Hic versi penitus Pelopea ad regna Pachyni
Pulsata Ionio respondent saxa profundo;
Hic, contra Libyamque situm Caurosque furentes,
Cernit devexas Lilybæon nobile Chelas. 75
At, qua diversi lateris frons tertia terris
Vergit in Italiam prolato ad litora dorso,
Celsus arenosa tollit se mole Pelorus.
72 sq. Tria Siciliæ promontoria, a quibus dicta est Trinacria,
designantur, eorumque situs, de quo discrepant antiqui scriptores.
Vid. Cluver. Sicil. ant. I, 3.
--_Pelopea ad regna versi_, Peloponnesum et orientem prospectantis.
[73.] _respondent_, ex adverso, e regione sita sunt, ut apud Virgil.
Æneid. lib. VI, 23. Cf. Var. Lect.
74 sq. Lilybæum prom. respicit Africam, quæ obnoxia est furori
_Caurorum_ (v. ad I, 469), et subjacet _chelis_, signo cælesti.
Χηλαὶ propr. forfices scorpionis, quæ deinde _libræ_, ζυγοῦ, nomen
adceperunt. Conf. Herman. Mythol. T. III, p. 99... 107; Intpp. ad
Virg. Ge. I, 33 sq., et Ovid. Met. II, 195 sq. Cave cum Dausq.
intelligas gemellos colles Plin. III, 8, vel cum Ortelio duo Africæ
promontoria Apollinis et Mercurii, quæ sinum Carthag. veluti duabus
cancrorum chelis amplectantur.
[75.] _devexas_, dependentes, et late extentas.
76. _diversi_, adversi. Conf. ad I, 264 in Var. Lect.
72. _Pelopea_ Col. _Pelopei_ Put. Vulgo _Pelopeia_.
73. _resplendent_ suspicari possis; vulgata certe lectio et
languet et inpeditior est.
74. _Libyemque_ Put. _Libycamque sitim_ priscæ edd.
76. _terræ_ scripti et R. 2.
His longo mitis placide dominator in ævo
Præfuerat terris Hieron, tractare sereno 80
Imperio vulgum pollens, et pectora nullo
Parentum exagitare metu, pactamque per aras
Haud facilis temerare fidem, socialia jura
Ausoniis multos servarat casta per annos.
79 sqq. Belli Siculi origo et causæ traduntur. De hoc bello et
_Hierone_, v. Liv. XXIV, 4 seq., et Polyb. I, 13... 64.
--_longo in ævo_: nam Hieron annos amplius XC vixit, et LIV
regnavit. Vid. Polyb. VII, 8, et Liv. l.c.
--_mitis placide Præfuerat_, βασιλεὺς πραῢς ἀστοῖς, οὐ φθονέων
ἀγαθοῖς, ξείνοις τε θαυμαστὸς ἀνὴρ, Pindar. Cf. Polyb. VII, 8.
[80.] _sereno_, miti, mansueto.
82. Equidem non video qua ratione inductus doctiss. _Ruperti_ in
Add. et Corrig. _parentum pectora_ intelligat senatum, patres: hic
enim designantur omnes qui parent, non magis senatus quam vulgum.
Hanc videlicet _maculam incuria fudit_. _Ed._
84. _multos_, quinquaginta apud Liv. XXIV, 4 et 28.
--_casta_, sancta et inviolata. Conf. ad I, 481.
79. _placide_ scripti et priscæ edd. _placido_ edd. Benes. Junt.
et inde aliæ.
Verum, ubi fata virum fragili solvere senecta, 85
Primævo cessit sceptrum exitiale nepoti,
Et placida indomitos adcepit regia mores.
Namque, bis octonis nondum rex præditus annis,
Caligare alto in solio, nec pondera regni
Posse pati, et nimium fluxis confidere rebus. 90
85 seq. Hieroni successit in imperio Hieronymus, ejus _nepos_ ex
Gelone, «Puer quindecim ferme annorum, et vixdum libertatem, nedum
dominationem modice laturus.» Ita Liv. XXIV, 4. Cf. Polyb. VII,
4 et 7.
[86.] _sceptrum exitiale_, et ipsi (cf. v. 99 sqq.), et Syracusanis.
87. _indomitos mores_, regem morum dissolutorum.
89. _Caligare_ de juvene rege, quem splendor imperii, cui non par
est, quadam veluti vertigine occupat, ut oculis cæcis agat; Ern. Cf.
I, 299.
90. _fluxis rebus_; cf. ad VII, 17.
--_fluxis rebus_, potestati et fortunæ cujus mox inconstantiam
experiretur. Sic ap. Claudian. in Rufinum II, 440: «Desinat elatis
quisquam confidere rebus, Instabilesque deos, et lubrica numina
discat.» _Ed._
88. _perditus_ Col. _proditus_, pro editus, natus, conj. N. Heins.
prob. Burm. qui tamen _proditus_ pro _creatus_, _renunciatus_
dictum adcipiebat, ut _prodere Flaminem Interregem_, etc.
90. _flexis_ Put. Tell. et R. 2.
Jamque brevi nullum, delicta tuentibus armis,
Fas notum, ignotumque nefas: vilissima regi
Cura pudor: tam præcipiti materna furori
Pyrrhus origo dabat stimulos, proavique superbum
Æacidæ genns, atque æternus carmine Achilles. 95
92. Conf. Virgil. Ge. I, 505.
93. _pudor_ significat verecundiam peccandi, quidvis turpiter aut
inciviliter agendi fugam, cui ἔνοικος καὶ πάρεδρος Δίκη· φόβον ψόγου
καὶ δέος ἀδοξίας. Ita Gron. Obss. III, 7.
94 sq. Hieronymus «inflatus adsentationibus eorum, qui eum non
Hieronis tantum, sed Pyrrhi etiam regis, materni avi, jubebant
meminisse.» Liv. XXVI, 6. Conf. Polyb. VII, 4, ubi a Nereide, Pyrrhi
filia, natus dicitur. Comparanda et loca similia sup. III, 246 sq.,
et inf. XV, 291 sq.
--_Pyrrhus origo_, a quo originem ducebat maternam. Ipse autem
Pyrrhus, Epiri rex, ab _Æaco_, Pelei patre et _Achillis_ avo,
oriundus. Vid. ad I, 627.
[95.] _Achilles æternus carmine_, æternum nomen consequutus Iliade
Homeri; Drakenborch. coll. XIII, 796 seq.
--_Æacides_ et _Achilles_ unus idemque est.
92. _regni_ Tell. et nonnullæ edd. prob. Dausq. ut sensus sit,
pudicitiam regni insuper habebat; vel ut interpungatur: _vilissima
regni Cura pudor!_ nullius rei minus, quam regni curiosus erat;
postrema ea cura, quæ debuit esse prima, pudor!
93. _tum_ Med. Idem, vel _jam_ reponendum censebat N. Heins.
Ergo ardor subitus Pœnorum incepta fovendi:
Nec sceleri mora: conjungit nova fœdera, pacto,
Cederet ut Siculis victor Sidonius oris.
96 sqq. Hieronymus, societate Roman. repudiata et cum Hannibale
juncta (Polyb. VII, 2, 3), bis legatos Carthaginem misit, et primum
Pœnis fœdus proposuit ile dividenda Sicilia, deinde vero (quæ sunt
_nova fœdera_) postulavit, ut _victor Sidonius_, Hannibal, omnino
Sicilia _cederet_, et totius insulæ imperium sibi permitteretur. Cf.
Polyb. VII, 4, et qui eum ad verbum fere expressit, Liv. XXIV, 6.
Ernesti V.C. suspicatur, Silium in h.l. Hieronymi levitatem et
jactationem animi, cujus eum Livius (l.l. cap. extr.) ex duplici
legatione illa arguat, exprimere voluisse, dum primum _ardorem
subitum_ Pœnum adjuvandi, et mox _nova fœdera_ commemoret, quibus
ille favor quodammodo sublatus sit.
[97.] _pacto_, quum pepigisset, ut ap. Liv. XXVIII, 21. Cf. supra ad
V, 106, et quos Drakenb. laudat, Heins. ad Vellei. I, 7; Gron. ad
Liv. I, 41; Bentl. ad Hor. Serm. I, vi, 126, et al. Sed v. Var.
Lect.
97. _conjungit_ est ea emendat. D. Heins. pro vulg. _jungit_, ne
versus claudicet; _quin jungit_, quod recepit Cell., vel _Nec
sceleri quin jungit enim nova f. p._ corrig. Barth. Adv. IX, 3;
_conjungit_, vel _junguntur_, vel _jungebat nova fœdera pacto_,
paciscenti, ut Pœni cederent Sicilia, N. Heins. _nam jungit_
Lefeb. _Nec sceleri mora fit, jungit_, etc. Burman.
Sed stabant pœnæ, tumulumque negabat Erinnys,
Qua modo pactus erat socium non cernere, terra. 100
99. Cædem Hieronymi accuratius exponunt Liv. XXIV, 7, et Polyb.
VII, 6.
--_stabant pœnæ_, instabant, vel fixæ erant. Conf. Var. Lect.
«Relata tyranni fœda scelera fœdioresque libidines adeo mutavere
animos, ut insepultum jacere corpus paulo ante desiderati regis
paterentur,» Liv. XXIV, 21.
--_Erinnyes_, Furiæ, ultrices scelerum: vel _Erinnys_ h.l. pro
furore conjuratorum Syracusanorumque, qui odium tyrannidis et
tyranni perceperant. Cf. ad XIII, 289 seq.
100. _socium_, Hannibalem et Pœnos. Possis etiam ad Romanos referre.
99. Forte leg. _stabant Pœnæ_, h.e. adstabant, circumstabant,
aderant tyranno Pœnæ ultrices, ut supra II, 551.
Sævos namque pati fastus, juvenemque cruento
Flagrantem luxu, et miscentem turpia diris,
Haud ultra faciles, quos ira metusque coquebat,
Jurati obtruncant; nec jam modus ensibus: addunt
Femineam cædem, atque insontum rapta sororum 105
Corpora prosternunt ferro; nova sævit in armis
Libertas, jactatque jugum: pars Punica castra,
Pars Italos et nota volunt; nec turba furentum
Defit, quæ neutro sociari fœdere malit.
101 seq. _cruento luxu_, ap. Liv. XXIV, 5, _libidines novæ, inhumana
crudelitas_; Lenz.
--Sic ap. Virg. Æneid. III, 326: «Stirpis Achilleæ fastus,
juvenemque superbum... tulimus.» _Ed._
103. _quos ira metusque coquebat_; v. ad II, 327.
104. _Jurati_, conjurati. _ensibus_, cædi.
105 sq. Cf. omnino Liv. XXIV, 25 et 26.
--_Corpora sororum_, v. ad VI, 572.
[107.] _jugum_ servile _jactat_, ut alibi _excutit_, _exuit_.
107 sqq. Conf. Liv. XXIV, 27 sqq.
[108.] _nota_, antiquum fœdus Roman.