Animum attende! Imperō tibi ut animum attendās.
Ante lūcem servus quīdam nōmine Dāvus ad
cellam, ubi dormiō, venit; forēs pulsat, āc mihi
ut surgam imperat. Ego dormīre volō; servō
igitur ut abeat imperō. Servus abit, sed pater eum
redīre iubet. Redit igitur et clāmāns "Pater tuus,"
inquit, "ut statim surgās tibi imperat." Ē lectulō,
in quō dormiēbam, sine morā surgō; sed vestēs,
quibus mē amicīre soleō, invenīre nōn possum.
Dāvō igitur ut novam tunicam quaerat imperō. Ille
autem "Cūr," inquit, "quod māter tibi imperat numquam
facis? Cūr eī nōn pārēs? Nam semper tibi
imperat ut tunicam apud lectulum tuum dēpōnās."
Ego tamen īrātus eī ut taceat imperō. Tacet igitur
et aliī imperat servō ut tunicam novam mihi det.
Servus ille alteram tunicam adfert, et mihi "Dāvus,"
inquit, "ut hanc tunicam tibi darem mihi imperāvit.
Imperāvit quoque ut celeriter tē amicīrēs." Fēstīnō
igitur et servum alterum calceōs (quōs in pedibus
gerere soleō) adferre iubeō. Calceōs ille adfert, quōs
ego pedibus indūcō. Deinde redit Dāvus, et "Māter
tua," inquit, "ut statim ad sē veniās tibi imperat."
Ad mātrem igitur eō, quae tunicam et calceōs meōs
cūriōsē īnspicit, et ut comās pectam mihi imperat.
Dāvum igitur pectinem (quō comās pectimus)
quaerere iubeō. Deinde māter mihi imperat ut
collum iterum lavem, atque ut ad lūdum lītterārium
(ubi nōs puerī lītterās discimus) proficīscar.
Servum mēcum īre iubet. Hīc igitur servus, quī
paedagōgus appellātur, mē ad lūdum comitātur.
Loculōs meōs (quī librōs continent) ut portet
imperō; at ille mihi imperat nē in viīs morer.
Hōc modō ad lūdum venīmus, et paedagōgō ut
domum redeat imperō.
Māter ad lūdum nōn it. Servōs ad sē venīre
iubet. Omnibus nē tempus terant imperat; hunc
ātrium purgāre, illum aquam ex impluviō (hōc est, ē
stāgnō in mediō ātriō sitō in quod pluviae cadunt)
adferre iubet. Dāvō tamen ut ad macellum (ubi
multae sunt tabernae ex quibus variās rēs emimus)
eat cibumque emat imperat. Dāvus igitur ad
macellum abit et vēnditōrī ut būbulam domum
nostram tempore mīttat imperat. Saepenumerō
tamen vēnditor nōn tempore mīttit. Pater igitur
īrātus Dāvum ad sē venīre iubet et "Nōnne," inquit,
"domina tibi imperāvit ut cibum emerēs?" Cuī
Dāvus "Imperāvit," inquit, "ut ad macellum īrem.
Ad macellum īvī; laniō, ā quō carnem emere solēmus,
ut būbulam mihi mōnstrāret imperāvī; nūllam
praestō habēbat, sed aliī cuīdam ut bovem quaereret
imperāvit; alius ille in agrōs abīvit, agricolaeque ut
bovem trucīdāret imperāvit. Agricola uxōrī imperāvit
ut cultrum sibi daret; uxor vīcīnō, quī prope
habitābat, cuī mūtuum dederat cultrum, ut sibi
redderet imperāvit. Is cultrum reddidit, et uxōrī
imperāvit ut grātiās marītō ageret. Uxor marītō
suō cultrum dedit, eīque ut bovem statim trucīdāret
imperāvit. Marītus ēius bovem trucīdāvit, servīsque
ut ad macellum portārent imperāvit. Servī ad
macellum bovem portāvērunt, laniōque ut pecūniam
solveret imperāvērunt. Lanius eīs nē nimis poscerent
imperāvit; ego quoque laniō nē nimis ā mē posceret
imperāvī; būbulam ad nōs statim mīttere iūssī.
Lanius ad nōs būbulam mīsit; ego coquō dedī, eīque
ut statim coqueret imperāvī. Coquus mihi ut omnia
tibi expōnerem imperāvit, āc būbulam coquere
incēpit, quae nunc, ecce! parāta adest." Pater
servum būbulam adportantem vīdit, et Dāvō ut ad
culīnam redīret imperāvit.
Pater mihi nē nimis celeriter edam semper imperat.
Ō mē miserum, ut multa sunt quibus semper
dēbēmus abstinēre! Magister semper mihi imperat
nē in lūdō lūdam; paedagōgus nē in viīs morer
imperat; māter mihi nē digitōs rōdam imperat,
imperat quoque nē frāterculum laedam. Frāterculus
mihi nē crepundiīs suīs (quibus ipse lūdere solet)
lūdam imperat. Herī frāterculum crepundia in ōs
īnserentem vīdī, cuī "Nōnne," inquam, "māter tibi
imperāvit nē crepundia in ōs īnsererēs?" āc
crepundia ab eō āvellere cōnābar. Ille autem vāgīre
incēpit; imperāvī eī nē īnfantem sē praestāret;
vāgītum tamen māter audīvit, et mihi ut statim ad
sē īrem imperāvit. "Nōnne," inquit, "tibi imperāvī
nē frātrem laederēs?" Cuī ego "Nōnne
frātrī," inquam, "imperāvistī nē crepundia in ōs
īnsereret? Ille tamen crepundia hōc modō in ōs
īnserēbat"—et digitōs in ōs īnseruī. Sed—ō mē
miserum!—digitōs māter vīdit et "Nōnne," inquit,
"nē digitōs mordērēs tibi imperāvī?" Deinde
paedagōgum ad sē venīre iubet, cuī ut mē ad patrem
dūcat imperat. Paedagōgus mē ad patrem dūcit.
Ego īre nōlō; itaque moror, sed paedagōgus "Nōnne,"
inquit, "saepenumerō nē morēris tibi imperāvī?"
Pater mē reprehendit et "Nōnne," inquit, "ut
mātrī semper oboedīrēs tibi herī imperāvī? " Ego
nihil respondeō, et pater mē ad cubiculum abīre
iubet.