De onverwachte afloop van Kolonel Brandon's bezoek te Barton Park,
en zijn volharding in het verbergen van de oorzaak ervan hielden
Mevrouw Jennings twee of drie dagen bezig, en vervulden haar met
nieuwsgierige verbazing; zij verbaasde zich trouwens druk, zooals
ieder wel moet doen, die levendig belangstelt in al het doen en laten
van zijn kennissen. Zij bleef zich maar voortdurend afvragen, wat toch
wel de reden had kunnen zijn; geloofde stellig dat hij slechte tijding
had gekregen, en peinsde over allerlei rampen, die hem hadden kunnen
treffen, met het vaste besluit, dat hij niet allen ontsnappen zou.
"'t Is bepaald iets héél treurigs," zei ze. "Ik zag 't aan zijn
gezicht. Die arme man! Ik vrees dat het met zijn geldzaken niet in orde
is. Dat landgoed te Delaford heette niet meer dan tweeduizend in het
jaar op te brengen, en zijn broer liet het in een treurigen toestand
achter. Hij zal bepaald hebben moeten overkomen voor geldzaken; want
wat kan 't anders zijn? Ik ben benieuwd of 't waar is. Ik zou er
alles voor over hebben om erachter te komen. Misschien is het tòch
iets met Juffrouw Williams,--ja, dat zal het bepaald geweest zijn,
want hij keek zoo verlegen, toen ik haar naam noemde. Misschien ligt
ze ziek in Londen; dat is héél waarschijnlijk, want ik meen gehoord te
hebben, dat ze zwak van gestel is. Ik durf er alles om verwedden, dat
het Juffrouw Williams betrof. 't Is niet te verwachten eigenlijk, dat
hij _nu_ in geldverlegenheid zou zijn; want hij is heel voorzichtig,
en dat goed van hem zal nu wel vrij zijn van schulden. Wàt het toch
zijn kan! Misschien is zijn zuster te Avignon erger geworden en heeft
hem gevraagd om over te komen. Men zou het haast denken, door die haast
die hij maakte om weg te komen. Nu, ik hoop van harte, dat hij al dat
verdriet gauw te boven komt en een goede vrouw krijgt op den koop toe."
Zoo bleef Mevrouw Jennings praten en benieuwd zijn; haar vermoedens
wisselden met elke nieuwe gissing, en alle schenen beurtelings
even waarschijnlijk. Hoewel het welzijn van Kolonel Brandon Elinor
werkelijk ter harte ging, kon zij zich niet zóó uitermate verbazen
over zijn plotseling vertrek, als Mevrouw Jennings van haar verlangde;
want behalve dat die omstandigheid haar niet gewichtig genoeg scheen,
om zulk een onuitputtelijke verwondering en zulk een verscheidenheid
van gissingen te rechtvaardigen, haar eigen bevreemding werd door iets
anders gewekt. Die bevreemding gold het onverklaarbaar stilzwijgen van
haar zuster en Willoughby omtrent een onderwerp, welks belangrijkheid
in aller oogen hun niet kon ontgaan. Naarmate dit zwijgen duurde,
scheen het van dag tot dag vreemder en minder in overeenstemming
met beider gezindheid. Waarom zij niet openlijk zouden erkennen,
tegenover haar moeder en haarzelve, wat hun houding tegenover
elkander voortdurend bewees, kon Elinor zich niet voorstellen. Dat
zij niet onmiddellijk konden trouwen, begreep zij zeer goed; want
hoewel Willoughby onafhankelijk was, bestond er toch geen reden om
hem zeer vermogend te achten. Sir John schatte de opbrengst van zijn
bezitting op zes of zevenhonderd pond in het jaar; maar hij leefde
op een voet, waarvoor dat inkomen nauwelijks toereikend kon zijn,
en had zich dikwijls zelf beklaagd over zijn armoede. Doch voor
de vreemde geheimzinnigheid, die zij in acht namen betreffende hun
verloving, een geheimzinnig doen, dat feitelijk niets verborg, kon
zij geen reden vinden; en het was zoo volkomen in tegenspraak met hun
algemeene opvatting en handelwijze, dat zij soms begon te twijfelen
of zij wel werkelijk verloofd waren; en die twijfel was voldoende
om haar te weerhouden van een rechtstreeksche vraag, tot Marianne
gericht. Niets kon duidelijker blijk geven van oprechte genegenheid
voor hen allen dan Willoughby's gedrag. Tegenover Marianne was het
vol van die uitsluitende teederheid, die het hart van een minnaar
vermag te schenken, en de overige leden van het gezin werden door
hem behandeld met de hartelijke voorkomendheid van een zoon en een
broeder. Hun huisje scheen hij te beschouwen en lief te hebben als
een eigen thuis; hij bracht bij hen veel meer van zijn tijd door dan
te Allenham; en als geen gezellige bijeenkomst hen allen vergaderde
te Barton Park, dan richtte hij zijn geregelden morgenrit bijna zonder
uitzondering dáárheen, waar hij het overige gedeelte van den dag sleet
aan Marianne's zijde, met zijn geliefkoosden jachthond aan hare voeten.
Op een zekeren avond, ongeveer een week nadat Kolonel Brandon naar
Londen was vertrokken, scheen zijn hart meer dan ooit open te staan
voor alle gevoelens, die hem innig deden hechten aan de omringende
omgeving, en toen Mevrouw Dashwood toevallig melding maakte van haar
voornemen om het huisje in het voorjaar te laten opknappen, verzette
hij zich met nadruk tegen elke verandering van een verblijf, dat zijn
genegenheid hem eens voor al volmaakt had doen schijnen.
"Wat!" riep hij uit, "verbeteringen aanbrengen in dit aardige
huisje? Neen--daartoe geef _ik_ nooit mijn toestemming. Geen steen
moet aan zijn muren, geen duim aan zijn afmetingen worden toegevoegd,
als u mijn gevoelens wenscht te ontzien."
"Wees maar niet bang," zei Elinor; "er gebeurt niets van; want mama
zal nooit geld genoeg hebben om het te durven ondernemen."
"Daar ben ik blij om," riep hij uit. "'t Was beter dat uw moeder altoos
arm bleef, als zij haar rijkdom niet beter dan zóó wist te gebruiken."
"Dank voor dien wensch, Willoughby," zei Mevrouw Dashwood. "Maar
je moogt gerust gelooven, dat ik nooit eenig gevoel van gehechtheid
aan deze plek, gekoesterd door wien ook, dien ik liefheb, zou willen
kwetsen, terwille van alle verbeteringen ter wereld. Vertrouw maar
stellig, dat ik, al hield ik ook nog zulk een groote som over bij
't opmaken van mijn budget in het voorjaar, die liever ongebruikt
zou laten liggen, dan erover te beschikken op een wijze, die je zoo
zou grieven. Maar ben je werkelijk zóó aan dit huis gehecht, dat je
er geen gebreken in kunt zien?"
"Ja waarlijk," zei hij. "In mijn oogen is het volmaakt. Méér dan
dat; ik beschouw het als het eenig verblijf, waarin voor mij geluk
denkbaar is, en als ik rijk was, dan liet ik dadelijk Combe afbreken,
en opnieuw bouwen als de getrouwe kopie van dit landhuisje."
"Met een smalle donkere trap en een rookenden keukenschoorsteen,"
zei Elinor.
"Ja zeker," riep hij, even opgewonden als te voren, "met al wat er
bij behoort; in geen enkel opzicht, 't zij gunstig of _on_gunstig,
moest ook maar de geringste afwijking zijn te bespeuren. Dan, en dàn
alleen, onder zulk een dak, zou ik misschien te Combe even gelukkig
zijn, als ik te Barton geweest ben."
"Ik durf wel hopen," antwoordde Elinor, "dat je, ook ondanks het
bezwaar van ruimere kamers en een breedere trap, later je eigen huis
even onverbeterlijk zult gaan vinden, als thans het onze."
"Zeer zeker zijn er omstandigheden," zeide Willoughby, "waaronder
het mij zeer dierbaar zou kunnen worden, doch dit huis zal altoos
één recht op mijne genegenheid kunnen doen gelden, waarin geen ander
verblijf ooit deelen kan."
Mevrouw Dashwood wierp een verheugden blik naar Marianne, wier mooie
oogen Willoughby aanzagen met een uitdrukking, die duidelijk te kennen
gaf, hoe goed zij hem begreep.
"Hoe menigmaal wenschte ik," ging hij voort, "toen ik, nu een jaar
geleden, te Allenham logeerde, dat Barton Cottage toch bewoond mocht
worden! Ik kwam er nooit voorbij, zonder de ligging te bewonderen,
en spijt te gevoelen, dat niemand daarvan genoot. Hoe weinig dacht
ik toen, dat het eerste, wat Mevrouw Smith mij zou mededeelen, toen
ik weer in deze streek terugkwam, het nieuws zou zijn, dat Barton
Cottage was verhuurd! en ik voelde dadelijk een zekere voldoening en
belangstelling bij dat bericht, die ik slechts kan toeschrijven aan
een soort voorgevoel van het geluk, dat mij ten deel zou vallen door
die gebeurtenis. Zou dat niet de reden geweest zijn, Marianne?" liet
hij er, zachter tot haar sprekend, op volgen. Daarop ging hij luider
voort: "En _dit_ huis zoudt u willen bederven, Mevrouw? U zoudt het
zijn eenvoud willen ontnemen door een denkbeeldige verfraaiing? en
deze dierbare huiskamer, waarin onze kennismaking begon, en waarin wij
zoovele gelukkige uren tezamen hebben doorgebracht, zoudt u willen
vernederen tot den staat van een gewonen toegang, zoodat iedere
binnentredende zich haasten zou, het vertrek te verlaten, dat tot nu
toe meer ware gezelligheid en behagen in zich omsloten hield, dan enige
zaal van indrukwekkende afmetingen ons ooit zou kunnen aanbieden?"
Mevrouw Dashwood verzekerde hem opnieuw dat geenerlei verandering
van dien aard zou worden ondernomen.
"Dat is lief van u," antwoordde hij met warmte. "Uwe belofte stelt
mij gerust. Strek uwe goedheid nog een weinig verder uit, en u zult
mij gelukkig maken. Beloof mij, dat niet alleen uw huis zal blijven
zooals het is; maar dat ik u en de uwen even onveranderd zal blijven
vinden als uwe woning, en dat u mij steeds zult beschouwen met die
vriendelijke gezindheid, die u en uwe geheele omgeving mij zoo dierbaar
worden deed."
Die belofte werd gaarne gegeven, en Willoughby's stemming gedurende
den geheelen avond legde getuigenis af van zijn genegenheid en zijn
geluk. "Zullen we je morgenmiddag aan tafel zien?" vroeg Mevrouw
Dashwood bij het afscheid. "Ik reken niet op een morgenbezoek; want
wij moeten naar Barton Park wandelen, om een visite te maken bij
Lady Middleton."
Hij beloofde om vier uur bij hen te zullen zijn.