G. ¿Anó ang _salitâng pangtulad_?
N. Salitâng pangtulad, yaóng nagpapakilala ng̃ katang̃ìán ng̃ isáng
pangdiwà kung ipaparis ó ihahalintulad sa kapuwà pangdiwà. Sa Wikàng
Tagalog itóng pangtulad ay may dalawáng urì: isá’y ang nagbabadyá
ng̃ pagkakatulad at ang ikalawá’y ang pagkakahigít.
G. ¿Alínalín ang mg̃a salitâng pangtulad sa ating wikà?
N. Marami pòng lubhâ, at náritó ang kanyáng pagkakábukódbukód:
sa pagkakatulad: _ga_ ó _gangga_, _para_ ó _gaya_, _magkapara_ ó
_magkatulad_, _sing_ ó _kasing_, at _magkasíng_; sa pagkakahigít:
_lalò_ at _pa_.
G. ¿Kailán ginágamit ang _ga_ ó _gangga_?
N. Ang _ga_ ay ginágamit kailan ma’t ibig sukatin ang lakí, taás,
liít, tigás ó anó man ng̃ isáng bagay kung ihahalintulad sa ibá,
hal.: itóng brilyante’y ga munggó ang lakí, ga bató ang tigás ng̃
kanyáng pusò, ga damak ang taás ng̃ tubig. Ang _gangga_ ay kawangkî
rin ng̃ _ga_ at íisá silá sa paggamit, bagamá’t ang talagáng kágamitán
niyá’y kung tumutukoy sa bilang na dalawá ó marami, hal.: ang mg̃a
gangganitóng gawâ ay siyáng inúugalì tuwî na ng̃ may masasamâng
budhî; ang mg̃a gangganiyáng tao ay siyáng mg̃a dakilà.
G. ¿Kailán dapat gamitin ang _para_ ó _gaya_?
N. Ginágamit ang _para_ ó _gaya_ kailan ma’t pinagpaparis ang isáng
bagay sa kapuwà bagay ng̃ walâng lámang̃an. Ang bagay na ipaparis
ay dapat ilagáy sa pangtukoy at ang pagpaparisan ay sa pang-arì at
ang _para_ ó _gaya_ ay dapat mahulí sa pangturing, hal.: Si Pelisa’y
magandáng para ni Mameng; akó’y mabuting gaya niyá; ang mg̃a matá
mo’y maniningníng na parang bituwín. Dapat alamíng ang _paris_ at
_tulad_ ay kawangkî rin ng̃ _para_ ó _gaya_.
Dapat ding matantô na, kung may _ka_ sa unahán, na sa madalìáng
sabi ay nagigíng kapara, kagaya, kaparis, katulad, at ang ibá pang
kasing-urì rin nitó gaya ng̃ kawang̃ís, kahambíng, kawangkî, kamukhâ,
kahalimbawà, kahalintulad, ay ginágamit ding maminsanminsan katulad
ng̃ _para_ ó _gaya_ lalòng lalò na kung hindî lubhâng mahabà ang
isáng kaisipán, hal.: Si Lucio’y katulad ni Fidel; ang pusà’y kaparis
ng̃ tigre. Lalòng angkáp kung gagamitin sa pagkakailâ ó kayâ’y
dagdagán sa una ng̃ _walâ_, hal.: Si Yoyong ay walâng kahalintulad
sa karunung̃an; si María’y walâng kahalimbawà sa kahinhinán.
G. ¿Kailán ginágamit ang _magkapara_ ó _magkatulad_?
N. Ang _magkapara_ ó _magkatulad_ at ibá pang gangganitó ay dilì
ibá’t nanggaling sa kapara, katulad, kaparis, atbp. na inangkapán
ng̃ _mag_. Ginágamit ang mg̃a itó sa mg̃a bagay na pinagpaparis
ng̃ walâng lámang̃an, na, ang mg̃a pinagpapara ay dapat ilagáy sa
pangtukoy at ang pangturing ay sa hulí, hal.: Si Petra at si María’y
magkapara ng̃ gandá; si Siso at si Mente ay magkatulad ng̃ dunong.
G. ¿Kailán ginágamit ang _sing_ ó _kasing_?
N. Ginágamit ang _sing_ ó _kasing_ kailan ma’t pinagpaparis ang isáng
bagay sa kapwà bagay nang walâng lámang̃an, at kailang̃ang ilagáy
sa pangtukoy ang pang̃alan ó bagay na ipaparis at sa pang-arì namán
ang ng̃alan ó bagay na pagpaparisan, hal.: ang mg̃a anák ni Lucio’y
singlakí ko, si Mateo’y kasingtaás ni Karlos. Kung tumutukoy sa
dalawá ó marami’y kailang̃ang ulitin ang unang pantíg ng̃ ugát ng̃
pangturing, hal.: ang mg̃a anák ni Lucio’y singlalakí ko, ang mg̃a
áso’y kasínglalakí ng̃ baboy.
G. ¿Kailán namán ginágamit ang _magkasíng_?
N. Ginágamit ang _magkasíng_ kailan ma’t ang mg̃a pinagpaparis ay
na sa pangtukoy at nagsasaád ng̃ dalawáng bagay na magkahalintulad
ó magkakapantáy, hal.: si Pedro at si Huan ay magkasingdunong, ang
anák mo’t ang anák ko ay magkasingbuti. Kung bumabanggít sa bilang na
dalawá ó marami ang bawà’t isá sa mg̃a pinagpaparis ay kailang̃ang
ulitin ang ikalawáng pantíg ng̃ _magkasíng_, at sa katagâng sabi’y
gawíng _magkakasíng_, hal.: ang mg̃a anák ko ay magkakasingbuti; ang
mg̃a kababayan mo’t mg̃a kababayan ko’y magkakasingtulad ng̃ ugalì.
G. ¿Paano ang gagawín kung ibig tumukoy ng̃ isáng ng̃alan ó bagay
na nakahihigít?
N. Sa tatlóng kaparaanáng sumúsunód:
1.--Ilagáy sa pangtukoy (ó nominativo) ang nakahihigít at sa panglayon
(ó acusativo) ang náhihigtán, hal.: si Andoy ay marunong kay Pedro;
ang áso’y mataás sa pusà.
2.--Ang ganitó ring ayos na pinang̃unahan lamang ng̃ _lalò_ ang
salitâng pangturing, hal.: Si Lucio’y lalòng mataás kay Huan; ang
manggá’y lalòng masaráp sa bayabas.
3.--Ang gayón ding ayos na nilagyán ng̃ _pa_ sa hulí ng̃ pangturing,
hal.: si Yoyong ay maputî pa kay Husé; ang araw ay magandá pa sa
buwán.