102. _Oranti_, scilicet Corvino, malebat N. Heins. Sed ex vulgata
idem fere sensus exoritur, et _orantum verba_ sunt preces;
_diversus quisque timori_, h.e. pro suo timore, ex R. 2, recepit
Lefeb. quo judice vulgatum est glossema. Mihi potius contrarium
probabilius videtur, et _divisus_ ni fallor. est δαϊζόμενος κατὰ
θυμὸν διχτάδι, ut ap. Hom. Iliad. ξ, 20, et ἀμφὶς φράζεσθαι Iliad.
β, 67; conf. Heyne ad Virg. Æn. IV, 285; Heins. ad Ovid. Met. III,
381, et ad Claud. in Rufin. II, 25. Si quis tamen _timore_
scribendum censuerit, non repugnem.
103. _ne Fl._ ex emendat. Dausq. et N. Heins. cum Drak. recepi,
reclamante Lefeb., qui tamen vulgatum _de F._ adducto loco Cic. in
Pis. c. 20, §. 46, mihi non persuasit.
104. _ni c._ Tell. prob. Lefeb. vid. ad I, 374.
Acrius hoc adcensa ducis surrexerat ira, 105
Auditoque furens socias non defore vires:
«Siccine nos, inquit, Boiorum in bella ruentes
Spectastis, quum tanta lues vulgusque tremendum
Ingrueret, rupesque iterum Tarpeia paveret?
106. In hac oratione singularum sententiarum vim, verborum dilectum,
ferocisque animi signa et adfectum quilibet facile percipiat. Primæ
quasi lineæ reperiuntur in verbis Flaminii ap. Liv. XXII, 3 (unde
expressi v. 121 sq.), et Polyb. III, 82.
--_Auditoque_, quum audivisset, ablat. absol. vid. App. et Drak. ad
XIV, 97.
107. Cf. ad IV, 706.
--_Siccine nos Spectastis_, tales nos cognovistis, etc. Conf. Turni
oratio ap. Virg. Æn. XI, 396 sq., in qua etiam a v. 392, non minus
omnia in majus augentur.
108. _lues_, ut _pestis_, pernicies, ab hoste timenda, vid. Ind.
109. _iterum_, ut olim, quum Galli Senones Romam diriperent et
incenderent.
105. _se erexerat_, ut IV, 278; malebat N. Heins. Vulgatam
præferendam ducebat Drak. coll. Virg. Æn. XII, 494; et Val. Fl.
II, 165. Præstiterit _duci s. ira_, ut ap. Virg. Æn. X, 814.
Quas ego tunc animas dextra, quæ corpora fudi, 110
Irata tellure sata, et vix vulnere vitam
Reddentes uno! Jacuere ingentia membra
Per campos, magnisque premunt nunc ossibus arva.
110. _corpora Irata tellure sata_, monstra corporum: nam Γαῖα, omnia
fere, quæ unquam exstitere, monstra genuisse fingitur. Cf. VI, 151,
254; Barth. ad Stat. Th. V, 506; Heins. ad Ovid. Met. III, 102;
Intpp. ad Virg. Æn. IV, 178; Cl. Hermann Mythol. Lyric. p. 31... 35.
Poetam tamen potissimum procreationem Gigantum respexisse, Draken.
inde probat, quod Galli Ὀψίγονοι Τιτῆνες, Titanes serius nati, vel
Gigantum posteri, dicuntur Callim. H. in Del. v. 174. His bene
comparari possunt tam ob bellum, Brenno duce, Jovi quasi Capitolino
et Delphico Apollini inlatum, quam ob corporum inprimis
proceritatem, de qua præter h.l. vid. sup. IV, 149; Liv. XXXVIII,
17; Flor. I, 13; (ubi hæc gens corporum mole, armis ingentibus et
omni genere adeo terribilis fuisse dicitur; _ut plane nata ad
hominum interitum videretur_) App. de reb. Gall. T. I, p. 73, 74,
78, ed. Cl. Schweigh. quem vid. T. III, p. 171; Pausan. X, p. 647;
Cæs. B. Gall. II, 30, et alios ap. Dausq.
111. _vix vulnere_, etc. Cf. I, 280 sq., et Virg. Æn. VIII, 566.
112. _uno_ scripti, Parm. et Med. quod ad immensa Gallorum corpora
spectat; vid. not. Vulgg. _imo_, quod placet Lef. ob locum Flori
II, 7, _vulnera ultra mortem patebant_. Mallet forte critica
prurigine laborans aliquis hic legere _ullo_, ut Silius ad
Alcyoneum, Antæum similiaque Terræ monstra respexerit.
Scilicet has sera ad laudes Servilius arma
Adjungat, nisi diviso vicisse triumpho 115
Ut nequeam, et decoris contentus parte quiescam?
Quippe monent Superi: similes ne fingite vobis,
Classica qui tremitis, Divos: sat magnus in hostem
Augur adest ensis, pulchrumque et milite dignum
Auspicium Latio, quod in armis dextera præstat. 120
114. _Scilicet_ per ironiam et amaritudinem negat cum et sine
interrogatione, ut ap. Virg. Æn. IV, 379, et al.
--_laudes_, ut κλεα, facta laude digna et quibus laus parari solet
ac potest; vel decus et præmia victoriæ; cf. Heyne ad Virg. Ecl. IV,
26, et Æn. I, 461; V, 355; VIII, 273; IX, 197, 252; X, 825; XI, 708.
117. _Quippe_ est indignantis et cum amara irrisione sibi quid
opponentis, vel aliorum objectiones repetentis, ut VII, 397, et ap.
Virg. Æn. I, 39.
--_monent_, vid. ad IV, 120.
118... 120. Ex virtute pendet victoria, non ex diis et auspiciis.
Cf. v. 126; Liv. XXII, 5, et quos comparant Virg. Æn. X, 773 (ubi
vid. Cerda), Apollon. I, 466 sq., et Stat. Th. III, 615, 648... 668.
Nec tamen hunc locum ex illo Maronis adumbratum crediderim cum
Drak., sed potius cum Dausq. ex Homerico Iliad. μ, 243, ubi Hector
his verbis, Εἷς οἰωνὸς ἄριστος, ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης, Polydamantem
auspicem objurgat, et v. 237 sq., auguria spernit ac ridet, ut
Flaminius h.l. et v. 162 sq.