Herbejeto antaŭ la palaco de la Duko.
Eniras Celio kaj Rozalindo.
Cel.
Mi petas al vi, mia kara kuzineto, estu gaja.
Roz.
Kara Celio, mi jam montras pli multe da gajeco ol mi sentas; ĉu vi
dezirus ke mi estu ankoraŭ pli gaja? Se vi ne povas instrui al mi
kiel forgesi ekzilitan patron, vi ne devus instrui al mi kiel
rememori ian eksterordinaran plezuron.
Cel.
Per tio mi vidas ke vi ne tiel multe min amas, kiel mi amas vin. Se
mia onklo, via ekzilita patro, estus ekzilinta vian onklon, mian
patron la Dukon, kondiĉe ke vi estu ankoraŭ ĉe mi, mi estus
instruinta al mia amo akcepti vian patron kiel la mian: tiel vi
estus lin akceptinta, se via amo al mi estus tiel hardigita kiel
estas mia amo al vi.
Roz.
Nu, mi forgesos la staton de mia sorto, por ĝoji pri la via.
Cel.
Vi scias ke mia patro havas neniun infanon krom mi, kaj neniun
havos, kaj, vere, kiam li mortos, vi estos lia heredanto, ĉar tion,
kion perforte li forprenis de via patro, mi redonos ameme al vi. Je
mia honoro, mi ĝin redonos; kaj kiam mi rompos tiun ĵuron, mi fariĝu
monstro: tial, mia dolĉa Rozinjo, mia kara Rozo, estu gaja.
Roz.
De nun mi estos gaja, kuzineto, kaj elpensos amuzaĵojn; mi pensu:
kion vi opinius pri la enamiĝado?
Cel.
Jes, certe, por nin amuzi: sed amu neniun serioze kaj vere; kaj, por
vin amuzi, ne pli multe amu ol tiom, ke vi povos poste forkuri kun
pura ruĝiĝo kaj kun plena honoro.
Roz.
Kiel, do, ni nin amuzos?
Cel.
Ni sidiĝos, kaj formokos de ŝia ŝpinilo la bonan mastrinon la
Sorton, por ke ŝi de nun donu egale siajn donacojn.
Roz.
Mi volus ke ni povu tion fari, ĉar ŝi treege maljuste disdonas siajn
bonfaraĵojn, kaj la donacema blindulino plej multe eraras je siaj
donacoj al virinoj.
Cel.
Tio estas vera; ĉar tiun, kiun ŝi faras bela, ŝi apenaŭ faras
honesta; kaj tiun, kiun ŝi faras honesta, ŝi faras malbela.
Roz.
Ne, vi pasas nun de la ofico de la Sorto, ĝis tiu de la Naturo; la
Sorto regas je la donacoj mondaj, ne je la donacoj de la Naturo.
Eniras Tuŝ-ŝtono.
Cel.
Ĉu ne? Post kiam Naturo estas farinta belan kreitaĵinon, ĉu la Sorto
ne povos faligi ŝin en la fajron? Kvankam la Naturo estas doninta al
ni spritecon, per kiu ni povas moki je la Sorto, ĉu la Sorto ne
estas sendinta al ni ĉi tiun ŝercemulon, por ĉesigi la argumentadon?
Roz.
Efektive, jen la Sorto estas tro ruza por la Naturo, kiam la Sorto
faras el la kreitaĵo de la Naturo la ĉesigonton de ŝia spriteco.
Cel.
Eble ĉi tiun faris ne la Sorto, sed ja la Naturo: kiu trovas niajn
naturajn spritecojn tro malspritaj por rezonadi pri tiaj diinoj, kaj
sendas al ni ĉi tiun ŝercemulon por nia akrigilo; tial, ke ĉiam la
malspriteco de ŝercemulo estas akrigilo por la spriteco. Ho, nu
spritulo! Kien vi vagadas?
Tuŝ.
Mastrino, vi devos antaŭen veni, al via patro.
Cel.
Ĉu oni sendis vin kiel la dironton?
Tuŝ.
Ne, je mia honoro, sed oni ordonis al mi ke mi venu por vin venigi.
Roz.
Kie vi lernis tiun ĵuron, ŝercemulo?
Tuŝ.
De iu kavaliro, kiu ĵuris je sia honoro ke ili estas bonaj kukoj,
kaj ĵuris je sia honoro ke la mustardo estas nenio; kaj nun, mi
atestas ke la kukoj estis nenio, kaj ke la mustardo estis bona,
tamen la kavaliro ne ĵurorompis.
Cel.
Kiel vi pruvas tion, per la granda amaso da via sciado?
Roz.
Jes, nun malbuŝumu vian saĝecon.
Tuŝ.
Nu, vi ambaŭ antaŭen paŝu: frotu la mentonojn, kaj ĵuru je la barboj
ke mi estas fripono.
Cel.
Je la barboj, se ni havus tiujn, vi estas fripono.
Tuŝ.
Je mia friponeco, se mi havus tiun, mi ja estus fripono; sed, se oni
ĵuras je tio, kio ne ekzistas, oni ne ĵurorompas; jes, pli multe
ĵurorompis tiu kavaliro, ĵurinte je sia honoro, ĉar li havis neniom
da honoro; aŭ, se li estis iom havinta, li ĝin forĵuris longtempe
antaŭ ol li vidis tiujn kukojn kaj mustardon.
Cel.
Mi petas, kiun vi intencas?
Tuŝ.
Iun, kiun amas maljuna Frederiko, via patro.
Cel.
La amo al mia patro sufiĉas por lin honori: sufiĉe! Ne plu parolu
pri li; oni vipos vin iam, pro insultema parolado.
Tuŝ.
Des pli domaĝe, ke ŝercemuloj ne estas permesataj diri saĝe tion,
kion saĝuloj malsaĝe faras.
Cel.
Je mia honoro, vi diras la veron; ĉar depost kiam oni silentigis la
malmultan spritecon de ŝercemuloj, la malmulta malspriteco de saĝaj
viroj faras grandan bruon. Jen venas Sinjoro Labelo.
Roz.
Havante ia buŝon plena je novaĵo.
Cel.
Kiun li sammaniere liveros al ni, kiel kolomboj nutras la idojn.
Roz.
Tiam ni estos novaĵo-plenigita.
Cel.
Des pli bone; ni estos des pli vendeblaj.
Eniras Labelo.
Bonan tagon, Sinjoro Labelo. Kia novaĵo?
Lab.
Bela princino, vi forestis de multe da bona sporto.
Cel.
Sporto? Havanta kian koloron?
Lab.
Havanta kian koloron, Sinjorino! Kiel mi respondos al vi?
Roz.
Tiel, kiel spriteco kaj la Sorto deziras.
Tuŝ.
Aŭ tiel, kiel la Parcoj ordonas.
Cel.
Bone dirite! Tio estas surmetita per trulo.
Tuŝ.