De Ant. Gr. Rubinŝtein,[115]
tradukitaj de Vs. Lojko (St. Petersburg).
En muziko nenion oni povas _argumenti_: nek belecon, nek malbelecon.
Se iu dirus: la naŭa simfonio de Beethoven estas abomena muziko,
oni povas nur turni al li dorson, sed argumenti, ke li diras
sensencaĵon--estas neeble. Grandan signifon havas muzika kaj
estetika klereco, disvolvanta kapablon diferencigadi en muziko belan
de malbela, sed signifo de klereco ankaŭ estas limigita, ĉar
subjektiva sento ĉiam ludas tie ĉi grandegan rolon. En tio ĉi
muziko havas komunajn trajtojn kun religio: _argumenti_, ke ekzistas
Dio, ankaŭ estas neeble. Feliĉaj en ambaŭ okazoj estas tiuj, kiuj
prave sentas.
* * *
Arto estas Evo, proponanta pomon al artisto. Kiu ekprovis tiun ĉi
acidan pomon, tiu perdas paradizon de anima paco kaj kontenteco. Kaj
kulpa en ĉio estas sukceso--tiu ĉi malica serpento.
* * *
Artisto, precipe artisto-kreanto, bezonas esti konfesita. Ne estas
devige, ke tiu ĉi konfeso estu universala; estas sufiĉe, se ĝi
eliras de negranda rondeto, eĉ nur de du-tri aldonituloj. En alia
okazo kreema spirito estas dismordetata per maldolĉeco de dubo pri
siaj propraj fortoj.
* * *
Por la publiko la vivo estas serioza fenomeno, la arto--amuzo; por la
artisto--male.
* * *
Mi mem al mi ŝajnas treege nelogika: en vivo--respublikano kaj
radikalulo, en arto--konservativulo kaj despoto.
* * *
Al mi ne unufoje venadis en kapon ideo verki muzikaĵon sub titolo
"Amo--temo kun variacioj," sed mi ĝis nun ne plenumis tiun ĉi
ideon. En pasintaj jaroj mi facile prosperadis verki temon, sed
mankis necesaj sciaĵoj por variacioj, nun do al mi estas facile
verki variaciojn, sed ne estas jam fortoj por temo.
* * *
Por muzika verkisto, kiun nun oni ne deziras koni, restas nur konsolo
en espero, ke--povas esti--ankaŭ en regiono de muziko oni sin prenos
iam je arĥeologiaj disfosoj.
* * *
En sentenco "Se juneco scius, se maljuneco povus" estas la "alfa" kaj
la "omega" de la tuta filozofio de la vivo.
* * *
Nur sanaj homoj povas esti ateistoj. Malsanuloj, suferantoj, povas,
kompreneble, por kelka tempo ekdubi je Kreinto, sed ne malkonfesi
lin. Espero nutras ilian kredon, kredo--esperon.
* * *
Junulo--pesimisto, laciĝinta vivi, estas inda je rido kaj mallaŭdo:
ja li ne havis eĉ tempon por ekkoni la mondon kaj la vivon de ĉiuj
flankoj; sed maljunulo, restinta viveĝoja optimisto, ŝajnas al mi
ankaŭ stranga kaj negranda: ĉe li ja estis sufiĉa tempo por ekkoni
la mondon kaj la vivon de ĉiuj flankoj.
* * *
Se homo devenas de simio, restas demando, ĉu atingis li nun, fine,
fizikan limon aŭ ĉu li estas kapabla pliperfektiĝadi kaj plu. Se
estas vera tio ĉi lasta, ĉu oni ne povas konsenti, ke en estonto
homo fariĝos eĉ anĝelo!
* * *
Sola vorto, kiu en la Angla lingvo ĉiam komenciĝas de granda
litero, estas--I, "mi." Kiel bonege karakterizas tio ĉi la
karakteron de Anglo!
* * *
Eminentaj personoj malofte gajnas ĉe proksima persona konatiĝo kun
ili.
* * *
Neprava estas tiu, kiu diras, ke oni devas decidiĝi je edziĝo nur
post tiam, kiam ambaŭ gepartoprenantoj tute ekkonis unu la alian.
Oni povas esti fianĉo kaj fianĉino dum longaj jaroj, sed tute
ekkoni unu la alian oni povas nur post la unua monato de edza vivo.
* * *
Pipro kaj salo aldonas gustecon al nutraĵo, batalado al vivo.
* * *
Se vi volas, ke vin oni bone akceptadu ie, venadu tien pli malofte.
* * *
Trufoj estas terpomoj de riĉuloj, terpomoj estas trufoj de
malriĉuloj.
* * *
"Ekstremaĵoj sin tuŝas"--estas ebla, tial, ankaŭ ligo inter Rusujo
kaj Francujo.
* * *
Plej granda feliĉo, kiu estas donita al homoj, estas lumo de
suno. Ho, lumo de la suno! Eĉ strange estas, ke homoj, vivantaj
sub blua suna ĉielo, havas tiujn samajn politikajn kaj socialajn
malkontentojn, kiel tiuj, kiuj estas aljuĝitaj vivi sub nuba ĉielo
kaj nebuloj.