78. _nova num_ corrig. N. Heins. citra necessitatem. Conf. v. 72,
806, et quos Drak. laudat Perizon. Diss. de Dict. Cret. §. 40, et
Bentl. ad Hor. Serm. II, iii, 166; _vobis_ R. 2.
Hæc ait, atque agmen Ticini flectit ad undas.
Cæruleas Ticinus aquas, et stagna vadoso
Perspicuus servat turbari nescia fundo,
Ac nitidum viridi lente trahit amne liquorem.
Vix credas labi; ripis tam mitis opacis 85
Argutos inter volucrum certamine cantus,
Somniferam ducit lucenti gurgite lympham.
81. Amplificavit narrationem Liv. XXI, 45 sq., et Polyb. III, 65.
82... 84. Notio aquæ liquidæ variis modis exornatur more Silii.
85. _ripis_, inter ripas.
--_mitis_, lenis, placide manans, ut VIII, 537; XVI, 642, et ap.
Virg. Æn. VIII, 88.
86. _Cantus arguti_ dicuntur _volucrum certamine_, h.e. certatim,
vel magno concentu canentium volucrum: quo sensu voces _agmen_ et
_certamen_ a poetis usurpari, nota res est; Ern. Præstiterit,
opinor, vulgata lectio _Argutos inter, volucrum certamina, cantus_,
ut _cantus_ per adpositionem dicantur _volucrum certamina_, quatenus
hæ certatim canant.
87. _Somniferam lucenti_, propter cantum avium et lene murmur aquæ,
Drak. Conf. Horat. Epod. II, 28, al.
86. _certamine_ Col. Put. Parm. Vulgatum _certamina_ servavit
Lefeb. Recte opinor.
Jamque sub extremum noctis fugientibus umbris
Lux aderat, Somnusque suas confecerat horas.
Explorare locos consul, collisque propinqui 90
Ingenium, et campis quæ sit natura, parabat.
Par studium Pœno, similesque in pectore curæ.
Ergo aderant, rapidis equitum comitantibus alis.
89. _suas_, justas.
91. _Ingenium_, ut _natura_, indoles, situs, φύσις, ut XIV, 284.
Plura exempla dabit Drak. ad h.l. et ad XVI, 46, it. Duker. et
Freinsh. ad Flor. II, 6, n. 6.
88. _fugientibus_ prisci tantum non omnes; nec opus tot exemplis,
quot congessit Drak. _fulgentibus_ R. 3, et alii recentt. probb.
Barth. et Dausq. quia abeunte nocte splendor auroræ umbris
intermicet.
89. _duas horas_ conj. uterque Heins., h.e. vigilias. Sed hanc
notionem incertam esse, et noctem apud Romanos quatuor vigiliarum
fuisse, nec minus æstate quam hieme duodecim horas habuisse, docet
Drak. conf. not. ad VII, 154 sqq.
91. _campi_ frustra emend. Burm. ob præc. _collis_: quasi poetam
non deceret orationem variare.
Verum ubi commoto docuerunt pulvere nubes,
Hostem ferre gradum; et propius propiusque sonoro 95
Quadrupedum cornu tellus gemit; ac simul acer
Vincentum lituos hinnitus sævit equorum:
Arma, viri, rapite arma, viri; dux instat uterque.
Ambobus velox virtus, geminusque cupido
Laudis, et ad pugnas Martemque insania concors. 100
94. Cf. Liv. XXI, 46; et similia loca Virg. Aen. IX, 33... 39; XI,
597... 607, et 908 seq.
95. _ferre_, inferre, _gradum_, adcedere.
97. _sævit_, ut XIII, 600, et ap. Virg. Æn. V, 257; cf. Heins. ad
Val. Fl. IV, 455.
98. Cf. XII, 169; N. Heins. ad XI, 133, vel, ubi eadem exempla
congessit, ad Ovid. Met. XI, 377, et Cerda ad Virg. Æn. VII, 460.
99. _velox virtus_, alibi _ignea_ et _vivida_.
--_geminus_, similis, par, ut passim ap. Cic. Sic et mox _concors_.
Ter eadem sententia exprimitur.
98. _capite_ Col. ut VIII, 275; XII, 169. Sed τὸ _rapite_, ut VI.
210, efficacius esse, monet N. Heins. ad h.l. et ad Ovid. Met. II,
603.
100. _consors_ conj. N. Heins. et v. 101: _dirimebat, adacto
Quantum inp. valet deprendere_, ut ap. Cæs. B. Civ. III, 51. Sed
telum tormentumve, non nodum adigi, a Schmid. jam notatum video:
_et prendere_ Put.
Haud mora: jam tantum campi dirimebat ab ictu,
Quantum inpulsa valet comprendere lancea nodo;
Quum subitum liquida, non ullis nubibus, æthra
Augurium mentes oculosque ad sidera vertit.
Accipiter, medio tendens a limite solis, 105
Dilectas Veneri, notasque ab honore Diones,
Turbabat violentus aves; atque unguibus idem,
Idem nunc rostro, duris nunc ictibus alæ,
Ter quinas dederat sæva inter vulnera leto.
101. Cf. XII, 651; Virg. Æn. XI, 608 seq., et loca Hom. Iliad.
ο, 357; π, 589; φ, 251, quæ jam comparavit Drak. qui docet, hoc
spatium δουρηνεκές dici Iliad. κ, 357, ut, quod longius sit,
μεταίχμιον, de quo vid. Schol. Eurip. ad Alcest. 91, et Phœniss.
1246.
102. _nodo_, vid. ad I, 318.
103. sq. Variavit et in usum suum convertit locum Virg. Æn. XII, 244
sq. Alia prodigia, quæ Romanis terrorem injecerint, memorat Liv.
XXI, 46.
105. _medio a limite solis_, a m. spatio, seu via, quæ soli
conficienda est, adeoque a medio cælo, seu meridie.
106. _Dione_, mater Veneris, et ipsa quoque Venus, vid. Barth. ad
Stat. Silv. III, 5, 79; et Schwebel. ad Bion. I, 93.
105. _limine_ R. 3; Parm. Med. non improb. N. Heins. Cf. eum et
Burm. ad Virg. Æ. VI, 255. Sed quis unquam dixit, a _medio_ limine
solis venire?
106. _ab honore_ scripti et editi ante Nicandrum, qui primus _in
h._ dedit.
Nec finis, satiasve, novi sed sanguinis ardor 110
Gliscere; et urgebat trepidam jam cæde priorum,
Incertamque fugæ, pluma labente, columbam;
Donec Phœbeo veniens Jovis ales ab ortu
In tenues tandem nubes dare terga coegit.
Tum victrix lætos signa ad Romana volatus 115
Convertit; prolesque ducis qua parte decora
Scipio quassabat puerilibus arma lacertis,
Clangorem bis terque dedit, rostroque coruscæ
Perstringens conum galeæ, se reddidit astris.
115. _lætos_, Romanis fausta portendentes.
116, 117. Ornate pro, ubi Consulis filius armatus stabat. Confer
infra ad vers. 456 seq.
110. _satiasve_ corrig. Dausq. quod prob. N. Heins. et recepere
Drak. ac Lefeb. Recte, puto, quia _saties_, si dubiam lectionem
loci Plin. VIII, 51, exceperis, non nisi ap. Juvenc. I, 637; III,
216, occurrit.
115. _jactos volatus_ R. 3; _lævos_ conj. N. Heins. h.e.
a sinistra conspectos, quod felix augurium videbatur Romanis, ut a
dextra Græcis. At _lætum_, seu faustum omen erat potius fuga
accipitris, non aquilæ volatus; quod Drak. jam adnotasse video.
119. _Præstringens_ ex Oxon. recepit Drak. auctore N. Heins. qui
ubivis hanc scripturam intrudunt; vid. ad I, 358, et conf. v. 352;
V, 24, 274; Virg. Æn. X, 344 al.
Exclamat Liger (huic Superos sentire monentes 120
Ars fuit, ac penna monstrare futura magistra):
«Pœne, bis octonos Italis in finibus annos,
Audaci similis volucri, sectabere pubem
Ausoniam, multamque feres cum sanguine prædam:
Sed compesce minas; renuit tibi Daunia regna 125
Armiger ecce Jovis: nosco te, summe Deorum:
Adsis o, firmesque tuæ, Pater, alitis omen.
Nam tibi servantur, ni vano cassa volatu
Mentitur superos præpes, postrema subactæ
Fata, puer, Libyæ, et majus Carthagine nomen.» 130
120. Liger (quod nomen, a Galliæ fluvio ductum, occurrit etiam ap.
Virg. Æn. X, 596), ex numero columbarum, ab accipitre occisarum,
auguratur æque ac Calchas ap. Hom. Iliad. Β, 321 sq., et Ovid. Met.
XII, 13 sq., quod Drak. jam observasse video.
--_Superos sentire_, voluntatem deorum cognoscere.
--_monere et monita_ vocabb. propria de vatibus, oraculis et diis,
qui vel somniis, vel prodigiis aliisque signis futura significant,
vid. Ind. et Drak. ad V, 117, et X, 373; quibus locis laudat Heins.
ad Ovid. Met. XIII, 216; Gronov. Diatr. Stat. c. 56, et Broukh. ad
Tibull. I, vi, 50; III, iv, 2; Add. Burm. ad Val. Fl. I, 29, 231, et
ad Ovid. Met. II, 639. [“X, 373” recte X, 372]
121. _penna magistra_, ut _natura magistra ac duce_, et alia.
--_penna_ pro avibus earumque volatu, vid. ad III, 344.
125. Aquila innuit, Jovem tibi imperium Italiæ recusare.
126. _Nosco te_, ut ap. Virg. Æn. XII, 260.
127. Hæc desumta ex Virg. Æn. VIII, 78; Drak. lectores remittit ad
Turneb. Adv. XIII, 16, et Burm. Jov. καταιβ. c. 9.
130. _puer_, cf. ad v. 454.
--_majus Carthagine nomen_, cognomen Africani, quod Africam, non
solam Carthaginem, armis subactam declarabat. Cf. Bentl. ad Hor.
Epod. IX, 25.
Contra læta Bogus Tyrio canit omina regi,
Et faustum accipitrem, cæsasque in nube volucres
Æneadis cladem et Veneris portendere genti.
Tum dictis comitem contorquet primus in hostes,
Ceu suadente Deo, et fatorum conscius, hastam. 135
133. _Veneris genti_, Romanis, qui in Veneris tutela sunt, ut
columbæ.
134. Cf. Virg. Æn. IX, 52, et XII, 266 sq.
--_dictis comitem_, ἐμμαπέως, ut I, 304, et IX, 569; Drak. Cf.
Burm. ad Val. Fl. V, 601.
131. _omina_ R. 3; Parm., Veneta tam Marsi quam Martini Herbipol.,
et Junt. probb. Heinsiis, Draken. et Lefeb. Vulgo _læta omnia_ ut
ap. Liv. XXXI, 7, et _fœda omnia_ ibid. c. 12.
Illa volans patuli longe per inania campi
Ictum perdiderat spatio, ni, fusus habenas,
Dum primæ decus adfectat decerpere pugnæ,
Obvia quadrupedis præceps Catus ora tulisset.
137. _Ictum perdiderat_, h.e. perdidisset hasta, ut, ἅλιον βέλος
ἔκφυγε Iliad. Λ, 376.
--_Perdere_ dicimur, quæ inrita sunt et fine suo excidunt, vel quæ
sine utilitate profundimus, nec in rem nostram convertimus,
quorumque eventus et spes nos frustratur, v.c. _vulnera_, Stat. Th.
VIII, 415; _lacrimas_, _ævum_, _jactus_, ibid. II, 656; V, 136; X,
393; _ictus_ Lucan. VI, 197; _mortem p._ (h.e. inultum mori, ut nec
amicis id expediat, nec hostibus noceat), inf. v. 605, ubi N. Heins.
et Drak. laudant Senec. Agam. 519; Lucan. III, 706; Stat. Th. IX,
58; Auct. ad Herenn. IV, 44 (_Decius amisit vitam, at non
perdidit_), et Burm. ad Petron. 82.
--_fusus habenas_, pro _fusis habenis_, ut XIII, 172; sic _fusa
comas_ XIV, 570; Val. Fl. III, 315; _f. barbam_, Virg. Æn. X, 838.
138. _decerpere decus_, ut δρέπειν τιμὴν ap. Pind. Pyth. I, 95.
137. _Ictum_ Col. Vulgo _Letum_; quod non minus probum. Dausq.
interpretatur: vires _leti_ inferendi perdiderat, ut contra
dicitur hasta _letum ferre_, προπέμπειν φόνον; vid. not.
Sic elanguescens, ac jam casura, petitum 140
Invenit vulnus, cædemque adcepit ab hoste
Cornus, et oblatæ stetit inter tempora frontis.
Incurrunt acies, magnoque fragore per æquor
Suspendunt cuncti frenis sublime reductos
Cornipedes, ultroque ferunt: erectus in auras 145
It sonipes, rapidaque volans per aperta procella
Tenuia vix summo vestigia pulvere signat.
141. _adcepit cædem_, vulnerandi et occidendi occasionem, _ab
hoste_, qui sagittæ occurrebat.
144. _cuncti_ equites _suspendunt_ equos, h.e. habenas ita
adducebant, ut equi in priores pedes se elevarent et quasi
penderent. Drak. citat Stat. Th. VI, 504.
146. _procella_, impetu.
147. Drak. comparat III, 308; XIII, 327; XIV, 508; Hom. Iliad. Υ,
226; Virg. Æn. VII, 808 sq.; Stat. Th. VI, 638 sq.; Ovid. Met. X,
654; Claud. Cons. Hon. III, 197, et al.
--_summo vestigia pulvere signat_, verba Maroniana, Ge. III, 171;
cf. inf. XVI, 485.
141. _accepit_ Col. Vulgo _recepit_, quod Cell. exponit: hasta,
jam invalidior spatio facta, non tam intulit cædem, quam recepit
et admisit ex occursu Cati.
144. _cunei_ opinabatur N. Heins. ut v. 516; I, 454; XV, 739; quum
de equitatu etiam et copiis navalibus hæc vox adhibeatur a Claud.
in Rufin. II, 352, et Cons. Hon. IV, 625; Stat. Th. V, 426, et
inf. XIV, 540. Nihil muto cum Drak.
145. _ultroque ruunt_ conj. N. Heins. Vulgatum contra eleganter
dictum videbatur Barth. Adv. VI, 3, quasi ferentes ipsi ultro
denuo ferant.
Boiorum ante alias, Cryxo duce, mobilis ala
Arietat in primos, obicitque inmania membra.
Ipse, tumens atavis, Brenni se stirpe ferebat 150
Cryxus, et in titulos Capitolia capta trahebat;
148. _Boios_ in Gallia olim Celtica, seu Lugdunensi, et quidem in
Burbonio potissimum agro habitasse, eorumque alios Sigoveso duce
Boiohemum et, a Marcomannis inde pulsos, Vindeliciæ ac Norici
partem, quæ ab illis Boioaria, seu Bavaria dicitur, expugnasse;
alios vero, de quibus h.l. agitur, partem Galliæ Cisalpinæ, inter
Padum et Apenninum sitam occupasse, et in partibus Pœnorum stetisse,
ex Livio aliisque nota res est.
--_Boios_ a Romanis ad Pœnos defecisse, eorumque regulum _Magilum_,
vel _Magalum_ fœdus cum Hannibale junxisse, memorant Polyb. III, 40,
44, et Liv. XXI, 29; eos vero in prælio ad Ticinum (de quo vid.
_Guischard, Mém. milit._ T. I, c. 5) adfuisse, nemo memoriæ prodidit
præter Silium, qui vel alios, quorum scripta interciderunt, vel suum
quoque ingenium sequutus est, quo spectant etiam ea, quæ de Cryxo,
ejus nomine, habitu et certamine cum Scipione tradit, quæ ex
historia pugnæ Virdomari, Gallorum regis, cum Marcello (vid. Plut.
Marcell. p. 300. sq.) hausisse videtur; Lenz.
149. _Arietat_, inruit, ut ap. Virg. Æn. XI, 890.
--_in primos_, Romanorum προμάχους.
--_inmania membra_, conf. ad V, 110 sq.
150. Historia notissima (cf. ad I, 624 sq.) et insculpta clipeo, in
Britannia reperto, quem Drak. delineandum curavit.
--_Brenni_, Gallorum Senonum ducis.
151. _in titulos trahebat_, sibi gloriæ ducebat.
--_Capitolia capta_, de conatu et jactanter pro, obpugnata, ut
_tenebant_ ap. Virg. Æn. VIII, 657.
148. _Cryxo_ ex emend. N. Heins. recepit Drak. _Crixo_ scripti et
edd. antt. In recent. _Chrixo_ et _Chryxo_. Forte leg. _Brixo_, a
_Brixello_, Boiorum opp. in Gallia Cispad.
150. Vulgatam distinct. _membra Ipse tumens, atavi B._ mutavit
N. Heins. qui et _atavis_ pro _atavi_, et mox _in titulis_
legendum monuit. Prius recepit Draken. quem secutus sum; _tumens
satavi_ Med.
Tarpeioque jugo, demens! et vertice sacro
Pensantes aurum Celtas umbone gerebat.
Colla viri fulvo radiabant lactea torque,
Auro virgatæ vestes, manicæque rigebant 155
Ex auro, et simili vibrabat crista metallo.
153. Vid. ad I, 407.
--_umbone_, clipeo, qui Gallis oblongus est.
--_gerebat_ insculptos.
154. Hæc sublecta Virg. Æn. VIII, 659 sqq., ubi vid. Heyne.
Comparant etiam Æn. IV, 138 sq.; VI, 144.
--_Colla lactea_, ut XVI, 520 et ap. Virg. Æn. VIII, 660; X, 137,
alias _nivea_, _marmorea_, _eburnea_, etc.; conf. N. Heins. et Drak.
ad XII, 245, 246; Jani et Bentl. ad Hor. Od. I, xiii, 2.
--_fulvo_, aureo.
[155.] De _vestibus virgatis_, ῥαβδωτοὶς (nobis _gestreifte
Gewänder_), cf. Diodor. V, 30; XII, 21; Burm. ad Val. Fl. II, 159,
et, quos Drak. laudat, VV. DD. ad Virg. Æn. VIII, 660; Scalig. ad
Varr. L. L. p. 67; Salmas. ad Vopisc. Carin. c. 20; Spanh. ad
Callim. H. in Dian. v. 12; Jungerm. ad Polluc. VII, §, 53. Perperam
Lefeb. exponit gall. _galonnées_, a _virga_, _galon_, germ. _Band_,
_Borte_.
156. _crista_ non λοφος, sed κόρυς, quod inutili eruditionis
adparatu probat Daniel Heinsius.
--_vibrabat_, vid. ad I, 539. 157. _Camertes_, seu _Camerini_,
Umbri, quorum urbs Camers, seu Camerinum (hod. _Camerino_) in
montibus qui Picenum ab Umbria dirimunt.
153. _gerebat_, non _ferebat_, Col. et Put.
156. _rubrabat_ Ox. _rutilabat_ ed. Nutii Antwerp.
Sternitur inpulsu vasto perculsa Camertum
Prima phalanx; spissæque ruunt conferta per arma
Undæ Boiorum: sociata examina densent
Infandi Senones; conlisaque quadrupedantum 160
Pectoribus toto volvuntur corpora campo.
159. _Undæ_ ut ap. Virg. Ge. II, 462; Juv. III, 244; Stat. Th. II,
224, et aliis locis, a Drak. cit. Sic quoque _torrens_ XIII, 760, et
_undans vulnus, unda sanguinis_, etc.; X, 240, 245.
160. _Infandi Senones_, cf. I, 624 sq.
159. _et sociata_ conj. N. Heins.
--_densent_ scripti et priscæ edd. vid. Intpp. ad Virg. Georg. I,
248, 419; Æn. VII, 794; X, 432; XI, 650; XII, 264; Bentl. et Jani
ad Horat. Od. I, xxviii, 19; Creech. ad Lucret. I, 393, et, quos
Draken. laudat, Gifan. Ind. Lucret., Prisc. Gramm. VIII, p.m.
336; Heins. ad Ovid. Met. XIV, 369; et Fast. III, 820; ad Val. Fl.
III, 207; VII, 629; ad Claud. Cons. Hon. IV, 325; et ad Prudent.
Cathemer. hymn. V, 53. Vulgatum _densant_ primus Wolf. Basileæ
edidit.
Arva natant, altusque virum cruor, altus equorum
Lubrica belligeræ sorbet vestigia turmæ.
Seminecum letum peragit gravis ungula pulsu,
Et circumvolitans tetros a sanguine rores 165
Spargit humo, miserisque suo lavit arma cruore.
Spicula prima, puer, tumidi, Tyrrhene, Pelori
Purpureo moriens victricia sanguine tingis.
162. Deformitas rei nimis fere ad vivum resecatur.
--_natant_, cruore submersa sunt, Drak.
163. _sorbet_, abscondit, ita replet, ut conspici et cognosci
nequeant. Propr. vestigia sorbent cruorem. Durior, judice Drak.
locutio, quam alibi non notavit. Cf. tamen Lucan. III, 261; IV, 100.
164. _letum peragit_, eos prorsus necat.
165. Verba Maroniana Æn. XII, 339.
167, 168. Sensus est, quod Drak. jam monuisse video, Tyrrhenum
tubicinem, adhuc _puerum_, h.e. juvenem (vid. ad III, 608), occisum
esse a Peloro juvene, qui nunc _prima spicula_ miserit, vel primum
ad bellum venerit. Barth. Cell. et alii _puerum_ male exponunt
filium Pelori: tum _spicula prima_ essent, quæ primum in hoc bello
conjecta sunt. Sed vid. v. 134.
--_tumidi_ tibicinis, buccas inflantis, Cell. Sed est potius,
superbi: nam tibicen h.l. Tyrrhenus esse fingitur, cujus nomen, æque
ac Miseni ap. Virg. more poetarum (vid. ad I, 306, in V.L.)
effictum, et quidem exquisite, quia Tyrrheni tubam invenere.
166. _arma_ Put. Vulgo _ora_, et quidam _ore_.
167. _dumidi_ Colon. _Numidæ_ emend. N. Heins. non improb. Drak.
_Tyrrhena_ R. 2; _Tirena_ Put. _Thyrrhene_ ed. Lefeb.
Nam tibi, dum stimulas cornu, atque in prælia mentes
Adcendis, renovasque viros ad vulnera cantu, 170
Hæsit barbaricum sub anhelo gutture telum,
Et clausit raucum letali vulnere murmur.
At sonus, extremo morientis fusus ab ore,
Flexa pererravit mutis jam cornua labris.
169 seq. Comparant Virg. Æn. VI, 165; et cum v. 171, Æn. VII, 533.
Sed observa h.l. operosum ornatum.
173, 174. «Quumque caput caderet, carmen tuba sola peregit, Et,
pereunte viro, raucum sonus ære cucurrit,» verba Ennii, ex quibus
hunc locum, et Stat. Th. XI, 55 (ubi vid. Barth.), desumtum notat
Drak. qui etiam inf. XV, 473, ibique Sen. Thyest. 728 sq., et Iscan.
b. Troj. V, 253 sq., comparat.
169. _dum_, non _quum_, scripti et priscæ edd.
174. _Flexa_ scripti, ut ap. Ovid. Met. I, 98, et Fast. IV, 181;
Virg. Æ. VII, 513; Sen. Œd. 733; Draken. Vulgo _Fessa_, prob.
Dausq. ut sit viribus destituta, flatore ipso conatum destituente.
Male!
Cryxus Picentem Laurumque, nec eminus ambo; 175
Sed gladio Laurum; Picenti rasilis hasta,
Ripis lecta Padi, letum tulit: avia namque
Dum petit, ac lævo meditatur fallere gyro,
Hasta viri femur et pariter per anhela volantis
Ilia sedit equi, et geminam dedit horrida mortem. 180
176. _rasilis_, polita, ξεστὸς.
178. Cf. Virg. Æn. X, 885.
175. _ambos_ corrig. Barth. Adv. VI, 3. Sed _ambo_ est ant. accus.
ut XVII, 427, ubi Draken. laudat Serv. (add. Pier. et Heins.) ad
Virg. Ecl. VI, 18; Ge. IV, 88; Æn. XII, 342; Gronov. ad Liv. VIII,
3; XXXV, 21.
176. _Dat gladio Laurum_ conj. Barth. _Sed gladius Lauro_
N. Heins. At nihil h.l. deest, modo subintell. ἀπὸ κοινοῦ
_occidit_, vel simile verbum; vid. Gronov. l.c.
179. _femore_ coll. I, 540, suspic. N. Heins. qui plura exempla
congessit ad Ovid. Met. XV, 162. Sed τὸ _per_ ad utrumque
substant. referri potest; _per nuda_ Col. et R. 2; quod recepit
Lefeb. non improb. N. Heins.
180. _et_, quod in Put. est, vulgo omittitur.
Idem, sanguinea Venuli cervice revellens,
Sternit præcipitem tepido te, Farfare, telo;
Et te sub gelido nutritum, Tulle, Velino,
Egregium Ausoniæ decus, ac memorabile nomen,
Si dent fata moras, aut servent fœdera Pœni. 185
182. _Farfare_, a Farfaro, seu Fabari (hod. _Farsa_), Sabinorum fl.
vid. ad I, 306, in V.L.
183. _Velinus_ amnis et lacus in Sabinis, nunc _Lago di Rieti_, quia
Reate urbs adjacet; _gelido_, quoniam inter montium juga est. Cf.
Heyne ad Virg. Æn. VII, 517, et ibid. Exc. VIII, ad v. 712.
185. _dent_ et _servent_, pro dedissent et servassent.