E Jesus olhando o multidãos (de gentes) ja foi riba de hum

montanha, e elle quando ja santa sua disçipulos ja chegar perto per

elle.

2 E Jesus ja abri sua boca, e ja ensina per elotros fallando.

3 Bendito _tem_ os pobres ne espirito, porque per elotros tem o

reyno de ceo.

4 Bendito _tem_ elotros quem tem tristes, porque elotros lo ser

consolados.

5 Bendito _tem_ elotros quem tem paçiente ne coraçaõ (humildes),

porque elotros lo herida o terra.

6 Bendito _tem_ elotros quem te senti fome e securo por justiça,

porque elotros lo ser enchido, (per elotros lo tem baste).

7 Bendito _tem_ o gentes misericordioso, porque elotros lo acha

(reçebe) misericordia.

8 Bendito _tem_ os limpos ne coraçaõ, porque elotros lo olha per

Deus.

9 Bendito _tem_ o gentes quem te faze paz, porque elotros lo ser

chomado filhos filhas de Deos.

10 Bendito _tem_ elotros quem te suffri (padeçe) per o causo de

justiça: porque per elotros tem o reyno de ceo.

11 Bendito tem vosoutros quando _gentes_ te engeita per vosoutros,

e perseguir _per vosoutros_, e te falla toquando de vosoutros,

tudos sortes de mal, falsamente, sem rezaõ por o causo de mi.

12 Allegré com muito grande allegria, porque vossas paga ne ceo

_tem_ grande, porque assi (mesmo modo) elotros ja perseguir per os

prophetas, quem tinhe antes (mais diante) vosoutros.

13 ¶ Vosoutros tem o sal de terra, mas si o sal ja perdi aquel so

sabor, acquel com que lo ser salgado? aquel despois nunca valé

nada, senaõ per fica pinchado fora, e per fica massado baixo de pes

de gente

14 Vosoutros tem o lume de o mundo, hum cidade que tem riba de um

montanho non pode ser escundido.

15 Nem gentes nunca sandé hum candecera e (despois) aquel bota

baixo de hum medida, mas riba hum candeler, e aquel te da lumi per

tudos (pessaõs) quem tem ne caza.

16 Vossas lumi desse luzi diante de gentes, que vossas bom fazeres

elotros pode olha, e glarifica per vossas Pai quem tem ne ceo.

17 ¶ Naõ lembra que eu ja vi per destrui o lei ou o prophetas, eu

nunca vi per destrui, mas per guarda (per faze) aquel lei.

18 Em verdade eu te falla per vosoutros, (que) ate que ceo e terra

lo ser passado, nehum palavra, nehum lettra de o lei nada ser

passado, ate que tudo lo ser cabado.

19 Videaquel, quem seja lo quebra uma de istes mais piquinino

manedmentos e assi lo ensina por gentes, (per faze) el lo ser

chomado o mais piquinino ne o reyno de ceo; mas, quem seja lo faze

e lo ensina istes mandamentos, aquel mesmo pessaõ lo ser chomado

grande ne o reyno de ceo.

20 Porque eu te falla por vosoutros, doque _o justiça_ de os

escribos e (de os) phariseos, si vossa justiça non ten mais grande,

vosoutro si nem hum modo nada entra ne o reyno de ceo.

21 ¶ Vosoutros ja ovi que tinhe fallado de elotros de tempo antigo,

(velho tempo) vos nada mata, e quem seja te mata, lo ser ne perigo

de o juizo.

22 Mas Eu te falla per vosoutros, que quem seja com sua irmaõ tem

raibe sem rezão, lo ser ne perigo de o juizo, e quem seja per sua

irmaõ lo falla, Raca, (vil pessaõ,) lo ser ne perigo de o supremo

counselho, e quem seja que lo falla vos dodo, lo ser ne perigo de o

fogo de inferno.

23 Videaquel, si vos te trize vossa sagoate per o altar, e ali te

cahi ne sentido que vossa irmaõ tem alun cousa contra vos.

24 Ali guarda vossa sagoate diante o altar, e anda vos, primeiro

com vossa irmaõ fica bom amizade, e depois de aquel, vi, e offerçe

(da) vossa sagoate.

25 Accorda com vossa enimigo prestamente que hora vos tem ne o

caminho com elle, ou senaõ ne alum tempo, o enimigo pode entrega

per vos per julgador, e o julgador te entrega per vos per sapier, e

vos te fica lançado ne prisão.

26 Em verdade Eu te falla per vos, que vos nem hum modo nada vi

fora (de aquel lugar) ate que vos ja paga o trazeiro padas de

dinheiro.

27 Vosoutros ja ovi que tinhe fallado, de elotros de tempo antigo

vos nada faze adulterio.

28 Mas, per vosoutros Eu te falla Que quem seja com impuro deseijo

te olha sobre hum mulher, ja faze adulterio com ella ne sua

coração.

29 E si vossa olha dreito te offende par vos (tem um cassião per

vos per offende) ranca aquel, e pincha fora de vos, porque tem mais

bom per vos que uma de vossas olhos te fica destruido, e não que

vossa enteiro corpo lo ser lançado ne inferno.

30 E si vossa maõ dreito (mesmo modo) te offende per vos, corta

aquel, e lança fora de vos, porque doque vossa inteiro corpo per

fica lançado ne inferno, tem mais bom que uma de vossa mãos te fica

destruido.

31 Tinhe fallado que quemseja lo reda (bote fora) sua mulher, elle

miste da per ella hum carta de seperaçaõ.

32 Mas eu te falla per vosoutros que quem seja lo reda sua mulher

senaõ (forde) per rezaõ de fornicaçaõ, ella te causo per faze

adultero, e quem seja lo caza com aquel mulher, (tambem) te faze

adulterio.

33. Torna, vosoutros ja ovi que tinhe fallado de elotros de tempo

antigo, vos ne mista da falsa juramento, mas miste paga per o

Senhor vossa permita:

34 Mas Eu te falla per vosoutros, que enteiromente ne miste jura

nem pelo ceo porque aquel tem o throno de Deus.

35 Nem pelo o terra porque aquel tem o estrado de sua pes: nem pelo

Jerusalem porque aquel tem o cidade de o grande Rey.

36 Nem pelo vossa cabeça porque vos nonpode faze branco ou preto

hum cabello.

37 Mas vossas cõmmunicaçaõ desse fica sem, sem naõ, naõ, porque

doque iste que seja tem mais, te vi de mal.

38 ¶ Vosoutros ja ovi que tinhe fallado, hum olho por hum olho, e

hum dente por hum dente.

39 Mas Eu te falla per vosoutros que vosoutros ne miste dessa mal:

mas quem seja quando buftea per vos ne façe dreito; vira per elle o

outra tambem.

40 E si alum homi lo çita per vos ne hum corte de justiça, e tira

vossa cabai, elle desse toma vossa mantle tambem.

41 E quem seja lo força par vos per anda hum leagou, anda com elle

dous leagous.

42 Da per elle quem te pedie com vos, e ne miste vira de elle quem

lo toma per deuda de vos.

43 Vosoutros ja ovi que tinhe fallado, vos miste ama per vossa

vizinho, e abhoreçe per vossa enimigo.

44 Mas Eu te falla per vosoutros. Ama por vossas enimigos, benze

per elotros quem te maldiçoa per vosoutros, faze bom per elotros

quem te abhoreçe por vosoutros, e roga (com Deos) por elotros, quem

te faze mal, e te perseguir per vosoutros.

45 Que vosoutros pode fica o filhos filhas de vossas Pai quem tem

ne ceo, porque elle te faze o Sol por luze sobre o maldito gentes,

e sobre o bom gentes, e te manda chuve sobre os justos, e (tambem)

os injustos.

46 Porque si vosoutros te ama per elotros, quem per vosoutros te

ama, vossas meriçementos que tem? O maldito gentes o mesmo te faze.

47 E si vosoutros per vossas irmaõs namais te mostra bondade,

vosoutros que te faze mais doque outros? O maldito gentes o mesmo

te faze.

48 Videaquel, seja vosoutros perfeito, ate assi como vossas Pai

quem tem ne ceo, tem perfeito.

Capitulo VI

Toma cuidade que vosoutros nunca faze caridade, (da ismolas,)

diante de gentes per fica olhado de elotros; ou senaõ vosoutros

nunca recebe nem um paga de vossas Pai quem tem ne ceo.

2 Videaquel, vos quando te da ismolas, ne miste son hum trombetta

diante de vos, (per da sabe vos que te faze) assi como os

hypocritas te faze, ne os synagogas, e ne os ruas que elotros pode

acha honra de gentes; Em verdade, eu te falla per vosoutros, (Que)

elotros te acha elotros su paga.

3 Mas vos quando te da ismolas, vossa maõ escarde naõ desse sabe,

vossa maõ dreito que te faze.

4 Que vossas ismolas pode ser ne segrade, e vossa Pai, quem ne

segrade te olha, sua mesmo ne publico lo paga per vos.

5 ¶ (E tambem) vos quando te ora (te roga com Deus) ne miste fica

mesmo per os hypocritas porque elotros te dizer per ora ne os

synagogas, e cantos de ruas, que elotros pode ser olhado de gente.

Em verdade eu te falla per vosoutros que elotros te reçebe elotros

su paga.

6 Mas vos, quando vos te ora, entra ne vossa cambre, e quando vos

ja ficha porta, ora com vossa Pai quem tem ne segrade e elle quem

te olha ne segrade ne publico lo paga par vos.

7 Mas vos outros quando te ora, naõ usa vaõ palavras, assi como os

gentios te faze, porque elotros te lembra que elotros lo tem ovido

per rezaõ de elotros su muito palavras.

8 Videaquel vosoutros ne miste fica mesmo per elotros, porque

vossas Pai (celestial) enteiromente te sabe vosoutros que cousas te

mista ansque vosoutros te pedie de elle.

9 Videaquel, ne iste modo vosoutros miste roga. Pai nossa quem tem

ne ceo, sentificado seja tua nome.

10 Venho o tua reyno, seja feito a tua vontade asis ne terra como

ne ceo.

11 O paõ nossa de cada dia nos da hoje,

12 E perdoa nos nossas dividas, assi como nos te perdoa per nossos

dividores.

13 E nos naõ desse cahi ne tentaçaõ, mas livra nos de mal, porque

teu tem o reyno e o poder, e o gloria, pera tudo sempre, Amen.

14 Porque, si vosoutros te perdoa per gente elotros su offenças,

vossas Pai celestial tambem lo perdoa per vosoutros.

15 Mas si vosoutros per gente nunca perdoa elotros su offenças,

vossas Pai celestial tambem nada perdoa (per vosoutros) vossas

offenças.

16 ¶ Torna, vosoutros quando te jingua, noõ fica mesmo per o

hypocritas, com hum rosto de tristeza, porque elotros te faze feu

elotros su rostas, que pode parçe per gente que elotros te jingua.

Em verdade eu te falla per vosoutros (que) elotros te reçebe

elotros su paga.

17 Mas vos, quando vos te jingua, onta (com azete) vossa cabeça e

lava vossa rosta.

18 Que per gente naõ pode parçe que vos te jingua, mas per vossas

Pai, quem ne segrade te olha, e vossas Pai quem ne segrade te olha,

ne publico lo paga par vos.

19 ¶ Vosoutros nemiste junta thesouros (riquezas) ne o terra, onde

pouches e forea te dana, e onde ladraõs te entra e te furta.

20 Mas junta per vossa mesmos, thesouros ne ceo, onde nem pouche

nem forea nunca dana, e onde ladraõs nunca entra e furta.

21 Porque vossas thêsouro onde tem, ne aquel lugar tambem vossas

coraçaõs lo fica.

23 O lumi de o corpo tem o olho, videaquel si vossa olho tem puro

(sinçero,) vossa inteiro corpo lo tem enchido de lumi.

23 Mas si vossa olho tem mal, vossa inteiro corpo lo tem enchido de

escuridade, videaquel si o lumi que tem dentro de vos tem

escuridade que grande tem aquel escuridade!

24 ¶ Nem hum homi nonpode servi per dous Senhors, porque elle lo

abhoreçe per huma, e por outra hum lo ama, ou senaõ, elle lo tem

firme per huma, e por outra hum lo disimporta, vosoutros nonpode

servi per Deos, e tambem per Mammon (ou requezas).

25 Videaquel Eu te falla por vosoutros naõ toma nem hum cuidade

toquando de vossas vida, vosoutros que lo comer, ou vosoutros que

lo bebe, nem toquando de vossas corpo, vosoutros com que lo tem

vestido, doque comer, nontem o vida de valia mais grande, e

(tambem,) o corpo do que vestidos?

26 Olha os pastros de ar! porque aquelles nunca bruffa, nem nunca

faze novidade, nem nunca junta ne celleiros, ainda, vossas Pai

celestial te sustenta per aquelles, (e) doque aquelles nontem

vosoutros muito mais bom?

27 Com muito lembranças quem de vosoutros pode faze sua mesmo hum

covido mais alto?

28 E porque vosoutros te cuida toquando vestidos? considera os

fules de o campo, (varze,) aquelles ne que modo te cresçenta,

aquelles nunca servi, nem nunca travai.

29 E ainda, Eu te falla per vosoutros, que ate Salomão ne tudo sua

gloria (grandeza) non tinhe vestido assi (bunito) como huma de

istes (fules).

30 Videaquel si Deos assi te vesti os fules de o campo, que hoje te

fica, e amiam tem lançado ne forno (ou fogo,) Nontem sua vontade

muito mais pera vesti per vosoutros? O vosoutros de bem pouco fe!

31 Videaquel, non toma cuidade fallando, nos que lo comer, ou nos

que lo bebe? ou nos com que lo tem vestido?

32 (Porque tudo de istes cousas os Gentios te busca,) porque vossas

Pai celestial (bemfeito) te sabe que vosoutros tem necessidade de

istes cousas.

33 Mas, primeiro vosoutros miste busca o reyno de Deos, e sua

justiça e (aquelhora) tudo de istes cousas per vosoutras lo ser

dado.

34 Videaquel naõ toma nem hum cuidade toquando de amiam, porque o

amiam lo toma cuidade toquando os cousas que per aquel te compete.

Per cada hum dia o mal tem baste, que te compete per aquel dia.

Capitulo VII

Nao julga, que vosoutros nunca ser julgado.

2 Porque com que julgaçaõ vosoutros te julga (per gente) vosoutros

(tambem,) lo ser julgado (de Deos,) e com que medida vosoutros te

medi, aquel mesmo per vosoutros lo ser medido torna.

3 E porque vos te olha o mote (piquinino erro) que tem ne olho de

vossa irmão, e nunca considera a grande faltançe que tem ne vossa

mesmo olho?

4 Ou quely vos lo falla per vossa irmaõ, Eu desse tira o mote fora

de vossa olho; e Olha! hum grande faltançe tem ne vossa mesmo olho?

5 Vos hypocrita! primeiro, fora de vossa mesmo olho, pincha aquel

grande faltançe e aquelhora, mais claromente vos lo olha per tira o

mote fora de vossa irmão su olho:

6 ¶ Aquel que tem santo, naõ da per os cachors nem pincha vossas

aljoffries diante os porcas, ou senão (istes bom cousas) aquelles

(porcas e cachors) lo massa baixo de pe; e torna lo vira, e lo

rompa per vosoutros.

7 Pedie (com Deos) e aquel lo ser dado per vosoutros, busca, e

vosoutros lo asserta, bate, (per o porta de misericordia,) e per

vosoutros aquel lo ser aberto.

8 Porque cada hum pessaõ quem te pedie (ne dreito modo,) te recebe,

e elle quem te busca, te asserta, e per elle quem te bate o porta

lo ser aberto.

9 Ou, entre de vosoutros, qui homi tem, quem per sua filho lo da

hum pedra, elle quando te pedie pão?

10 Ou, si elle te pedie hum peixe, elle lo da hum serpente.

11 Antos, si vosoutros, tendo mal, te sabe perda per vossas filhos

bom cousas, que tanto mais vossas Pai quem tem ne ceo lo da bom

cousas per elotros quem te pedie de elle.

12 Videaquel tudos cousas que seja que vosoutros te querre que

gente per vosoutros miste faze, o mesmo (cousas,) vosoutros miste

faze per elotros, porque iste tem (o mandemento,) de o lei, e de o

prophetas.

13 ¶ Entra vosoutros ne o porta estreito, porque largo tem o porta,

e largo tem o caminho que te leva per destruição, e bastantos tem

quem ne aquel te alcança.

14 Videque estreito tem o porta, e estreito o caminho que te leva

per vida, e poucos namais, aquel te asserta.

15 Toma cuidade de falso prophetas, quem per vosoutros te vi, ne

vestidos de ovelhas (de enganho,) mas dentro, elotrem tem bem

maldito.

16 Vosoutros lo conheçe per elotros, de elotros su frute, gente te

panha ouves de espinhos? ou bom fruite de mal albris?

17 Ate assi, cada hum bom albri te produçe bom fruite, mas hum mal

albri mal fruite nenhum mal albri nonpode produçe fruite bom.

18 Hum bom albri non pode produçe mal fruite, nem, hum albri

corrupto non pode produçe bom fruite.

19 Cada hum albri, que nunca produçe bom fruite tem cortado e

pinchado ne o fogo.

20 Videaquel de elotros su fruite, vosoutros lo conhece per

elotros.

21 Naõ cada um pessaõ quem par me te falla Senhor! Senhor! nada

entra ne o reyno de ceo, mas elle (namais,) quem te faze o vontade

de meu Pai quem tem ne ceo.

22 Bastanto (pessaõs) lo falla par mi, ne aquel dia (de julgaçaõ,)

Senhor, Senhor, nos nunca prophecia ne tua nome? e ne tua nome ja

lança fora diabos? e ne tua nome ja faze bastantos obras espantoso?

23 E aquelhora, per elotros Eu lo declara, Eu nem hum tempo nunca

conheçe, per vosoutros, sahi de mi, vosoutros quem te faze

iniquidade!

24 ¶ Videaquel, quem seja te ovi istes meu ensinos, e aquelles te

faze, Eu lo papia de elle assi como de hum homi sizo, quem je

concerta sua caza riba de hum rocha (muito grande e força pedra).

25 E o chuve ja cahi, e os aguas, ja vi e os ventos ja abala, e ja

bate sobre aquel caza, e aquel nunca cahi, per o causo que aquel

tinhe fundado riba de um rocha.

26 E cada hum pessaõ quem te ovi istes meu ensinos e aquelles nunca

faze, toquanto de elle eu lo papia assi como hum homi dodiçe, quem

sua caza ja concerta riba do area.

27 E o chuve ja cahi, e os aguas ja vi, e os ventos ja abala, e ja

bate sobre aquel caza, e aquel ja cahi e grande tinhe o ruido de

aquel.

28 E aquel ja vi per suste, Jesus quando ja caba istes ensinos, que

os gentes tinhe espantado com sua doutrino.

29 Porque Jesus ja ensina per elotros assi como huma quem tinhe com

authoridade (poder) e não assi como os escribos.

7. O dialecto portuguez de Malaca

John Cameron, que viajou na India ha vinte e tantos annos, descrevendo

na sua obra _Our tropical possessions in Malayan India_ (London, 1865,

pag. 374[5]) os descendentes dos portuguezes estabelecidos em Malaca, os

quaes são uma raça mixta de portuguezes e indigenas, nota que durante um

periodo de cerca de dois seculos elles têem conservado a sua lingua

original e continuam a fallar uma especie de portuguez corrupto (_broken

portuguese_); que elles são grandes musicos, que são muito prolificos, e

que ao caír da tarde os homens casados se assentam nas varandas de suas

casas dando para a rua, tocando geralmente no violino alguma

melancholica melodia para divertimento de suas mulheres e familias que

estão reunidas em roda d'elles.

8. Dialecto macaista

D'este só conhecemos o que nos ministram as duas cartas que

reproduzimos; a primeira foi publicada em 1865 no _Ta-Ssi-Yang-Kuo_,

jornal de Macau, e reproduzida na _Gazeta de Portugal_; a segunda

te-mol-a n'uma folha avulsa, tiragem á parte de um jornal provavelmente

o mesmo _Ta-Ssi-Yang-Kuo_. As cartas foram forjadas por quem conhecia a

lingua litteraria; um documento verdadeiramente popular falta-nos

infelizmente.

Não ha n'esse dialecto distincção de generos; o _P. S._ da primeira

carta indica que a influencia do jornalismo ía introduzindo as fórmas,

da lingua mãe.

O plural é expresso pela repetição da palavra: _china china_, os chinas;

_criança criança_, crianças; _sium sium_, senhores; _amigo amigo_,

amigos.

As fórmas verbaes estão reduzidas a uma, que é o infinito geralmente, ou

uma fórma do presente, a qual póde ser empregada como infinito; assim

_calote de vae pescar_, tolice de ir pescar; _hora de vem_, hora de vir;

_pôde tem_, póde ter. A mesma fórma serve para todas as pessoas.

O _r_ do infinito foi apocopado excepto no verbo _ser_: _tirá_, tirar;

_mandá_, mandar; _fazê_, fazer; _coré_, correr; _subí_, subir.

O presente é expresso: 1) pelo infinito: _vosso tio gostá_, vosso tio

gosta; 2) por uma fórma do presente: _china sam tolo_, o china é tolo;

3) por _tá_ (está) com o infinito: _tá fazê_, faço, fazes, faz, etc.,

_tá andá_, ando etc., _tá fallá_, fallo, etc.; 4) por _tá_ (está) com a

fórma do presente que toma o logar do infinito: _tá vai_, vou vae, etc.

O futuro é expresso por _logo_ com o infinito: _logo ficá_, ficará; mas

n'alguns casos esse processo serve para exprimir o presente.

O passado é expresso: 1) pela formula fundamental: _augmentá_,

augmentou; 2) por _já_ com a fórma fundamental: _já principiá_,

principiou; mas este processo parece tambem exprimir o presente.

Conservam-se os participios passivos: _impurado_, _costumado_, etc.

Notem-se, entre outras, as seguintes fórmas: _mestê_, ser preciso, de

ver; _promódi_, por amor de, porque; _pastro_, passaro; _assilai_, tal.

*Carta de Siára Pancha a Nhim Miquela*

Macáo _3 de janero de 1865_.

«Minha querida Miquéla.

Tanto tempo eu já querê respondê vosso carta, mas sempre sentî

doente, porisso tanto tardá este resposta. Vôs minha Miquéla nadi

ficá reva cô eu; vôs sabe qui eu mutu querê pra vôs, e se nunca

escrevê mas ásinha san prómódi já tá múto véla. Otro dia acun-ha

mofina di ama abri janella, eu irguí cedo, sai fóra, apanhã vento,

ficá constipada. Priméro toma sincap, misinha de vento, raspá

mordicim, mas nunca pôde ficá bom, cada dia sintí corpo más fraco,

perna azedo. Dôtôr falá sam doença d'idade, mas eu nunca sintí

assim, chomá mêstre Ahoi, qui tudu gente falá sam capaz, elle já

curá. Agora sentí um poco forte, mas mêstre nômquêro que eu fazê

mutu força, e mandá tomá ninho di pastro.

Nosso Macáo, minha Miquéla tem grande novidade. Governo nôvo sam

capaz e já virá tudo. Mas um pôco tempo tudo lôgo ficá virado. Rua

agora já nomtêm pedra pedra, sam otro lai môdo, fazê duro cô téra.

Fazê gosto olá di bonito. Pra vanda de mar, na praia grandi, já

botá qui tanto arvi; tudo gente cioso e intrimittido falá

numpresta, qui sabe qui foi, mas eu nunca sintí assim. Campo de Sam

Francisco já fichá, fazê jardim, escada grande já nomtêm, fazê ali

muro; ali riba, aquelle calvario tamêm tá vai iá pra fazê quartel

di soldado, qui já principiá, logo ficá grandi. Porta di Campo e di

Santo Antone já nomtêm tamêm, agora sam rua largu, tudo aquelle

arvi fronte di Gularte sua casa já cortá, china china falá corê

sangui, mas eu sentí china sam tôlo. Aquelle porcaria di fonti

perto di cano real tamêm já tapá, abri poço alá vanda. Tudu poço

agora tem sua cobertor bem fêto, e bomba di novo invençám.

Si minha Miquéla agora pôde ólá tudo aquelle lugar, certo nadi crê

qui sam Macáo.

Santo Antone qui bem fêto! Aquelle bariga di adro já vai dentro,

ficá bonito, e rua mas um pôco grandi. Padri nunca contente, mas

qui cuza logo fazê! A nôte já nômtem aquelle escuridám costumado,

hoze candía tem tres bico, e china china si querê furtá azète vai

cartá mati. Genti di Senado sempre durmido, nomtêm aquelle genio di

Governo, que tem ôlo vivo, e nadi iscapá nada. Cêdo, cêdo, já tem

na rua, tirá telhêro di botica, rancá pagôde di porta di china

china, cortá rua fazê drêto, qui fazê gosto ólá.

Otro dia Voluntario inglez d'Hongkong já vem Macáo! Qui lai di

bonito! eu já vai ólá tamêm. Macáo parêce França, tudo gente fallá.

Tem tifin, rivista di tropa, salva di vinte un-ha tiro, balsa á

note qui bonito, gastá cô tudo aquelle flamancia tres mil fóra

pataca. Algum gente qui nunca gostá assilai cuza, já vai ólá cova

de Sam Francisco Xavier eu tamêm muto quere pra santo, mas nunca

vai.

Agora tá gavartá Sam Paulo; achá un-ha buracu na Monte, ôtro na

frontipicio di igreja e gente antigo fallá sam caminho di basso di

téra qui vai di igreja pra fortaleza na tempo de paulista, porisso

agora gavartá tudo aquelle mato, pra descobri caminho. Tudu gente

fallá ali tem tanto pataca qui jisuita interá, eu achá graça: pôde

crê? Padri padri qui cusa pôde tem? coitado! Eu sintí sam historia.

Mesmo caminho, qui sabe? Elôtro qui cuza fazê cô caminho basso di

téra? Elôtro nunca sam heregi como pedrêro livre, qui cusa fazê di

lugar pra escondê?

Minha Miquéla nomêstê esquecê di mandá nova di tudu qui ólá ali; si

marido tem vagar mandá tamêm escrevê. Gente tá fallá qui moda di

balám já cavá pra nhonhonha, eu sintí qui si sam assim sam fortuna.

Eu tamêm nompôde gostá di assilai cusa; quando vento grandi sam

mutu pirigoso, e quando incustá na janéla, ou ficá capido, impurado

pra traz, frôvê sangui ólá.

Dá bença pra criança criança e nomêstê esquecê de tudu aquelle

receta qui eu já mandá quando apanhá saván. Nomêstê lembrá sam

brinco, eu fallá cô experiencia: tudu gente ri, qui foi eu pilá

costa a note intêro, mas eu inda tá vivo, elôtro tudu qui fazê cusa

de moda tá morê mas ásinha.

Eu já mandá dos amchôm di achar di gamên, un-ha balsa di sucri

pedra, dos jara di jagra para vós e criança criança, mas nunca achá

resposta, porisso eu ficá cô pençám.

Já intrá anno novo; mutu bom anno, filicidade, vida, saude para

vôs, vosso marido e tudo criança criança. Nosso senhôr deçá criá.

Eu tá muto lembrá pra vós, querê mandá um pôco de alúa mas nômpôde,

paciencia. Masqui nompôde acetá bom vontade d'este vella chacha qui

mutu querê pra vôs.

Dá lembrança pra Pepe, falá cô elle múto contente eu já ficá, ouvi

falá, elle já ficá bom de espinhéla. Vosso tio padri tamêm mandá

lembrança, elle coitado nunca sam nada já. Nhum Quimquim já vai

viazi, imbarcá de piloto na navio que levá chuchai, ganhá tanto

pataca.

Vosso chacha

_Pancha._

P. S.--Vós lôgo sintí grandi differença na minha modo di escrevê.

Eu já aperfeçoá bastante neste um pôco tempo. Tudu este escóla novo

de machu e femia, e aquelle gazetta _Ta-ssi-yang-kuo_ já fazê

indretá bastante nosso lingu.

*Carta de tia Paschoela á sua sobrinha Florencia*

Macáo, 5 de otubro de 1869.

Minha Querida Chencha.

Como vôs lôgo querê sabe tudo novidade de Macáo, porisso que eu já

pedi com tudo sium sium, parecero de jogo, pra trazê tudo novidade

de fóra pra eu pôde escrevê pra vôs.

Macáo agora já tá muto mudado; já nontêm inveja de Éropa. Pra tudo

rua são careta, são cavalo; de tanto que já tem, que já nontêm

lugar pra guardá; maior parte ficá pinchado na meu de rua de S.

Lorenço. Agora tá fazè ung-a casa qui lai de grande na horta de

governador, tamem pra guardá careta e cavalo. Olá um pôco, minha

Chencha, fazê palacio na cidade pra cavalo, tudo pobre pobre vae

pará pra casinha de campo!

Os dialectos romanicos ou neo-latinos na África, Ásia e América · 第 3 / 7 段