MODVS ys #gemet# oððe #þǣre sprǣce wîse#, and ðǣra
synd fîf. INDICATIVVS ys #gebîcnjendlîc#: mid ðâm wê
geswuteljað, hwæt wê dôð oððe ôðre menn. ic cweðe 15
nû: _lego_ #ic rǣde#; þǣr bið mîn dǣd geswutelod. and
ðis MODVS ys fulfremed on eallum tîdum and on eallum
[[125]]
hâdum and ys forðî fyrmest. þæt ôðer MODVS ys IMPERATIVVS,
þæt ys, #bebêodendlîc#: mid þâm gemete wê
hâtað ôðre menn dôn sum ðing oððe sum ðing þrôwjan.
_lege_ #rǣd ðû#; _legat_ #rǣde hê#; _flagella istum puerum_ #beswing
ðis cild#; _flagelletur_ #sŷ hê beswungen#.
12 de modo _T, f. JW_ 13 _kein absatz J_ ‖ odus _W_ ‖ is gemet _gl. R,
in d. z. T_ ‖ gemet: (t _rad._) _C_, ł modt _ü._ gemet _fr. U_ ‖ oððe]
hei _O_ ‖ sprǣce] sprele _O_ ‖ þara _DH_ 14 [beoþ fif in]dicatiuus _W_
‖ is g. _gl. R, in d. z. T_ ‖ (ge)bicnigendlic _D_, bycniendlic _CU_
15 is[uteleþ] _W_ ‖ hwæt] þæt _J_ ‖ oððe] oþer _W_ 15. 16 cwe[þe nu
lego ic red]e _W_ 16 ic r. _f. T_ ‖ bið _f. O_ ‖ and--125^1 fyrmest
_f. T_ 17 ðis] his _CU_ ‖ ful[frem]ed _W_ 1 [furm]est _W_ 2 þ. ys b.
_gl. R, f. T_ ‖ bebodendlic _J_, bebeonendlic _A_ ‖ [mid þ]en _W_ 3
þingc _beide mal R_ ‖ oððe s. ð. _f. O_ ‖ [sum þ]ing _W_ ‖ þ(r)owian
_H_ 4--5 _ü. f. T_ 4 legað _Ah_, legaþ _J_ ‖ red he _W_ ‖ _letztes_ a
_in_ flagella _z. t. weg A_, flagel[l]a _W_ 4. 5 beswing ::: _R_ 5
flagellatur _CU_ ‖ beo hit _W_
¶ þis 5
gemet sprecð forðwerd and næfð nânne PRAETERITVM,
forþan ðe nân man ne hǣt dôn, þæt ðe gedôn byð. hê
sprecð tô ôðrum and nâ tô him sylfum: forþan ðe gehwâ
hǣt ôðerne, nâ hyne sylfne. þæt ðridde gemet ys OPTATIVVS,
þæt ys, #gewîscendlîc#, and hit hæfð forðgewitenne 10
tîman and behôfað ôðres wordes him tô fultume, þæt hê
fulfremednysse hæbbe. _utinam amarem deum_ #êalâ gif
ic lufode god#, swylce ðû cweðe: forgeâfe god, þæt
ic hine lufode. _utinam legerem nunc_ #êalâ gif ic rǣdde
nû#. _utinam legerem heri_ #êalâ gif ic rǣdde gyrstan 15
dæg#, þonne cûðe ic nû âgyfan. _utinam legissem in iuuentute_
#êalâ gif ic rǣdde on jugoðe#, þonne cûðe ic
nû sum gôd. _utinam_ ys ADVERBIVM, þæt ys, #wordes
gefêra#, and hê fylst þisum gemete ðus.
6 sprecð--and _f. T_ ‖ sprycð _J_ ‖ forð::::werd _D_, forþweard _J_ ‖
næf _A_ ‖ nænne _ausser O_ 7 forþan--8 sylfum _f. T_ ‖ vor þe _W_, for
_fast gz. weg H_ ‖ hat _J_ ‖ (þe) _U, f. W_ ‖ is _W_ 8 spricð _J_ ‖
tô|to _H_ ‖ nout _W_ ‖ for þen þet _W_, -ðam þe _H_ 9 hat _J_ ‖ and
na _JU_, nout _W_ ‖ sylfn[e] _A_ 9. 10 obtatiuus _U, dahinter_ modus
_T_ 10 þ. is g. _gl. R, f. T_ ‖ hæfð--11 and _f. T_ ‖ hæfð] næfð _JO_,
[h]afþ _W_ ‖ -witene _U_ 11 [o]þres _W_ ‖ þæt--12 hæbbe _f. T_ 12
-[n]esse _W_ ‖ hab[be] _W_ ‖ deum] domini (dn̄i _st._ dm̄) _O_ ‖
êalâ--14 lufode _f. T_ 13 lufige _CU_ ‖ [go]d _W_ ‖ swylce _usw. in d.
z. R_ 14 lufe[de] _W_ ‖ nunc _aus_ hunc _O_ ‖ êalâ--15 nû _f. T_ ‖
ræ(d)de _C_, ræde _Ah_ 15 legerim _F_, le[gerem] _W_ ‖ êalâ--16 âgyfan
_f. T_ ‖ gyrston _FhR_, gyrsan _O_ 16 þonne _usw. in d. z. R_ ‖ cu[þe
ic nu] _W_ ‖ ic hyt nu _O_ ‖ agifen _J_ 17 êalâ--19 ðus _f. T_ ‖ [ic
redde] _W_ ‖ on minum i. _J_ ‖ iugeþe _C_, iuguþe _D_, geogoðe _RU_ ‖
þonne _usw. in d. z. R_ ‖ cuð _h_ 18 nû _f. O_ ‖ [is aduerbiu]m _W_ ‖
þ. is w. g. _gl. R_ ‖ wordys _C_ 19 þissum _J_ ‖ ðus _f. W_ ‖ [þ.
f.] _W_
[[12 ... êalâ--14 lufode
text has “êala”]]
¶ þæt fêorðe
[[126]]
gemet ys SVBIVNCTIVVS oþþe CONIVNCTIVVS, þæt ys, #underðêodendlîc#,
forðâm ðe hyt is under þâm foresǣdum
gemetum and behôfað ôþres wordes him tô fultume.
_cum legam_ #ðonne ic rǣde#. _cum legam, ueni ad me_
#ðonne ic rǣde, cum tô me#. _cum doceam, discas_ 5
#þonne ic tǣce, þû leornast# ET CETERA.
1 subi. modus _T_ ‖ oþer _W_ ‖ þ. is u. _gl. über_ subi. _R, f. T_ ‖
1. 2 [underþeod]enlic _W_, -þeo(end)lic (_ds. hd.?_) _F_,
understandendlic _O_ 2 forðâm ðe--3 gemetum _f. T_ ‖ -þā _C_, ðan _die
übr. ausser O_ 2. 3 fore[seide imet]e _W_ 3 w _in_ wordes _aus e. a. D_
3. 4 ful[t. c. l.] _W_ 4 cum--rǣde _f. FT_ ‖ _2._ c. l. _f. W_ 5--6 _ü.
f. T_ 5 ð. ic r. _f. W_ ‖ doceā: _H_ 6 ic ðe tæce _h_ ‖ [l. et c.] _W_
‖ leorna: (s _rad._) _C_, leorna _U_, l _aus einem angefangenen and.
buchst. H_
¶ þæt fîfte gemet
ys INFINITIVVS, þæt is, #ungeendigendlîc#, forðan ðe
þǣr ne byð nân sprǣc geendod, bûton man ðâr dô tô
þrêo ðing, þæt is, hâd and tîd and getel. _amare_ #lufjan#:
nys ðǣr nân gewis on ðǣre sprǣce, bûton ðû cweþe 10
_amare uolo_ #ic wylle lufjan#. on ðâm _uolo_ ys se forma
hâd and andweard tîd and ânfeald getel. þis gemet
gǣð geond ealle tîda and ealle hâdas and ealle getel.
_legere uis_ #þû wylt rǣdan# ys se ôðer hâd and andweard
tîd and ânfeald getel. _legere uolui_ #ic wolde rǣdan#, 15
_legere uoluistis_ #gê woldon rǣdan# sint forðgewitene
tîda; ET CETERA.
7 infiniti(u)us _C_ ‖ þ. is u. _gl. R, f. T_ 7. 8 forþ[en þe þer] _W_ 8
do þer to _W_ ‖ ðær _ausser O_ ‖ to do _CDJTU und durch nachträgliche
umstellung_ (_v. ds. hd._) _F_ 9 þ[reo] _W_ ‖ þingc _R_ ‖ þæt is _usw.
in d. z. R_ ‖ and _vor_ getel _nachträglich h_ ‖ getæl _FT_ ‖ lufigen
_DH, f. T_, is lufian _W_ 10 ðǣr] her _TW_ ‖ [non] _W_ ‖ gewis] andȝit
_W_ ‖ ðæræ _h_ ‖ butan _hJR_ 11 u[olo ic] _W_ ‖ ic--12 getel _f. T_
12 andwerd _AFh_, -w[erd] _W_ ‖ getæl _F_ 12. 13 ge metgað _U_ 13 tide
_H_ ‖ _erstes_ [and alle] _W_ ‖ hades _C_ ‖ getæl _F_ 14 þû--15 getel
_f. T_ ‖ _ü. f. W_ 14. 15 andwe[rd tide] _W_ 14 anweard _U_, andwerd
_ADFHhR_ 15 getæl _F_ ‖ lege:re _F_ ‖ --16 _ü. f. TW_ ‖ ic wolde _auf
r. R_ 16 uoluistis _aus_ uoluscis _von a. hd. O_, uoluisti _JW_ ‖
woldan _hJ_, -en _CU_ ‖ ræden _U_ 16. 17 sint f. t. _f. T_ 16 sint] -d
_ADFHhJRU_, beoþ _W_ ‖ -witena _DH_, -iw[itene] _W_ 17 et c. _f. W_ ‖
¶ gyt ys ân gemet gehâten INPERSONALE,
þæt gǣð ofer ealle ðâ ôþre fîf on ðâm ðriddan hâde
[[127]]
PASSIVVM: _amatur_; _amatur a me_ #ic lufige#; _legitur a me_
#ic rǣde#. ac wê nellað nâ mâre be ðisum hêr sprecan.
gyt--127^2 sprecan _f. T_ 18 oue[r alle] _W_ ‖ fif imetes _W_ 1
pass[iuum] _W_ ‖ _das zweite mal_ amator _CDHOU_ ‖ legatur _W_ 2 red[e
ac we] _W_ ‖ ræ:de (d _rad.?_) _D_ ‖ ac _f. J_ ‖ nellað _aus_ neilað
_D_ ‖ þissum _J_