Amor ic eom gelufod ys passiuum, swâ wê ǣr cwǣdon, amaris þû
eart gelufod, amatur hê ys gelufod; et pluraliter amamur wê
synt gelufode, amamini gê synd, amantur hî synd. praeterito
inperfecto amabar ic wæs gelufod, amabaris ðû wǣre, amabatur
hê wæs; et pluraliter amabamur wê wǣron gelufode, amabamini
gê wǣron, amabantur hî wǣron. praeterito perfecto amatus sum
uel amatus fui ic wæs fulfremedlîce gelufod, amatus es uel
fuisti þû wǣre, amatus est uel fuit hê wæs; et pluraliter
amati sumus uel amati fuimus wê wǣron gelufode, amati estis
uel fuistis gê wǣron, amati sunt uel fuerunt uel fuere hî
wǣron gelufode. praeterito plusquamperfecto amatus eram uel
amatus fueram ic wæs gefyrn gelufod, amatus eras uel fueras
ðû wǣre, amatus erat uel fuerat hê wæs; et pluraliter amati
eramus uel fueramus wê wǣron gefyrn gelufode, amati eratis
uel fueratis gê wǣron, amati erant uel fuerant hî wǣron.
tempore futuro amabor ic bêo gelufod gyt, amaberis ðû bist,
amabitur hê byð; et pluraliter amabimur wê bêoð gelufode
gyt, amabimini gê bêoð, amabuntur hî bêoð gelufode.
imperatiuo modo amare sŷ ðû gelufod, ametur sŷ hê gelufod;
et pluraliter amemur bêon wê gelufode, amamini bêon gê
gelufode, amentur bêon hî gelufode. tempore futuro amator tu
sŷ ðû gelufod, amator ille sŷ hê gelufod; et pluraliter
amemur bêon wê gelufode, amaminor bêon gê gelufode, amantor
bêon hî. optatiuo modo tempore praesenti et praeterito
inperfecto utinam amarer êalâ gif ic wǣre gelufod, utinam
amareris êalâ gif ðû wǣre gelufod, utinam amaretur êalâ gif
hê wǣre gelufod; et pluraliter utinam amaremur êalâ gif wê
wǣron gelufode, utinam amaremini êalâ gif gê wǣron, utinam
amarentur êalâ gif hî wǣron. praeterito perfecto et
plusquamperfecto utinam amatus essem uel amatus fuissem êalâ
gif ic wǣre fulfremedlîce gelufod oððe gefyrn, utinam amatus
esses uel fuisses êalâ gif ðû wǣre, utinam amatus esset uel
fuisset êalâ gif hê wǣre; et pluraliter utinam amati essemus
uel fuissemus êalâ gif wê wǣron gelufode fulfremedlîce oððe
gefyrn, utinam amati essetis uel fuissetis êalâ gif gê
wǣron, utinam amati essent uel fuissent êalâ gif hî wǣron
gelufode. tempore futuro utinam amer êalâ gif ic bêo gelufod
gyt, utinam ameris êalâ gif ðû byst, utinam ametur êalâ gif
hê byð; et pluraliter utinam amemur êalâ gyf wê bêoð
gelufode gyt, utinam amemini êalâ gyf gê bêoð, utinam
amentur êalâ gyf hî bêoð. subiunctiuo modo cum amer þonne ic
eom nû gelufod, cum ameris þonne ðû eart, cum ametur þonne
hê ys; et pluraliter cum amemur þonne wê nû synd gelufode,
cum amemini þonne gê synd, cum amentur þonne hî synd.
praeterito inperfecto cum amarer þâ þâ ic wæs gelufod, cum
amareris þâ ðâ ðû wǣre, cum amaretur þâ ðâ hê wæs; et
pluraliter cum amaremur þâ ðâ wê wǣron gelufode, cum
amaremini þâ ðâ gê wǣron gelufode, cum amarentur þâ ðâ hî
wǣron. praeterito perfecto cum amatus sim uel amatus fuerim
þâ ðâ ic wæs fulfremedlîce gelufod, cum amatus sis uel
fueris þâ ðâ ðû wǣre gelufod, cum amatus sit uel fuerit þâ
þâ hê wæs gelufod; et pluraliter cum amati simus uel
fuerimus þâ ðâ wê wǣron gelufode, cum amati sitis uel
fueritis þâ ðâ gê wǣron gelufode, cum amati sint uel fuerint
ðâ ðâ hî wǣron. praeterito plusquamperfecto cum amatus essem
uel fuissem þâ ðâ ic wæs gefyrn gelufod, cum amatus esses
uel fuisses þâ ðâ ðû wǣre gelufod, cum amatus esset uel
fuisset þâ ðâ hê wæs gelufod; et pluraliter cum amati
essemus uel amati fuissemus þa ðâ wê wǣron gefyrn gelufode,
cum amati essetis uel fuissetis þâ ðâ gê wǣron gelufode, cum
amati essent uel fuissent þâ ðâ hî wǣron gelufode. eodem
modo tempore futuro cum amatus ero uel amatus fuero þonne ic
bêo gelufod gyt, cum amatus eris uel fueris þonne ðû byst
gelufod, cum amatus erit uel fuerit þonne hê byð; et
pluraliter cum amati erimus uel amati fuerimus þonne wê bêoð
gelufode gyt, cum amati eritis uel fueritis þonne gê bêoð
gelufode, cum amati erint uel fuerint þonne hî bêoð
gelufode. infinitiuo modo amari bêon gelufod, amari uolo ic
wylle bêon gelufod, amari uolumus wê wyllað bêon gelufode.
praeterito perfecto et plusquamperfecto amatum esse uel
amatum fuisse. ic secge nû gewislîcor: olim uolui te amatum
esse uel fuisse gefyrn ic wolde, þæt ðû wǣre gelufod; and
swâ tô eallum hâdum. futuro tempore amatum iri bêon gelufod,
uis amatum iri wylt ðû bêon gelufod, amatum iri uolo ic
wylle bêon gelufod. duo participia ueniunt a uerbo passiuo
twegen dǣl nymende cumað of ǣlcum ðrôwjendlîcum worde,
praeteriti temporis forðgewitenre tîde amatus gelufod,
futuri temporis tôwerdre tîde amandus sê ðe sceal bêon
gelufod; amandus est ille hê ys tô lufigenne et cetera.
Ðus gâð êac ealle þâ word, þe synd gecwedene communia oððe
deponentia, þissere geðêodnysse. commune uerbum ys osculor
ic cysse, oscularis ðû cyst, osculatur hê cyst, and swâ
forð. praeteritum perfectum osculatus sum ic cyste et
cetera. ealswâ criminor ic leahtrje, praeteritum criminatus
sum ic leahtrode; ortor ic tyhte, ortatus sum; auxilior ic
fultumige, auxiliatus sum; adulor ic lyffette; abhominor ic
onscunige; detestor ic onscunige; calumnior ic êhte mid
têonan; dominor ic gewylde mid hlâfordscipe; frustror ic
âîdlige; consolor ic gefrêfrige; scrutor ic smêage.
priscianus cwæð, þæt ðâs word and ðyllîce habbað twâ
getâcnunga, dǣde and þrôwunge, and ealle hî macjað heora
praeteritum on atus: scrutatus sum et cetera. þâs ôðre synd
deponentia, and hî getâcnjað dǣde: miror ic wundrige,
miraris ðû wundrast, miratur hê wundrað; et pluraliter
miramur wê wundrjað, miramini gê wundrjað, mirantur hî
wundrjað. ealswâ glorior ic wuldrige, meditor ic smêage,
sciscitor ic befrîne, uociferor ic hrŷme, contemplor ic
ymbwlâtige, uagor ic wôrige, fabulor ic spellige, causor ic
sprece stîðlîce for sumon intingan, gratulor ic blîssige,
percunctor ic âxige, opinor and suspicor ic wêne, for ic
sprece (faris ðû sprecst), laetor ic blîssige, praelior ic
feohte, aduersor ic ðwyrige oððe ic wiðerige, imitor ic
geefenlǣce, peregrinor ic wræcsîðige, rimor ic smêage,
epulor ic wistfullige, dignor ic gemedemige, philosophor ic
ûðwitige oððe ic smêage embe wîsdôm, testificor ic sêðe,
ueneror ic ârwurðige, precor ic bidde, furor ic stele,
recordor ic gemune, piscor ic fixje, aucupor ic fuglje,
altercor ic cîde, mercor and negotior ic mangige, lucror ic
gestrŷne, morigeror ic leornige þêawas, melioror ic betrige,
uerecundor mê sceamað, moderor ic gemetegje, zelor ic
andige, moror ic latige on sumre stôwe oððe ic elcige. þâs
word macjað heora praeteritum on atus: miratus sum ic
wundrode tô werlîcum hâde, mirata sum tô wîflîcum hâde,
miratum tô nâðrum cynne. furatus est uir bouem se ceorl
forstæl ǣnne oxan, furata est mulier, furatum est mancipium;
et cetera.
Þâ word, þe genymað on praeteritum ui and næfdon æt fruman
þone u (amo, amaui), þâ habbað hwîlon sincopam, þæt ys,
wanunge, on ðâm ôðrum hâde and on ðâm þriddan: amaui,
amauisti uel amasti (hêr ys se ui awege), amauistis uel
amastis, amauerunt uel amarunt. ealswâ neo ic spinne, neui
ic span, neuisti uel nesti ðû spunne, neuistis uel nestis gê
spunnon, neuerunt uel nerunt hî spunnon. ac hit ne byð nâ
swâ, gif se u byð æt fruman on ðâm worde: lauo ic ðwêa,
laui, lauisti. ne miht þû nâ cweðan hêr lasti.