«Te vero, te, te exstimulem; qui fulmina contra,
Et nimbos, tonitrusque, ac summi numinis iras 325
Quum starem, perferre ferox hæc vana jubebas
Nubila, et ante ducem Capitolia celsa petebas?
Quid vos, quîs claro deletum est Marte Saguntum,
Exhorter, quos nobilitant primordia belli?
324... 327. Cf. XII, 605 seq.
326. Ipse putius Hannibal fulmina _vana docebat_, sup. XII, 627 seq.
propter quem fulminis contemtum nunc milites laudantur.
329. _primordia belli_; cf. inf. v. 495, et sup. I, 271 sq.
324. _Ten’ vero, tene exstimulem_ legendum putabat N. Heins.
326. _ac vana_ omnes libri et scripti et editi, _hæc vana_, vel
_ceu vana_ emend. N. Heins. et illud recepi cum Lefeb. et Ern.
etsi ne ita quidem hic locus mihi satisfacit. _perstare ferox ad
vana_ conj. Livin. non inprob. Ern. Sed quis ita dicet _Quum
starem, perstare_, etc. _videbas_ pro _jubebas_ R. 2, quod non
displicebat Lefeb. Withof. suspicabatur _tam vana_, vel potius _ea
vana_, ut designentur, quæ ante nominata sint. _docebas_
scribendum putabat Dausq. coll. XII, 629.
328. _deleta Saguntus_ ed. Basil. Wolfii et inde paucæ aliæ, quas
sequutus est Lefeb. quia nomen hoc decies octies in Silio et
semper in femin. gen. occurrat. Sed nostra lectio firmatur
librorum auctoritate, et cur Silio non liceat semel alia vocis
forma uti, quæ non minus recta est? conf. ad I, 271; Liv. XXI, 15,
18, al.
Ut meque et vobis dignum, defendite, quæso, 330
Præteritas dextræ laudes. Divum ipse favore,
Vincendoque senex patriam post trina labantem
Lustra, et non visos tam longa ætate penates,
Ac natum, et fidæ jam pridem conjungis ora,
Confisus vobis, repeto: non altera restat 335
Jam Libye; nec Dardaniis pugna altera restat.
Certatus nobis hodie dominum adcipit orbis.»
330. _defendite_, tuemini, _laudes Præteritas dextræ_, laudem
virtutis hactenus partam.
331 sqq. _Divum favore Vincendoque senex_, debilitatus victoriis.
Cf. ad II, 457, et VIII, 330. Nam a domo ei non milites in
subplementum mittebantur. Similiter Pyrrhus fatebatur, de se actum
esse, si vel unam de Romanis iterum reportaret victoriam. Vid. Plut.
in Pyrrho.
[332.] _post trina Lustra_; v. ad XVI, 151.
--_patriam labantem_, infelici præliorum eventu debilitatam,
nutantem, occasum minitantem, propemodum labentem; Drak. Cf. ad II,
392.
[334.] _natum et conjugem_; cf. III, 62... 157, et IV, 770 sq.
335 sq. Verba Hannibalis apud Liv. XXX, 32: «Roma, an Carthago jura
gentibus darent, ante crastinam noctem scituros: neque enim Africam
aut Italiam, sed orbem terrarum, victoriæ præmium fore.» Cf. v. 390.
337. _Certatus_, de cujus imperio certatur.