia
literatura vivo, la lastaj devenas de la dua.
Piednoto [20] Ruslaro = france: Roulers, flandre: Rousselaere.
Piednoto [21] Kortrejko = france: Courtrai, flandre: Kortrijk.
Piednoto [22] Lejo = rivero trairanta Kortrejkon; flandre = Leij,
france = Lys.
Fragmento el «Tombejaj Floroj».
(_Uit: Kerkhofbloemen_).
Sur la unuaj paĝoj de tiu libro, la verkisto priskribas la enterigon,
en flandra vilaĝo, de unu el siaj lernantoj, je la tempo kiam li estis
Kolegia profesoro. Kune kun siaj lernantoj, li alestis tiun enterigon
kaj en kortuŝanta maniero ĝin poste rakontis. Jen fragmento el tiu
rakonto: tiu parto komenciĝas per la momento kiam ili de la stacio
aliras la kamparan domon de la mortinto:
Estis la horo kiam l' alaŭdo dolĉa
Volas ekiri en la aeron altan
Kaj, surtere serĉinte
Sian manĝaĵon, sen prokrastado kanton
Ree sonigas, belajn flugilojn levas
Kaj alflugas ĉielon.
Estis la horo kiam la voĉo via
Kantas kaj krias, ridas kaj fajfas laŭte,
Najtingalo ĝojiga,
Ho muzikilo, kiun, en la kamparo
Dolĉe bruanta, certe mi amas pli ol
Ĉiajn kantojn aliajn.
Estis la horo kiam vekiĝas vento
Kaj la moveman kampon karesas longe
Kaj brueti ĝin igas;
Kiam la fruktoriĉaj herbaĵoj pelas
Tiun aeron kiu enigas vivon
En la sangon rapidan.
Estis la horo kiam kampano venas
Kaj tuj alĵetas, krucosigninte sin mem,
Krucosignon sur kampon;
Kaj paŝadante preĝas, suferas, semas
Kion alia eble rikolti povos
Kaj deportos ridante.
Semo, ho semo! dia majstraĵo kiun,
Eĉ se duoble forta li estus, homo
Fari povus neniam:
Kiu pereos antaŭ ol reviviĝi,
Kiu revivos kie ĝi mortis iam
Kaj, mortante, vivadas!
Ankaŭ ni estis gloran semon ĵetontaj:
Korpon de nia kara kolego, ĉiuj
Gajaj kvankam plorantaj,
Estis ĵetontaj ankaŭ en teron sanktan,
Kiu, en grava tago fiksita certe,
Frukton ĝin revivigos!
Iom post iom, ni alproksimiĝis al la domo de l' mortinto. La suno
bataladis kontraŭ la nokta nebulo kaj ŝajnis al ni ne klare ĉu ĝi
povos venke sin montri; sed la saĝaj kamparanoj, kiuj de sur sia
kampo rigardadis nin pasantajn kaj interŝanĝis kun ni «al ĉiu bonan
tagon», tre konvinkite certigis al ni, pro sia ĉiutaga kunvivado kun
la ventoj kaj vetero de Dio, ke Nia Sinjoro donacos al la laboremulo
belan tagon. Tio okazis. Dume, en la duba mallumo de la nebulo, al
ni ekaperis la farmodomo kaj ni jam vidis la blankan kovrilon de l'
veturilo, kiu estis preta por, laŭ antikva flandra kutimo, alveturigi
al la preĝejo, la mortinton kune kun ĝia ploranta kaj preĝanta familio.
Malrapide ruliĝadas
La funebra veturilo,
Kaj nur plendojn, kaj nur plorojn
Oni aŭdas sub kovrilo.
Malrapide kaj senbrue
La ĉevaloj paŝetadas,
Ofte sin al mastro turnas
Malĝojege kaj... sensaĝe,
Mastro kiu je l' mateno
Ĵus al kara ĉevalparo,
Ilin dum li zorge kombis,
Dolĉe diris la novaĵon:
«Baj'», li diris, «Baj' kaj Bleso,
Al funebro... ne moviĝu!
Ni hodiaŭ iri devas
Kun mortinto, Bles' kaj Bajo».
Kaj, la manon eniginte
En sanktakvon, li pieme
Benis la du altajn kapojn
De l' ĉevaloj neatentaj;
Kaj, kisinte ilin ambaŭ,
«Vi», li diris, «Bles' kaj Bajo,
Devas iri al tombejo
Kun mortinto, Baj' kaj Bleso.
Ho, terure vi penadus,
Kaj vi falus se novaĵon
Tiun mi ne dirus kaj se
Krucosignon mi ne donus.»
Kaj sin mem li krucosignas,
Antaŭ ol li jungas ilin,
Per sanktakvo alpendanta
Al mizera lito sia,
Ĉar li dormas apud karaj
Siaj bestoj, pli zorgema
Je l' karuloj ol patrino
Je l' idaro povus esti;
Kaj per sankta buksobranĉo
Li ĉevalojn krucosignas
Por forigi de l' funebro
Malfeliĉon kaj malbenon
Malrapide, malĝojege
Ruliĝadas blanka ĉaro,
Kaj nur plendojn, kaj nur plorojn
Oni aŭdas sub kovrilo;
Paŝ' post paŝo paŝetadas,
Kapon ofte returnante,
Paŝ' post paŝo la ĉevaloj,
Malĝojege kaj... sensaĝe!