Tradukita de ----ko.
Antaŭ la rigardo de la severa vivo staris du homoj, ambaŭ
nekontentaj je ĝi, kaj al la demando: "Kion vi atendas de mi?" unu
el ili per laca voĉo diris:
"Mi estas indignigita per la krueleco de viaj interkontraŭecoj,
senforte mia prudento penas kompreni la sencon de la ekzisto, kaj per
senlumeco de malkompreno je vi animo mia estas plena. Mia memkonscio
diras al mi, ke homo estas la plej bona el ĉiuj kreitaĵoj."
"Kion vi volas de mi?" senpasie demandis Vivo.
"Feliĉon! ... Por feliĉo mia estas necese, ke vi interpacigu du
fundamentojn de la interkontraŭecoj de animo mia: mian _mi volas_
kun via _vi_ devas."
"_Volu_ tion, kion vi _devas_ por mi," severe diris Vivo.
"Mi ne volas esti ofero via!" ekkriis la homo. "Mi volas esti reganto
de la vivo, sed devas mi kolon fleksadi en jugo de ĝiaj leĝoj--por
kio?"
"Vi parolu do pli simple!" diris la dua homo, starinta pli proksime
al Vivo, sed la unua daŭrigis, ne doninte atenton al la paroloj de
lia kolego:
"Mi volas liberecon, vivi en harmonio kun deziroj miaj, kaj mi volas
esti por proksimulo laŭ sento de devo, nek frato, nek servanto, kaj
mi estos tiu, kiel mi volos libere--sklavo aŭ frato. Mi ne volas
en societo esti ŝtono, kiun societo kuŝigas, kien kaj kiel ĝi
ekvolas, konstruante malliberejojn de feliĉo sia. Mi estas homo, mi
estas spirito kaj prudento. Vivo, mi devas esti libera!"
"Haltu!" diris Vivo, severe ridetante. "Vi multe parolis, kaj ĉio,
kion vi diros plu estas por mi certa. Vi volas esti libera! Kio do?
Estu! Bataladu kun mi, venku min, kaj estu por mi reganto; kaj mi
tiam via sklavo estos. Vi scias, mi estas senpasia kaj al venkantoj
ĉiam facile cedadis. Sed estas necese venki! Vi al batalado kun mi,
pro via libereco, ĉu estas kapabla? Jes? Sufiĉe forta estas vi por
venko kaj je forto via ĉu vi kredas?"
Kaj la homo diris malgaje: "Vi entiris min en bataladon kun mem mi,
vi akrigis prudenton mian, kiel tranĉilon, ĝi enpuŝiĝis al mi
malproksimen en animon kaj dispremis ĝin!"
"Sed vi kun ĝi pli severe parolu, ne plendu," diris la dua homo.
Sed la unua daŭrigis: "Mi ripozi volas de premo via. Ho donu al mi
ĝui feliĉon!"
Vivo ree ekridetis per rideto, simila al brilo de glacio:
"Diru! Kiam vi parolas, ĉu vi postulas, aŭ petas?"
"Mi petas!" kiel eĥo la homo diris.
"Vi petas, kiel kutima almozulo; sed, malfeliĉulo mia, mi devas diri
al vi--Vivo almozon ne donas! Kaj ĉu vi scias? Libera li ne petas,
li mem prenas donacojn miajn.... Sed vi! Vi estas nur sklavo de miaj
deziroj, sed ne pli. Libera estas tiu, en kiu estas forto de ĉiuj
deziroj rifuziĝi por en unu sin enmeti. Ĉu vi komprenis? Foriru!"
Li komprenis, kaj kuŝiĝis, kiel hundo, ĉe la piedoj de la
senpasia vivo por nerimarkeble kaptadi pecojn de ĝia tablo, ĝiajn
manĝ-restaĵojn.
Tiam la senkoloraj okuloj de la severa vivo ekrigardis la duan
homon--tio estis maldelikata, sed bona vizaĝo:
"Pri kio vi petas?"
"Mi ne petas, sed postulas."
"Kion?"
"Kie estas justeco? Donu ĝin tien ĉi! Ĉion ceteran poste mi
prenos, dume bezona al mi estas nur justeco. Mi longe atendis,
pacience atendis, mi vivis en laborado, sen ripozo, sen lumo! Mi
atendis.... sed sufiĉe! Kie estas justeco?"