Syon ad australem partem civitatis sanctae, situatus altior quam
reliqua civitas, non (#B#) tamen multum. Olim fuit undique vallibus
circumdatus, etiam a parte[TR198] illa,[TR199] qua respicit civitatem
Ierusalem, ita quod inter ipsum et urbem fuit profunda vorago, qua
secabatur civitas a monte: et per pontem ligneum erat transitus de
civitate in montem. Hanc voraginem conabantur reges Iuda implere, ut
esset civitas una Syon et Ierusalem, et multos labores habuerunt[TR200]
in inductione terrae. Erat enim mons Syon per circuitum abruptis
rupibus elevatus, et a parte civitatis infundebant desuper terram, et
etiam contra orientem, ut ad parietes rupium elevaretur terra, et
fierent horti per circuitum Syon sicut sunt hodie. Et ideo locum illum
intermedium, quem terra implere, et civitati coaequare conabantur,
nominabant Mello, id est, Adimpletio, de quo habetur 2. Regum 5. et 3.
Reg. 9. et cap. 11. et 2. Paralip. 32. Opus tamen hoc ad plenum nunquam
fuit perfectum, quia semper aliquae profunditates inter utramque
civitatem manserunt, et hodie sunt, ut patet intuenti cum diligentia,
in horto fratrum et juxta arcem David. Initium hujus montis est a porta
aquarum, sive fontis Syloë contra orientem, et facit semicirculum
contra austrum usque in occidentem, ubi erat turris David, et hodie
castrum est ibi: et rupis praerupta per totum semicirculum, et arcus
istius semicirculi[TR201] similiter, qui fuit Mello. Superius vero erat
mons Syon, et hodie est latus adeo, ut civitas Bybrach in eo posset
stare. In hoc monte antiquissimis temporibus fuit aedificata arx, quam
magnis laboribus cepit David, et civitatem montis Syon suo nomini
dedicavit, ut habetur 1. Paralip. 11. Mons iste olim erat quasi
inexpugnabilis. Quantos labores et angustias illi fortissimi Machabaei
habuerunt, antequam gentes de arce Syon ejicerent, nemo ignorat, qui
libros Machabaeorum vidit. Propter fortitudinem Syon dicitur Ierusalem
filia Syon in Scriptura; quia sicut filia defenditur a matre, et matri
subditur, sic Ierusalem a Syon defendebatur, et subjiciebatur, ut ibi:
dicite filiae Syon, ecce rex etc. id est, dicite civitati Ierusalem.
Interpretatio hujus montis Syon, ubicunque in tota Scriptura reperitur,
accipitur in bonum, et nunquam in malum. Quandoque enim significat, et
ut in plurimum, ultimum beatitudinis actum, divinae essentiae
contemplationem; quandoque exercitum angelorum; quandoque ecclesiam
triumphantem; quandoque militantem; quandoque solos electos Dei de
ecclesia; quandoque contemplativos; quandoque quosque religiosos;
quandoque praelatos; quandoque praedicatores. Hic mons est, de quo
dicitur: fundatur exaltatione universae terrae mons Syon, latera
aquilonis, civitas regis magni. Iacet enim Ierusalem in ejus aquilonari
latere. Et illud: circumdate Syon, et complectimini eam. Et illud:
Quoniam elegit Dominus Syon. Et illud: diligit Dominus portas Syon
super omnia tabernacula Iacob. Et id: Deus salvam faciet Syon. Et
illud: Quis dabit ex Syon salutare Israël. Et iterum David in persona
sua et Christi dicit: Ego rex constitutus sum super Syon montem sanctum
ejus praedicans etc., et illud: audivit et laetata est Syon. Et illud:
Esai. (#108 A#): urbs fortitudines nostrae Syon. Idem: ponet
consolationem lugentibus Syon. Idem: propter Syon non tacebo etc. Et
illud: Syon regnavit Deus tuus. Per Scripturam etiam crebrius montem
Syon ascendere invitamur, ut Esai 2.: venite ad montem Domini etc., ad
quid autem[TR202] ascendere debemus, dicit: psallite Domino, qui
habitat in Syon. Et illud: venient in Syon cum laude. Porro Esajas de
hoc monte volens aliquid magni enarrare, Esaj. 2. dicit: erit in
novissimis diebus mons domus Domini in vertice montium. Et elevabitur
super colles et fluent ad eum omnes gentes. Et hoc impletum est, in
altissimis mysteriis in hoc monte peractis, propter quod[TR203] ad eum
de toto mundo fluunt[TR204] gentes. Judaei autem circa textum istum
miram fatuitatem et sui erroris obscuritatem involvunt, ex eo probare
conantur, quod Jesus non sit verus Mesias, eo quod mons Syon in ejus
adventu non sit elevatus in verticem montium super omnes colles. Unde
dicunt, quod tempore Messiae portabit Deus montem Thabor et montem
Synai et montem Carmeli ad locum, ubi est Ierusalem et Ierusalem et
illos tres montes super ponet unum alteri, et in vertice supremi montis
locabit montem Syon. Et quia Christus hoc non fecit, ideo non est
Messias. Sed respondendum est illis miseris excoecatis, quod illa
elevatio montis Syon non est intelligenda secundum locum, sed secundum
excellentiam et gloriam, quia Christus ibi facturus erat magna
mirabilia, ut sacramentorum institutionem, et Spiritus sancti
missionem, et caetera, ut patuit. Ex omnibus his patet, quod mons Syon
est mons magnae altitudinis et sublimitatis, magnae fortitudinis et
firmitatis, magnae plenitudinis et ubertatis, magnae pulchritudinis et
amoenitatis, magnae confidentiae et securitatis, magnae opulentiae et
locupletatis, magnae laetitiae et jocunditatis, magnae justitiae et
aequitatis, magnae munditiae et sanctitatis, magnae doctrinae et
veritatis, magnae prophetiae et revelabilitatis. Mons consummationis
veteris Testamenti et inchoationis novi: mons sacramentorum Christi et
charismatum Spiritus sancti: Mons Mariae Virginis, in quo deguit, ibi
Apostolos docuit, ibi Evangelistas instruxit; ibi mundo Apostolos
destinavit: in eo de saeculo migravit. Mons ille est hodie possessio
Christianorum; haereditas religiosorum; hospitium peregrinorum. Ibi
enim soli Christiani habitant et nullus Sarracenus, nec Judaeus hodie
in hoc monte habet domicilium, sed solum sunt in eo monasteria
Christianorum. Unde quadam vice interrogavi Sarracenum mihi familiarem,
cur non potius in monte Syon aedificarent sibi domus, quam in
Jerusalem? respondit, quod propter aquarum defectum desolatus est mons
Syon: quia facilius et copiosius habentur aquae in Jerusalem, quam in
Syon. Et forte Deus ita disposuit, ut aquae Sarracenis in monte hoc
sancto deficiant, quibus tamen Christiani ibi habitantes abundant. Mons
ille altissimus, non quidem respectu montium per circuitum, quamvis et
altior caeteris sit, sed (#B#) respectu montium remotorum. Videntur
enim montes Arabiae in monte Syon esse demissi, cum tamen sint
altissimi, et multo altior est mons Syon Arabiae montibus. Conventus
fratrum minorum est in loco amoenissimo, suavissimo et altissimo
locatus. Ante eorum adventum in Ierusalem erat ibi Conventus
Canonicorum regularium, sed post terrae sanctae amissionem rex Siciliae
emit a Soldano locum illum montis Syon, et capellam b. Virginis in
valle Iosaphat, et ecclesiam Bethleemitanum cum monasterio, et dedit
pro his in prompto auro triginta duo milia ducatorum probati ponderis
et transduxit ad montem Syon fratres minores, committens eis locorum
praedictorum possessionem et regimen. Unde etiam Papa solet frequenter
Gardianum montis Syon instituere provisorem totius Orientis ecclesiae
latinae ibi degentis. Et ingentia privilegia habent fratres illi a
summis pontificibus, de quibus dicere non est nostri propositi. Porro
Conventus montis Syon septa sunt satis stricta, parva ecclesia,
strictus ambitus,[TR205] parvae cellae. Et quamvis domus sit parva,
degunt tamen communiter ibi fratres XXIIII, Domino sub regulari vita
famulantes. Propter insultus autem et iram paganorum habent portam
ferream et juxta eam canes iracundos et rabidos in exteros, qui
vigilant et insidias inferre volentes latrando produnt die ac nocte. Et
tantum de his.
Incipit visitatio locorum ecclesiae Golgatanae
dominici sepulchri, et ipsius[TR206] sancti
monumenti.
Quarta decima die, incipiendo diem a praecedentis diei vespera, quia et
illo ordine processio ad sancta loca ordinatur, cum sol ad occasum
tenderet, denunciatum fuit omnibus peregrinis, quod se statim ad atrium
seu plateam, quae est ante ecclesiam sancti sepulchri praesentarent, et
cum coena se citius expedirent, quia domini Mauri sanctae ecclesiae
clavicularii nos ibi exspectarent. Acceleratis ergo negotiis et
acceptis rebus, quibus uti volebamus, ad atrium praefatae ecclesiae
descendimus, et invenimus in eo magnum tumultum hominum Christianorum
orientalium et Sarracenorum, mulierum, puerorum et virorum. Mercatores
etiam pretiosarum rerum ibi sedebant et vendebant, et quidam panes,
ova, et uvas venalia habebant, de quibus pro collatione intus sumenda
emimus ad sacculos nostros. Igitur cum domini Sarraceni omnes (#109 A#)
ad ecclesiae apertionem pertinentes adessent ad ostium templi sancti,
se locaverunt mature et seriose. Sunt autem ante januam in utroque
latere positi lapides grandes de polito marmore pro scamnis, in quibus
versis vultibus sederunt. Erant autem viri personati, senes, decori,
barbati et pomposi, byssinis induti et capitibus multiplici
circumvolutione subtilissimi lini operti. Congregatis autem nobis
omnibus ad eos fores ecclesiae aperuerunt clavibus, et stantes binos et
binos intromiserunt, numerantes nos, sicut fecerunt, quando de navi in
terram egressi sumus, ut supra patuit, et acutissime nos inspiciebant.
Dicitur enim de eis, quod peritissimi in illa arte Visonomiae sint, et
quam cito hominem inspiciunt, suas conditiones, complexiones et
inclinationes agnoscunt. Cum verecundia ergo et rubore eos
pertransivimus, quia confusio magna est, quando Christi fideles et
cultores per Christi blasphematores inducuntur in Christi ecclesiam, et
intromittunt, quos volunt, quos nolunt, abjiciunt. Plures enim de aliis
ritibus Christianos nobiscum ingredi volentes repulerunt cum baculis et
pugnis ab ostio ecclesiae. Fateor, dum ego eos pertransirem intrando
ecclesiam, confusus in memet ipso rubore perfundebar, nec ausus fui eos
erecto vultu et oculis inspicere, prae verecundia, quam habuit: non
quidem propter crucis signum, quod veste gerebam, sed propter eorum
injustam et impiam in crucesignatos potestatem. Sedebant enim ibi illi
canes, tanquam judices nostri, et nos (nemo dubitet) stultos propter
crucem Christi judicabant, quia verbum et signum crucis pereuntibus
stultitia est. 1. Corinth. 1. Sed ita divina ordinat sapientia, ut ad
locum crucis cultores crucifixi per derisores crucis inducantur,
quatenus per stultitiam crucis salvi fiant credentes. Igitur cum omnes
ingressi essemus, statim Sarraceni valvas ecclesiae in dorso nostro
repente retraxerunt, et clauserunt repagulis et seris obturantes, sicut
solent latrones comprehensi in custodiis cum impetu intrudi: et cum
clavibus abierunt, nos sic captivos relinquentes in carcere
delectabilissimo, lucidissimo et spatiosissimo, in horto pretiosissimi
sepulchri Christi, sub monte Calvariae, in medio mundi. O quam jocunda
captivitas! quam desiderabilis clausura! quam delectabilis
incarceratio! quam dulcis inclusio! qua Christianus clauditur et
captivatur in sepulchro Domini sui.
Quomodo peregrini habuerunt se, quando primo
fuerunt ecclesiam ingressi, et quid accidit F. F.
F. in prima peregrinatione sua.
Eia fratres mei initium sumere me cogit veritas ab incuria mea stolida
et irreverentia (#B#) quadam dolorosa, pro qua precor vos Deum
interpellare pro me, ne in finem reservet mala mea. Huiuscemodi autem
res mihi accidit misero in prima mea peregrinatione. Cum in ecclesia
essemus clausi et neminem jam timeremus, quia nullus paganus nobiscum
erat, incepimus laetantes per ecclesiam discurrere, quaerentes loca
sancta sine ordine, et ferebatur unusquisque ad impulsum sui spiritus,
quo volebat. Ego vero non festinabam, sed lento gradu processi versus
ecclesiae medium, vadens in incertum, et cum ad XVII passus
processissem, substiti, et suspenso vultu suspexi contra testudinem: et
conjeci oculos per superiores fenestras curiose, sicut faciunt
indisciplinati, neminem timentes in alienis locis et domibus, et solus
sic vaga facie stabam. Me sic inconsiderate stante accurrerunt duae
mulieres peregrinae, quarum una erat theutonica, Hyldegardis nomine, et
provolutae antes pedes meos cum fletibus et singultibus jacebant,
lapidemque, super quem stabam, deosculabantur. Miratus ego et
stupefactus dixi mulieri theutonicae: quid habetis vos, domina
Hyldegardis, ut quid facitis sic? Illa autem vix propter fletum loqui
poterat, dixit mihi: ecce frater, lapis in quo statis, est ille, super
quem Joseph et Nicodemus posuerunt pretiosissimum corpus Domini de
cruce solutum, eumque unxerunt et involverunt super hanc lapideam
tabulam. Hoc cum audivissem tremui: et retractis cum indignatione
pedibus, in terram ante lapidem cecidi: et jam vix audebam ore
contingere, quod prius non veritus fui calceatis pedibus irreverenter
calcare. O, dixi, delicta praeterita juventutis meae et praesentis
ignorantiae meae ne memineris Domine. O Domine Deus meus, Moyses
electus famulus tuus a te jussus fuit in deserto Madian solvere
calceamentum suum, quia terra, in quia stabat, sancta erat. Et sanctus
Josue in agro Jerichorum non audebat calceatus stare, et ego expers
omnis sanctitatis, plenus vitiis, calceatus pedibus nimis irreverenter
locum, quem tu ipse nudo et vulnerato corpore pretiosissimo
sanctificasti, ausus fui temerario pede terere; nec excusationem
invenio: cum Osam ruiturum plaustrum arcae tuae tenentem percussum a te
morte legamus. Et ecce incomparabiliter[TR207] plus hic sub pedibus
nostris, quam terra Madian, aut ager Jericho, et dignior lapis quam
plaustrum aut arca. Ergo Domine Deus patientiam habe in me, et omnem
reverentiam et honorem ad sancta loca tua et alia omnia debita reddam
tibi, devotione mihi possibili, et quam tu ipse mihi contuleris.
Oratione finita surrexi, et Dominos meos ac socios per ecclesiam
quaesivi, eosque in capella b. Virginis simul sedentes et processionem
exspectantes inveni. Porro pater Gardianus convocatis ad se omnibus
peregrinis exposuit eis jura templi et ordinationes ad XIII puncta
restrinxit.
(#110 A#) Primo praecepit, ut quilibet peregrinus emeret cereum, quem
accensum portaret in processione. Intraverunt enim multi mercatores
nobiscum, qui cereos et alia ibi venalia habebant.
2. Hortabatur peregrinos, quod in processione ordinate procederent, et
ne unus alterum molestaret et comprimeret, ut etiam dictum est in VII.
articulo in Rama; sed quia in illa jam fienda processione major vis
est, et compressio: ideo hic eum repetiit et plures alios ibi dictos.
3. Quod illam noctem Deo darent, et matutinis et aliis divinis Officiis
interessent sine negligentia.
4. Quod non facerent domum orationis domum negotiationis, et non cum
mercatoribus orientalibus Christianis sederent, et tempus amitterent.
5. Rogavit sacerdotes, quod sine jurgio ad celebrationem Missarum
procederent. Solent enim concertare de locis et omnes volunt in sancto
Domini sepulchro celebrare: quod est impossibile pro una die.
6. Ordinavit quatuor altaria pro celebrantibus: scilicet in sepulchro
sancto unum; aliud in monte Calvariae; et in loco inunctionis Christi,
de quo supra dixi: et quartum in capella b. Virginis Mariae. Sunt tamen
multa altaria in aliis locis per templum, sed sunt Schismaticorum et
Haereticorum, ideo non celebravimus in eis.
7. Praecepit omnibus peregrinis, ut se cum confessionibus disponerent,
et sub Officio communicarent singuli.
8. Dedit auctoritatem omnibus sacerdotibus peregrinis et suis
fratribus, qui nobiscum fuerant ecclesiam ingressi, active et passive
audiendi confessiones, et absolvendi ab omnibus etiam sedi reservatis:
hanc enim potestatem Gardianus montis Syon habet a Papa.
9. Prohibuit, quod nullus sacerdos aliquem peregrinum communicaret
eucharistiam praestando in loco suae Missae: sed omnes sub summo
Officio in monte Calvariae ab officiante sacramentum acciperent, nisi
alicui aliud indulgeret.
10. Praemonuit, ut peregrini per loca sancta transeuntes in templo res
suas non jacere hinc et inde derelinquerent: ne eas amitterent, quia
frequenter in hoc loco furta contingunt, et inde suspiciones et
inquietudines multae oriuntur.
11. Si qui eleemosynas ad sancta loca ponere vellent, et magis
Catholicis quam Schismaticis eas faverent; exposuit eis loca
Catholicorum et Schismaticorum.
12. Quod de sanctis locis, ut prius est tactum in articulis in Rama,
nihil descindant, et non depingant arma sua, ne loca sancta per haec
dehonestentur.
13. Hortabatur nos, ut quilibet se ipsum concitaret ad actualem
devotionem, et cum honore et reverentia uteremur locis illis
sanctissimis, ut dignum est. (#B#)
Sequitur processio per loca sancta ecclesiae
sancti sepulchri: et primo ad capellam b.
Virginis, et ejusdem capellae et locorum ejus
descriptio.
Acceptis itaque regulis nostri regiminis in sancto templo accessimus
singuli ad mercatores, et emimus cereos de cera albissima unusquisque
magnam vel parvam, decoram vel simplicem, prout volebat. Nec defuit
vanitas etiam in hoc facto, quia aliqui habebant cereos curiose tortos
et auro picturisque ornatos, quos deferebant cum ostentatione, et
caeteros cum simplicibus cereis deridebant arguentes eos de tenacitate.
Aliqui plures cereos emebant, quos in dominico sepulchro incendebant et
reextinguebant, ducentes eos secum ad patriam et eorum mulieribus in
partu laborantibus accensos tenere faciebant, ut sine periclitatione
parerent. Dicunt enim candelas illas ad hoc esse utiles.[TR208]
Porro, occupatis nobis in emtione cereorum, parabant se fratres cum
patre Guardiano, vestes sacras induentes, quas secum tulerant de monte
Syon ad processionem solennem per omnia et eo ordine, sicut fecerant in
monte Syon, ut dictum est fol. 94. A.
Cum ergo cuncti in suo ordine starent[TR209] cum luminibus accensis,
incepit cantor alta et jocunda voce ante: Salve Regina, et eam omnes
prosecuti sumus et cum cantu illo processimus in capellam gloriosae
Virginis Mariae ad altare in facie capellae. Porro in illo loco, ut
antiqua habet traditio, est locus, in quo beata Virgo Maria morabatur
ex ea hora, qua a cruce fuit ducta usque ad filii suis a mortuis
resurrectionem, nec fuit in civitatem Jerusalem reducta. Erant enim
juxta scopulum Calvariae in horto aliquae pauperum hominum
habitationes, sicut hodie sunt extra civitates domus in hortis, in
quibus pro tempore recreationis domini horti habitant, sed aliis
temporibus et continue pauperes in eis sunt. Cum ergo Dominus Jesus in
cruce pendens matrem Johanni commendasset, abducta fuit a cruce, sed
nullo modo longius permisit se duci a cruce filii sui, nec intrare
civitatem voluit, sciens, quod in tota Jerosolyma non erat pro ea
hospitium propter filii sui ignominiam, quae tanta erat, quod etiam
matrem cuncti recipere horrebant. Duci ergo se permisit ad domicilium
non longe a cruce, ut morienti filio et exspiranti non deesset, sed in
omnibus his participaret, et quid post mortem de corpore filii
ageretur, videre et scire voluit, ut si abjiceretur, sicut aliorum
damnatorum corpora, ipsum sibi tolleret, vel si sepulturae traderetur,
sepulturae adesset, et officium funeri exhiberet, sicut et fecit. Nam
cum vidisset Joseph et Nicomedum ad sepeliendum filium paratos,
accurrit et ipsa doloribus repleta, et sepulturae affuit, et inde
reducta in domicilium fuit, nec longius secedere voluit. Hoc enim
solent aliae piae matres suis natis caris facere, quod si
permitterentur, continue manerent ad (#111 A#) sepulchra suorum
dilectorum, flentes, sicut Maria Magdalena, quae a monumento Lazari,
fratris sui, vix potuit avelli, ut habetur Johannis XI. Quanto magis
beatissima Virgo Maria, quae incomparabiliter plus dilexit filium suum,
quam aliqua mater vel amicus posset diligere suum carum. Ad hunc ergo
locum post resurrectionem suam Christus primo accessit. Et dicit
Vincentius ordinis Praedicatorum, quod resurgente Domino praemisit
angelum Gabrielem nunciare matri adventum gloriosissimi filii, quo
facto statim supervenit filius, albissimis indutus vestibus, vultu
sereno, speciosus, gloriosus et gaudens, rutilantibus cicatricibus, et
totus festivus apparuit dulcissime eam salutans, secumque ducens omnes
beatos, quos de limbo eduxerat. At virgo gloriosa quanto gaudio perfusa
fuerit, quis enarrare poterit? In hoc ergo sacro loco cum gaudio
cantavimus, et peracto cantu et his, quae in processionali continentur,
ad locum accessimus, et prostrati indulgentias accepimus plenariae
remissionis (††).
De loco, in quo reposita est columnae pars, ad
quam Jesus flagellatus fuit.
Deinde cum cantu signato ad latus dextrum processimus. Ibi in muro est
quoddam reservaculum sive fenestra non perspicua, in quo reservaculo
stat pars magna de pretiosissima columna, ad quam Dominus Jesus in domo
Pilati fuit nudus ligatus, et durissime flagris et virgis fuit
castigatus. Singuli ergo accessimus, et ipsam sacram columnam manibus
per cancellas immissis tetigimus, et ibi etiam indulgentias (††)
plenariae remissionis accepimus. Olim fuit haec columna sacra integra
translata a domo Pilati ad montem Syon. Unde Jeronymus dicit de Paula:
Ostendebatur illi scl. S. Paulae in monte Syon columna, ecclesiae
porticum sustinens, infecta cruore Domini, ad quam vinctus ducitur
flagellandus Jesus. Post destructionem autem ecclesiae antiquae Syon,
ut dixi fol. 96. A., alia fuit ad illum locum delata. Tertia est Romae
ad sanctam Praxedem. Quarta in Lugduno ad Sanctum Hircanum Justum, et
in aliis mundi partibus reperiuntur etiam in ecclesiis partes de ea.
Porro pars illa, quae hic in hoc loco est, habet unum palmum et tres
transversos digitos in spisso, et est alta quatuor palmis, et est
porphyrei coloris, maculis sanguineis respersa. Quod vel est ex natura
lapidis, vel ex miraculo, quod sancti Hieronymus et Beda videntur
sentire.
De loco, in quo sancta crux servabatur post ejus
inventionem ante ejus amissionem.
In hoc loco divertimus ad oppositam capellae partem, et ibi etiam in
muro reservaculum est, in quo per CC. annos fuit pars pretiosissimae
crucis recondita, gemmis, auro, et argento stipata per illustrissimam
Helenam ejus inventricem, quae eam integram cum invenisset, secari eam
fecit, unam partem huc reponens, et alteram Constantinopolim
transferens. Quamdiu autem sancta crux in hoc loco stetit, orientalis
(#B#) ecclesia prosperata fuit et crevit, et sanctissimos viros habuit,
et semper de inimicis crucis Christi triumphum reportavit. Sed quam
statim hinc ablata fuit, defecit, et usque ad ultimas feces devenit.
Hunc locum, quamvis vacuum, honoravimus, et cantus de sancta cruce ibi
perfecimus ex processionali: absentia enim tamquam praesentia ibi
contemplabamur. Spirat enim, ut nobis videbatur, ex capsella illa
virtus quaedam derelicta a ligno sanctae crucis. Nec mirum; si enim vas
vini liquore effuso odorem vini retinet, et haec capsella, in qua
lignum odorem vitae aeternae habens contentum, odore illo redolet.
Verum ut eo venerabilior locus esset, habent in eo crucem reconditam,
in qua parva particula de vera cruce Christi est infixa. Hanc
particulam deosculati sumus, et indulgentias recepimus (†).
De loco, in quo sancta crux fuit probata per
mortui suscitationem.
Expediti in illo loco cum alio cantu processimus ad medium capellae, et
ibi est locus, in quem transpositae fuerunt tres cruces inventae, ut
probaretur, quae crux esset Christi crux, et allato mortuo ad tactum
crucis Christi surrexit vivus. Hunc locum deosculati sumus, et
indulgentias recepimus (†). Capella haec est Latinorum, et nulla natio
quidquam in ea juris habet, nisi Latini, et custodes sancti sepulchri
loco Latinorum in ea officiant, et retro capellam habent habitacula, in
quibus coquunt, comedunt, dormiunt, et necessarium opus perficiunt.
Fratres minores communiter tres fratres in eo loco habent degere.
Multis horis in dormitorio fratrum dormivi.
De loco, in quo apparuit Dominus Mariae
Magdalenae in forma hortulani.
Post capellae illius visitationem exivimus cum processione ad
ecclesiam, descendentes per quatuor gradus, et statim sub gradibus in
locum venimus, ubi in pavimento erant duo circuli, quinque passibus ab
invicem distantes, de polito et vario marmore formati. Et hos circulos
circumstetimus, cantantes ea, quae erant ad propositum, sicut
processionale continet. Hic dicitur esse locus, in quo Dominus Jesus
apparuit Mariae Magdalenae in forma hortulani, et in loco unius circuli
stetit Dominus, et Maria in loco alterius. Hic Maria procidit ad pedes,
nec passus fuit se tangi, quia nondum ascenderat ad patrem, ut habetur
Johannis XX. diffuse.