[134]. Liepen de Boggerones deur, al dwars over, om boven de gronden
te seylen, recht op Java Minor ofte Cleyn Java aen [135], en voort by
't landt langhs nae Grisse. Wy hadden den governeur Houtman in 't schip
by ons. Op Grisse komende laden wy soo veel koe-beesten en hoenderen
als wy berghen konden, in 't getal omtrent 90 beesten en 16 hondert
hoenderen, met eenige gansen en eynden. Gavense padje tot voer. Men
kocht alhier 16 hoenderen voor een rejael van achten. Namen weder onse
afscheyt van den koopman Wolter Hudden en stelden onse kours langhs
Java. Seylden dicht by Japara langhs, doch en waren daer niet aen;
vorderden onse reyse en quamen geluckelijck voor Batavia.
Spraecken daer wederom den Heer Generaal Coen van Hoorn. Losten daer
ons schip. Los wesende, worde ick met het selfde schip gesonden nae
Janbay [136], om daer een schip vol peper van daen te halen. Deden
in passant Palimbam aen. Brochten een schip vol peper op Batavia.
Doe sond den Generael my aende eylanden die tusschen Bantem en
Batavia dwars af legghen, om steen te halen, die daer op de grondt
leydt. Men gaf my 40 laskares [137] mede, diese duycken en op de
gront vast maecken souden, 't welck ghedaen zijnde hijstense alsoo
inde boot. 't Zijn groote steenen, diese op Batavia weten viercant
te houwen, en maeckten daer de puncten van 't fort af. Die steen is
heel wit, veel witter als hart-steen in Hollandt. Het fort is meest
van sulcke steen gebouwt, heel uyt het water tot boven toe, een lust
om te sien. Deden sulcke drie tochten om steen. Doe quam het schip
Groeningen uyt het Vaderlandt, daer schipper op was Tobias Emden en
koopman Signeur van Neck, die schout op Texel hadde gheweest. En door
dien dat de schipper en coopman niet en hadden konnen accorderen,
wierden sy beyde, door ordre van den Generael Coen en de Raden van
dien, op 't Berger-boot gestelt, en ick op 't schip Groeningen,
met een onder-koopman by my, genaemt Jan Claesz. van Amsterdam.
Ick dede gheen quade ruylingh, want op 't Berger-boot was te eten
noch te breecken (gelijck men seydt) en het schip Groeningen was
eerst uyt het Vaderlandt ghekomen, hadde van alles ghenoegh. Ick
wierde gedestineert daer mede te gaen na Janbay, weder om peper, met
twee kisten gheldt; souden Palimbam wederom in passant aendoen, het
welck wy deden en vonden aldaer een koopman van Alckmaer, ghenaemt
Hooghlandt. Setten hem een kist met gheldt by; vertrocken voort
nae Janbay. Daer lagh een koopman van Delft, genaemt Abraham van
der Dussen, dewelcke wy mede een kist met gheldt brochten. Laghen
daer langh op de reed'; de last worden ons met kleyne jachten aen
boort ghebrocht, nevens dat wy oock met onse boot alle daghen af
en aen voeren om peper uyt de revier te halen. Onse opper-stierman,
Sipke van Enchuysen, voer met de sloep heel op, by de koopman, ende
vond het jacht de Bruynvis by 't dorp leggen, daer schipper op was
Jaep Maertsz. van Hoorn, en nae dat hy daer in 's avondts goedt
chier ghemaeckt hadde, gingh 's nachts op de hut legghen slapen
[138] en rolde met de deecken om sijn lijf vande hut af in 't water
en verdronck, om welcke tijdingh ick seer droevigh was. Doen wy de
last in hadden, namen ons afscheydt van Signeur van der Dussen en
vertrocken wederom nae Batavia; losten daer datelijck ons schip; voer
weder twee tochten om steen aen de voornoemde eylanden. Dat ghedaen
zijnde voer wederom nae Janbay om peper, op welcke tocht onse koopman
Jan Claessz storf; quamen alsoo weder voor Batavia.
Met dese reysen, soo met het Berger-boot als met het schip Groeningen,
bracht ick ontrent 2 jaren door. Doe wierter goedt gevonden, dat
ick met het selfde schip nae China soude gaen, in compagnie van noch
seven schepen, onder den Commandeur Cornelis Reyertsz. van der Gou,
om, soo 't mogelijck waer, Macou te incorpereren [139], of nae de
Piscadores te gaen [140], en door alle bequame middelen, indien het
mogelijck waer, den handel met die van China te stabileren, ghelijck
dat breeder inde instructie was uytghedruckt, die den Heer Generael
Koen ons mede gaf. De Generaal hadde tot dien eynde op veel plaetsen
gheschreven, dat de schepen haer al by ons souden vervoeghen, op sulck
en sulcke plaetsen daer wy voorby passeren mosten. Onder anderen oock
nae de Maniella, nae den Commandeur Willem Jansz, die neffens eenighe
Enghelsche daer op een tocht was [141]; dat eenige van sijn schepen
haer by ons souden vervoegen, gelijck onderwegen oock geschiede.
Den 10. April, nae dat wy eenige tijdt voor Batavien gelegen hadden,
sijn wy met ons acht schepen t' seyl gegaen; stelden onse koers om
de Straet van Balimbam door te loopen.
Den 11. dito saghen wy het landt van Sumatra. Wy vervielen hier
Suydelijcker als wy gisten, waer over wy oordeelden, dat de stroom
de Straet van Sunda uyt-liep.
Den 12. 13. 14. en 15. hadden wy variabel weer en windt; passeerden
het eylandt Lucipara.
Den 16. en 17. dito quamen wy by 't eylandt Bancka.
Den 18. ontmoeten ons het schip Nieu-Zeelandt komende uyt Japon, met
twee Portugesche jachten by hem, die van onse schepen voor Malacca
genomen waren; willende nae Batavia.
Den 19. tot den 25. dito konden wy weynigh avanceren, door dien wy
meest de wint en stroom tegen hadden, soo dat wy het dickwils mosten
setten [142].
Den 29. dito waren wy des middaeghs aen 't Noort-eynde vande Straet
van Balimbam, en het eylandt Bancka was S.O. van ons, ontrent een mijl;
liepen Noorden aen, nae het eylandt Polepon.
Den 30. dito quamen wy aen 't S. O.-eynde van Polepon ten ancker op
12 vadem sandt-grondt. Het is hoogh landt.
Den 1. Mayus laghen wy aende Westzijde van 't voornoemde eylandt ten
ancker op 19 vadem steckgrondt [143], tegen over de Noordelijcste
sant-bay, alwaer het vers water of water-plaets een weynigh in 't bos
is, in een vlacke put of dal. Van 't Noort-eynde van 't eylandt Bancka
tot dit voorghenoemde eylandt is de koers Noorden 19 mijlen [144].
Den selfden dito sijn wy weder t' seyl ghegaen; stelden onse koers
N.O. ende N.O. ten N. aen, om boven of beoosten het eylandt Linga
te seylen.
Den 2. dito behouden 12 mijlen N.O. ten N. Des middaghs was de
Oost-hoeck van 't eylandt Linga S.W. ten W. van ons, 4 mijlen. Het
is een seer hoogh landt aen de Noort-sijde. Van de Westzijde van
Poelepon tot de Oost-zijde ofte hoeck van Linga is de koers N.N.O.,
wel soo Noordelijck 9 mijlen, diep 18, 19, 20 vadem.
Den 3. dito was het eylandt Poelepaniang West en W. ten S. van ons
[145].
Den 4. dito namen wy hooghte en bevonden 1 graed 48 minuyten benoorden
de Linie Equinoctiael. 's Achter-middaeghs saghen wy het eylandt Laur
N.W. van ons, naer gissingh 8 mijlen, hooghachtigh landt, doet hem
op als een hoogen bergh, diep 35 vadem.
Den 6. dito was het eylandt Poele Timon W. van ons, ontrent 6 mijlen,
stelden onse koers N.N.O. nae 't eylandt Poele Candoor.
Den 9. dito wierter geordonneert, dat wy met ons drie schepen voor
uyt souden loopen, nae het eylandt Poele Ceceer, te weten: 't schip
Groningen (daer ick op was), de Engelsche Beer en St. Niclaes.
Den 18. dito, 's morghens, saghen wy het eylandt Poele Candoor
N.N.O. van ons, ontrent 9 mijlen; is hooghachtigh landt met kleyne
eylandtjes, meest legghende aende S.O.sijde van 't groote eylandt. De
water-plaets is aende S.W.sijde. Van 't eilandt Poele Timon tot dit
eylandt is de koers recht N.N.O., volghende de kaerten; diep in 't
vaerwater: 35, 40, 50, 60 vadem, weeckachtige grondt; maer als men
Poele Candoor begint te naderen, soo krijght men weder 30, 25, 20
vadem harde sant-grondt [146]. Des avondts liepen wy dicht beoosten
het eylandt om, ontrent een groot half mijl van 't Oostelijckste
eylandeken; diep 18 en 20 vadem. Setten onse koers N.O. aen, nae de
kuste van Champey.
Den 21. dito, 's avondts, konden wy Poele Candoor noch vande groote
stengh sien.
Den 22. dito sagen wy het landt van Champey. Doet hem op oft eylanden
waren, wesende ontrent 7 a 8 mijlen van 't landt.
Den 24. dito saghen wy onse andere schepen wederom, wesende op de
hooghte van 10 graden 35 minuten; waren ontrent 1 1/2 mijl van 't
landt: is hier leeghachtigh [147] voor-landt met witte sant-strant,
doch hoogh en heuvelachtigh binne-landt. Langhs het landt heen 1,
2, 3 mijlen t' zee; is diep 17, 16, 15, 14, 13 vadem sant-grondt
[148]. Des avondts sijn wy altesamen by malcanderen ten ancker gekomen
op 15 vadem, tegen een punt of hoeck, gheleghen op de hooghte van 10
3/4 graden, genaemt Caep de Ceceer. Benoorden dese Caep heeft men een
groote in-wijck [149], daer het voort by de zee-kant langhs duynigh
landt, met hoog binne-landt is. Het landt streckt hem van desen hoeck
N.O. ten O.
Den 25. waren wy nevens het eylandeken met de steen-klippen genaemt
Poele Ceseer de Terre [150]. Men siet hier benoorden het landt een
in-wijck tusschen het hoogh-landt, ghelijck een revier. Het duynigh
landt begint hier te eyndigen en men krijght dan voort hoogh dubbelt
landt, met dieper water van 30, 40 en 50 vadem.
Den 26. dito quamen wy inde Malle Bay (by de inwoonders genoemt de
Bay van Panderan) ten ancker. Hier gingh onse opper-stierman Abram
Thijsz. van Vlissingen over op het schip St. Niclaes, ghedestineert na
de Mannieljes, om te sien of hy eenige schepen van Willem Jansz. vloot
kost vinden. Hier staen veel hooge klappes-boomen aen de strand'
by de huysjes.
Des anderen daeghs gingen wy met ons vier schepen t'seyl nae een
ander bay, genaemt Canberijn, ontrent 6 mijlen verder; vonden hier
water en hout ghenoegh, als oock verversinge in abondantie. Kreghen
ontrent 17 beesten en een goede parthy hoenderen; maer een Speck
[151] van ons overloopende by de inwoonders, konden daernae geen
verversinge meer krijgen.
Den 4. Juny trock ick met de boot nae onse mackers in de Bay Panderan,
om haer van ons wedervaren rapport te doen, en quam den 6. dito
wederom. Ondertusschen was het jacht St. Cruys by ons gekomen [152].
Des anderen daeghs gingen wy onder seyl; quamen by het jacht de Haen,
die een Japonsche jonck aengehaelt hadde [153], als oock by onse
andere schepen.
Den 10. dito sagen wy een kleyn eylandt onder de wal leggen, van
gedaente oft Cockx Broodt [154] was onder Engelandt.
Den 20. dito, verscheyden eylanden in onse wegh gesien hebbende,
sagen twee seylen dicht onder de wal. 's Avondts quamen wy by de
Manieljes-vaerders, de Hoop met de Bul, sijnde een Engelsman; hielden
den heelen nacht by.
Den 22. dito quamen wy voor Macou, lieten ons ancker vallen op 4 vadem
weecke grondt; waren doe sterck 15 seylen, soo schepen als jachten,
daer onder 2 Engelsche schepen [155].
Wy monsterden ons volck; lieten haer optrecken [156] rondom de mast,
daer in sy onderrecht worden nae krijghs-gebruyck. Desgelijcx deden
sy op de andere schepen.
Den 23. 's middaeghs ginghen wy met ons drie schepen, te weten
Groningen, de Galias en de Engelse Beer, dicht onder de stadt;
lieten ons ancker vallen op 3 vadem diepte, met laegh water, ontrent
een gotelinghs schoot vande wal; schooten dien avont noch 5 schooten
daer in. Des nachts liepen wy met ons tween, te weten Groningen en de
Galias, tot op een groote muskets-schoot onder de stadt, op 3 vadem,
met half vloet, weecke grondt.
Daer was goet gevonden, dat ick en onsen coopman Bosschert van Delft
[157] met het volck aen landt souden varen en te lande de stadt helpen
bestormen; maer deze resolutie wierde verandert, om het schip niet
teffens van schipper en coopman te ontblooten: dat ick soude t'scheep
blijven en daer de saecken waarnemen en onse Commandeur voer voor
velt-overste aen landt.
Des morghens, zijnde den 24. dito, soo drae den dagh aenbrack,
schoten wij met de gantsche laegh inde stadt dat het rammelde,
soo veel de stucken konden verdraghen. Weynigh tijdt daer nae is
den E. Heer Commandeur Cornelis Reyertsz. nae landt ghevaren, met
ontrent 600 weerbare mannen. Twee jachten liepen dicht by de wal,
daer den Commandeur lande, om oft [158] de onse te quaedt viel,
dat sy haer retreyt daer aen souden konnen nemen; oock om de
boots en kleyn vaer-tuygh te beschermen. De Portugijsen hadden een
borst-weer opgeworpen, daer de onsen mosten landen, daer van sy
eenige tegen-weer deden, doch de onsen daer op aendringende namen
sy de vlucht op de hooghte, nae een clooster. De onsen aen landt
wesende avanceerden dapper op de Portugijsen, dewelcke verscheyden
uytvallen op de onsen deden, maer t'elckens met een groote couragie
te rugh werden gedreven. Eyndelijck raeckte door ongeluck de brant
in eenige half vaten kruyt, 't welck de onse verlegen maeckte, want
daer soo drae geen ander kon gebracht worden, of de Portugijsen waren
daervan verwittight door eenige overloopers, sijnde Japoneesen. De
onse van voornemen sijnde om af te trecken, quamen de Portugijsen
op dat voorseyde rapport tot de onsen ingevallen, die door gebreck
van kruyt geen genoeghsame tegenstandt konden doen, en sloegen
vele vande onse doodt. De rest retireerde in groote confusie van
't landt in de booten en voeren nae boort. Wy bevonden in als [159]
verloren te hebben 130 man; hadden ontrent oock soo veel gequetsten,
onder anderen den Commandeur Cornelis Reyertsz., die in 't eerste soo
de onze landen souden door sijn buyck geschoten wierde, doch wierdt
door Godts hulpe weder genesen.
Het volck weder scheep komende seylden wy af, ontrent 3/4 van een mijl
en haelden daer water aen een eylandt besuyden Macou. Kreghen onse
opper-stierman wederom, die te vooren van ons schip was overgegaen.
Den 27. vertrocken de twee Engelsche schepen met het schip de Trou
na Japon. 't Schip de Hoop wert mede onder onse vlagge gestelt.
Den 28. dito is de Beer en St. Cruys nae het eylandt Lemon gheseylt,
en voort om de kust van China te besichtigen.
Den 29. sijn wy voort altemael vertrocken nae de Piscadoris,
uytgesondert het schip de Hoop, 't jacht St. Niclaes en het kleyn
jachtje Palicatten, die daer souden blijven tot in 't laetste van
Augustus, om te passen op de schepen die van Malacca aldaer souden
moghen komen.
Den 30. passeerden wy Idelemo, of anders de Hasen Ooren; liepen
Oost en O. ten S. aen, om boven Poele of Peter Blancke te loopen;
doet hem van veers op als een groot schip of kraeck [160].
Den 4. Julius sagen wy uyt de mars het Suyd-Westelijckste eylandt
van de Piscadoris.
Den 6. dito is het schip de Beer weder by ons gekomen vande kust van
China; liepen met malcander buyten de eylanden om.
Den 10. quamen wy ten ancker achter een vande eylanden; deed'
hem op als een tafel, was wel een vande hooghste eylanden vande
Piscadoris. Saghen tusschen de eylanden door eenighe Chinese visschers,
doch liepen voor ons wegh.
'S anderdaeghs lichten wy weer ons ancker en liepen in een schoone
besloten bey, op 8 a 9 vadem steck-grondt [161]. Dit landt is vlack
en steenigh, heeft geen boomen om hout te hacken, is met langh gras
bewossen, heeft redelijck vers water, 't welck men uyt putjes haelt;
maer alst droogh weer is, soo ist brackachtigh. Men vindt het in twee
in-wijcken, daer men met de schepen leydt, anders en heeft men hier
geen verversinge, most daer altemael gebracht worden, en alsoo ons dese
plaets was belast te houden tot een rende-voes [162], soo deden wy op
het eynd' van Ilje Fromosa een haven aen, daer de Chinesen eenigen
handel hebben, Tayowan ghenaemt [163]. Daer haelden wy naderhandt
met onse jachten veel verversinghe van daen, leydt 13 mijlen vande
Piscadoris, heeft niet meer als 11 voet water in 't gat en is vry krom
in te komen, soo datmen met groote schepen daer niet in mach [164].
Den 19. gingen wy, te weten het schip Groningen en de Beer onder
seyl, om over nae de kust van China te loopen; ghemoeten het jacht
St. Cruys. 's Anderendaeghs brack de Beer sijn focke-ree, waer door wy
ghenootsaeckt waren minder seyl te voeren, om by malcander te blijven.
Den 21. saghen het vaste landt van China; quamen voor de vermaerde
revier Chincheo [165]. Dese revier is zeer kenbaer, ghelijck Jan
Huygen van Linschoten daer van schrijft [166]: op de eene hoeck aen de
N.O. sijde staen twee heuvelen, waer van de eene is gelijck een pylaer
van een kerck, en aen de S.W. sijde vande revier ist leegh [167],
duynigh landt, en weynigh binnen de Suyd-Westhoeck sietmen een tooren
of ten minsten die ghelijckenisse. Souden daer aen de S.W. sijde onder
een kleyn rondt eylandeken geloopen hebben, maer door dien het schip
de Beer die reed' niet en kost beseylen, mosten weder zee kiezen,
want sijn ghebroocken ree was noch niet ghemaeckt. Begon hart te
waeyen, soo dat 's anderdaeghs onse fock uytte lijck waeyde [168];
hielden doe af ende aen [169], doch dreven geweldigh om de Noort.
Den 25. saghen wy een seer hackeligh landt op de hooghte van 27 graden
9 minuyten, 't welck wy vermoeden, soo door 't schrijven van Jan Huygen
als uytwijsende de kaert, het eylandt Lanquijn te wesen. Settent daer
onder op 15 vadem; sagen veel Chinese visschers, die omtrent 3, 4,
5, a 6 mijlen buyten landt hielden.
Wy deden daghelijckx onse best om om de Zuyd te komen, maer dreven
ghestadigh om de Noordt, soo dat daer een harde stroom om de Noordt
schijnt te gaen.
Den 27. kreghen wy een visscher aen ons boort, die ons wat ghedrooghde
vis verkocht.
Den 9. Augustus bevonden wy ons by de eylanden van China, die seer
veel in 't getal zijn. Liepen ten ancker op 15 vadem; vermoeden ons,
uytwijsende de kaert en bevonden breete, ontrent de Caep de Somber te
wesen, doch konden geen vaste kust noch caep sien. Oordeelden daerom,
dat de caep Noordelijcker leyt als de kaerten aenwijsen.
Den 11. lichten wy ons ancker en liepen onder het eylant Lanquijn,
leggende op 28 1/2 graden benoorden den Equinoctiael, op een tamelijcke
rede aende Noort-zijde, die wy met de boot hadden opgespeurt, om
nae water en verversinge te soecken, doch bequamen geen of weynigh
van eetwaren, maer daer was goet water. Hier leggende quamen daer
eenighe Chinesen aen ons boort met haer ciampan [170], die ons voor
elcke schip 5 korven witte suycker vereerden. Waren nae ons vermoeden
en soo veel wy uyt haer verstaen konden Chinese zee-roovers, die op
haer eygen natie vry-buyten. Des anderen daeghs haelden wy ons water
en gingen weder t' seyl, doch met weynigh spoets.
Den 18. dito quamen wy wederom ten ancker aen de West-sijde van
't selfde eylandt, op een beter rede als de voorgaende; was een
haven daermen meest voor alle winden beschut lagh. Hier hielden de
voornoemde zee-roovers haer haven-plaets, die ons altemet eenige
verversinge brachten, die sy van elders wisten te halen, doch kon
weynigh helpen voor 't geheele scheepsvolck. Sy presenteerden ons
dickwils, soo wy met haer wilden seylen na de vaste kust, dat sy onder
ons mochten schuylen, sy wilden ons verversingh, ja ladingh genoegh
beschicken; dan wy vondent niet geraden. Sy setten Prince-vlaggen op
hare scheepkens en roofden onder de selfde op haer eygen Natie.
Wy ginghen weder onder seyl, om ons by onse andere schepen te voegen
in de Piscadoris, daer wy na veel variabel weder den 22. September
quamen. Sagen ons volck daer doende om een fort of sterckte op te
werpen [171]. Vonden daer oock twee schepen met een jacht meer als wy
daer gelaten hadden, die van Batavien sedert aldaer ghekomen waren, te
weten: het schip de Gouden Leeuw, de Sampson en het jacht Sincke-Pure
[172].
Des ander daeghs sijnder twee jachten vande kust van China gekomen,
hebbende eene achter gelaten, dat op de voorschreven kust gebleven was
[173], maer het volck en geschut hadden sy geberght, waer in haer de
Chinesen seer behulpigh hadden geweest. Dese jachten waren uytgesonden
om met de Chinesen vande handel te spreken, de welcke haer met groote
hoope wederom sonden en beloofden met een ambassadeur by ons te sullen
komen inde Piscadoris, om nader met malcander te spreken; 't welck
sy den 29. dito deden. Quamen met vyer joncken met haren ambassadeur,
om met onsen commandeur en raet over den handel te accorderen, maer en
wiert niet [174] uytgherecht; want in al wat sy beloofden en hielden sy
geen woordt, soeckende ons door die middel vande Piscadoris te krijgen,
't welck streedt tegen de ordre ons vanden Heer Generael mede gegeven.
Den 10. October is de Gouwe Leeuw t'seyl ghegaen nae Janby.
Den 18. dito sijn wy met ons acht seylen, drie schepen en vijf jachten,
gecommandeert te gaen nae de revier Chincheo en de kust van China, om
te sien of wy haer door vreese van onse vyantschap en gewelt tot den
handel mochten beweghen; doch quamen ontrent 10 mijlen te laegh. Drie
van onse schepen dwaelden van ons, bleven doe noch met ons vijven,
settent in een bay, daer wy door onse jachten wel 60 a 70 joncken,
soo kleyn als groot, verbranden [175].
Hier ghebeurden een sake verhalens waerdigh, want alsoo ons volck
doende was om twee joncken (die sy genomen hadden) aen ons boort te
brengen en door harde wint het mosten setten, by haer hebbende den
boot met onse sloep, soo sijn sy inde voor-nacht van haer anckers
ghespilt en dreven wegh, de eene inhebbende 23 van onse maets met
twee Chinesen. Het jacht Fictoria, dat by haer geset lagh om haer te
helpen, en kost door het harde weer en donckerheyt geen hulp doen. De
eene jonck wegh drijvende, begaven die uyt de ander jonck, die met
haer sessen waren, haer inde boot en staken de jonck in brandt,
doch alsoo sy met de boot qualijck seyl konden voeren en op een
lager wal sijnde, wierpen de dregh uyt. Maer ontrent twee uren voor
de dregh gelegen hebbende brack het dreggetou; dreven teghen de wal
aen, in perijckel van haer leven, te meer om dat haer lonten in 't
stranden waren uytgeblust en uytgegaen, en niet als vyandt aan landt te
verwachten hadden; en om gewelt tegen te staen waren sy al te weynigh
in ghetal, wesende niet meer als 4 mannen en 2 jongens. Gaven daerom
Godt de saecke op en baden dat hem beliefde een ghenadighe uytkomst
te verlenen. Saten alsoo in grooten anghst en vreese inde boot en
verwachten den dagh. Stracx quamender een parthy Chinesen nae de
boot. Ons volck grepen de sabels inde vuyst en riepen en schreuden,
als of sy naer haer wilden toekomen. De Chinesen dat hoorende, die
door de duysterheydt des nachts niet en kosten zien, hoe sterck de
onse waren, keerden wederom en schenen van den verveerden verveert te
wesen. De onse namen dat voor een seker waer-teken, dat de huld [176]
en bescherminge Gods over haer was. Den dagh aenkomende resolveerden
sy de boot te verlaten (alsoo die voor haer onmogelijck was van 't
landt te water te brenghen) met musketten op de hals, de sabels op
zy, om alsoo, waert mogelijck, te lande te reysen nae de revier van
Sammitju, daer onse twee jachten voor lagen. De 23 man, die met de
ander jonck waren wegh gedreven, wierden gevangen. Eenige jaren daer
nae is een van de 23 man te recht gekomen, soo ick verstaen heb. Doch
dese [177] kosten noch jonck, noch tael noch teken van haer stranden
sien; sijn derhalven voort gemarceert.
Een party Chinesen haer siende, quamen na haer toe en stierden twee
mannen voor uyt, om met de onsen te spreken; maer onse maets betrouden
haer niet, leyden de musketten op haer toe, als oftse schieten wilden,
waer door sy haer lieten passeren.
Onder weegh een huysken vindende, daer een man met een vrou in was,
gingen daer in; staecken haer lonten op en maeckten haer geweer
(dat geheel onklaer was, doordat het nat geweest had' in 't landen
met de boot) weder klaer. Hier kreghen sy oock te eten, want desen
man gaf haer wat rijs; hem bedanckt hebbende, spoeden haer wegh. In
't gaen saghen sy wel 6 of 7 Chinesen doodt leggen op strant, ten
proye voor de honden en vogelen, die vande onsen waren doodt gesmeten
[178]. Hier uyt hadden sy licht af te nemen, wat men haer doen sou,
soo se ghekreghen worden; resolveerden daerom haer soo langh te weren
als sy een sabel inde vuyst souden konnen voeren.
Haer ghemoeten daer nae een groote menighte Chinesen, meenen wel van 2
hondert, die altemael voor haer vluchten. Des achtermiddaeghs quamen
sy by onse jachten; schoten met haer musketten een deel schoten om
ghehoort en ghehaelt te worden van die inde jachten. Maer door dat
schieten quamender wel 7 a 8 hondert Chinesen (naer haer gissingh)
op de been, uyt een groot by-gelegen dorp; ginghen nae onse maets toe,
ghemonteert met messen en piecken. De onse die niet als de doodt (soo
't scheen) te verwachten hadden, schoten eenighe schoten tot haer
in. Sy siende dat de onze gheresolveert waren al vechtende te sterven,
liepen te rugh; eenige bleven van verre staen en wierpen met steenen;
't scheen, dat sy niet veel schieten moeten ghehoort hebben, want sy
warender geweldigh verveert voor, seyden de maets. Boden eyndelijck
de onse alle vriendtschap aen; nooden haer in haer dorp.