Ne malmultaj homoj jam pruvis per la reala sperto ke Esperanto ja
posedas ĉiujn ecojn, kiujn praktika parolata lingvo bezonas, sed la
loĝado de la Prezidanto de la Societo "Esperanto" en Havro
(Francujo), kiu loĝado okazis antaŭ ne longe, donis pluan pruvon.
Kun li ĉeestis sia edzino, kiu estis tre kontenta babilante kun la
Havraj Esperantistinoj, la Sekretario de la sama societo, kaj amiko,
al kiu Esperanto estis nova lingvo.
Post kelkaj tagoj, la Sekretario de la Esperanto Klubo ankaŭ alvenis
kaj Fraŭlino Lawrence, la eks-sekretariino.
La kvar Kiĥlianoj pasigis dek-unu tagojn en unu loko, loĝante en
hotelo kie kvar profesoroj ĉe la Havra Liceo ĉiutage manĝadis, kaj
dum almenaŭ du kaj duono horoj ĉiutage la samaj personoj
interparoladis Esperante. Necese, tre granda nombro da diversaj
objektoj estis priparolata. Ne estis mallonga viziteto, ne estis
kelkaj frazoj pri la vetero aŭ la sano, aŭ kelkaj demandoj pri
pakaĵoj kaj biletoj, kaj la plej bona vojo al Ĉitie-aŭ-tie, sed
vera interŝanĝo de opinioj pri ĉiaspecaj aferoj, pasanta inter
personoj ĝis tiam apartigitaj de la manko de komuna ilo de parolado.
Plue, la loĝado prezentis okazojn por fari paroladojn, preparitajn
kaj senpreparajn, Esperante, kaj la kara lingvo pasis tra la provo
venkante. Nun Angloj havas Anglan ateston, ke Esperanto ne estas nur
interesa ludilo por pasigi senokupajn horojn, sed sana, fortika
lingvo, taŭga por ĉiuj praktikaj utilaĵoj, kaj ankoraŭ lernebla
sen multa penado.
Samtempe, alia argumento, kiu tiuj, kiuj estas blindigitaj de la
antaŭjuĝado, ofte uzas kontraŭ Esperanto, nome, ke pro la
diferencoj de la elparolado kaj de la nacia idiomo, diverslandaj
Esperantistoj ne povus kompreni Esperanton parolatan de alilandulo,
estis efektive silentigita. De la unua momento, kiam la Angloj
marŝis sur la Francan teron ĝis la finaj adiaŭoj, oni trovis
nenion malfacilecon, nek parolante nek komprenante.
Tio estis pli rimarkinda, ĉar la vizitantoj havis tre malofte
okazojn por interparoladi Esperante. Ili estis similaj al knaboj
ĵetitaj en akvon, kiuj devigas aŭ naĝi aŭ droni. Certege ili ne
dronis; kontraŭe per Esperanto, kaj per Esperanto sole, ili pasigis
plejplaĉantan libertempeton, kiun ili kore deziras ripeti la
proksiman jaron, ĉu en Havro, ĉu aliloke.
John Ellis, No. 7124.