PAGBÁBALING NG̃ PANG-AKBÁY NA SI

_Bilang na íisá_ _Bilang na dalawá ó marami_

Pangtukoy Si Pangtukoy Siná

Pang-arì { Ni Pang-arì { Niná

{ Kay { Kiná ó kaná

Panglayon { Kay Panglayon { Kiná ó kaná

{ Ni { Niná

G. ¿Kailán dapat gamitin ang na sa lagáy na pangtukoy?

N. Ginágamit ang _si_ sa bilang na íisá at _siná_ sa dalawá ó marami

kailan ma’t tinutukoy ang pang̃alan ng̃ tao, hal.: _Si Kulás_, kung

siyá lamang, at _siná Kulás_ kung may ibá pang kasama ó akibat.

G. ¿Kailán ginágamit ang na sa lagáy na pang-arì?

N. Ginágamit ang _ni_ sa íisá at _niná_ sa dalawá ó marami kailan

ma’t ang bagay na ináarì ó sangkáp ay unang nábabanggít kay sa may

arì ó kinasasangkapán, hal.: _ang aklát ni Lucio_, _ang bahay niná

Enchang_. Kung ang may arì ó kinasasangkapán ay siyáng unang nátutukoy

kay sa ináarì ó sangkáp ay dapat gamitin ang _kay_ sa íisá at _kiná_

sa dalawá ó marami, hal.: _Ang kay Luciong aklát_, _ang kiná ó kaná

Enchang na bahay_.

G. ¿Kailán ginágamit ang na sa panglayon?

N. Ginágamit ang _kay_ sa íisá at ang _kiná_ sa dalawá ó marami,

kailan ma’t nagpapakilala ng̃ layon ó anó mang bagay na ninanasà,

hal.: _Dumalaw siyá kay Lukas_; _paroón tayo kiná ó kaná Yoyong_.

Kung nagpapakilala ng̃ kung sino ang may gawâ ng̃ isáng bagay, ó may

akdâ ng̃ aklát ó may likhâ ng̃ anó man ay dapat gamitin ang _ni_ sa

íisá at _niná_ sa dalawá ó marami, hal.: _Sinulat ni Diego itóng

aklát_, _ang bangkâ’y ginawâ niná Binong_.

G. ¿Kailán hindî dapat gamitan ng̃ pang-akbáy ang pang̃alan ng̃ tao?

N. Hindî ng̃â dapat gamitan kailan ma’t binabanggít sa pagtawag,

pag-úutos ó pakikisuyo, hal.: _Emong, halika_; _Lakad na, Tinoy_;

_Teban, pakiabot mo ng̃â ang batiyâ_.

G. ¿Dapat bang lagyán ng̃ pang-akbáy ang bawà’t isá kung nagkakasunódsunód

ang dalawá ó maraming pang̃alan ng̃ tao?

N. Kung magkakásunódsunód ang dalawá ó maraming ng̃alan ay dapat

akbayán ng̃ _si_ ang bawà’t isá lalòng lalò na kung binibilang ó

tinutukoy na isáisá, hal.: _Si Pedro, si Karlos at si Fidel ay

paraparang mabuti_.

Balarilang Tagalog · 第 52 / 396 题