fuisse mulier illa sanguine fluens XII annis, et ad tactum fimbriae
vestimenti occultum fuit curata, quam Dominus filiam vocavit, fidem
ejus plurimum commendans, ut habetur Matth. 9. Hanc quidam dicunt
fuisse Martham. Sed Eusebius Lib. VII. Eccles. Histor. dicit, eam
Veronicam fuisse, quae curata a Domino sequebatur eum, et erat matrona
sanctitate et pudicitia insignis. Haec audiens tumultum populi
praetereuntis domum ejus cum crucifigendis, exilivit de domo et cum
lamento occurrit Domino Jesu cruce gravato, vidensque vultum ejus sputo
et sanguine repletum, sudarium extraxit, et faciem salvatoris tersit;
mansit autem figura faciei in sudario, ac si fuisset ei impicta, quod
mulier illa penes se retinuit, et miram consolationem in eo habuit, et
multis signis et virtutibus facies illa claruit, et celebris facta
fuit. Haec mulier cum sudario a Tiberio Caesare per Volusianum militem
e Hierosolyma Romam accersitur. Detinebatur enim Caesar magno
infirmitatis morbo, qui, quamprimum mulierem sanctam suscepisset, et
imaginem contigisset, curatus est. Quo curato postea usque ad mortem
ibi moribus et sanctitate in pretio habita cum apostolis Petro et Paulo
atque Clemente ecclesiam Dei constituens perseveravit. Ipsa autem imago
panniculo impressa, Clementi Pontifici et successoribus ab eadem ex
testamento derelicta, nunc usque Romae in beati Petri templo a Christi
fidelibus maxima cum religione invisitur. Sacrum autem sudarium nomen
mulieris retinuit usque in hodiernum diem, et dicitur Veronica (#B#).
Hanc Veronicam vidi Romae in die ascensionis Domini anno 1476.
De hoc multi per tempora exquisitis celebravere laudibus, inter quas
illa singularis habetur, et communiter dicitur, quae sic incipit:
Salve sancta facies nostri Redemtoris,
In qua nitet species divini splendoris,
Impressa panniculo nivei candoris,
Dataque Veronicae ob signum amoris.
Igitur domum istam sanctae Veronicae jocunde contemplabamur,
cogitantes, quomodo tota romana ecclesia acquisivit per illius domus
hospitam decorem et gloriam accipiendo ab ea faciem Salvatoris, et
fideles de universo mundo Romam currunt, ut faciem hanc desiderabilem
videant, quam dum Christianus cernit, a fletu se cohibere non valet.
Stetimus ergo ante domum, et ostium deosculati sumus, et indulgentias
recepimus (†). Porro post peregrinorum recessum a Jerusalem nos, qui
mansimus, in ipsam domum intromissi fuimus per Sarracenum, qui eam
inhabitat.
Domus Dodrucis, divitis illius epulonis, qui purpura indutus etc.
Consequenter descendimus per vicum, et ad domum vetustam sed pulchram
venimus, quae dicitur fuisse divitis epulonis domus, qui proprio nomine
Dodrux dicebatur, quod tamen Dominus in Evangelio exprimere noluit,
sicut nomen pauperis expressit, propter causam, quam ponit Gregorius in
oratione ejus de parabola. Hic Dodrux, abundans et deliciosus, infirmo
ac mendico Lazaro micas mensae suae negavit quae cadebant de mensa.
Hanc domum propter merita pauperis illius honoravimus, et indulgentias
recepimus (†). Insuper peregrini omnes tam divites quam pauperes
exempla emendationis vitae ibi accepimus, divites in divite voluptuoso,
et in infirmo sepulto continentiam et misericordiam didicerunt;
pauperes vero in Lazaro paupere, ulceribus pleno, et in sinum Abrahae
deportato, spem et patientiam. De his duobus, divite et paupere,
habetur Lucae XVI.
De bivio, in quo angariaverunt Simonem, ut
tolleret crucem post Jesum, quod et fecit.
Processimus et consequenter in locum venimus, ubi duae viae se
intersecant, et crucem faciunt, ita, quod stans in medio potest
procedere ad quamcumque plagam. Christus autem in hoc bivio existens
cum cruce debilitatus fuit, et eam remisit ad paululum respirandum.
Pessimi autem Judaei festinabant multum, propter causam praedictam in
articulo de tabernis; et dum ibi staret, supervenit Simon Cyrenaeus,
qui fuerat gentilis et factus proselytus, Christi occultus discipulus.
Hunc angariaverunt, cogentes eum tollere crucem post Christum, ut
dicitur Luc. XXIII. Invitissime autem tulit crucem magistri sui, quia
mysterium adhuc ignoravit et salutem. Accurrimus ergo ad locum illum,
et Christo compassi pariter et congavisi. Compassi quidem, quia non
erat ei adjutor aliquis, nisi hic Simon, qui coactus adjuvit eum
portare crucem. Congavisi autem, quia jam non unus rusticellus veniens
de proxima villa adest portare crucem Jesu, sed multi barones, nobiles
et honorati, de castris et civitatibus longinquis nunc hic assunt,
(#138 A#) qui de transmarinis partibus advenerunt voluntarie, portantes
crucem Domini sui libentissime. In hoc ergo loco nos prostravimus, et
orationibus signatis dictis indulgentias plenarias recepimus (††). In
hoc loco quondam stabat ecclesia, quae nunc est tota destructa.
De loco, in quo Christus flentibus mulieribus
dixit: filiae Jerusalem etc.
Ulterius cum processissemus per viam Domini durissimam, et iter
laboriosissimum, quod cruce passus transivit, venimus ad locum, ubi
Dominus crucem bajulans audiens et videns lamentabilem ululatum
mulierum sequentium se praetermissa furentis populi turba ad amantes et
plangentes se foeminas oculos et ora convertit, dicens: filiae
Jerusalem, nolite flere super me etc., ut habetur Luc. 23. In hoc loco
sacro in terram prostrati singultibus et fletibus vestigia Salvatoris
nostri deosculati sumus, et indulgentias recepimus (†). Ibi etiam
quondam stetit ecclesia, cujus tamen nunc nulla apparent vestigia.
De loco, in quo beata Virgo perterrita paene exanimis effecta.
Transeuntes consequenter per sanctam et flebilem viam, non absque
copiosis lacrymis devotorum peregrinorum ad locum venimus, ubi ad
dextram viae partem est altitudo quaedam, in qua stetit moestissima
virgo Maria toto mane, quo filius suus in praetorio apud judicem fuit,
ut videret, quo duceretur, et sequi posset. Cum autem vidisset filium
inter duos latrones procedentem cum gravissima cruce, coronam spineam
habentem in capite, et vultum livorosum sanguine et sputis
dehonestatum, turbis armatorum circumseptum, mox exterrita corruit, et
syncopizavit. In hoc loco geminato moerore perturbati stetimus, et post
orationes consuetas in terram prostrati locum et humum sanctam
deosculati sumus; indulgentias (††) plenas ibi habuimus. Hoc in loco
quondam solemnis stetit ecclesia, quae dicebatur ad sanctam Mariam de
Spasmo, ex quo ibi spasmatizavit. Hanc ecclesiam Sarraceni
destruxerunt, relinquentes muros eos stare, qui erant fortes de quadris
magnis, ut Sarrecenus sibi super eos muros habitationem erigeret, quia
in delectabili loco est et alto. Nam a loco Calvariae usque ad domum
divitis epulonis est descensus, et a loco, ubi Simon angariatus tulit
crucem post Jesum, est adscensus usque ad locum hunc, in quo muri
ecclesiae sine aedificiis stant. Hoc enim insigne de loco refertur,
quod, cum multi Sarraceni super veteres muros illos attentaverint sibi
domos construere, numquam aliquis potuit structuram consummare, sed
post labores et sumtus subito constructa corruere, et hoc totiens
contigit, quod nemo in loco hoc attentat quidquam erigere, sed
dimittunt murorum ruinas vacuas stare. Dicunt etiam, quod nec lapides
possunt inde auferri, in signum sanctitatis loci et futurae ecclesiae
ibi aedificandae.
(#B#) De loco, ubi Dominus Jesus ad mortem fuit
sententionatus, qui dicitur Gabatha vel
Lychostratos.
Inde progressi in vicum venimus, ad locum, ubi tempore passionis
Christi erat locus judicii, dictus hebraice Gabata, et graece
Lychostratos, latine vero collis moeroris, quia erat altitudo multae
moestitiae illis, contra quos sententia ferebatur. De hoc loco habetur
Joh. 19. Stat autem in loco illo arcus altus, de quadratis lapidibus,
flexus de una parte vici in aliam, claudens superius vicum ad modum
portae. Supra arcum vero murus est aedificatus, longitudinem viri
habens. In hoc muro sunt immurati duo quadrati lapides albi, de polito
et candido marmore, a se invicem distincti, contra vicum respicientes,
ac si pro decore essent muro inserti. Tempore enim passionis Christi
erat locus ille Lychostratos marmoreis tabulis pavimentatus, et in
pavimento fuerunt elevati super alios pavimenti lapides duo politi,
albi et quadrati unus sub tribunali, ita, quod judex sedens pro
tribunali haberet pedes super eum; alter vero erat in medio pavimenti,
super quem statuebatur reus judicandus. Et per circuitum erant scamna
consulum et judicum. Ad hunc ergo locum Gabatha exivit Pilatus, ad
sententiam peremtoriam faciendam contra Jesum, sedens in tribunali,
pedes habens super lapidem, et Dominus Jesus summandus stetit super rei
lapidem. Hos duos lapides acceperunt fideles, et eos super arcum hunc
muro inseruerunt in perpetuam rei memoriam. In hoc ergo loco genua
fleximus, et adorato Domino indulgentias accepimus (†). Reduximus ibi
ad memoriam impias Judaeorum accusationes Christi, et proclamationem
injustam, et judicis injusti metum, et Christi silentium, et multa,
quae in hoc loco sacro contigerunt.
De praetorio et domo Pilati, in qua Dominus
flagellatus, coronatus et multipliciter vexatus
fuit.
Orationibus finitis in loco praefato surreximus, et per arcum jam
dictum transivimus, et ad domum Pilati venimus, in qua domo, quanta
Dominus Jesus sustinuerit, nullus Christianus ignorat. Erat in ea
praetorium, in quod Dominus Jesus duris nexibus vinctus et catena
ferrea collo circumdatus judici praesentandus fuit ductus, accusatus,
examinatus, ad Herodem missus, et iterum reductus in hanc domum, et
interrogatus, flagellatus, spinis coronatus, et multipliciter derisus,
et plenus opprobriis populo fuit ostensus. Ante fores igitur illius
domus in terram nos prostravimus cum multo fletu, et orationes in
processionali praescriptas diximus, et indulgentias (††) plenariae
remissionis accepimus, et surgentes lapides parietum deosculati sumus.
Libentissime autem domum illam ingressi fuissemus, sed inhabitatores
ejus nolebant eam aperire, stabamus namque ante domum, sicut Judaei
stabant, quando Christum (#139 A#) praesentabant, qui nolentes ingredi
hanc domum, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha, nos vero
optavimus totis praecordiis ingredi, ut contaminationes nostrae et
immunditiae mundarentur, et ut magis sanctificaremur, sed intromissi
non fuimus pro hac vice. Post recessum autem militum a Jerusalem in eam
venimus per practicam, sicut dicetur infra fol. 231. B. Domus illa,
quamvis per Titum fuerit cum aliis eversa, remanserunt tamen muri
aliqui, super quos in reaedificatione alia domus fuit constructa, et
ita species prioris domus ablata. Remansit autem arcus portae, per quam
Dominus inductus et eductus est, et nunc sub arcu illo non est
introitus domus, sed alibi, et antiqua porta stat quidem, sed muro
obturata. Sunt autem in lapidibus capitalibus et arcualibus antiquae
portae rotae sculptae, et quadranguli, et trianguli, sicut si essent
astrolabia. Et credo, quod propter aliquam superstitionem antiqui sic
habuerint. Domus haec tempore passionis Christi fuit grandis, multorum
habitaculorum, sed iam est satis stricta ab intra, locus tamen
flagellationis est testudinatus, et fuit. Sed nunc projiciunt inquilini
domus omnes immunditias et purgamenta domus in eum sanctum locum. In
illa domo fuerunt columnae illae VII sudantes, de quibus dictum est
supra fol. 113. A. Et in eam ascendebatur per marmoreos gradus XXVIII.
Et cum Dominus sursum duceretur captivus cum furia et violentia, in
gradu XI. cecidit supra sanctam suam faciem, ita, quod de naribus et
ore sanguinem emisit, qui super gradum fluxit. Hi gradus, ut dicitur,
translati sunt a Jerusalem Romam, et positi ad sanctum Johannem
Lateranensem pro ascensu ad sancta sanctorum, et quotiescumque quis per
eos adscendit, indulgentias plenariae remissionis acquirit. In maxima
autem habentur veneratione hi gradus, per quos peregrini non ascendunt
nisi super genua denudata, et dum ad XI gradum veniunt, ibi se
prosternant, et diutius devotiusque orant, et locum deosculantur, ubi
signum effusi sacri cruoris cernitur; qui locus est ferreis cancellis
circumdatus. Non solum autem indocti et simplices id agunt, sed domini
Cardinales et doctissimi per gradus illos modo praedicto pro
indulgentiis ascendunt, et eos in domo Pilati stetisse praedicant.
Domus regis Herodis, in qua Christus fuit spretus et illusus.
A domo praedicta recessimus, et per vicum progressi venimus ad alium
vicum, qui de illo sursum ducit per ascensum, et derelicto vico, per
quem de monte Calvariae descenderamus, vicum illum ascendimus, et ad
unam magnam domum venimus, quae fuit domus Herodis regis, in quam
Dominus Jesus ductus fuit a Pilato per illum ascensum, in qua spretus
fuit ab exercitu Herodis, et veste alba illusus, et multa perpessus, ut
dicunt Evangelistae. Dicitur, quod vestis Christis alba, qua in domo
Herodis illusus fuit, erat ad modum scapularis Praedicatorum et
Carthusiensium. Ante hanc domum prostrati Dominum precabamur, (#B#) et
indulgentiis acceptis surreximus (†). Ingressum enim in domum hanc in
mea prima peregrinatione habere non potui, quia tunc erant in ea
scholae puerorum Sarracenorum, in quibus pueri instruebantur. In mea
vero secunda peregrinatione repente repulsi fuimus a domo, quia
praefectus civitatis suas concubinas in ea locatas habuit, propter quas
etiam post abscessum peregrinorum ingressum habere non potuimus.
De domo Simonis Pharisaei, in qua mulier peccatrix poenituit.
Festine domum Herodis dereliquimus, ne praefectum offenderemus, et in
vicum pristinum descendimus, et ante fores cujusdam domus substitimus.
In illa enim domo dicitur habitasse Pharisaeus ille, qui rogabat Jesum,
ut manducaret cum illo, et cum ibi esset, venit mulier, quae erat in
civitate peccatrix, et mirae poenitentiae et devotionis obsequia
praestitit, ut habetur Luc. VII., adeo, ut etiam secundum Gregorium
saxeum pectus lacrymae[TR246] illius[TR247] peccatricis ad exemplum
poenitendi emolliat. Quot enim habuit in se delectamenta, tot de se
praebuit holocausta; et convertit ad numerum virtutum numerum criminum,
ut totum serviret Domino in poenitentia, quidquid ex se Deum
contemserat in culpa. Ante hujus domus fores procubuimus, et
indulgentias accepimus (†).
Porro videtur esse diversitas Evangelistarum de domo praedicta. Lucas
ubi scripsit, videtur dicere velle, quod in Jerusalem hoc sit factum.
Sed Marci 14. et Joh. 12. et Matth. 26. dicitur factum Bethaniae in
domo Simonis leprosi. Ideo dicunt quidam magistri et sancti doctores,
ut Hieronymus contra Iovinianum cap. 46. Et quod Evangelista Lucas
loquitur de alia muliere, quam alii tres, qui de Maria Magdalena
loquuntur, et suum officium exhibuit in Bethania, alia autem in
Hierosolyma in domo hac. Et huic dicto demonstratio sanctorum locorum
concordat, quia hic ostenditur domus Simonis Pharisaei, et in Bethania
domus Simonis leprosi. Nisi quis velit dicere, quod Maria Magdalena in
principio conversionis suae in hanc domum venit, et lacrymis pedes
Domini rigavit, et postea circa tempus passionis in Bethania, effudit
unguentum super caput discumbentis, et quod fuerit una eademque mulier.
Quod ego magis credo esse.
De schola beatae Mariae Virginis, in qua literas
didicit; ea an literas didicerit, resolvitur.
Surreximus ab oratione de praedicta domo, et consequenter properantes
ad aliam[TR248] quandam magnam domum venimus, de lapidibus quadris,
sectis, et sculptis, quae annexa erat atrio templi dominici. Dicunt
autem quod eadem domus fuerit schola beatae Virginis, in qua literas
didicit, quando per parentes templi servitoribus praesentata fuit,
divino mancipanda obsequio. Hanc domum cum admiratione contemplabamur,
et dubium in nobis ortum est, utrum beata Virgo Maria literas ab aliquo
homine didicerit, et quis Judaeus ejus magister fuerit. Cum dicat Sap.
7.: Omnium artifex docuit me (#140 A#) sapientiam. Dominus enim omnium
dilexit eam, ideo est ipsa doctrix disciplinae ejus, et electrix operum
illius Sap. 8. Ideo videtur, quod non fuerit ab homine instructa.
Insuper Damm. dicit, quod beata Virgo a nullo illustrium vincitur. Sunt
autem aliqui sancti, qui non ab homine, sed per revelationem Jesu
Christi didicerunt, sicut St. Paulus ad Galat. 1 de se testatur. Sed et
Salomon non ab homine, sed divinitus didicit sapientiam. Et caeteri
apostoli omnes doctores orbis facti per inspiratam scientiam. Sanctus
etiam Thomas de Aquino magis dicit se orando studuisse, quam legendo.
Sic et S. Catharina de Senis instructa per Dominum Jesum libros scivit
legere, et scripturas, et tamen nullius apicis nomen aut conditionem
novit, nesciens distinguere ab a. b., vel b. a. c., ut videretur ejus
instructio miraculosa. Sancta etiam Maria aegyptiaca in deserto novit
scripturas per Domini revelationem. Ut quid ergo dilecte frater
Evagator, ostende mihi scholam, in qua litteras beatissimam Virginem
Mariam didicisse dicis, si a nullo illustrium vincitur quomodo ab
homine instructa est? Cum alii per inspirationem notitiam Scripturarum
habuerint, quis Judaeus fuit magister ejus, quae ab initio viarum
suarum possedit aeternam sapientiam? Attende frater dilecte, et domum
hanc nequaquam spreveris, sed eam scholam beatae Virginis fuisse crede.
Quamvis enim doctore homine indigna[TR249] non fuerit, discipula tamen
fieri propter meritum humilitatis non recusavit, sicut etiam legalem
purgationem accepit, non ex necessitate, sed ex humilitate. Sic etiam
Dominus Jesus, aeterna sapientia, inter doctores sedit, eos audiens et
interrogans et nec auditu nec interrogatione proficere in scientia
potuit. Recessimus ergo ad murum domus illius, et eum deosculati sumus,
et indulgentias accepimus (†) et consuetas orationes diximus.
De templo Domini, quod dicitur templum Salomonis.
Paululum inde progressi ad locum venimus, ubi ad dextram transitus erat
testudinatus, qui transitus erat dealbatus, et lampades ardentes
pendebant in eo; ante illum transitum stetimus, et per eum in templi
atrium prospeximus, ipsum etiam templum, quod nominant Salomonis,
vidimus. Fleximus ergo genua, et verum illius templi Dominum
adoravimus, et indulgentias (††) plenariae remissionis accepimus ibi.
Quamvis enim templum hoc pro nunc sit muschea et maledictus Machometus
in ea colatur, olim tamen erat ecclesia sanctissima, et futura est, et
multiplici miraculo Salvatoris nostri sanctificata. Ideo indulgentiae
non obstante Machometo durant, cum ipsa ecclesia stet in sanctissimo
loco, et olim fuerit Christo aedificata et dedicata. De hoc templo et
ejus descriptione, et quis eam aedificaverit, et quale moda [sic] sit,
dicam fol. 257 A et in sequentibus. De Sarracenorum muscheis, quas
Canones nominant mesquitas, vide in spec. histor. Libr.[TR250] 24. C.
82, et infra P. II. fol. 104.
De loco nativitatis beatae Mariae Virginis super
piscinam probaticam.
(#B#) Repulsi autem citius fuimus a templi inspectione. Non enim
aequanimiter ferunt Sarraceni, ut hoc templum inspiciamus, vel quod ei
quovis modo appropinquemus. Secessimus ergo ab eo, et progressi de
vico, quum ad sinistram alium vicum intravimus, ad quandam ecclesiam
magnam venimus, cui adjacet solemne monasterium cum omnibus officinis
claustri, in qua olim deguerant [sic] moniales sub abbatissa Ordinis S.
Benedicti, et erant divites et sanctae. Sub illa ecclesia est locus
nativitatis Mariae beatae Virginis, quia ibi erat domus Joachim et
Annae. Sarraceni ex illa ecclesia fecerunt muscheam, quapropter nobis
ingressum nobis non indulgent. Stetimus ergo et orationes consuetas
ante fores ecclesiae perfecimus et indulgentias plenariae remissionis
accepimus (††). Verum post peregrinorum recessum intromissi fuimus nos,
qui in Jerusalem remansimus, cum magna tamen difficultate et occulte,
ut fol. 230, in latere B, et ibidem etiam describitur locus et
monasterium.
Et notandum, quod Sarraceni singulariter conantur illam ecclesiam etiam
a memoriis Christanorum delere, quia in argumentum mendacissimi
Alcorani est ibi. Habet enim Alcoranus, quod beata Maria Virgo fuerit
filia Miriam, soror Aaron et Moysis, quod deliramentum falsissimum est,
ut patet de cribra Alcor. l. 1. c. 1. et lib. 3. c. 17.
De probatica piscina Bethsaida, ubi paralyticus sanatus est.
Prope ecclesiam illam ducti fuimus per arctum vicum, et domum quandam
pulsavimus, in qua residebant pauperes Sarraceni, qui ostium reserantes
nolebant nos intromittere nisi prius daremus eis aliquot denarios. Quod
cum factum fuisset, ingressi sumus, et per gradus lapideos in unam
curiam vel planitiem non multum magnam descendimus, quae vallata muris
quondam fuit, et adhuc pro parte est. Et sunt per gyrum portae
arcuatae. In illo loco erat tempore Christi piscina probatica, quae
cognominabatur hebraice Bethsaida, ubi Dominus Jesus paralyticum
sanavit, ut dicitur Joh. V. Habebat autem piscina haec aquas,[TR251]
quae confluebant tempore pluviarum ex stillicidiis templi, et in ea
oves et alia pecora in templo immolanda lavabantur. Salomon etiam
jussit lignum, quod ei Sibylla monstraverat, et in quo Christum pati
praenuntiaverat, visceribus hujus piscinae immergi. Quod ibi latuit
usque ad tempus passionis Christi, et tunc supernatavit, et acceptum
crux Christo factum est. Propter dignitatem hujus ligni creditur
angelus de coelo descendisse et aquam movisse, post ejus motum unus
sanabatur, qui primus in ea cecidit. Ibi Dominus quendam sanavit, qui
XXXVIII. annis motum aquae exspectavit, ut patet Joh. V.
Haec piscina nunc nullas habet aquas, sed in ejus medio est quaedam
facta cisterna, quae pluviales aquas suscipit. In hoc ergo loco dictis
orationibus, ut in processionali signatum est, indulgentias recepimus,
(†) et terra deosculata de loco ascendimus, et iterum in vicum priorem
transivimus (#141 A#) et ex opposito alium vicum ingressi ad quandam
magnam piscinam venimus cum abundanti aqua, quae ab antiquo fuit ibi,
et in Scriptura nominatur piscina interior, quam Ezechias rex Juda
fecit, et in eam praeter aquas pluviales induxit aquas superioris
fontis Gihon incidens ferro petram, ut dicitur Eccl. 48. et 4. Reg. 20.
Nam multo studio ab antiquo usque nunc fuerunt in Jerusalem facta
aquarum retinacula, ad quae tempore hiemali, et pluviali aquae de
tectis concurrerent, ut per aestatem civitas aquas haberet. Caret enim
sancta civitas aquis propriis et nutritur aquis de coelo vel a
longinquo inductis. Credo quod hodie major cura sit, quomodo civitas
sancta provideatur de aquis, quam prius umquam fuerit, quia Sarraceni
continuis et cottidianis baptismatibus utuntur, magis quam Judaei;
igitur lavatoria multa habent, et mirabili industria inducunt aquas in
Jerusalem. Ut patet fol. 249 A. B.
Peregrinatio vallis Josaphat sequitur.
Visa piscina illa consequenter processimus, et ad finem civitatis
venimus in parte aquilonari ad portam, quae olim dicebatur porta
Ephraim, quia per eam via est ad montem Ephraim, nunc vero dicitur
porta S. Stephani, quia per eam fuit eductus, et extra in valle
lapidatus. Per hanc portam est via in Sichem, Samariam et Galilaeam
provinciam. Exivimus ergo per portam illam, et quam statim extra
venimus, dereliquimus vias aquilonis, quas e regione respicit, et
convertimus nos ad orientalem plagam contra montem Oliveti, et
procedentes civitatem sanctam in dextro latere habuimus. Cum autem
venissemus ad angulum muri, in quo murus orientalis jungitur
aquilonari, convertimus nos ab oriente contra austrum et per
longitudinem muri prospeximus usque ad aliam civitatis portam magnam
orientalem, cujus turris altitudo dejecta est, et rupta; haec autem
porta dicitur porta aurea, per quam Dominus Jesus in die palmarum
intravit, sedens in asino, sub qua Joachim et Anna convenerunt ad ante
jussum, quoniam divino oraculo acceperant, nasci de se Mariam Virginem.
Hoc etiam spectabile miraculum ibi contigit, quando Heraclius
imperator, hostibus devictis, et cruce, quae capta fuerat a Persis,
redemta, hic per eam portam equo residens cum imperiali pompa intrare
voluit, mox ut ad portam hanc venit, submiserunt se lapides, et integer
clausus murus factus est. Nec ingredi valuit, quousque omnem saeculi
pompam deposuit, et cum omni suo exercitu discalceatus humiliatusque
intrare meruit cum cruce Domini.