PANG-AKBÁY SA MG̃A NG̃ALAN NG̃ TAO

G. ¿Saánsaán dapat iakbáy ang pang-akbáy na _si_?

N. Sa mg̃a tuntuning sumúsunód:

_Una._--Sa pang̃alan ng̃ tao, kailan ma’t itó’y na sa lagáy na

pangtukoy (ó caso nominativo), hal.: _Si Huan_, _si Yayang_, _si

Mameng_, _si Neneng_.

_Ikalawá._--Sa anó mang pang̃alan ng̃ hayop ó bagay kayâ, kailan

ma’t itó’y ing̃inang̃alan sa tao ó ang kahulugá’y dito náuuwî, hal.:

_Si Lumpó_, _si Bulág_, _si Bubuyog_, _si Galit_, _si Sampalok_,

_si Katuray_.

_Ikatló._--Sa alín mang pamagát ng̃ kathâ ó dulâ kailan ma’t tinutukoy

ang kumathâ, hal.: _Si Banaag at Sikat_, _si Pinaglahuan_, _si Walâng

Sugat_.

_Ikapat._--Sa anó mang ng̃alan ng̃ katungkulan kailan ma’t binabanggít

sa kasunód ang pang̃alan ng̃ táong may tungkulin, hal.: _Si Speaker

Osmeña_, _si Kinatawáng Quezón_, _si Profesor Blumentritt_, _si

Gobernador Santos_.

_Ikalimá._--Sa mg̃a pang̃alang itinátawag sa mg̃a magulang at kapatíd,

kalahì at katoto, hal.: _Si tatay_, _si nanay_, _si kaka_, _si kuya_,

_si kababayan_, _si kaibigan_. Gayón din sa mg̃a ng̃alang itinátawag

sa mg̃a kamag-anak, ng̃unì’t tang̃ìng mangyayari ang ganitó kailan

ma’t na sa mg̃a salitâng hirám, hal.: _Si tio_, _si primo_, _si

kumare_, _si kumpare_.

G. ¿Kung ibig tumukoy sa dalawá ó marami, ¿anó ang dapat gamitin?

N. Dapat gamitin ang _siná_, na nanggaling sa pang-akbáy na _si_

at dinagdagán ng̃ _na_, kailan ma’t ibig tumukoy sa dalawá ó

maraming tao, hal.: _Siná Milíng_, _siná Teroy_. Sa mg̃a salitâng

itó’y mapagtatantô na si Milíng ó si Teroy ay may mg̃a kasamaháng

akiakibat magíng sa pamamahay, sa paglalarô, sa paglíliwalíw ó sa

paghahanap-buhay.

G. ¿Paano ang pagtukoy sa bilang na dalawá ó marami sa mg̃a pang̃alan

ng̃ tao?

N. Ang pang̃alang angkín ng̃ isáng tao ay hindî maáarìng ilagáy sa

bilang na dalawá ó marami (ó número plural) kailan ma’t tumutukoy sa

sarili lamang niyáng pagkatao. Ng̃unì’t kung ang pang̃alang nátura’y

tumutukoy sa kalahatán ó karamihan ay maáarìng ilagáy sa bilang na

dalawá ó marami, at sa ganitó’y dî dapat gamitin ang _siná_ kundî

_ang mg̃a_ na siyáng ginágamit sa mg̃a bagay; hal.: _Ang mg̃a Pedro_,

_ang mg̃a Karlos_, ibig sabihin sa makatwíd ang mg̃a tinátawag na

Pedro ó ang mg̃a nang̃áng̃alang Karlos.

G. ¿Paano ang pagbábaling (ó declinación) ng̃ pang-akbáy na _si_?

N. Gaya ng̃ sumúsunód:

Balarilang Tagalog · 第 51 / 396 题