1821-1889.
Jan Van Beers estas unu el la plej gloraj poetoj kaj verkistoj de
flandra lando. Liaj versoj estas simplaj, graciaj kaj belsonaj. Tre
ofte li pentras la simplan vivon de vilaĝanoj, iom poetigitan; sed ĉiam
eĉ en la plej vivoplenaj rakontoj aperas io revema, io dolĉe malgajeta.
La verkoj de Van Beers estas tre legataj en Belgujo kaj en Holando.
La malsana junulo.
(De zieke jongeling).
Fojnigita jam estis la herbo, kaj rikoltita la greno; la aŭtuna
suno per festa helo brilis: estis festtago en la vilaĝo; la blondaj
vilaĝaninoj akompanis al la danco la gajegajn junulojn.
Kaj tie, ĉe la fenestro, sidis malfeliĉa je ftizo malsana junulo, kiu
de Kristnasko ne eliris plu. Apud li patrino lia preĝis rozarion,
kviete rigardante jen sian filon, jen la ĉielan arkaĵon, kaj ŝi ploris.
La junulo ekparolis, dum sur liaj palaj lipoj aperis ia malĝoja rideto:
«Ho! kia bela tago, patrineto! Rigardu: kiel blua estas la ĉielo, kiel
varma la sunbrilo! Estas vera festtago! Rigardu, kiel gajaj ili tie
estas, kiel ili ĉirkaŭ la budoj ĉirkaŭiradas! Jen komencas jam la
danco!--Ha! tio estas bela!--Ĉu estas vere, patrineto, ke mi estas jam
mortonta?»
Kaj ŝi ekĝemis, la malfeliĉa patrino: «Henriĉjo, mia kara, ne parolu
tiel. Dio estas bona kaj ĉiozorganta. Efektiviĝu lia sankta volo!...»
Sub la tilioj tie grincadas
La violonoj, bruas tamburoj,
Tie turniĝas kaj balanciĝas
La gaja rondo; ĉie saltanta
Popolamaso brue moviĝas.
--Sed pri la morto aŭ suferado
Tie ĉe l' danco, pensas neniu!...
Kaj la junulo reparolis: «Patrineto, jes, la Dia boneco ĉion ordigas;
sed tamen ne kredigu min, ke mi ankoraŭ resaniĝos! Rigardu miajn
manojn, kiel malgrasaj, kiel diafanaj ili estas!--Ha! mi sentas, ke mi
malrapide, malrapide formortadas, dum mi sidas en mia seĝo, ĉar... mi
havas ftizon, patrineto! kaj tamen... mi estas nur dudekjara;--kaj, la
pasintan jaron, rememoru, je la sama tago, estis ankaŭ festtago,--tie
mi ankaŭ partoprenis en la danco, gaja kaj freŝkolora, kantema,
dancema, plena je espero kaj kuraĝo;--kaj nun... Ha! tiuj laŭtaj
ĝojkriadoj, kaj tiu dancado premas kaj vundas mian koron, patrineto,
kiel kruela ŝerco!»
Kaj ŝi ploris, la malfeliĉa patrino: «Henriĉjo, silentu, mi petas, ne
malbenu! Pensu ke Dio tion volas! Efektiviĝu lia sankta volo!»
Sub la tilioj tie grincadas
La violonoj, bruas tamburoj,
Tie turniĝas kaj balanciĝas
La gaja rondo; ĉie saltanta
Popolamaso brue moviĝas.
--Sed pri la morto aŭ suferado,
Tie ĉe l' danco, pensas neniu!...
Kaj li reparolis: «Jes, mi devus peni plikvietiĝi, vi estas prava.
Sed, dum ĉi tiu festtago ĉiam mi pensas pri tiu de la lasta jaro:
kaj,--neniam, patrineto, mi kuraĝis tion al vi diri--sed, ĉu vi ne
konas Rozinjon, la plej junan filinon de la muelisto? Ĉu jes?...
Nu, mi nur kun ŝi ĉiam dancis; sed kiam alproksimiĝis la nokto, ŝi
diris: «Henriĉjo, mi devas reiri hejmen» kaj mi ŝin kondukis. Ni
ambaŭ iris silente. Ho! mi volus ekparoli, sed mi ne povis, ĉar mia
koro tiel forte batis! Fine, kiam ni alvenis tien apud la kapelo de
la Sankta Virgulino en la arbaro: «Henriĉjo,» ŝi diris, «nun adiaŭ!»
Sed mi ĉiam premis ŝiajn manojn kaj mi petege alrigardis ŝin, kaj
ŝi ekruĝiĝis;--kaj niaj du koroj unu la alian subite komprenis. Ni
amis... kaj nun, patrineto, kiam mi estos mortinta, ĉu vi tiam Rozinjon
konsolos? Ĉu vi fariĝos ŝia patrino?»
Sub la tilioj tie grincadas
La violonoj, bruas tamburoj,
Tie turniĝas kaj balanciĝas
La gaja rondo; ĉie saltanta
Popolamaso brue moviĝas.
--Sed pri la morto aŭ suferado
Tie ĉe l' danco, pensas neniu!...
Kaj li reparolis: «Ho! kiu scias, ĉu eble ŝi ne sidas sola revante
pri la pasinta jaro, ĉu tie ŝi ne ploras kaj preĝas en la kapelo de
la Sankta Virgulino, kaj kiu scias ankaŭ, ĉu eble ŝi ne forgesis
min!--Sed, ho ĉielo! ne, tio ne, neniam! ĉar ŝi..... sed..... vidu
tien! patrino, patrineto, ĉu tie ne partoprenas ŝi en la danco? Ha!...
forgesita antaŭ ol mi estas mortinta..... Dio!... lasu min morti nun!»
Kaj lia kapo svene falis posten en lia apogseĝo, kaj lia patrino ĝemis:
«Henriĉjo, Henriĉjo!... Dio!... li ne parolas plu!...»
Sub la tilioj kie grincadas
La violonoj, bruas tamburoj,
Tie ĉeestas ankaŭ Rozinjo,
Tie turniĝas kaj balanciĝas
Ŝi kun la gaja popolamaso.
--Sed pri mortanta aŭ suferanta
Henriĉjo sia ne pensas ŝi plu!...
Estis je l' vespero;--kviete kaj majeste la luno en la orienta arkaĵo
leviĝis, dolĉe superlumante la tutan vilaĝeton per arĝenta magia brilo.
Kaj ankaŭ tien tra la vitretoj de la mallarĝa fenestro, kie sidis
Henriko kun sia patrino, eniĝis ĝia melankolia lumo, malvarma kaj hela;
kaj se iu, reirante de la festado, ekstarus tie, li povus ekvidi certe
korŝirantan vidaĵon.
Jen kuŝas Henriko pala kaj senmova sur la malriĉa lito; kaj tie sur la
tero genufleksas, ankaŭ senmova, lia patrino, kaj nenio eĉ bruetas en
la ĉambro, kien la luno direktas siajn lumradiojn, nur iafoje voĉo:
«Dio!... Mia filo!... Mia filo mortis!...»
En la vilaĝo ĉiam grincadas
La violonoj, bruas tamburoj,
Tie dancadas ĉiam ankoraŭ
La gaja rondo; popolamaso
Jen disiĝas, jen kuniras.
--Sed pri la morto aŭ suferado
Tie ĉe l' danco, pensas neniu...
_Tradukis_
Raym. Van Melckebeke.
La Merlonesto.
(Van 't Merelnestje).
La suno sendis tra l' fenestro
La plej varmigajn lumradiojn
Dum Paŭlo kaj Johano sidis
Sur la genuoj de l' avino.
Rakonti, ĉiam rakontadi!
Avino estis jam senspira,
Sed la petolaj krispharuloj
Al ŝi neniun tempon lasis.
Feliĉe aliaĵo tiris
Al si l' atenton de l' infanoj:
--«Jen granda birdo, vidu, vidu,
Ekstere, en la florĝardeno!»
--«Jes, infanetoj, estas merlo.
Ĝi fajfas ĉiutage, kiam
Vi kuŝas en la lit' ankoraŭ
Kaj malfermetas la okulojn.»
--«Ĝi fajfas, tiu merlo! Ho,
Karega avineto, diru
Al ni nun ion pri la merlo!
Ni tenos nin trankvile ĉiam!»
--«Nu, vidu, kiel ĝi saltetas
De arb' al arbo, teren, ĉie;
Ĝi serĉas muskon kaj pajlerojn,
Foliojn kaj malgrandajn branĉojn.
Ĝi prenas ilin en la bekon
Kaj ĉiufoje portas ilin
Sur la ĝardenan muron, tie,
Sub la folioj de l' hedero.
Ĝi faras tie sian neston,
Kaj baldaŭ venas la merlino,
Demetas siajn ovojn, kaj
Kun patrinamo ilin kovas.
La merloviro dume sidas
Sur branĉo, kantas kaj fajfadas.
Post iu tempo, la patrino
Ekliberigas la idetojn.
Sed povas tiuj ĉi nek flugi
Nek kuri; ili kuŝas tie
Tutnudaj... Baldaŭ pro malvarmo
Kaj pro malsato ili mortus,
Se ne patrino sub flugiloj
La idojn tenus kaj zorgadus,
Kaj se la patro ne elflugus
Kaj ne alportus la manĝaĵojn.
Kaj tiel kreskas la birdetoj,
Akiras plumojn, rampas supren
Kaj ekrigardas tuj sentime
La senlimaĵon ĉirkaŭ si.
La ido plej kuraĝa, fine,
Malfermas la flugilojn kaj
Elflugas... Baldaŭ ĉiuj nun
Forlasas la gepatrojn solaj.
Kaj tiuj ĉi malfeliĉuloj
Malĝoje flugas ĉirkaŭ nesto
Serĉante la idetojn ĉie
Sed vane... ne revenas iu!»
Avino silentiĝis. Larmoj
Ekfalis el okuloj ŝiaj
Kaj la infanoj ankaŭ time
Kaj laŭte ekploregis kune.
Sed ŝi, viŝante siajn larmojn:
--«Ho! anĝeletoj, vi ne ploru
Ĉar kelkafoje la avinon
Vi vidas iom kortuŝata...
Mi pensis nur: ĉe l' homoj ĉio
Okazas kiel ĉe la birdoj.
Unue domo estas plena
Je infanetoj, ridoj, vivo;
Sed la infanoj kreskas. Kaj
Tro baldaŭ, unu post alia
Forlasas neston... Kaj silente,
Malĝoje restas la gepatroj.
Jes, tiel iris via patro
Kaj viaj onkloj kaj onklinoj,
Dum ni...»--Sed Paŭlo diris tuj:
«Avino, ne, ne estas vere!
Ĉar ili baldaŭ ja aĉetas
Infanojn, kiuj venas al
L' avino por kunludi kune;
Kaj la infanoj... estas ni!»
Kaj ambaŭ tuj ĉirkaŭis kolon
De la avin' per siaj brakoj
Kaj kisis kaj karesis ŝin,
Ho! tiel longe, tiel ame!
Kaj ŝajnis, ke neniam suno
Pli brilajn lumradiojn sendis
Ol tiuj, kiuj la avinon
Kaj ŝiajn nepojn ĉirkaŭdancis.
_Tradukis_
D-ro W. Van der Biest.