PANG-AKBÁY SA MG̃A NG̃ALAN NG̃ BAGAY

G. ¿Saánsaán dapat iakbáy ang pang-akbáy na _ang_?

N. Dapat iakbáy sa mg̃a panutong sumúsunód:

_Una._--Sa karaniwang pang̃alan ng̃ anó mang bagay, hal.: _ang bayan_,

_ang tao_, _ang araw_, _ang hayop_, _ang tubig_, _ang talulót_.

_Ikalawá._--Ang pamagát ng̃ mg̃a bansá, bayan, lálawigan, nayon,

lansang̃an, at mg̃a poók ay karaniwan ng̃ akbayán ng̃ _ang_; hal.:

_Ang Pilipinas_, _ang Amérika_, _ang Bulakán_, _ang Sampalok_, _ang

Eskolta_, atbp.

_Ikatló._--Ang pamagát ng̃ mg̃a kapisanan, samahán ó simbahan kailan

ma’t ibig banggitín, hal.: _Ang Taga-Ilog_, _ang Katubusan_, _ang

Katimawan_, _ang Paraluman_, _ang Katedral_.

_Ikaapat._--Ang pamagát ng̃ mg̃a aklát ng̃ karunung̃an ó ng̃ mg̃a

kathâng kasaysayan kailan ma’t binabanggít, hal.: _ang Gramátiká_,

_ang Pilosopía_, _ang Noli me tángere_.

_Ikalimá._--Ang pang̃alan ng̃ mg̃a araw sa buông isáng linggó at

ng̃ mg̃a buwán, kailan ma’t ibig banggitín, hal.: _ang martés_, _ang

huebes_, _ang Agosto_, _ang Disiembre_.

_Ikaanim._--Ang pang̃alan ng̃ mg̃a katungkulan kailan ma’t itó’y

binabanggít, hal.: _Ang Komisionado_, _ang Kinatawán_. Kung may

kasunód na pang̃alan ng̃ tao ay inaakbayán din ng̃ _ang_, bagamá’t

maáarì rin ang _si_, hal.: _Ang Komisionado Palma_, ó _si Komisionado

Palma_; _ang Hukóm Araullo_, ó _si Hukóm Araullo_.

_Ikapitó._--Ang pang̃alan ng̃ tao, kailan ma’t sinusundán ng̃ _itó_,

_iyán_, _yaón_, ó kayâ’y kung tinutuntóng mabuti, hal.: _Ang Yoyong

na itó_, _ang Huséng yaón_.

_Ikawaló._--Iniáakbáy rin sa mg̃a pangwatas (ó verbo), hal.: _Ang

binabasa ni Pedro_, _ang kinakain ni Mente_, _ang sinusulat ni Huan_.

G. ¿Anó ang dapat gamitin kung ibig tumukoy sa bilang na dalawá ó

marami?

N. Ang pang-akbáy na _ang_ ay dapat sundán ng̃ _mg̃a_ kailan ma’t

tumutukoy sa bilang na dalawá ó marami (número plural) na siyáng sa

bagay na itó’y tang̃ìng ginágamit sa ating wikà, hal.: _ang tao_,

kung íisá ang binabanggít; at _ang mg̃a tao_ kung bumabanggít sa

dalawá ó marami.

G. Ang dalawá ó maraming pang̃alan ng̃ bagay na nagkakasunódsunód,

¿dapat bang akbayán ng̃ _ang_ ang bawà’t isá?

N. Kung iniisáisá ang pagbanggít sa hang̃ád na bilang̃in ó luminaw

kayâ, ay dapat pang̃unahan ng̃ _ang_ ang bawà’t isáng pang̃alan ng̃

bagay, hal.: _Ang matá, ang ilóng at ang taing̃a ay maháhalagáng

sangkáp ng̃ katawán ng̃ tao_; _ang ilog at ang dagat ay kapuwà

tubig_. Ng̃unì’t kung sa isáng kaisipán ay nagkakasunódsunód ang

dalawá ó maraming pangdiwà (ó sustantivo) at dî lubhâng nililinaw

ang pagbanggít ay dî dapat akbayáng isáisá ng̃ _ang_ kundî ang una

lamang, hal.: _ang masasarap na manggá, lansones, santól at mabulo

ay tang̃ìng halaman sa Pilipinas_.

G. ¿Paano namán ang pagbábaling (ó declinación) ng̃ pang-akbáy

na _ang_?

N. Gaya nitóng sumúsunód:

Balarilang Tagalog · 第 53 / 396 题