Originale verkita de Lt.-Col. H. K. Gordon.
La lingvo nomita "Hindustani," ankaŭ la "Lŭshkŭr" (ŭ kiel _u_ en
la Angla vorto "_but_"), aŭ la "Soldatlingvo" de la Hindujo, havas
similecon tute konvinkan al Esperanto.
Hindujo, kun siaj 300 milionaj da anoj, enhavas proksimume 185
apartajn kaj malsamajn dialektojn aŭ lingvojn, kaj ĉirkaŭ 30
diversajn religiojn, la ĉefaj el kiuj estas la Hindu, kiu provizas
70% de la popolo; Muhumedan (aŭ Musulmani), 21%; Budhista, 3%,
lasante 6% por ĉiuj aliaj.
En la fruaj jaroj de la Angla agado en Hindujo militoj intergentaj
aŭ interreligiaj estis senĉesaj, kaj la Musulmanoj batalis la
Hinduojn, kaj _vice versâ_, de la Nordo ĝis la Sudo, kaj de la
Oriento ĝis la Okcidento de la vasta Peninsulego; tiel dum la pasado
de jaroj helplingvo intertriba evoluis.
Hindustani estas fondita grandmezure laŭ la Persa lingvo, la
Kortegalingvo de la Orientanoj; tamen, en diversaj distriktoj ĝi
aliformiĝis per lokaj karakteraĵoj.
Sekve, la Alilandano alvenante Hindujon unue lernas Hindustani, kiu
al li havigos lingvapasporton tra tuta la grandega regno; kaj se li
lokiĝus en speciala loko, li lernos ankaŭ, se necese, la
lokolingvon.
Kiel Esperanto, Hindustani estas kompare tre facila lingvo
ekkompreni, precipe por la instruituloj, kiuj certe havas ian konon
de la Persa lingvo.
Oni ne povas diri, ke la ekzistado de Kampolingvo, aŭ universala
helplingvo tre difinite emis produkti pacon; ĝi neniel sin
intermetis je la patruja amo aŭ je religia diverseco, sed, kiel
Esperanto, sendube ĝi permesas ke unu nacio pli bone konatiĝu kun
alia, kaj tiamaniere ĝi havas pacan influon.
Tamen Hindustani ne estas ĝis nun flatita, ricevinte la nomon: "_Nia
kara lingvo!_"
Por ĝenerala interŝanĝo de sciencaj kaj komercaj aferoj Esperanto
havas klaran valoron, kaj ŝajnas certe ke laŭ tiu ĉi direkto ĝi
havas grandan estontecon antaŭ si.
Ekzemple, ni prenu Germanan kritikan verkon pri, eble Biologio aŭ
Ĥemio; se eldonita kaj presita nur Germane, ĝi ne povos havi la
disvastigatan legantaron kiun eble ĝia graveco meritas. Sed se
eldonita en Esperanto, la tuta civilizita mondo estus gajnanto.
The language called Hindustani, also the "Lŭshkŭr" (ŭ as _u_ in
the English word "_but_"), or "Camp" language of India, has a
convincing analogy with Esperanto.
India, with its 300 millions of inhabitants, contains roughly 185
separate and distinct dialects or languages, with about 30 different
religions, of which the chief are Hindu, furnishing 70% of the
population; Muhumedan (or Musŭlmani), 21%; Buddhist, 3%, leaving 6%
for all others.
In the early years of English enterprise in India intertribal and
inter-religious wars were unceasing, and Musŭlmanis fought the
Hindus, and _vice versâ_, from North to South, and from East to West
of the great Peninsula; thus in the course of years an international
tongue was evolved as an intertribal language.
Hindustani is based on Persian, the Court language of the East, in
different districts affected by local lingual characteristics.
As a result, the foreigner landing in India first learns Hindustani,
which will furnish him with a lingual passport throughout the great
country; and if he settles down in a particular part, he will also
learn, if he feels inclined, the language of the district.
Like Esperanto, Hindustani is a comparatively easy language to pick
up, especially by the well-educated, who are certain to have some
knowledge of Persian.
The existence of a "Camp" language, or universal auxiliary tongue,
cannot be said to have made very definitely for peace; it did not
interfere with patriotism or "caste," but, like Esperanto, no doubt
permits of one nation having a better knowledge of another, and so
has a peaceful tendency.
Hindustani, however, has not so far been flattered by receiving the
name of _our dear language_!
For interchange of scientific and commercial affairs generally
Esperanto has a distinct value, and it seems certain that in this
direction it has a great future before it.
For example, let us take a German critical work on, say, Biology or
Chemistry; if printed and published only in German, it cannot have
the extended body of readers to which its importance probably
entitles it. But if published in Esperanto, the whole civilised world
would be the gainer.