I. Æfter gecynde syndon twâ cyn on namum, MASCVLINVM 5
and FEMININVM, þæt is, #werlîc# and #wîflîc#. werlîc
cyn byð _hic uir_ #þes wer#, wîflîc _haec femina_ #þis
wîf#. þâs twâ cyn synd gecyndelîce on mannum and
on nŷtenum.
4 _überschrift f. TU_ 5 _kein absatz T_ ‖ I _f. HJOT_ ‖ æfter g _zum
grössten teil weg H_ ‖ naman _R_ 6 _erstes_ and _f. U_ ‖ ni _von_ fem.
_ü. d. z. O_ ‖ þ. is w. a. w. _f. T_ ‖ wærlic _beide mal h_, weorlic
_das erste mal J_ 7 kynn _R_ ‖ bit _F_ ‖ 7. 8 _ü. f. T_ ‖ (haec) _F_
8 ða twa _J_ ‖ (cynn) _R_
II. Nû ys gecweden æfter cræfte gemǣne cyn, þæt 10
is, ǣgðer gê werlîc gê wîflîc: _hic et haec diues_ #ðes
and þêos welega#: ǣgðer byð welig gê wer gê wîf;
_hic et haec heres_ #þes and þêos yrfenuma#; ET CETERA.
10 _kein absatz DHhJRT_ ‖ II _f. OT_ ‖ ge(cwe)den _J_ 11 _erstes_
gê--20^18 plŷme _f. J_ (_ein blatt_) ‖ þes--13 heres _zw. den z. 4.
corr. F_ ‖ 11--13 _übers. f. T_ 12 þe(o)s _H_ 13 et] and
(_abgekürzt_) _R_
III. NEVTRVM is #nâðor cynn#, nê werlîces nê wîflîces,
on cræftsprǣce, ac hit byð swâ ðêah oft on andgyte, 15
swâswâ ys _hoc mancipium_ #ðes weal#, _hoc animal_
#þis nŷten#: ǣlc nŷten byð oððe hê oððe hêo. ac swâ
ðêah ðis cyn gebyrað oftost tô nâðrum cynne, swâswâ ys
_hoc uerbum_ #þis word#, _hoc lumen_ #þis lêoht#. ys êac
tô witenne, þæt hî bêoð oft ôðres cynnes on lêden 20
and ôðres cynnes on englisc. wê cweðað on lêdyn _hic
[[19]]
liber_ and on englisc #þêos bôc#; eft on lêden _haec mulier_
and on englisc #ðis wîf#, nâ #ðêos#; eft on lêden
_hoc iudicium_ and on englisc #ðes dôm#, nâ #ðis#.
14 _kein absatz FHhRT, zweifelhaft D_ ‖ III _f. OT_ 15 on c.--andgyte
_f. T_ ‖ (hit) _R_ ‖ of(t) _F_ 16--17 _ü. f. T_ 17 ǣlc--18 ys _f. T_
18 kynn _h_ 19 _ü. f. T_ ‖ (eac) _D_ 20 witanne _H_, wytanne _U_ ‖
oft] of _FU_ 21 and--englisc _auf r. h_ ‖ and _f. OTU_ ‖ oðeres _T_ ‖
engli(s)c _r. corr. T_ ‖ leden _alle ausser O_ 1 and _f. T_ ‖ ná þés
_hinter_ boc _T_ ‖ ọͤft _O_, oft _U_ ‖ on lêden _f. T_ 2 and o. e. _am
rande nachgetr. D, f. T_ ‖ and ná _T_ ‖ on l. _f. T_ 3 a. o. e. _f. T_
‖ englisc _auf r._ (_davor_ l _radiert, also aus_ leden?) _D_ ‖ et
cetera _nach_ ðis _T_
IIII. Ys gyt ân cynn COMMVNE TRIVM GENERVM, þæt is,
#gemǣnelîce þrêora cynna#: _hic et haec et hoc sapiens_ 5
#þes and ðêos and ðis wîse#, _hic sapiens rex_ #þes wîsa
cyning#, _haec sapiens regina_ #þêos wîse cwên#, _hoc
sapiens mancipium_ #þes wîsa weal#. ealswâ _hic et haec
et hoc felix_ #þes and ðêos and þis gesǣlige# ET CETERA.
4 _kein absatz DFHhRT_ ‖ IIII _f. OTU_ ‖ commune ys gyt an cynn trium
_O_ 4. 5 þæt--cynna _f. T_ 6--9 _übers. f. T_ 6 w _und_ s _in_ wise (_v.
a. hd.?_) _auf r. F_ ‖ wise _DH_ 7 kyning _DFHh_ ‖ wisa _DH_ 8 weal:
_F_ ‖ ealswâ] eft _T_ 9 and þis _f. O_
V. Sum cyn is gecweden EPICENA, þæt is on lêden 10
PROMISCVA and on englisc #gemenged#: _hic coruus_ #ðes
hremn#, swâ hwæðer swâ hit byð, swâ hê, swâ hêo;
_hic miluus_ #ðes glida#, ǣgðer gê hê gê hêo; _haec aquila_
#ðes earn#, ǣgðer gê hê gê hêo. ealswâ _mustela_ #wesle#
ET CETERA. 15
10 _kein absatz HRT, zweifelhaft DFh_ ‖ quinta _U, f. T_ ‖ cyn:is (n
_rad._) _h_ ‖ epikena _U_, epicenon (on _auf r._) _O_, epicinon _F_ 11
and _f. U_ ‖ gemæn- _H_, -ncged _DFHT_ ‖ (c)oruus _F_ ‖ ðes--12 byð
swâ _f. T_ 12 hrem _FhU_, hræm _DHR_ ‖ hé and heo _T_ ‖ (swa) heo _U_
13 _übers. f. T_ 13 ge heo (_zu_ he _h_) ge he (_zu_ heo _h_) _DFhU_ ‖
haec aquila--15 cetera _f. T_ ‖ _über_ aquila þes _2. gl.?_ haec passer
sperue _F_ 14 hio _H_ ‖ _über_ mustela _vom 2. gl._ #bele# (?) _F_
VI. Sume synd gecwedene DVBII GENERIS, þæt is,
#twŷlîces cynnes#. hî bêoð gemêtte on bôcum hwîlon
æfter werlîcum cynne, hwîlon æfter wîflîcum: _hic finis_
#þes ende# and eft _haec finis_; _hic silex_ #þes flint# and
[[20]]
eft _haec silex_; _hic margo_ #ðes ôfer# and eft _haec margo_;
ET CETERA.
16 _kein absatz FHhORT, zweifelhaft D_ ‖ VI _f. OT_ ‖ gecwedene--20^3
s. synd _f. DH_ ‖ þæt--18 wîflîcum _f. T_ 17 twelices _U_ ‖ ge _von_
gemette _ü. d. z. O_ ‖ hwilum _R_ 18 hwilum _R_ ‖ swa swa is _vor_ hic
_T_ 19 þ. e. _f. T_ ‖ _erstes_ and _f. OU_ ‖ þ. f. and _f. T_
1 ðes _f. T_ ‖ ouer _gl. T_ ‖ oððe url _über_ ofer _und_ þes url
_hinter_ hec margo _am rande 2. gl. F_ ‖ eft _f. T_ 3 _kein absatz
FhRT_ ‖ VII _f. OT_
VII. Sume synd MOBILIA, þæt synd #âwendendlîce#,
forðan ðe hî bêoð âwende fram cynne tô cynne: _hic
sanctus_ #ðes hâlga#, _haec sancta_ #þêos hâlige#, _hoc 5
sanctum_ #ðis hâlige#; ealswâ _iustus_ #rihtwîs#, _iusta_, _iustum_;
_bonus_ #gôd#, _bona_, _bonum_; ET CETERA. _filius_ #sunu#, _filia_
#dohtor#.
3. 4 þæt--tô cynne _f. T_ 4 awended- _DHU_ ‖ forþā _R_ 4 swâ swâ is
_vor_ hic _T_ 5--6 _ü. f. T_ 6 ealswâ _f. T_ ‖ s _von_ iusta _von a.
hd. O_ 7 bonus--13 môddrje _f. T_ 7 suna _R_ 8 dohter _H_
VIII. Sume synd MOBILIA, þæt synd #âwendendlîce#,
on gecynde and on getâcnunge, nâ on stemne: _hic pater_ 10
#þes fæder#, _haec mater_ #ðêos môdor#; _frater_ #brôðor#,
_soror_ #swustor#; _patruus_ #fædera#, _amita_ #faðu#; _auunculus_
#êam#, _matertera_ #môddrje#.
9 _kein absatz FHhR_ ‖ VIII _f. O_, VII _DH_ ‖ awended- _HU_ 11 þes]
þæs _R_ ‖ þeos _nur z. t. erhalten H_ 12 swuster _DHhR_ ‖ patru:us _F_
13 matertera _f. DH, aus_ -re _a. hd. O_ ‖ moddrige _HR_
VIIII. Oftost on trêowcynne bêoð ðâ trêowa getealde
FEMININI GENERIS and se wæstm NEVTRI GENERIS: _haec pirus_ 15
#þêos pyrige#, _hoc pirum_ #sêo peru#; _haec malus_ #ðêos
apuldre#, _hoc malum_ #se æppel#; _haec prunus_ #ðis plûmtrêow#,
_hoc prunum_ #sêo plŷme#. ac hit ne bið swâ
ðêah swâ be eallum trêowum: _haec buxus_ #þis boxtrêow#,
_hoc buxum_ #forcorfen box#. 20
14 _kein absatz DFHhR_ ‖ IX _R, f. OT_, VIII _DH_ ‖ treowa _alle_ 15
femini _FO_ ‖ generis: _D_ ‖ and--generis _f. O_ ‖ se _aus_ sę _h_ ‖
nutri _U_ ‖ pyrus _U_ 16--20 _ü. f. T_ 16 þeos] þeo _DH_ ‖ and hoc _T_
17 æppyl _U_ ‖ plunus _O_ 18 plume _R_ (_gegen DFHhOU_) ‖ ac--19
trêowum _f. T_ ‖ _mit_ ac _setzt J wider ein_ ‖ n(e) _aus_ na _h_ 19
trewum _J_ 20 boxum _O_, bixum _U_ ‖ forcoruen _FhR_
[[21]]
INCIPIVNT QVINQVE DECLINATIONES NOMINVM.
OMNIA NOMINA QVIBVS LATINA VTITVR ELOQVENTIA, QVINQVE
DECLINATIONIBVS INFLECTVNTVR #ealle naman, ðǣra
ðe lêdensprǣc brîcð, bêoð gebîgede on fîf declinungum#. 5
sêo forme DECLINATIO, þæt is, sêo forme
#declinung#, macað hire GENITIVVM on _ae_: _huius poetae_
#þises sceopes#. sêo ôðer DECLINATIO geendað hire GENITIVVM
on langne _i_: _huius episcopi_ #þises bisceopes#.
sêo ðridde DECLINATIO âwent hire GENITIVVM on scortne _is_: 10
_huius regis_ #þises cyninges#. sêo fêorðe DECLINATIO
macað hire GENITIVVM on langne _us_: _huius exercitus_ #þises
heres#. sêo fîfte DECLINATIO gebîgð hire GENITIVVM on _e_
and _i_ tôdǣledlîce: _huius rei_ #þises ðinges#.
1. 2 uis quinque declinationum hic ostenditur _J_, de de(cli)nationibus
_T_ ‖ qu(i)nque _D_ ‖ nomnum _O_ 3 omna _J_ ‖ latiua _H_ ‖ utitur
_über getilgtem_ uatū _F_ ‖ eloquia _H_ 4 ealle--6 decl. _in d. z. R_
‖ ealla _H_ ‖ þara _J_ 5 (þe) _R_ ‖ -spræc: _hR_, -sprece _F_ ‖
gebégede _T_ ‖ of _JT_ 6 I. seo _U_ ‖ se forma _J_ ‖ pæt--7 declinung
_f. T_ ‖ se _HU_ ‖ forma _H_ 7 geniti(u)um _O_, uum _auf r. F_ ‖ on
_f. J, auf r. F_ 8 þ. sc. _f. T_ ‖ þisses _J_ ‖ se(o) oðer _H_, seoðer
_h_, se oðer _O_, se oþer _R_, II. se oþer _U_ 9 iuum _in_ genitiuum
_auf r. F_ ‖ langne _auf r. h_ ‖ þ. b. _f. T_ ‖ þisses _J_ 10 III.
seo _U_ ‖ ðridda _T_ ‖ awend _U_ ‖ sceortne _DFhRU_, sceortre _J_ 11
reges _J_ ‖ þ. c. _f. T_ ‖ þisses _J_ ‖ ky- _DFHhR_, -ncges _R_,
cynneges _J_ ‖ IIII. seo _U_ 12--13 _ü. f. T_ 12 þisses _J_ 13 V. seo
_und absatz U_ ‖ fiftæ _T_ 14 and on i _JOT_ ‖ todælendlice _FH_ ‖
re:i (g _rad._) _FO_, regi _J_ ‖ _ü. f. T_ ‖ þisses _J_ ‖ þincges
_R_, :: þinges (þ _auf rasur und_ ky _rad.?_) _F_, cinges _J_
Wê fôð nû gewislîcor on ðâ forman declinunge. 15
NOMINATIVO _hic citharista_ #ðes hearpere#, GENITIVO _huius
citharistae_ #þises hearperes#, DATIVO _huic citharistae_
[[22]]
#þisum hearpere#, ACCVSSATIVO _hunc citharistam_ #þisne
hearpere#, VOCATIVO _o citharista_ #êalâ ðû hearpere#,
ABLATIVO _ab hoc citharista_ #fram ðisum hearpere#; ET
PLVRALITER #and menigfealdlîce# NOMINATIVO _hi citharistae_
#þâs hearperas#, GENITIVO _horum citharistarum_ #ðissera 5
hearpera#, DATIVO _his citharistis_ #ðisum hearperum#,
ACCVSSATIVO _hos citharistas_ #þâs hearperas#, VOCATIVO _o
citharistae_ #êalâ gê hearperas#, ABLATIVO _ab his citharistis_
#fram ðisum hearperum#.
15 _kein absatz in den hss._ ‖ declinatio _nach_ declinunge _und dann
absatz U_ 16--22^8 _immer_ cyth- _DFHhR, bis nom. pl. einschliesslich U,
mit ausnahme von gen. pl. T, nur nom. pl. O_ ‖ --22^3 hearpere _ü. f.
T_ ‖ hearpore _R_ 17 þisses _J_ ‖ datiuo h. c. þ. hearpere _f. O_ ‖ t
_in_ cytharistę _auf rad._ þ _h_ 1 þissum _J_ ‖ a(c)cu- _J_, acu- _T_,
-usa- _DHhT_, -uo _aus_ -ua _h_ ‖ u _in_ hunc _aus_ a? _rad. O_ 2
uoc.--hearpere _f. h_ ‖ cyþarista _H_ 3 þissum _J_ 4 mænig- _HJRU_ ‖
hic (cy)tharistę _T_ 5--9 _ü. f. T_ ‖ cytharistarum _aus_ -staris _H_
‖ ðisse _v._ ðissera _auf r. H_ 6 heapera _H_ ‖ þissum _J_ 7 acu- _Fh_
‖ -usa- _ausser OR_ ‖ cytharistas _aus_ -tis _R_ 8 ea:la (l _rad.?_)
_h_ 9 þissum _J_; ði _gz._, sum _z. t. weg H_
NOMINATIVVS ys #nemnjendlîc#: mid ðâm CASV wê nemnað 10
ealle ðing, swylce ðû cweðe: _hic homo equitat_ #þes
man rît#. GENITIVVS is #gestrŷnendlîc# oððe #geâgnjendlîc#:
mid þâm CASV byð geswutelod ǣlces ðinges gestrêon
oþþe ǣhta: _huius hominis filius_ #þises mannes sunu#
VEL _huius hominis equus_ #oððe ðises mannes hors#. 15
DATIVVS ys #forgyfendlîc#: mid ðâm CASV byð geswutelod
ǣlces ðinges gifu: _huic homini do equum_ #ðisum
men ic forgyfe hors#; _quid das mihi?_ #hwæt gyfst
ðû mê?# _unum librum do tibi_ #âne bôc ic ðê gife#.
10 _kein absatz in hss._ ‖ nomi(na)tiuus _v. a. hd. F_, n. _aus_ -uo
_rot corr. T_ ‖ is _auf r. U_ ‖ næmn- _H_, nemnigentlic _F_ ‖ casum
_U_, case _J_ ‖ næm- _H_ 11 -niað _T_ ‖ þingc _J_ ‖ (h)omo _H_ 11. 12
_ü. f. T_ 12 hritt _J_ ‖ gestyn- _J_, -nedlic _U_ ‖ geahnigendlic _JT_
13 beoþ _J_ ‖ þincges _FR_ 14--24^2 _ü. f. T_ ‖ 14. 15 þisses _J_ 16
-gef- _J_, -enlic _U_ ‖ casu _f. T_ 17 gyfe _H_ ‖ þissum _J_ 18
:::gife (for _wegradiert?_) _F_ ‖ michi _DT_ ‖ forgifst _J_ 19 gife þe
_R_, forgife þe _J_
¶ ACCUSSATIVVS ys #wrêgendlîc#: mid ðâm CASV byð geswutelod, 20
hû men sprecað be ǣlcum þinge: _hunc hominem
accuso_ #ðysne man ic wrêge#; _hunc hominem amo_ #þysne
[[23]]
man ic lufige#; _hanc rem apprehendi_ #þis ðing ic gelæhte#.
VOCATIVVS ys #clypjendlîc# oððe #gecîgendlîc#:
mid ðâm CASV wê clypjað tô ǣlcum ðinge: _o homo,
ueni huc_ #êalâ ðû man, cum hider#; _o homo, loquere
ad me_ #êalâ ðû man, sprec tô mê#; _o magister, doce 5
me aliquid_ #êalâ ðû lârêow, tǣce mê sum ðing#.
20 acu- _F_, -usa- _DHJTU_ ‖ ::wreg- _F_, gewreg- _U_ ‖ geswu(t)elod
_rot corr. T_, -od _aus_ -ad _R_ 21 sprę- _T_ ‖ þingum _U_ 22 acu-
_DFHhOR_ 1 anc _von_ hanc _auf r. U_, hunc _von a. hd. zu_ hanc _F_ ‖
appre(he)ndi _H_ ‖ þin(c)g _R_, þingc _J_ 2 clypiengendlic _T_ 3 ðincge
_h_ ‖ omo _J_ 5 ðû _f. DH_ ‖ sprec to::to me _R_ 6 aliquit _O_ ‖
lârêow] magister _O, davor_ ::::: _F_ ‖ tæc me _doppelt_ (_das erste
getilgt_) _J_ ‖ tæc _DFHJ_ ‖ þingc _J_
¶ ABLATIVVS
ys #ætbrêdendlîc#: mid ðâm CASV byð geswutelod,
swâ hwæt swâ wê ætbrêdað ôðrum oððe swâ hwæt
swâ wê underfôð æt ôðrum oððe hwanon wê farað: _ab
hoc homine pecuniam accepi_ #fram þisum men ic underfêng 10
feoh#; _ab hoc magistro audiui sapientiam_ #fram
ðisum lârêowe ic gehŷrde wîsdôm#; _ab illa ciuitate
equitaui_ #fram ðǣre byrig ic râd#; _a rege ueni_
#fram cyninge ic côm#.
7 ædbr- _D_, -bræd- _F_, -bregd- _T_, -enlic _U_ 8 ætbr.--9 swâ wê _f.
J_ ‖ -bregd- _T_ ‖ swâ _hinter_ oððe--9 oððe _f. F_ 9 swâ _vor_ wê _f.
U_ ‖ onfoð _J_ ‖ hwanan _mit_ o _ü. dem zweiten_ a _h_ 10 peccu- _FU_
‖ þissum _J_ 11 magistro accepi uel audiui (u. a. _auf r._) _U_ 12
þissum _J_ ‖ geherde _J_ ‖ ciuitatem (_aber_ m _radiert_) _T_
¶ þâs syx CASVS befôd and belûcað,
swâ hwæt swâ men embe sprecað, gif ðǣr bêoð 15
word tô geîhte. ealswâ ðû miht hî gebîgean tô menigfealdum
getele: NOMINATIVO _hi pueri discunt_ #þâs cild
leornjað#; GENITIVO _horum puerorum doctrina_ #ðissera
cildra lâr#; DATIVO _his pueris ministro_ #þisum cildum
ic ðênige#; ACCVSSATIVO _hos pueros flagello_ #ðâs cild ic 20
swinge#; VOCATIVO _o pueri, cantate bene_ #êalâ gê cild,
singað well#; ABLATIVO _ab his pueris doctus sum_ #fram
[[24]]
ðisum cildum ic eom gelǣred#; _ab his poetis audiui
carmina_ #fram ðisum sceopum ic gehŷrde lêoð#.
14 kynincge _R_, cynge (ge _auf r._) _U_, kynge _D_, kyncge _Fh_ ‖
_mit_ ðas _absatz in U_ ‖ ða(s) _h_ 15 mænn _U_ ‖ ymbe _JRU_ ‖ beoð
_hinter_ geyhte _J_ 16 geehte _T_ ‖ gebigan _DFhRT_ ‖ mænig- _RTU_,
mænifealdum _HJ_ 17 getæle _FT_ 19 cilda _J_ ‖ þissum _J_ 20 acu- _h_,
-usa- _alle ausser OR_ ‖ s _in_ hos _a. r. O_ ‖ flagella (_zu_ -o _h_)
_hJ_ 21 uocatiuo--24^3 declinatio _2. hd. D_ 22 wel _FHhJRU_ ‖ ab h
_zum teil_, is _ganz weg H_ 1 ðissum _h_, þissum _J_ ‖ ablatiuo _vor_
ab _widerholt U_ ‖ p(o)etis _H_ 2 þissum _J_ ‖ scéapum _J_ ‖
geherde _J_
Sêo forme DECLINATIO hæfð TRES TERMINATIONES, þæt
synd #ðrêo geendunga#: _a_ and _as_ and _es_. ðâ naman,
þe geendjað on _a_, gif hî gebyrjað tô wǣpmanna þênunge, 5
þonne synd hî MASCVLINI GENERIS: _hic poeta_ #þes sceop#,
_huius poetae_ #þises sceopes#; _hic scriba_ #ðes bôcere#;
_leuita_ #diacon#; _sophista_ #ûðwita#; _nauta_ #rêðra#; _pirata_
#wîcing# oððe #scegðman#; _trapezeta_ #mynetere#; _proreta_
#ancerman#; ET CETERA. ðâ ôðre naman, ðe of 10
wordum cumað, synd COMMVNIS GENERIS: _hic et haec agricola_
#sê ðe æcer begǣð#; _hic et haec aduena_ #þes and
ðêos ælðêodige#; _conuiua_ #gebêor#; _collega_ #gefêra#;
_homicida_ #manslaga#; _parricida_ #mǣgslaga#; ET CETERA.
3 _kein absatz in hss._ ‖ se forme _J_ 3. 4 tres--synd _f. T_ 4 namann
_h_ 5 þe _f. T_ ‖ þenunga _HT_ 6 a _von_ poeta _a. r. O, aus_ e _T_ ‖
þ. sc. _f. T_ ‖ þeos _J_ 7 poete _aus_ poeto _h_, potę _R_ ‖ þisses
_J, f. T_ ‖ sceop _DH, f. T_ 7--9 _ü. als gl. T_ 8 sophysta _U_ ‖
uþwite _T_ ‖ n _in_ nauta _aus_ r _O_ 9 w. o. sc. _in d. z. R_ ‖
wigcing _U_, wigcyng _R_ ‖ oððe sc. _f. T_ ‖ sceigð- _a. r. U_, scægð-
_h_, scægþ- (g _aus e. a. D_) _DH_, scæð- _F_ ‖ traphezeta _U_ ‖
menetere _J_ 10 ancerman _f. T_ 10. 11 ðâ--cumað] þas _T_ 11 worde _J_
‖ n _in_ generis _aus_ r _D, dahinter_ þæt is gemænelice twegra cynna
_J_ ‖ agricula _O_ 12--14 _ü. f. T_ 12 : hic _D_ 13 gerefa _F_, gefeora
_J_ 14 _vor dem auslautenden_ a _von_ homicida _und_ parricida i
_getilgt O_ ‖ mansl. parr. _f. J_ ‖ pari- (i _auf r._) _U_
¶ þâ ôðre ealle, þe on _a_ geendjað þissere declinunge, 15
synd FEMININI GENERIS: _haec regina_ #ðêos cwên#, _huius
reginae_ #þissere cwêne#, _huic reginae_ #þissere cwêne#,
_hanc reginam_ #þâs cwêne#, _o regina_ #êalâ ðû cwên#, _ab
hac regina_ #fram ðissere cwêne#; ET PLVRALITER _hae reginae_,
_harum reginarum_, _his reginis_, _has reginas_, _o reginae_, 20
[[25]]
_ab his reginis_. ealswâ gâð ðâs: _haec terra_ #þêos eorðe#;
_erba_ #gærs#; _aqua_ #wæter#; _pluuia_ #rên#; _arena_ #sandceosol#;
_uia_ #weg#; _semita_ #pað#; _silua_ #wudu#; _luna_ #môna#;
_stella_ #steorra#; _ianua_ #geat#; _petra_ #stân#; _unda_ #ŷð#;
_pagina_
#tramet#; _littera_ #stæf#; _ancilla_ #wyln#; _gallina_ #henn#; 5
_auca_ #gôs#; _aneta_ #ened#; _columba_ #culfre#; _ciconia_ #storc#;
_uacca_ #cû#; _scroffa_ #sugu#; _uita_ #lîf#; _olla_ #crocca#;
_fuscinula_
#âwul#; _andena_ #brandîsen# and ealle naman lêdensprǣce,
ðe on _a_ geendjað: ealle hî syndon FEMININI GENERIS. âgene
naman, gif hî tô wǣpmannum gebyrjað, hî bêoð þonne 10
MASCVLINI GENERIS: _hic Silla_, _hic Seneca_, _hic Beda_. gif hî
tô wîfmannum gebyrjað, hî bêoð ðonne FEMININI GENERIS.
ne bið nân NEVTRI GENERIS on ðǣre forman declinunge.
15 geænd- _H_ ‖ ðyssera _J_ 16 femini _erst von a. hd. zu_ feminini _O_
16--19 _ü. f. T_ 17 (huic--cwene) _U_ 18 han(c) _F_ ‖ o regine _H_ 19
hac: (c _auf r._) _h_ ‖ regine _H_ ‖ pluralia _H_ ‖ nominatiuo _vor_
hae (_aus_ na- _H_) _DHU_ 20--25^1 genitiuo _usw. vor_ harum _usw. DH_
1 (r)eginis _aus_ geginis _H_ ‖ ealswâ g. ð. _f. T_ ‖ --8 _ü. f. T_ 2
herba _HU_ ‖ -ceosl _J_ 3 wæg _F_ ‖ pæð _alle ausser OU_ ‖ wuda _H_ 4
ge(a)t _H_, gǣt _J_ 5 littera _aus_ -as _h_ 6 anæta _F_ ‖ æned _DHJ_ 7
ua(c)ca _v. a. hd. corr. F_, ua:ca (c _rad._) _D_ ‖ suga (_aus_ -u _J_)
_HJ_ ‖ fuscinu(l)a _F, erstes_ u _aus_ a _D_ 8 andena _aus_ -ne _H_ ‖
bradisen _H_ ‖ and--9 generis _f. T_ ‖ ledenre spræce _DFHhR_
9 geændigað _H_ ‖ hyo _H_ ‖ synd _J_ ‖ femini _OU_ ‖ gene:ris (g
_rad._) _H_ ‖ _unten fol. 15^{v.} am rande von späterer hand_ potens
mihti _O_ 10 tô _f. OU_ ‖ wæpn mannum (p _a. r._) _h_ 11 culini g
_ganz_, en _zum teil weg H_ ‖ senega _U_, senecga _mit rad._ g _F_ 12
wimmannum _DFHhRTU_ (_gegen JO_) ‖ bioð _H_ ‖ femini _O_ 13 neutrius
(_doch_ us _möglicherweise erst von moderner hd._) _U_ 14 _kein absatz
hss._
[[9 _unten fol. 15^{v.} am rande ..._
printed as shown, but passage is actually at 15r.]]
On _as_ geendjað âgene naman: _hic Aeneas_, _huius
Aeneae_, _huic Aeneae_, _hunc Aeneam_, _o Aenea_, _ab hoc Aenea_. 15
nis ðǣr nâ menigfeald getel, forðan ðe hit is âgen nama.
ealswâ gǣð _hic Andreas apostolus_, _hic Thomas_, _hic Matthias_,
_hic Barnabas_; ET CETERA.
14. 15 huius aenae _J_ 15 huic aenae _J, f. O_ ‖ :eneam _F_, (e)neam
_aus_ aneam _1. corr. h_ ‖ hoc] oc _O_ 16 nâ] nan _JT_ ‖ mænig-
_FHJRU_, manig- _T_ ‖ getæl _FT_ ‖ forþā _J_ 17 gǣð _f. T_ ‖
apostolus _f. T_ ‖ barnabas (_ausgewischt u._) lucas _über_ thomas _v.
ders. hand, wie_ 5^14 _F_ ‖ hic M. _f. H_ ‖ hic _vor_ M. _f. U_ ‖
mathias _DFhJRTU_, matthianus _O_ 18 hic B.] hic uel is b. _U_ ‖ hic
_auf r. F_
On _es_ geendjað grêciscra manna naman: _hic Anchises_,
[[26]]
_huius Anchisae_, _huic Anchisae_, _hunc Anchisam_, _o Anchises_,
_ab hoc Anchisa_. nis nâ menigfeald getel on âgenum
namum.
19 _kein absatz in hss._ ‖ (geendiað) _u. d. z. D_ ‖ gr. m. n.] þas
_T_ ‖ --26^2 y _st._ i _in_ Anchis- _U_ 1 h(u)ius _H_ ‖ anchysan _U,
über_ am _von a. h._ ł em _R_ 2 nâ] nan _T_ ‖ mænig- _FHJRU_, manig-
_T_ ‖ getæl _T_ ‖ ænegum _a. r. R_ 3 naman _HJO_
Sume naman þissere declinunge macjað heora menigfealdan
DATIVVM and ABLATIVVM on _bus_. ðâ naman cumað 5
of ðâm MASCVLINVM, þe nabbað nânne NEVTRVM: _haec anima_
#þêos sâwul#, _his animabus_ #ðisum sâwlum# ET _ab his
animabus_; _filia_ #dohtor#, _filiabus_; _equa_ #myre#, _equabus_;
_asina_ #assa#, _asinabus_; ET CETERA, for ðâm gesceâde, þæt
hî nǣron gelîce þâm MASCVLINVM, þe hî of cumað. 10
4 _kein absatz in hss._ ‖ macaþ hira _J_ ‖ mænig- _FRU_, manig- _HT_,
mani- _J_, mænigfealdan _ü. getilgtem_ mealdan _1. corr. h_ 5 ðâ--6
neutrum _f. T_ 6 nabbað _f. H_ ‖ nænne _DFHhJRU_ ‖ 7--9 _ü. f. T_ 7
þeo _R_ ‖ ðissum _h_, þissum _J_ 8 dohter _H_ ‖ equabus] e _und a. r._
a _1. corr. h_ 9 assinabus _h_ ‖ for] fram _J_ ‖ þæt] þe _H_ 10 ::
masculinum _F_
SECVNDA DECLINATIO HABET TERMINATIONES SEX: _er_, _ir_,
_ur_, _us_, _eus_, _um_; #sêo ôðer# DECLINATIO #hæfð syx
geendunga#, þâ þe wê nû namedon. þâ naman, þe
on _er_ geendjað þissere declinunge, synd MASCVLINI GENERIS,
bêon hî âgene naman, bêon hî elles gemǣnelîce, swâswâ 15
is _faber_ #smið#. NOMINATIVO _hic faber_ #ðes smið#, GENITIVO
_huius fabri_ #þises smiþes#, DATIVO _huic fabro_ #þisum
smiðe#, ACCVSSATIVO _hunc fabrum_ #þysne smið#, VOCATIVO
_o faber_ #êalâ ðû smiþ#, ABLATIVO _ab hoc fabro_ #fram
[[27]]
ðisum smiðe#; ET PLVRALITER NOMINATIVO _hi fabri_ #þâs
smiðas#, GENITIVO _horum fabrorum_ #þissera smiða#, DATIVO
_his fabris_ #þisum smiðum#, ACCVSATIVO _hos fabros_ #þâs
smiðas#, VOCATIVO _o fabri_ #êalâ gê smiþas#, ABLATIVO
_ab his fabris_ #fram ðisum smiðum#.
11 _vorher noch die überschrift_ de secunda declinatione (_vom 1. corr.?
F_) _DFH_ ‖ _kein absatz FhU_ ‖ secunda--12 um _f. J_ ‖ secunda
declinatio _erst von späterer hand in der hinter_ terminationes
_gelassenen lücke O_ ‖ dec(l)inatio _Fh_ ‖ sex] VI. _U_, s _aus_ r
(_a. hd.?_) _F_ 12 eus] eius _U_ ‖ _mit_ sêo (se _R_) _absatz FhJORU_
‖ declinung _H_ 13 gendunga _U_, -ge _HJ_ ‖ þe] ða _T, f. O_ ‖
namodon _Fh_, namodan _R_, námadon _T_ ‖ namen _H_ 14 þ. d. _f. T_ 15
b. h. â.--gemǣnelîce _f. T_ ‖ beon--naman _hinter_ gemænelice _J_
16--27^17 _ü. f. T_ 16 nomen̄ _O_, naminat̄ _H_, nominatur _J_ 17 þisses
_J_ ‖ ðissum _J_ 18 acu- _DHhR_, -us- _alle ausser HO_, -us: (t _r.?_)
_D_ ‖ uoc̄o o faber (_das letzte_ o _nachträglich eingefügt_) _O_ 19 uo
(_in_ abl.)--27^1 smiðe _auf r. U_ ‖ ab͞bt _h_ 1 þissum _J_ ‖
noment̄o (t̄o _nachträglich eingefügt_) _O_ ‖ hi _aus_ hic _r. O_ 2
genitiuus _H_, geniter _J_ ‖ datiuus _H_ 3 þissum _J_ ‖ acu- _DFHhR_ 4
_erstes_ sm.] smið _F_, smið(as) _1. corr. h_ ‖ ab͞bt _h_, ablater
_J_ 5 þissum _J_
[[ACCVSSATIVO _hunc fabrum_ #þysne smið#,
text has “þysne smið” in plain type]]
[[11 ... _aus_ r (_a. hd.?_) _F_
missing . in _a hd.?_]]
¶ ealswâ gâð þâs 5
ôðre: _fiber_ #befor#, _ager_ #æcer#, _liber_ #bôc#,
_culter_ #culter#,
_aper_ #bâr#, _coluber_ #snaca#, _cancer_ #crabba#, _auster_ #sûðdǣl#,
_oleaster_ #êlebêam#, _apiaster_ #merce#, _Alexander_
âgen nama, _sacer_ #hâlig#, _niger_ #sweart#, _ater_ #blac#, _teter_
#blac#, _dexter_ and _dextera_ #swîðra#, _sinister_ and _sinistra_ 10
#wynstra#.
6 beofor _DFHJ_ ‖ cultor (_das 2. mal_) _DHJ_, o _über_ r _von a. hd.
F_ 8 a _in_ oleaster _aus e. a._ (_v. a. hd.?_) _F_ 9 âgen n. _f. T, gl.
R_ ‖ nama _verschwunden H_, naman _F_ ‖ ater blac _f. O_ ‖ uel teter
_T_ 10 and dextera _f. T_ ‖ swiþera _H_, swiþra _gl. über_ dexter _R_
‖ sinister _f. OU_ ‖ and sinistra _f. T_ ‖ and _nachträglich 1. corr.
h_ 11 wenstra _J, gl. über_ sinister _R_
Þâs macjað heora GENITIVVM on ôðre wîsan: _hic puer_
#ðis cild#, _huius pueri_ #þises cildes#; _socer_ #swêor#; _gener_
#âðum#; _miser_ #earming#; _adulter_ #forligr#; _lucifer_
#lêohtberend#;
_signifer_ #tâcnberend#; _frugifer_ #wæstmbǣre#; 15
_belliger_ #wîgbora#; _clauiger_ #cǣgbora#; _corniger_ #hornbǣre#;
_armiger_ #wǣpnbora#; _graniger_ #cornbǣre#; ET
SIMILIA.
12 _kein absatz hss._ ‖ wison _DFH_ 13 þisses _J_ ‖ socer _f. T_ 14
yrmingc _J_ ‖ aðulter _H_ ‖ forliger _JU_ 15 tacen- _J_ ‖ frugister
_U_ ‖ westm- _h, punct unter_ t _zufällig? O_ 16 clauier _J_ ‖
cornig::ger _O_, cornier _J_ 17 wæpen- _J_ ‖ grani(g)er _a. hd. F, 2._
g _auf r. 1. corr. h_, granier _J_, grafier _zu_ granier _a. hd. O_ ‖
-bere _F_, -bora _U_
On _ir_ geendjað MASCVLINI GENERIS _hic uir_ #þes wer#,
_huius uiri_ #þises weres# ET CETERA; _hic leuir_ #tâcor#; 20
_semiuir_ #healfmann#; _duumuir_ #twegra ceorla ealdor#;
[[28]]
_triumuir_ #þrêora ceorla ealdor#; _quinqueuir_ #fîf ceorla
ealdor#; _septemuir_ #seofon ceorla ealdor#; _decemuir_
#tŷn manna ealdor#; _centumuir_ #hundtêontigra manna
ealdor#. on ðissere geendunge ys ân nama NEVTRVM:
_hoc ir_ #ðis handbred# INDECLINABILE #ungebîgendlîc#. 5
19 _kein absatz in den hss._ ‖ :ir _O_ ‖ generis _f. T_ ‖ --28^4 _ü.
f. T_ 20 þisses _J_ ‖ were(s) ::: (s _a. hd._) _F_ ‖ tacor _in d. z.
R_ ‖ i. (hoc est _T_) frater mariti _hinter_ tacor (leuir _T_) _JT und
dahinter noch_ wifes weres broþor _J_ 21--28^4 _ü. in d. z. R_ ‖
d(u)umuir _a. hd.? F_ ‖ twegera _U_ 2 sept. _f. T_ ‖ seofan _DhU_ ‖
dec. _f. T_ 3 teon _DH_ ‖ hunteon- _D_, -tig _J_ 4 on--nama _f. T_ ‖
neutris _h_ 5 _ü. f. T_ ‖ -bræd _J_ ‖ ungebegendlic _J, gl. R, f. T_
On ðǣre geendunge _ur_ ys ân nama MASCVLINI GENERIS:
_hic satur_ #þes fulla man#, _huius saturi_. of ðâm
byð FEMININVM _haec satura_.
6 _kein absatz in den hss._ ‖ ð. g. _f. T_ ‖ ys ân n. _f. T_ ‖ nama]
ma _U_ ‖ masculi(ni) _O_, masculum _J_ ‖ gener _T_ 7 _ü. f. T_ ‖ _v.
a. hd. h._ saturi _ein verweisungszeichen und mit diesem am rande_ huic
saturo _O_ 7. 8 of ð. b. _f. T_ 8 (bið) _U_ ‖ feminum _O_
Þâ naman, þe on _us_ geendjað, synd MASCVLINI GENERIS:
_hic campus_ #þes feld#, _huius campi_ #þises feldes# 10
ET CETERA; _ortus_ #orceard# oððe #wyrtûn#; _nidus_ #nest#;
_fundus_ #wurðig#; _ludus_ #plega#; _lucus_ #holt#; _fumus_ #smîc#;
_uterus_ #wîfes innoð#; _uentus_ #wind#; _cetus_ #hwæl#; _taurus_
#fearr#; _ircus_ #bucca#; _porcus_ #swŷn#; _uitulus_ #cealf#; _ceruus_
#heort#; _hinnulus_ #hindcealf#; _haedus_ #ticcen#; _agnus_ 15
#lamb#; _equus_ #hors#; _pullus_ #fola# oððe #brid#; _camelus_
#olfend#; _mulus_ #mûl#; _asinus_ VEL _asina_ #assa#; _chorus_
#chor#; _populus_ #folc# and eft _populus_ #byrc#; _infernus_
#hell#; _miluus_ #glida#; _gallus_ #cocc#; _coruus_ #hremn#.
9 _kein absatz in den hss._ ‖ þâ n. þe _f. T_ ‖ geend. s. _f. T_ ‖
masculum _J_ ‖ gener _T_ 10--29^2 _ü. f. T_ 10 þisses _J_ 11 et c. _f.
JT_ ‖ orcird _R_, orcyrd _DFh_, orcgyrd _H_, ordceard _U_ ‖ oððe w.
_in d. z. R_ ‖ n _in_ wyrtun _aus_ m _r. O_, wyrt tun _HJ_ ‖ nidus:
_O_ ‖ nyst _DH_ 12 worðig _h_, worþig _FR_, worði _DH_, weorþi _U_,
wyrgig _J_ 13 cetus _aus_ c(a)etus? _O_ 14 yrcus _U_ 15 edus _J_ 16 o.
bridd _in d. z. R_ 17 oluend (o _auf r. D?_) _DHh_ ‖ assa _gl. ü._
asinus _R_ 19 :hell _h_ ‖ i _in_ miluus _durch r. aus_ u? _O_, milius
_F_ ‖ hræmn _HR_, hremm _U_, hræm (m _zu_ n _radiert?_) _J_
Of ðisum synd NEVTRI GENERIS: _hoc pelagus_ #þêos 20
wîdsǣ#, _huius pelagi_; _hoc uulgus_ #þis ceorlfolc# VEL _hic
[[29]]
uulgus_; _hoc uirus_ #þis wyrms# INDECLINABILE; _hoc pus_
#ðêos forrotednyss# INDECLINABILE.
20 _kein absatz hss._ ‖ of] on _OU_ ‖ þissum _J_ 21 uulgus _aus_
wulgus _O_ 1 hic uirus _OU_ ‖ werms _J_ ‖ ind. _f. J_, bile (_bis auf
die spitze von_ e) _weg H_ ‖ hoc p.--2 indeclinabile _f. HU_ 2
forrotede(nys) _F_, -ness _J_
[[Of ðisum synd NEVTRI GENERIS: _hoc pelagus_ #þêos
: missing]]
Þâ ôðre naman þissere geendunge synd ADIECTIVA,
þæt synd #tôgeîcendlîce#, and macjað MASCVLINVM on
_us_ and FEMININVM on _a_ and NEVTRVM on _um_: _hic bonus homo_ 5
#ðes gôda man#, _haec bona mulier_ #þis gôde wîf#, _hoc
bonum uerbum_ #þis gôde word#. ealswâ gâð þâs: _malus_
#yfel#, _iustus_ #rihtwîs#, _iniustus_ #unrihtwîs#, _magnus_ #mycel#,
_paruus_ #lytel#, _longus_ #lang#, _modicus_ #gehwǣde#,
_sanctus_ #hâlig#, _almus_ #hâlig#, _clarus_ #beorht#, _egregius_ 10
#æðele#, _doctus_ #gelǣred# ET OMNIA ISTIVS MODI #and ealle
þus gerâde#. êac swylce âgene naman: _Martinus_, _Benedictus_,
_Augustinus_ ET CETERA. ealle ôðre naman þissere
geendunge synd FEMININI GENERIS: _haec Tirus_ ânre burge
nama; _haec Ciprus_ ôðer burh. 15
3 _kein absatz in den hss._ ‖ þ _von_ þa _zum teil weg H_ ‖
(ge)endunge _1. corr.? h_ ‖ adiecti|tiua _O_, -(i)ect- _h_ 4 þæt s. t.
_f. T_ ‖ geytenlice (_ohne_ to) _J_ ‖ macaþ _J_ 5 femi(ni)num _a. hd.
O_ 6--12 _ü. f. T_ 6 haec] he _F_ ‖ þiss _U_, þes _J_ 7 þiss _U_ ‖ gað
_aus_ god (_v. a. hd.?_) _F_ ‖ us _in_ malus _v. a. hd. auf r. F_ 8
magaus _zu_ ma(n)us (_puncte unter_ g _u._ a) _F_ 9 hwæde (_ohne_ ge)
_J_ 10 egre(g)ius _O_ 11 modig _O_ 12 þuss _U_, u _auf r. R_ 13 agu-
_FhJ_ ‖ eealle _F_ 14 -ungẹͣ _T_ ‖ sint _U_ ‖ femini _O_ ‖ tyrus
_DHhJRTU_ 14. 15 â. b. n. _gl. R, f. T_ ‖ burhe _D_ 15 nama _aus_ -an
_H_; -an _O_ ‖ hęc: ciprus _O_ ‖ cyprus _JU_ ‖ ô. b. _gl. R, f. T_
Trêowa naman: _haec cedrus_ #ðes cederbêam#; _fagus_
#bôctrêow#; _fraxinus_ #æsc#; _pirus_ #pyrige#; ET CETERA.
16 _kein absatz FhJ_ ‖ treowa nam _T, f. U_, nomina arborum _DH_;
treowa naman _im text, aber vor_ treowa _ein verweisungszeichen und am
rande_ nomina arborum _1. corr. F_; a _in_ treowa _undeutlich u. noch
einmal darüber h_ ‖ ð. c. _f. T_ 17 a _in_ fagus _aus_ e _O_ ‖
boctreow _gl. T_ ‖ frax(i)nus (_über r. von_ y?) _O_, fraximus _J_,
fræxinus _F_ ‖ _hinter_ æsc _noch_ liburna (-nus _O_) æsc _OU_ ‖
pyrige] #perier# _gl. T_
[[there is no line 18]]
Syndon êac sume naman, þe synd ǣgðer gê ðissere
declinunge gê ðǣre fêorðan: _haec quercus_ #þêos âc#; _laurus_ 20
[[30]]
#laurbêam#; _pinus_ #pîntrêow#; _ficus_ #fîctrêow#; _haec domus_
#þis hûs#; _colus_ #distæf#.
19 _kein absatz in den hss._ ‖ syndon _beidemal T_ 20 feorþe _J_ ‖
þêos _f. T_ ‖ ac _gl. T_ 1 laurb. _f. T_, lawer- _HJ_, lauwer- _U_ ‖ n
_in_ pinus _aus_ m _O_ ‖ pîntr. _f. T_, pinn- _hU_ ‖ fîctr.] #fier#
_gl. T_ 2 þis h. _f. T_ ‖ (h)us _a. hd. F_ ‖ c(o)lus _aus_ calus _h_
‖ distæf _f. T_
Gyt âne fêawa naman þissere declinunge synd FEMININI
GENERIS: _haec abyssus_ #þêos niwelnys#, _huius abyssi_,
_huic abysso_, _hanc abyssum_, _o abysse_, _ab hac abysso_; 5
ET PLVRALITER _hae abyssi_, _harum abyssorum_, _his abyssis_,
_has abyssos_, _o abyssi_, _ab his abyssis_. ealswâ gǣð _haec
sinodus_ #þis witena gemôt#, _huius sinodi_; _humus_ #molde#;
_heremus_ #wêsten#; _herebus_ #hell#; _aluus_ #innoð#; _fusus_
#spinl#. 10
3 _kein absatz in den hss._ ‖ ana _T_ ‖ feawe _JR_, w _aus_ f _O_ ‖
nama _U_ ‖ synd _f. T_ 3. 4 femini _O_ 4--7 abiss- _immer U, meist J,
nom. sg. u. dat. voc. pl. F, gen. pl. h_ ‖ nyw- _RU_, neow- _DH_ 5
abyss(u)m _aus_ -ssam _h_ ‖ achâc _O_ 6 hę: _h_ 7 has _aus_ hos _ds.
hd.? F_ ‖ abyssas _O_ ‖ o byssi _R_ 8--9 wêsten _ü. f. T_ 9 hell _gl.
T_ ‖ innoð _f. T_ 10 spinl _gl. T_, spinl: (e _rad._) _H_
Þâ naman, þe geendjað on _eus_, synd âgene naman
and grêcisce ealle mǣst: _hic Titheus_, _huius Tithei_; _Pentheus_,
_Penthei_; _Matheus_ se godspellere, _Mathei_, VOCATIVO
_o Mathee_ ET CETERA.
11 _kein absatz in den hss._ 12 grecisc _F_ ‖ ealra _H_ ‖ tideus _und_
tidei _U_ 13 matheus _u._ mathei _zu_ ma(t)th- _von sp. hd. T_ ‖
-spellære _D_ ‖ uôc _DO_, uocatur _J_
Þâ naman, þe geendjað on _um_, synd NEVTRI GENERIS: 15
_hoc templum_ #ðis templ#; _hoc uerbum_ #þis word#, _huius
uerbi_ #þises wordes#, _huic uerbo_ #þisum worde#, _hoc
uerbum_ #ðis word#, _o uerbum_ #êalâ ðû word#, _ab hoc
uerbo_ #fram þisum worde#; ET PLVRALITER _haec uerba_
#þâs word#, _horum uerborum_ #þissera worda#, _his_ 20
[[31]]
_uerbis_ #ðisum wordum#, _haec uerba_ #þâs word#, _o uerba_
#êalâ gê word#, _ab his uerbis_ #fram ðisum wordum#.
15 _kein absatz in hss._ ‖ _mit_ endeþ _setzt W wider ein_ ‖ beoþ _W_
16 temp[lum--_halbe zeile_] _W_ ‖ ðis tempel _U_, huius templi _T_ ‖
--31^4 hrôf _ü. f. T_ ‖ hoc uerbum _scheint abgesehen vom voc. sg. nur
lateinisch flectiert_ (_das meiste unlesbar_) _W_ 17 þisses _J_ ‖
þissum _J_ 18 uerbum _aus_ uerbo _rot corr. T_ ‖ word: _D_ ‖ o _und
darüber_ eala þu _nachträglich am rande v. ds. hd.? R_ ‖ ale þ[u word]
_W_ ‖ eale (e _aus e. a.?_) _F_ ‖ ab] ad _J_ 19 þissum _J_ 20
uerberorum _J_, b _aus e. a. D_ ‖ þisra worde _J_ 1 þissum _J_ ‖
wordẹ̌̅ _O, nur_ w _z. t. erhalten H_ 2. 3 uer[bis also goþ þeos noman
hoc funda]mentum _W_ 2 þissum _J_
¶ ealswâ gâð ðâs naman: _hoc fundamentum_ #þes grundweal#,
_tectum_ #hrôf#, _ouum_ #ǣg#, _pomum_ #æppel#, _regnum_
#rîce#, _telum_ #flâ#, _bellum_ #gefeoht#, _biuium_ #twegra wega 5
gelǣte#, _triuium_ #þrêora wega gelǣtu#, _competum_
#fela gelǣtu#, _tugurium_ #hulc#, _scabellum_ #scamel#, _ostium_
#duru#, _signum_ #tâcn#, _scutum_ #scyld#, _candelabrum_ #candelstæf#,
_indicatorium_ #æstel#, _triticum_ #hwǣte#, _ordeum_
#bere#, _granum_ #corn#, _uinum_ #wîn#, _oleum_ #êle#, _aurum_ 10
#gold#, _argentum_ #seolfor#, _auricalcum_ #goldmæstlingc#,
_stagnum_ #tin#, _plumbum_ #lêad#, _ferrum_ #îsen#, _lignum_ #âhêawen
trêow#, _otium_ #ǣmethwîl#, _spatium_ #fæc#, _interuallum_
#lytel hwîl# ET CETERA.
[[18 ... eale (e _aus e. a.?_) _F_
invisible . in _aus e. a ?_
1 ... wordẹ̌̅
final letter: e with overline and v above, dot below]]
3 e. g. ð. n. _f. T_ ‖ gað | gað _R_, gæð _U_ ‖ þæs _U_ ‖ hoc _aus_
hac _T_ ‖ þis _J_ 4 tecum _J_ ‖ rôf _DH_ ‖ [ǣg--5 telum] _W_ ‖ æg
_gl. T_ ‖ æppyl _U, f. T_ 5 rîce _f. T_ ‖ fla _gl. T_ ‖ bellum--6
competum _ü. f. T_ ‖ w _in_ twegra _aus_ r _h_ 6 il[ete--comp.] _W_ ‖
tri(ui)um _corr. v. a. hd. O, von ds.? F_ ‖ gelæto _hR_, gelæte _DHJU_,
gelæt _F_ ‖ compitum _DHJ_ 7 feola wega gelætu _J_ ‖ gel.] itele _W_
‖ hulc _gl. T_ ‖ [scam.--8 can]delabrum _W_ ‖ sceamul _FhR_, -mol _H,
f. T_ ‖ hostium _mit getilgtem_ h _HOU_, hostium _DFhRT_ 8 duru _gl. T_
‖ tacen _H, f. T_ ‖ scyld] #scúd# _gl. T_ ‖ candelstæf _f. TW_ 9
estel _J_, æstyl _U, gl. T_ ‖ hwǣte--11 goldmæstl. _ü. f. T_ ‖
[hw.--10 wîn] _W_ 10 b:re _D_ ‖ cornn _U_ ‖ aurum--12 ferrum _ü. f. W_
11 seolfer _U_ ‖ auricaluum _zu_ -lcum _U_ ‖ go(l)d- _F_, -mæstling
_alle ausser O_ 12 [st. pl.] _W_ ‖ tin, lead, isen _gl. T_ ‖ pl(v)mbum
_J_ 12. 13 âh. tr. _f. T_ 13 [otium--interu.] _W_ ‖ amethwil _DH_,
amethyl _gl. T_, æmeti | hwyla (i _und_ a _von a. hd._) _F_ ‖ fæc _f.
T_ ‖ inter:uallum _F_ 14 l. h. _f. T_
Is êac tô witenne, þæt ðêos DECLINATIO ne macað 15
nâ hire VOCATIVVM on eallum namum on âne wîsan. ðâ
naman, þe geendjað on _er_ oððe on _ir_ oððe on _um_, þâ
macjað heora VOCATIVVM, swâswâ heora NOMINATIVVS byð:
_o puer_ #êalâ ðû cild#; _o uir_ #êalâ ðû wer#; _o caelum_
[[32]]
#êalâ ðû heofen#. âgene naman, þe geendjað on _ius_,
wurpað aweg þæt stæfgefêg _us_ and macjað heora VOCATIVVM
on langne _i_: _Virgilius_, _o Virgili_; _Laurentius_, _o
Laurenti_; _Dionisius_, _o Dionisi_; _Mauricius_, _o Maurici_.
gemǣnelîce naman macjað heora VOCATIVVM on scortne 5
_e_: _socius_ #gefêra#, _o socie_; _egregius_ #æðele#, _o egregie_;
_magnus_ #mycel#, _o magne_. _filius_ #sunu# macað on twâ
wîsan: _o fili_ and _o filie_. êac hwîlon byð geset NOMINATIVVS
for VOCATIVVM, swâswâ LVCANVS cwæð: _degener o
populus_ #êalâ ðû âbroðene folc#. VIRGILIVS cwæð: _o 10
fluuius_ #êalâ ðû flôd# for _fluuie_. þus byð êac on mâ
stôwum.
15 _kein absatz in den hss._ ‖ witene _T_, witanne _FHRU_ ‖ þ[eos--16
hire] _W_ 16 nâ _f. DH_ ‖ wison _DHhR_ ‖ [þeo--17 on] ir _W_ ‖ oþer
_W_ 18 maciað _aus_ matiað _F_ ‖ u[oc.--]19 o puer _W_ 18 hira _h_
19--32^1 _ü. f. T_ ‖ _ü. zu_ o uir _u._ o c. _f. W_ 1 heofon _DFHJRU_
‖ o[wene--2 wor]peþ _W_ ‖ endiað _R_ 2 weorpað _T_, worpað _F_ ‖ þæt
_ü. d. z. v. a. hd. F_ ‖ [makieþ--3 i] _W_ ‖ uoca(ti)u:um _corr. v. a.
hd. F_ 3 lagne (g _aus_ n _T_) _TU_ 3. 4 Laurentius _u. d. ff.
nominative f. T_ ‖ laur[entius--4 mau]ricius _W_ 5 [imæn.--hore] _W_ ‖
sceortne _DFhRU_ 6 s(o)cius _O_, so(cius _verlöscht_) _ü. d. z. W_ ‖
gefêra _f. TW_ ‖ soci[e--7 o] _W_ ‖ egr. æð. _f. T_ ‖ egreius _O_ ‖
æþela _J_ 7 mycel _f. T_ 7. 8 sunu--wîsan _f. T_ ‖ mac.--wîsan _f. W_ 7
maciað _U_ 8 wison _DFHRU_ ‖ and o filie _f. T_ ‖ and _nachtr. 1.
corr.? h_ ‖ fi[lie--nom.] _W_ ‖ fili(e) (e _über r. v. a. hd._) _F_ ‖
and eac _J_ 9 swâswâ--10 folc _f. T_ ‖ luc:anus _F_ ‖ deg[ener--10
folc] _W_ ‖ deneger _DHJO, darüber_ #mauueis# _von a. hd. F_ 10
abroðena _h_ ‖ fo(l)c _corr. a. hd. F_ 11 fl[od--mo] _W_ ‖ mâ]
manegum _J_