At postremus Atlas, Durius postremus in orbem
Exercent artes, lævos nunc adpetit ille
Conatus, nunc ille premit, certatque subire
Dexter, et alterni nequidquam fallere tentant;
Donec, confisus primævæ flore juventæ, 405
Obliquum Durius conversis pronus habenis
Obposuit currum, atque eversum propulit axem
Atlantis senio invalidi, sed justa querentis:
400. _socios jugales_, equos iisdem quadrigis junctos. Conf. ad XV,
212.
401. _in orbem_, alterni.
402 seq. _lævos adpetit Conatus_, a læva parte prætervehi conatur.
--_nunc ille premit_, instat huic, et _dexter_, a dextra parte,
_certat subire_, eum prævertere.
405. _primævæ flore juventæ_; cf. ad I, 61, 376, et Klotz. ad Tyrt.
pag. 68 seq.
406 sqq. Vid. ad v. 395.
408. _justa_, jure.
402. _artus_ R. 1, Parm. Med. unde _astus_ conj. N. Heins. qui
etiam _lævo conatu_ malebat. Sed Drak. τὸ _artes_ firmavit coll.
Plin. VIII, 42, _Quum puderet, hominum artes ab equis vinci,
peracto legitimo cursu ad metam stetere._
403. _certatque_ libri veteres. Vulgo _certaque_.
405. _primævo f. j._ legebat Salmas. ad Solin. p. 636; conf. ad I,
376.
«Quo ruis? aut quinam hic rabidi certaminis est mos?
Et nobis et equis letum commune laboras.» 410
Dumque ea proclamat, perfracto volvitur axe
Cernuus, ac pariter fusi (miserabile) campo
Discordes sternuntur equi: quatit æquore aperto
Lora suis victor, mediaque Pelorus arena
Surgere nitentem fugiens Atlanta reliquit. 415
Nec longum Cyrni defessos prendere currus.
Hunc quoque, cunctantem et sero moderamina equorum
Discentem, rapido prætervolat incitus axe:
Inpellit currum clamor vocesque faventum.
409. _certaminis mos_; cf. Bentl. ad Hor. Od. I, x, 4.
410. _laboras_, paras, moliris, ut inf. vers. 508; Drak. exponit:
Circensi labore (ut de ludis v. 328, 494), agitatione currus tui
nobis mortem paras, nos in periculum mortis adducis.
414. _victor_ Durius _quatit lora suis_ equis, incitat eos acrius,
laxatis frenis, ut dum Atlas dejectus in arena serpat, campum
apertum petant; Ern. Cf. v. 439.
--_Pelorus_, equus Durii (cf. v. 366), non Iberi, quod putabat
Barth. Adv. X, 7.
416. _Nec longum_, non ita multo post.
--_prendere_, prendit, adsequitur (ut v. 373). Durius, vel Pelorus
Cyrnum.
417 seq. _Discentem moderamina equorum_, moderatiore cursu, non, ut
antea (v. 333 sq.), nimio impetu, vehentem, _sero_, fessis jam
equis, de quo v. sup. v. 381 sq., 391 sq.
419. Conf. ad v. 397.
Jamque etiam dorso atque humeris trepidantis Hiberi 420
Ora superposuit sonipes, flatusque vapore
Terga premi, et spumis auriga calescere sentit.
Incubuit campo Durius, misitque citatos
Verbere quadrupedes, nec frustra: æquare videtur,
Aut etiam æquavit juga præcedentia dexter. 425
420 sq. Imitat Hom. Iliad. ψ, 380 seq., et 765; Drak. contulit Virg.
Ge. III, 111; Nonn. Dionys. XXXVII, 628 sq.; Stat. Theb. VI, 603
sq.; Ovid. Met. V, 616 sq.
423. _Incubuit campo_, ut IV, 666, ubi v. not.
424 sq. _æquare videtur, Aut etiam æquavit_, eleganter, judice Drak.
ut ap. Stat. Theb. V, 599 sq., et Senec. Phœn. v. 427, ubi plurima
exempla congessit Gronov.
Adtonitus tum spe tanta, «Genitore, Pelore.
Te Zephyro eductum nunc nunc ostendere tempus.
Discant, qui pecudum ducunt ab origine nomen,
Quantum divini præcellat seminis ortus.
Victor dona dabis, statuesque altaria patri.» 430
426 seq. Verba Durii, quibus Pelorum, equam suum, incitat. _Genitore
Zephyro eductum_; cf. sup. v. 364 sq.
428. _ducunt nomen_; v. Heins. ad Ovid. Fast. III, 387.
--_pecudum ab origine_ vulgari.