Mutati fasces: jam bellum atque arma Senatus
Ex inconsulto posuit Tirynthius heros,
Cumque alio tibi Flaminio sunt bella gerenda.
Me tibi, ne dubites, summi matrona Tonantis
Misit; ego Œnotris æternum numen in oris 220
Concelebror, vestri generata e sanguine Beli.
216. _Senatus ex inconsulto_, ex SC. sed inconsulto et temerario,
Cell. Barth. et Drak., ut _inconsultum_ substantive sit inconsulta
ratio, temeritas.
217. _Tirynthius heros_; vid. ad II, 3.
218. _alio Flaminio_, C. Terentio Varrone. Nam Silius, ut fere
Polyb. III, 106, silentio prætermittit biennem consulatum Atilii et
Gemini Servilii, qui Fabii artibus cum summa inter se concordia
bellum gesserunt, teste Liv. XXII, xxxii, 34; ut tot alia, quæ non
satis poetice tractari possunt, quibusque rerum status non mutatur,
tacitus præterit, aliisque gravioris momenti rebus diutius
inmoratur.
220. Œnotris, vid. ad I, 2.
216, 217. _Senatus En ex consulto_ (hoc est Senatusconsulto), vel
_Ecce e consulto_ corrig. N. Heins. _Mutati fasces jam; bellum a.
a. Senatus Exin consulto_ refinxit Lef. addita hac nota: «Hic
solus versus probaret, fragmentum esse Silii. Nil intellexit hic
Drak. nec duces ejus Barth. et Heynsius. Transponitur _exin_, ut
XV, 327. Vox _senatusconsulto_ dividitur more Lucilii, de quo vid.
Scalig. Lectt. Auson. II, 14.» _Senatu Ex inconsulto_ conj.
Livineius, notante Cortio, et ex eo Ernesti.
220. _Œnotris_, non _Œnotriis_, Ald. vid. not. ad v. 46.
Haud mora sit; rapido belli rape fulmina cursu,
Celsus Iapygios qua se Garganus in agros
Explicat: haud longe tellus; huc dirige signa.»
Dixit, et in nubes humentia sustulit ora. 225
222. fulmina belli possint esse τεύχεα μαρμαίροντα, παμφανόωντα; sed
præstat, cum Drak. adcipere de militibus Punicis, quibus Hannibal
omnia tanquam fulmine prosternit; vid. ad I, 421.
223 sq. Livius XXII, 43, Hannibalem, frumenti inopia commotum, in
calidiora, atque eo maturiora messibus Apuliæ loca movisse tradit.
Plures causas adfert Polyb. III, 107.
224. Cf. ad I, 51, et IV, 561.
225. _humentia sustulit ora_, ut Nympha fluvii.
222. _flumina_ (Aufidum) conj. Dausq. Male! Verba _rapido rape
cursu_, quæ judice N. Heins. ineptissima sunt, Drak. vindicat ex
VII, 116, ex quo loco, et v. 215, totum potius versum conflatum
arbitratur Lefeb. qui eum, commate post _Explicat_ et _tellus_
posito, prorsus resecuit, vel pro _rapido_ certe _volucri_, aut
_rabidus rape belli fulmina, currum_ coll. Horat. Od. I, xv, 12,
legendum suspicatur. Lenior medicina foret: _trepido cursu_, h.e.
celeri, ut XIII, 146; Virgil. Æn. IV, 672; VII, 638; IX, 233 al.
Sed versus manum at acumen versificatoris potius, quam poetæ,
redolet. _rapido belli pete culmina cursu_ conj. Withof;
223. _ubi se_ Constant.
224. Post hunc versum vulgo alius inseritur, _Hæc, ut Roma cadat,
sat erit victoria Pœnis_, quem scripti et priscæ edd. ante Aldin.
non agnoscunt, et Lefeb., quem secutus sum, sustulit, quod etiam
suaserant N. Heins. et Drakenborch, qui eum ex VII, 233, effictum
esse, jam recte, puto, monuit.
225. _amentia_ Colon. vitiose pro _umentia_; vid. ad II, 125.
_uventia_ Gryph. prob. N. Heins. Confer. ad II, 469, et III, 522;
_viventia_, Oxon. Puteol. et priscæ edd. _evanida_ Wolf. Colin.
D. Heins. Dausq. et Cell.
Cui dux, promissæ revirescens pignore laudis:
«Nympha, decus generis, quo non sacratius ullum
Numen, ait, nobis, felix oblata secundes.
226. _revirescens_, vigorem, vires et animum recipiens, ut XV, 134,
ubi Drak. cf. Ovid. Met. VII, 305; Val. Max. IV, 8, extr. 4, et Cic.
Phil. VII, 1, ubi vid. Intpp.
227. _generis_, Beli. Conf. v. 31 et 221.
228. _Felix_, qui facit felices, propitius; vid. Intpp. ad Virg.
Ecl. V, 65, et Æn. I, 330.
--_secundes_, ut sup. v. 124. Lefeb. male capit de _secundo_, vel
altero omine, quod antiqui rogaverint deos ad prius omen
confirmandum.
--_oblata_ bona, spem, promissa.
228. _Numen, ave, nobis_ conj. Barth. Adv. III, 1, Male!
_secundes_ pro _secundis_ recte reposuerunt Draken. et Lefeb. ex
emendat. N. Heins. et Burm. qui posterior etiam _optata_ malebat.
Ast ego te, compos pugnæ, Carthaginis arce
Marmoreis sistam templis, juxtaque dicabo 230
Æquatam gemino simulacri munere Dido.»
229. _compos pugnæ_, quam opto, et cujus committendæ facultate mihi
data certam victoriæ spem habeo.
230. _Marmoreis templis_, ut ap. Virg. Ge. III, 13, et Æn. VI, 69.
--_sistere_, ut _ponere_, et τιθέναι, _aliquem_, h.e. imaginem ejus.
231. Simulacrum Didonis juxta tuum ponam.
230. _Marmoream_ rescripsit Lefeb. Conf. Virgil. Ecl. VII, 35, et
Hor. Od. IV, i, 20. Sed vulgata quoque bene habet. _statuam
templis_ conj. N. Heins. prob. Drak.
231. _Æquantem_ Put. et R. 3. _Æquante_ Parm. ac Mediol. _Æquam
te_ R. pr. _Æquatam te_ Mars. Mox _munere_ R. 1, 3; Med. probb.
N. Heins. et Drak. Vulgatum _numine_ servavit Lefeb.
Hæc fatus socios stimulat tumefactus ovantes:
«Pone graves euras tormentaque lenta sedendi,
Fatalis Latio miles: placavimus iras
Cælicolum; redeunt Divi: finita maligno 235
Hinc Fabio imperia et mutatos consule fasces
Nuntio: nunc dextras mihi quisque, atque illa referto
Quæ Marte exclusus promittere magna solebas.
233. _tormenta lenta sedendi_, gravem dolorem ex segni et ignava
belli gerendi ratione, quæ nos lente sensimque conficit. Conf. ad
III, 142.
234. _Fatalis_, quem fata in Latii exitium miserunt. _Ed._
235. _redeunt Divi_; vid. ad II, 365.
237. _dextras_, quæ olim data dextra promisit, _referto_, renovato,
iterum promittito. An _referre_ est perficere, ut ap. Liv. III, 45,
extr. et alibi?
238. _Marte_, pugnandi occasione; cujus spe destituti Pœni, et inpr.
Galli, fremebant. Cf. v. 16 sq.
--_promittere magna_; vid. ad v. 109.
232. _tum factus_ Col. Ox. R. 2, unde _tumefactus_, scilicet
augurio, recte emend. Barth. Adv. III, 1, et N. Heins. _tum fatus_
Put. _tunc fatus_ R. 1, et Med. Vulgo _tum festus_, festa facie,
non inprob. Barth. _si fatur, socios_ refingatur. _stimulat
festinus ovansque_, vel _ovatque_, vel _stimulatum it festus
ovantes_ tentabat Dausq. _ovansque_ ed. Ven.
234. _omnes_ pro _iras_ Colon. unde _omen_ conj. N. Heins. Sed τὸ
_omnes_ ex marginali potius nota glossatoris, ad vers. 213
respicientis, in textum inrepsisse, non male suspicabatur Draken.
236. _mutato consule_ malebat N. Heins.
238. _clusus_ Colon. unde _Quæ Marti clusus promittere_ optimo se
sensu edidisse putat Lefeb. respiciens forte ad Calliculam montem,
ubi Fabius Pœnum clauserat. Sed vid. not.
En, numen patrium spondet majora peractis.
Vellantur signa, ac Diva ducente petamus 240
Infaustum Phrygibus Diomedis nomine campum.»