Contra sic infit, volvens vix murmur anhelum
Inter singultus, labrisque trementibus Anna: 115
«Nigro forte Jovi, cui tertia regna laborant,
Atque atri sociæ thalami nova sacra parabam,
Quîs ægram mentem et trepidantia corda levaret
Infelix germana tori, furvasque trahebam
Ipsa manu, properans ad visa pianda, bidentes. 120
114, 115. Ornate et summo Annæ mærori apte.
116. Imitat. Virg. Æn. IV, 634 sq.
--_Nigro Jovi_, vid. ad II, 674.
--_tertia regna_, ut XIII, 437.
--_laborant_, serviunt, parent, adeoque imperio subjecta sunt.
117. _sociæ thalami_, Proserpinæ.
119. _furvas_, vid. ad I, 119, et V, 220, in V.L.
120. _visa pianda_, expianda, avertenda, quod proprie _procurare
somnia_ dicebant; Drak. qui laudat Broukh. ad Tibull. I, v, 13, et
Intpp. ad Petron. c. 104.
114. _vix_, non _sic_, Colon. ex quo etiam _labrisque_ pro
_labiisque_ recepi, præeunte Lefeb.
Namque asper somno dirus me inpleverat horror,
Terque suam Dido, ter cum clamore vocarat,
Et læta exsultans ostenderat ora Sychæus.
121. Recte comparant Virg. Æn. IV, 460 sq., et Ovid. Her. Ep. VII,
99 sq.
122. _Dido_, Διδόα, contr. Διδὼ, ut v. 233.
--_suam Dido_, non solum uxorem suam dum viveret, sed cui mortuo
etiam voverat, se reliquum vitæ tempus viduam fore; cui se totam
dicarat; Drak. qui hanc emphasin vocc. _meus_, _tuus_, _suus_
illustrari monet a Broukh. ad Prop. IV, iii, 1, et Heins. ad Ovid.
Rem. Am. 492. Cf. Virg. Æn. IV, 15 sq. et 552.
123. _exsultans_, quod votam tumulo suo pudicitiam, neque servatam,
mox ipsa suî cæde ultura, atque ad ipsum ventura esset; Barth. Adv.
IV, 22.
121. _summo_ Oxon. Put. R. 1, Med. _Nam somno aspersam_ ex
ingeniosa emend. N. Heins. reposuit Lefeb. non inprob. Drak. qui
monet, sic _quietem irrorare_, dici X, 357; _q. irrigare_ Virg.
Æn. I, 692, ubi vid. Intpp. _perfundi somno_ Val. Fl. VIII, 81,
ubi vid. Heins. _infusus sopor_ Appul. Met. III, p. 56, ed. Pric.
et _somno sese exsiccare_, de experrectis ex eo, Ennio p. 142. ubi
vid. Columnam. Conf. Virg. Æn. III, 511; Kœppen ad Hom. Iliad.
β, 19; Burm. ad Val. Fl. IV, 16. Quum vero hæc nimis a vulgata
lectione abeant, et vox _me_ omnino, nisi me omnia fallunt,
importuna sit, (nam ipsa Dido, non Anna, somnio territa, vocem
Sychæi audierat) præstiterit, opinor, _Namque asper somno diffusam
i. h. Asper_ est dirus, vel simpl. magnus, de quo vid. not. ad I,
2; _diffusam_, perfusam; vel, quod malim, circumfusam, circumdatam
alis, vel fusco amictu, quo Somnus ἀμφιχυθεὶς obumbrat. Conf. X,
345, Kœppen l.c. Heyne Obss. ad Tibull. II, i, 89, et III, iv, 55;
Cuper. Apoth. Homer. p. 178, et Spanhem. ad Callim. H. in Del.
v. 234; _Nam me asper somno dirusque inpleverat horror_ conj.
Ernesti. Conjectura mea non displicuit viro docto in _Allg. litt.
Zeit._ a. 1796, N. 139; cui tamen Heinsii emendatio probabilior
videtur, donec exemplis evincatur, _diffusam_ pro _circumfusam_
dici posse. Nonne vero similiter _umbras diffusas_ dixit Martial.
de Spect. II, 9; _platanus diffuderat umbras_, et _diffusa ramis_,
Petron. 131; _rami late diffunduntur_, Cæs. Bell. Gall. VI, 25; et
similia alii? Quæ exempla si non satis firma ad illud probandum
censueris, _diffusam_ accipe pro _perfusam_ eo sensu, quo somno
_perfundi_, _adspergi_, _inrigari_ dicimur.
122. _Terque suum, ter Dido suum c. v._ conj. Dausq. ut sensus
sit: Dido suum Ænean vocarat, qui nullus aderat; sed pro eo ora
ostendebat Sychæus. Male!
Quæ dum abigo menti, et, sub lucem ut visa secundent,
Oro cælicolas, ac vivo purgor in amni; 125
124, 125. Conf. Virg. Æn. IV, 635 sq. Oro deos, ut _visa sub lucem_,
h.e. somnia horrenda, instante luce, nocte in diem vergente, (quo
tempore veriora credebantur, de quo vid. ad III, 200) mihi inmissa,
prospera facere velint; Drak. coll. IX, 90, et XIII, 406. Add. Virg.
Æn. VI, 225, et alia loca, ubi τὸ _sub_, cum quarto casu junctum,
rem inminentem innuit, ap. Gron. ad Liv. II, 55.
--_visus secundent_, ut ap. Virg. Æn. III, 36, et Lucan. I, 635;
Drak.
124. Vulgo distinguunt, _et sub lucem, ut v. secundent, Oro c._
prob. D. Heins. qui interpretatur: ore vultuque ad lucem solemque
surgentem converso, more expiandi, ut ap. Sophocl. Electr. 425,
ἡλίῳ Δείκνυντ᾽ οὔναρ, et inf. XIII, 406. Sed ibi diis inferis _sub
lucem_, h.e. instante luce sacra fiunt, non superis, ut h.l.,
quibus orto sole sacrificabant, quod jam observavit Drak.
125. _amni_ ex Colon. bene restituit Modius coll. Virgil. Æn. II,
719; IV, 635. Vulgg. _antro_, probb. Dausq. et Barth. ut
intelligatur antrum, in quo sit fons isti expiationi; _amne_ etiam
conj. Dempst. ad Rosini antiq. Rom. II, 2; _amni_ vero ἀρχαϊκῶς
scribitur, ut _sorti_ VII, 368, ubi Drak. laudat I, 115; VII, 358;
Gifan. Ind. Lucret. voc. _colli_; Gron. ad Liv. XXIX, 20; Heins.
ad Claud. in Rufin. I, 9, ad Ovid. Epist IV, 31, ad Vellei. II;
Bentl. ad Hor. Serm. I, v, 72.
Illa, cito passu pervecta ad litora, mutæ
Oscula, qua steteras, bis terque infixit arenæ.
Deinde amplexa sinu late vestigia fovit,
Ceu cinerem orbatæ pressant ad pectora matres.»
126. Conf. Virg. Æn. IV, 642... 692.
--_mutæ_, vitæ, sensus ac rationis experti, ut passim. Dido iterum
ad litus tendit, in quo jam sup. v. 84 sq., modo sedisse, modo
stetisse fingitur, et arenam, qua Æneas steterat, exosculatur, quæ
molli potius amoris adfectui consentanea sunt, quam animi motibus,
quos desperatio nunc concitare debebat, quosque bene expressit Virg.
Æn. IV, 586 sq., ubi Dido non domo se proripit ad litus, sed ex
edita ædium parte Ænean vela in altum dantem prospicit, et confestim
æstuat dirasque perfido inprecatur. Conf. ad v. 80.
128. _vestigia_, arenam, in qua vestigia tua erant.
129. Ut ap. Ovid. Met. VIII, 538, al.