Trabs fabre teres, atque, erasis undique nodis, 320
Navali similis malo, præfixa gerebat
Uncæ tela manus: ea celso ex aggere muri
Bellantes curvi rapiebat in aera ferri
Unguibus, et mediam revocata ferebat in urbem.
320. Describitur machina Archimedis, qua navibus hostium nocuit,
_tolleno_, Gr. καρχήσιον. Vide Liv. XXIV, 34; Polyb. VIII, 7 (ubi
conf. Schweigh.); Athenæus, V, p. 208; Plut. in Marcello, Opp. T. I,
p. 306, edit. Frft. Tzetz. Chil. II, 35; Oribas. de machinam. VI,
24.
322. _Uncæ tela manus_, mox _ungues curvi ferri_, et v. 327,
_chalybs morsusque tenaces_. Livio l.l. dicuntur _ferrea manus_;
Polyb. VIII, 8, χεῖρ σιδηρᾶ ἐξ ἁλύσεως δεδεμένη; Plut. in Marcello
l.c. χεῖρες σιδηραῖ ἡ στόματα εἰκασμένα γεράνων, et _harpagones_
aliis.
--_aggere muri_; v. ad lib. I, 265.
323. _Bellantes_, milites e navibus adreptos Silius de suo addidit:
Livii narratio ad naves tantum conreptas et in mare depressas
pertinet, quam poeta, vss. 326... 332, luculenter et eleganti ornatu
expressit; Ernesti. Sed congruit Polybius, ex quo Livius etiam sua
hausit, lib. VIII, c. 9: Οὐκ ὀλίγα δὲ καὶ ταῖς χερσὶ ταῖς ἐκ τῶν
μηχανῶν ἐκακοποίουν· σὺν αὐτοῖς γὰρ τοῖς ὅπλοις τοὺς ἄνδρας
ἐξαιροῦντες ἐῤῥίπτουν.
320. _Trabs trabe cincta teres, erasis u. n._ Put. Hinc _Trabs
trabe juncta teres derasis_ (ut _decisis undique ramis_ ap. Virg.
Æn. XI, 5) _undique nodis_ emend. Lefeb. quia duæ certe trabes
requirantur 325. _vis ulla_ Col. _vix illa, quin s. t._ Put. _Nec
solos fixura viros_ suspicabatur N. Heins.
Nec solos vis illa viros, quin sæpe triremem 325
Belligeræ rapuere trabes, quum desuper actum
Incuterent puppi chalybem morsusque tenaces.
Qui, simul adfixo vicina in robora ferro,
Sustulerant sublime ratem (miserabile visu!),
Per subitum rursus laxatis arte catenis 330
Tanta præcipitem reddebant mole profundo,
Ut totam haurirent undæ cum milite puppem.
[327.] _morsus tenaces_; cf. ad VII, 624.
330. _Per subitum_; v. ad VII, 527.