palmis et ramis virentibus, et intravit cum laude et gloria tali, sicut
legitur 1 Maccab. 13. Simonem ingressum fuisse, et sicut habetur 2
Maccab. 10. de thyrsis et ramis viridis et palmis. Sarraceni non sinunt
nos ad hanc (#B#) portam accedere, et nequaquam permissi fuimus ibi
ire, quia ante eam sunt Sarracenorum sepulturae, super quas Christianos
non sinunt ambulare. Genua tamen contra eam fleximus, et adorato Domino
indulgentias (††) plenariae remissionis accepimus. Data est enim
hujusmodi indulgentia omnibus contra hanc portam e regione
respicientibus et adorantibus, totiens quotiens id fecerint. Creditur
enim, quod reliquiae illorum murorum, qui hodie ibi stant, sint adhuc
de vera porta aurea, per quam Dominus intravit asino sedens, quia
Titus, dissipans Jerusalem, reliquit quasdam turres pro fortalitiis et
custodiis, de quibus turris portae aureae una fuit, cum vectibus
relicta. Unde vectes ejus hodie sunt cupreis laminis deauratis tectae.
De quibus laminis et clavis occulte accipiunt Sarraceni petias et
particulas et Christianis vendunt, quia multi Christiani valde laborant
ad habendum aliquid de illa porta, et saepe mortis periculis se
exponunt noctibus accedentes et de ea vellentes particulas. Quidam
pecuniis non parcunt, sed Sarrecenum aliquem disponunt pro pretio, qui
de ea discerpat, et eis tribuat cuprum vel lignum pro auro et argento.
Causa autem, quare reliquiae illius portae ita carae sunt, est, quia
dicitur (an superstitiosum sit, ignoro), quicumque aliquid de illa
porta secum portat, quod apoplexia et morbus caducus et pestilentia eum
non potest invadere. Iuxta hanc portam quondam, dum Christiani
Jersualem habebant, fiebat magnum[TR252] festum in die palmarum. Nam in
vigilia vel sabbatho palmarum clerus omnis in Bethaniam exibat, et
vigilias per noctem celebrabant in ecclesia sancti Lazari, et
crepusculo cum processione ascenderunt de Bethania in Bethphage, et ibi
aliquem de magnis episcopis posuerunt super asinum, inductum
sacerdotalibus vestibus, et contra civitatem sanctam processerunt. Eis
autem descendentibus de monte Oliveti reliqui clerici et religiosi cum
universa plebe de civitate eis obviam cum ramis palmarum processerunt,
et modo evangelico de olivis ramos caedebant et projiciebant in viam,
et vestimenta sua in via prosternebant clamantes: Osanna, etc. Et cum
de valle sursum contra portam ascenderunt, portas ipsas claudebant, et
juvenes supra turrim stabant, cantantes: Gloria, Laus et
caetera.[TR253] Et finito hymno deducebant episcopum cum magno jubilo
in templum. Post perditionem vero civitatis sanctae et Latinorum
expulsionem continuaverunt Armenii cum eorum episcopo hanc festivitatem
multis annis, quousque diabolo instigante ibi suos damnatos mortuos
sepelire coeperunt, et ex tunc portam obturaverunt. Nunc vero ita diem
palmarum festinant: ipso die post Officium divinum et cibi sumtionem
exeunt fratres montis Syon in Bethaniam, et cum processione et cantu
ascendunt in Bethpage, (#142 A#) ibique aliquem fratrem sacris indutum
ponunt super asinum, et cum laudibus ipsum comitantur contra civitatem.
In[TR254] descensu autem montis Oliveti accurrunt eis caeteri
Christiani orientales cum ramis palmarum et olivarum et cum
prosternatione vestimentorum, et deducunt eum usque in torrentem
Cedron, et ibi finitur processio, non enim audent sic cum laudibus
contra civitatem ascendere, ne Sarraceni cum lapidibus processionem
confundant. Et satis mirum est, quod tantum committunt; nam ante centum
vel quinquaginta annos non permisissent, nec ante XX annos in tanta
libertate erant Christiani, sicut nunc sunt. Deus pro sua laude
adaugeat, ne in finem claudantur ora canentium se in tam sanctissimis
locis.
De loco, ubi Saulus servavit vestimenta
lapidantium sanctum Stephanum.
Expediti circa portam auream venimus descendendo per praeceps via
aspera et lapidosa ad locum quendam, ubi stat petra, quae est in
summitate plana. Super hanc petram posuerunt vestimenta sua carnifices
illi, qui sanctum protomartyrem Stephanum lapidare volebant, ut
expeditius jactare possent, et fortius ictibus Sanctum perimere. Et
Saulus adolescens huic aderat spectaculo, et zelo pro Judaismo accensus
omnium vestimenta custodiebat, ut sine sollicitudine lapidarent,
quatenus sic omnium magis juvaret. Sedebat autem Saulus supra
vestimenta et petram fremens in Stephanum et blasphemans Christum. Hunc
ergo locum deosculati sumus, et indulgentias recepimus (†).
De loco, ubi S. Stephanus fuit lapidatus.
Paululum ab illa petra descendimus contra torrentem Cedron, et ad locum
venimus, in quo Stephanus fuit lapidatus, ubi prositis genubus pro
lapidantibus orabat, et cum gaudio suscepit lapides. Igitur canitur de
eo: Lapides torrentis illi dulces fuerunt. Quantum autem oratio
Stephani[TR255] valuerit, dicit Augustinus: si Stephanus non orasset,
ecclesia Paulum non haberet. In hoc ergo loco ipsos lapides deosculati
sumus, et indulgentias suscepimus (†). Siquidem locus ille repletus est
lapidibus limpidissimis torrentis. In illoc loco quondam stetit
ecclesia venerabilis, cujus tamen vix comprehendi possunt
vestigia.[TR256] Ad sinistram enim adhuc remanserunt aliqui muri. Locus
ille valde sanctus est, quia ibi mortem, quam Salvator pro omnibus pati
dignatus est, ipse Stephanus primus in hoc loco reddidit Salvatori.
De valle Josaphat, et de torrente Cedron.
Ab hoc loco consequenter descendimus in vallem Josaphat, usque in
torrentem Cedron. Haec vallis alio nomine dicitur Cela, secundum
Hieronymum, et torrens Cedron dicitur Chrinarus. Dicitur autem vallis
Josaphat eo, quod rex Josaphat solemne sepulchrum (#B#) in ea sibi
excidi fecerat, de quo dicetur fol. 176 A. Infimum illius vallis
dicitur torrens Cedron, qui quidem torrens aestivo tempore siccus et
torridus est, sed hiemali tempore ex revolutione nivium fluit aquis.
Dicitur etiam, quod aliquando super torrentem illum fuerint cedri
plantati, a quibus dictus sit torrens Cedron et cedrorum. Haec vallis
et torrens venit a parte aquilonari et contra austrum descendit,
dividens montem civitatis et templi et montem Syon et Gion, a monte
Oliveti et a monte offensionis, et continuatur cum valle Siloe et cum
valle Hermon, quae contra orientem flectitur, et usque ad Sodomam
extenditur. Unde torrens Cedron, quando aquas habet, decurrunt aquae
ejus usque in mare mortuum per longum spatium gyrans in curvitate
vallis. Nonnulli[TR257] tamen volunt dicere, quod torrens Cedron
habuerit olim continuas aquas fluentes, et adhuc habeat sub terra
meatum suum, quia vallis illa per consequentes devastationes civitatis
sanctae fuit ruinis injectis repleta in imo, et sub illis ruinis dicunt
decursum torrentis sempiternum esse. Quod ego non credo esse verum,
quia per vallem illam descendi usque in Sodomam, longe a Jerusalem per
profundissimos torrentes, ubi nullae ruinae sunt injectae, et tamen non
guttam aquae semper fluentis potui considerare, sed solum siccum
torrentem, per quem suo tempore est aquarum decursus ad horam, nec sit
dubium alicui, si torrens ille habuisset antiquitus aquas semper ex
fonte manantes, hoc sacra Scriptura nequaquam tacuisset. Et si adhuc
sub terra esset sempiternus ejus fluxus, Jerosolymitae adjutorio omnium
orientalium foderent usque ad ripam, quia aquae vivae pretiosae sunt in
Jerusalem, et indigent eis, et dudum ars inventa fuisset, quod aquae
sursum in civitatem directae fuissent, sicut aquae fontis Siloe, quas
dicit Nicol. de Lyra in civitatem sursum quondam cursum habuisse; de
quo tamen multum miror, cum fons ille sit profundus sub monte Syon.
De illis iam dictis vallibus, et de torrente et fonte Siloe, et de
montibus paullo ante nominatis in sequentibus saepe mentio fit. Ideo
volui modicum praemittere pro faciliori intellectu sequentium. Igitur
cum ad ima vallis venissemus, transivimus torrentem per ipsum lapideum
pontem, qui arcuoso opere est factus, et ad radices montis Oliveti
venimus, et paululum ascendentes de torrente ad fontem draconis
venimus, de quo habetur Nehemiae 2. Ibi contuli cum dominis militibus
de diligentia Nehemiae, quomodo de captivitate de terra longinqua in
Jerusalem venit, et gyrans nocte civitatem vidit ruinas ejus, stetitque
juxta puteum illum, et deliberavit, quomodo muros Jerusalem dejectos et
turres collisos et portas dissipatas et domos desolatas et templum
combustum reaedificare posset cum licentia Artaxerxis regis. In quo
facto segnities principum nostrorum reprehenditur, qui nullam curam
habent pro recuperatione (#143 A#) civitatis sanctae, ac si non esset
necessaria. Quare autem cisterna illa dicatur fons draconis, non memini
me legisse; puto tamen, quod aquas olim habuerit ex aliqua origine
fluente, a qua per dracones vel gurgites sint aquae in cisternam hanc
inductae. Sic enim regio Draconitidis dicta est ab eo, quia nullas
aquas habet nisi per dracones et per subterraneos meatus inductas.
De ecclesia sepulchri beatissimae Mariae Virginis
in valle Josaphat.
Adscendimus consequenter et ad latus sinistrum declinavimus ad
ecclesiam sepulchri beatissimae Mariae Virginis, quae profunde in
terrae visceribus petris et rupibus est incisa. Dicunt tamen aliqui,
quod in exordio suae aedificationis non fuerit sub terra, sed supra; et
quod per inundationes aquarum de monte Oliveti secum ducentium sit
cooperta et propter vallis repletionem. Porro, supra ingressum est
quoddam aedificium in modum capellae factum, et ante ostium est atrium
quadris marmoreis aedificatum. In hoc antrum descendimus et contra
introitum ecclesiae properavimus, cumque ad ostium ecclesiae venissemus
clausum invenimus, nec custodem ecclesiae praesentem. Dicebant tamen
nobis Sarraceni prae foribus sedentes, quod in continenti esset
adfuturus. Est enim sacrae illius ecclesiae aedituus homo sarracenus,
qui a suo patre custodiam illius ecclesiae haereditavit, cui hoc, quod
subjectum est, accidit: Sarracenus ille, scilicet pater illius, qui
hodie est aedituus, nescio quo servitio promeruit, quod Soldanus hanc
ecclesiam sibi pro munere donavit, ut sibi inde quaestum a peregrinis
conquireret. Accepta ergo ecclesia videns, quod Christiani eam cum
magno furore visitarent, adgravavit pretium, quod intrantes sibi
solvere solebant, in tantum, quod de persona non minus quam II ducatos
pro ingressu habere volebat. Propter quod gravamen peregrini
resignaverunt visitationem ejus, et nemo amplius intravit, et locus
quasi in oblivionem venit. Quadam autem nocte apparuit in somnis beata
Maria Virgo illi Sarraceno avaro, durissimeque eum arguit, dicens:
mente et sensu perdite inimice Dei, et legis praevaricator,
impedimentum honoris mei, qua temeritate praesumsisti claudere fores
meas servitoribus meis peregrinis? Surge igitur velox, et omnibus
peregrinis gratis et sine gravamine patefacito ostium sepulchri mei.
Sin autem, corpus tuum vermibus scaturiet, et domus tua citius
destruetur. Et his dictis disparuit. Sarracenus autem plenus timore
evigilavit, et tremebundus surrexit, et omnia, quae sibi dicta fuerant,
familiae suae revelavit, prohibens, ne de caetero aliquem Christianum
repellerent ab ecclesia ingressu, sed omnibus gratis aperirent et hoc
posteris suis post eum fieri mandarent (#B#). Et ita factum est usque
in hunc diem. Stantibus ergo nobis ante fores ecclesiae venit
Sarracenus, vir grandaevus, filius supradicti, cui beata Virgo
apparuerat, et ostium reseravit, intrareque permisit, et ad quemlibet
in suo idiomate dixit: vade, et Deum adora, et virginem Mariam lauda.
Ingressi autem ostium descendimus per gradus marmoreos quinquaginta
duos in profundum, et cantor in descensu inchoavit alta voce hymnum: O
gloriosa domina etc.
Quem nos prosecuti cum magno gaudio cantavimus, et in ecclesiae medio
ad sepulchrum beatissimae Virginis venimus, quod ingressi unus post
alium tumbam sacram devotissime deosculati sumus, et cum gratiarum
actione indulgentiam (††) plenariae remissionis accepimus, et post
hymnum: O gloriosa etc.: Salve regina cantavimus cum aliis etc. Valde
jocundi in hoc sacro loco fuimus, et cum jubilo cantavimus. Numquam
audivi tam suavem et bonam resonantiam in aliqua ecclesia, sicut in
illa et in specu inventionis crucis sanctae, ut dixi supra fol. 117. A.
Aliquando solus in hac[TR258] ecclesia fui per horam, vel duas, et ut
mihi placuit oravi et cantavi, nec potest vox cantantis superius
audiri. Notavi hoc aliquoties, quia aliquoties in illa ecclesia fui,
quod semper peregrini laetiores et jocundiores sunt in hac ecclesia,
quam in aliis locis. Et merito. Ex hoc enim loco gloriosa Virgo coelos
ascendit, et ineffabiliter sublimata cum Christo regnat in aeternum.
Regina mundi, inquit Jeronymus, in hoc loco de praesenti saeculo nequam
eripitur, ideo gaudete, quia secura de sua immarcessibili gloria hinc
ad coeli venit palatium, quam idcirco de praesenti saeculo transtulit,
ut pro peccatis nostris fiducialiter intercedat. Nulli etiam dubium,
quin in hora assumptionis beatissimae Virginis omnem coelestem
Jerusalem exultasse ineffabili laetitia, et cum omni gratulatione
jubilasse. Creditur enim, quod Salvator per se totus festinans huc cum
universa coelestis regni militia venit, et anima corpori reunita eam
resuscitavit, et cum gaudio secum in throno collocavit. Nec credendum
est, quod casu beatissima Virgo Maria elegerit suam sepulturam in valle
Josaphat, sed hac ratione, ut peccator metuens astare in hac valle
futuro tremendo judicio, nunc ipsam vallem praeocupet, et matrem nunc
imploret, in obsequium ejus se exhibeat, et revocari in hanc vallem non
timeat, si favorem matris judicis obtinebit. Dereliquit autem beata
Virgo pro nostra consolatione in sepulchro sudarium et vestes, quae per
Juvenalem, patriarcham Jerosolymitanum ad instantiam imperatricis
Constantinopolim translatae sunt.
Descriptio ecclesiae et sepulchri beatae Virginis
in valle Josaphat.
Ecclesia beatae Virginis in valle Josaphat dicitur ecclesia
assumtionis, et juxta eam erat quondam monasterium monachorum, Ordinis
sancti Benedicti, et Abbas infulatus, cujus tamen monasterii nec
vestigia cernuntur jam, sed horti olivarum et ficorum sunt per gyrum.
Ipsa vero ecclesia, ut dixi, est subterranea nunc, quamvis olim non
fuerit, ut patet intuenti parietes, (#144 A#) in quibus adhuc fenestrae
sunt, sed sine lumine, quia pluviarum inundatio secum terram de monte
trahens eam operuit, nec habet lumen, nisi in ejus orientali parte est
apertura facta versus coelum, et per hoc foramen parum de lumine
intrat, et solum unum ecclesiae[TR259] angulum illustrat. Hoc foramen
est superius muro et margine circumdatum, ad si esset cisterna. Haec
ecclesia, secundum Hieronymum in sermone de assumtione, est fabricata
miro lapide tabulata, sed a parte aquilonari sepulchri non est marmore
vestita, sed nuda ibi patet petra, de qua fuit monumentum excisum, et
est alta testudinata, plura habens altaria. Sepulchrum vero Virginis
stat in medio, et est domuncula, sicut monumentum Domini, et est
magnifice decoratum, et lampadibus illustratum, plus quam dominicum
sepulchrum. Habet autem duo ostiola: unum venit ab occidente e regione
tumbae sacrae, quae in orientali parte stat, caput habens ad meridiem,
et pedes ad aquilonem. Aliud ostiolum est ab aquilone, et per unum est
ingressus, per aliud egressus, quod non est in sepulchro Domini. In
ipso sepulchro leguntur etiam Missae, sicut in Domini monumento, et ego
ipse plures in eo celebravi, et est locus celebrandi omnium
Christianorum, cujuscumque ritus sint, nec est alicui appropriatus
locus ille. Caetera vero altaria illius ecclesiae sunt ritibus aptata.
Nam altare sepulchro proximum est Armenorum. Secundum sub umbrosa
testudine est Georgicorum. Tertium sub fenestra in choro contra
orientem est Graecorum. Quartum ad aquilonem in angulo est Latinorum.
Quintum juxta primum gradum ascensionis est Indianorum. Et ibi est
pretiosum sepulchrum de candido et polito marmore, in quo est sepulta
venerabilis Begina Milecendis, quae hanc ecclesiam aedificavit. Ab
utroque autem latere graduum sunt sepulchra ornata, et nonnulli dicunt,
quod in uno sancta Anna, mater beatae Virginis, sit sepulta; in altero
vero Joachim, pater ejus. In ipsa ecclesia est una profunda cisterna,
habens frigidas et claras aquas, et illi, qui dicunt, quod torrens
Cedron sub terra decursum suum habeat, dicunt, aquas illas esse de
torrente de subtus fluente; et in hujus signum, quando quis solus est
in ecclesia illa, et aurem super os cisternae tenet, audit, ut sibi
videtur, sonitum decurrentium aquarum sub terra. Alii dicunt, quod fons
ille aquas habeat de Paradiso fluentes in honorem beatae Virginis et
nostram consolationem. Non possunt utique esse aquae pluviales, cum
nimis profunda in terrae visceribus sit cisterna illa. Et tantum de
illo. Vide, si placet, plura de hoc sub die assumtionis.
Sanctus Thomas apostolus ibi recepit cingulum a beata Virgine.
Laudibus finitis in illa sancta ecclesia reascendimus, et sponte
Sarraceno, aedituo ecclesiae, aliquos denarios dedimus, ut eo libentius
(#B#) Christianos catholicos peregrinos intromitteret, et egressi
coemeterium convertimus nos ad montem Oliveti, clivum ejus ascendentes.
Et cum parum ascendissemus, ad locum venimus, ubi dicitur stetisse
sanctus Thomas apostolus, in hora assumtionis beatae Virginis, et
audiens concentum coelestium turmarum suspexit, et vidit matrem Domini
cum corpore et anima coelestia regna petere, quae eidem projecit
cingulum suum, in fidei suae soliditatem, quod cum ineffabili gaudio
recepit, idque coapostolis demonstravit, certificans eos de assumtione
in corpore et anima. Sicut enim hic apostolus meruit Christi vulnera
tangere, ut cognosceret, Christum vere resurrexisse, sic meruit
cingulum Virginis gloriosae accipere, ut eam cognosceret corpore et
anima assumtam fuisse. Et sicut tactu vulnerum gloriosi Christi
solidavit in nobis resurrectionis fidem, sic in hoc facto solidavit in
nobis devotionem assumtionis Mariae. In hoc ergo loco orationes
signatas legimus, et terram deosculantes indulgentias recepimus. (†).
De loco orationis Christi in monte Oliveti et
agoniae, et peregrinorum devotio in illo loco.
Consequenter progressi paululum in clivo montis sancti inter macerias
hortorum venimus ad os cujusdam speluncae et cavernae petrarum patens,
et ingressi spatiosum et pulchrum specum invenimus, non quidem arte et
manu factum per rupis incisionem, sed a creatione ab initio formatum et
dispositum, ut esset locus orationi, meditationi et contemplationi,
aptissimus, et solitudinem desideranti congruus. Hunc specum Dominus
Jesus frequenter noctibus intrabat, exiens de civitate, et ibi in
oratione vigilias sanctissimas continuabat. Ad hunc specum venit
Nicodemus nocte ad Dominum Jesum, et dialogum altissimae theologiae ibi
conficiebat, quem S. Johannes Evangelista conscripsit Joh. III. Hic est
locus, quem sciebat Iudas, quia frequenter cum discipulis in eum exivit
Dominus, ut dicitur Joh. XVIII. In nocte ergo post ultimam coenam
egressus Jesus de civitate trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, et
in horto specus, in quem introgressus positis in terram genibus oravit
procumbens, seque prosternens lacrimabili voce dicens: Abba, pater,
omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me; sed non quod
ego volo, sed quod tu. Et trina vice hac oratione dicta factus in
agonia prolixius orabat, et prae moerore, tristitia et timore sanguinem
sudavit, cui angelus apparens animabat et confortabat. O Domini et
fratres mei peregrini, quid faciemus hic? Quomodo exhibebimus nos in
hoc sancto et terribili loco Redemtori nostro? Quibus quaeso gestibus,
quibus motibus aut moribus orabimus? Certe, non aliis, nisi quibus ipse
loci hujus sanctificator patri se coelesti in eo exhibuit. Studiose
enim Evangelia legenti patet, quod in hac trina oratione Christus
tribus differentiis gestuum usus est. Primo enim procidit in faciem
toto (#145 A#) corpore se prosternens, secundum Matthaeum. 2) Procidit
super terram procumbens super cubitos, secundum Marcum 3): Positis
genubus prolixius orabat, secundum Lucam, et 4) stabat, reiterans illam
dulcissimam orationem, quando elevatis in coelum oculis dixit: Pater
venit hora, clarifica filium tuum, Joh. 17., quam quidam dicunt esse
factam in horto[TR260] coram omnibus discipulis in fine. Istis ergo
modis peregrini usi in hoc sanctissimo loco diutius orabant, et
abundantius flebant; miro enim modo locus ille concitativus est ad
devotionis lacrymas, videtur enim de facto ex eo respirare quaedam
inusitata dulcedo, quae percepta mox omnia quodammodo liquescit et cor
emollescit. Nec mirum. Constat enim ibi esse effusum odoriferum
balsamum suavissimi sanguinei sudoris, quo reviviscent mortui. Dicit
enim Albertus fr. n., quod sanguis ille per vestes erumpens in terram
cucurrit, ut etiam cineribus mortuorum infundatur ad potentiam
resurrectionis. Dictis ergo orationibus praescriptis locum, in quo
Dominus Jesus genua flexerat, deosculati sumus, et prominentem rupem de
pariete cavernae, in quo angelus consolans Dominum creditur stetisse,
etiam osculis venerati sumus, et indulgentias plenariae remissionis
accepimus (††).
Spelunca illa est circularis ab intra, et satis magna, in qua sunt
aliae cavernae a parte sinistra, satis profundae, in quibus aliquando
discipuli, Christo orante, quiescebant, non tantum in nocte ultima cum
eo intus erant, sed quantus est jactus lapidis, ab eo semoti erant. In
capite speluncae exit de pariete petrae rupes durissima, in qua angelus
stans Christo apparuit. Sub rupe altare est, in quo interdum Missae
celebrantur. Olim erant parietes cavernae depicti, sicut hodie
diligenter inspicienti apparet. Pavimentum quondam continebat vestigia
genuum Domini Jesu durissimae petrae impressa miraculose, quae tamen
amplius non videntur propter peregrinorum abrasionem, qui de locis
sanctis abscindunt particulas. A pavimento usque ad superpendentem
petram est altitudo cubitus cum dimidio. Lumen habet sufficiens specus
ille, quod imittitur per os ejus, per quod est introitus, et per
quandam petrae scissuram magnam in parte sinistra per superpendentem
petram.
De loco, in quo Dominus incepit tristis et
moestis esse, dicens: tristis est anima mea, et
in quo discipuli tres dormierunt.
Ordine illo ducuntur peregrini per loca passionis Christi, ut Domino
obviam veniant, et e regione contra obviantem procedant. Si enim
ductores ducerent nos per vias Christi eo ordine, quo ipse Dominus
ductus fuit, facile esset describere, et ad intellectum dare
dispositionem sanctorum. Sed quia modo contrario processio fit,
difficilis est traditu. Procedamus ergo obviam Salvatori nostro. Igitur
de praefata spelunca ascendimus, et ad latus clivi montis Oliveti ab ea
discessimus in spatio, quantus est jactus lapidis; (#B#) ad tantum
videlicet spatium Christus Jesus avulsus fuit a discipulis, dum ad
praefatum locum processit, ut habetur Luc. XXII. In hoc loco stetit
Dominus Jesus cum tribus discipulis, et coepit tristari, pavere,
moestus esse et taedere, dicens: tristis est anima mea usque ad mortem.
Vigilate mecum, donec vadam ad orationem. Et progressus pusillum venit
in specum. Discipuli autem tres dormire coeperunt. In hoc loco in
terram procidimus, et vestigia sanctissima deosculati sumus Domini
Jesu. Sedimus etiam ad locum dormitionis discipulorum pro devotione.
Est enim in loco rupium elevatio a terra paululum, quibus homo sedens
in terra potest et dorso et brachio inniti, et quiescere. In hoc ergo
loco diximus signatas orationes, et plenariae remissionis indulgentias
accepimus, (††) et salutaribus instructi sumus exemplis. Nec enim
orationes multum efficaces sunt, nec indulgentiae multum valent, imo
labor totius peregrinationis inanis est, nisi quis in locis istis
sanctissimis exempla vitae suae emmendandae contemplatus fuerit et
acceperit.