De loco et dispositione vallis infaustæ.
Huius ad insulæ extremitates non procul à fluuio Pyson, habetur locus
mirabilis pariter et terribilis, vltrà omne mundanum, penè et procul: de
euentibus, ac laboribus infinitis, quæ mihi meísque in tempore
itinerationis acciderunt hucusque subticui, cùm iam vnum de maioribus ecce
narro.
Est illic in alpibus vallis infausta, quatuor fermè leucarum: longitudo
vallis, quasi ad quatuor milliaria Lombardica, appellata vallis
incantationis, seu periculosa, seu propiùs daemoniosa: intrà quam diebus ac
noctibus resonant boatus et tumultus tonitruorum, tempestatum, clamorum, et
stridorum, diuersique generis sonituum terribilium, quos illic exercet
multitudo spirituum malignorum.
Propè ad vallis medium sub vna rupium, apparet omni tempore visibiliter
integrum ac maximum caput daemonis vsque ad humeros tantùm, cuius speciem
præ horrore nullus pleno intuitu humanus audet diu oculus sustinere: nam
respicientes contrà aspicit truculentèr, agitans oculos minacitèr, tanquam
ex palpebris eiecturus (quæ et scintillant) flammas in altum. Totumque
caput sese rotat ad minas, et variat terribilitèr modum et continentiam sub
repentè diuersis maneriebus. Exitque de illo per totum ignis obscuratus
fumo, et foetor, tantus, quòd per magnum spatium viæ pessimam vallem
infectat.
Ingredi autem volentibus, apparet semper ad introitum vallis, magna copia
auri, argenti, vasorum, vestium, et rerum pretiosarum, quas proculdubio ibi
daemones confingunt, quibus et ab olim multi insipientium hominum
concupiscentia tracti intrarunt, et vsque nunc intrant pro colligendo
thesauro: sed de Infidelibus paucissimi reuertuntur, imò nec de
Christianis, qui auaritiæ causa ingrediuntur: per vallis autem semitam, quæ
inter montes et monticulos, tortuosa et aspera est, gradientes vident, et
audiunt, daemoniacos spiritus multos volutantes, et imaginibus corporum
visibilium, serpentum, volucrum, vlularum, lamiarum, et huiusmodi specierum
horribilium dentibus minitantes, vngulas erigentes, incognitos sibilos
spirantes propè super capita ad aures transgredientium. Sempérque minuitur
lumen aeris, donec ventum fuerit ad terribilissimum locum capitis
antedicti.
Si quis autem sinceræ fidei Christianus per contritionem veram et
confessionem, se posuerit in statu saluationis, munitus corporis Christi
mysterijs, ac signo crucis, cum intentione ibidem agendi poenitentiam de
admissis, et cauendi de admittendis, putatur posse hanc transire vallem
securus quidem à morte, non tamen liber à laboribus, horroribus, et
tormentis, et exire, de omnibus culpis praeteritis corruptis, ac de futuris
magis solito cautus, sicut scriptum est, territi purgabuntur.
Nota aliud mirabile magnum. Vidi cùm irem per vnam vallem positam iuxta
flumen quod egreditur de paradiso, vidi in ea multa corpora mortuorum, in
qua etiam audiui multa genera Musicorum, qui ibi mirabilitèr pulsabant:
tantus erat ibi tinnitus Musicorum, quòd incussit mihi timorem horribilem.
Est autem longitudo illius vallis quasi ad quatuor milliaria Lombardica, in
qua si vnus Infidelis intrat, nunquam egreditur, sed sine mora moritur: Et
licet sciui, quòd intrantes moriuntur, tamen acceptaui intrare, vt viderem
quid ibi esset. Dum intrassem tot humana cadauera ibi vidi, quod nisi quis
videret, credere non posset.
In hac valle, ab vno eius latere, vidi faciem hominis valdè horribilem, qui
tantum horrorem mihi incussit, quòd putaui me spiritum exhalare, propter
quod saepè repetij verbum vitæ, scilicet, verbum Caro factum est.
Ad illam faciem non audebam accedere, nisi ad distantiam octo passuum:
posteà iui ad caput vallis, et ascendi super montem arenosum, in quo
vndique circumspiciens, nihil videbam, nisi instrumenta musicalia, quæ
audiebam fortitèr pulsare. Cùm fuissem in capite montis, reperi multum
argentum congregatum ibi in similitudinem squamarum piscium, vnde posui in
gremio, sed quod de ipso non curabam, dimisi illud, et sic illaesus
transiui Deo concedente.
Sarraceni cùm hoc scirent, reuerebantur me esse baptizatum, et sanctum:
mortuos nunc in valle dicebant, homines infernales.
Odericus ad literam hic terminat suum librum: non fuit tot perpessus in
valle, sicut ego. Anno Domini 1331. Ianuarij nono, migrauit ad Christum, in
conuentu Minorum: cuius vitam statim in fine, et vsque nunc claris
miraculis diuina prouidentia approbat, et commendat, prout continebatur in
quaterno, à quo concordantias hic superseminaui.