Ona volta, gh'era on sciavattin, che, stuff de tira el spagh, el
pensava la manera de fà fortunna. Intant ch'el stava lì col nas per
aria a cuntà i travitt, el s'era desmentegàa, che l'aveva miss sul
banchett ona basla de lacc; e i mosch, perchè l'era d'estàa, hin andàa
in gran quantità sul lacc, tant che l'era deventàa tutt negher. Alora,
lu, el se accorg de sta robba, e el se alza su tutt infuriàa, e el
slarga la man come fan i ciappamosch e giò on gran colp. Tanti hin
scappàa, ma ona bona parte gh'hin restàa in di man. Alora gh'è taccàa
de cuntaj: eren cinqcent. Cosse l'ha fàa lu alora? L'ha fàa on gran
cartellon con su scritt: _Con una mano ne masso cinquecento_. Poeu
l'ha taccàa sto gran cartellon foeura de la botega. Avii de savè,
che, in quel temp, el Re, el ghe aveva ona gran guerra cont on so
visin. Ma l'era semper stàa battùu, tant che on dì, ch'el scappava,
l'è passàa cont el so seguit denanz a la bottega del sciavattin e
l'ha vist sto gran cartellon. El Re, l'ha mandàa subet a ciamà; e lu,
tutt stremii per paura, ch'el ghe fass quajcossa, e anca vergognôs de
trovass a la presenza de soa Maestà, l'è cors là subet.—«L'è vera,
che voi con una mano ne massate cinquecento?»—«Si»—el respond, lu,
tutt tremant. El Re:—«Ve sentireste el coraggio d'andare a combattere
i miei nemici?»—El sciavattin, ch'el sperava de fa fortunna, da ona
part el gh'aveva paura, e dall'altra el dis:—«Tant l'è l'istess: morì
o seguità a fà el sciavattin non savaria qual'è el peggior di mai. Mi
tenti!»—E, alora, el ghe rispond al Re:—«Sì, Maestà. Ch'el me daga
on cavall, che mi vòo subet a fà scappà tutt i so nemis.»—«Bene»—el
Re—«se voi riuscite, io vi darò in sposa la mia figlia.»—Ditto fatto,
el sciavattin, el monta a cavall, che quasi l'era gnanca bon de sta su;
e cont ona gran bandera, dove gh'era scritt: _Con una mano ne masso
cinquecento_, l'è andàa incontra al nemis. El nemis, ch'el ved arrivà
costùu, e che el legg sta gran bandera, l'ha cominciàa a ciappà paura;
e poeu, de meneman ch'el sciavattin el vegniva innanz, han cominciàa
a scappà, i nemis; e in men de quella ghe n'era pu gnanca vun. El Re,
ch'el ghe vegniva adrèe a la lontana, quand l'ha vist sta poca fotta,
l'è cors anca lu a juttà el sciavattin. E quand di nemis ghe n'è stàa
propi pu nessun, hin tornàa a cà; e, el dì dopo, han fàa el sposalizî
co la tosa del Re. La prima sera, ch'hin andàa in lett i dùu spôs, el
sciavattin l'era tutt content. Ma, quand el s'è indormentàa, el s'è
insognàa de vess ancamò al banchett, sicchè el ghe menava pugn de lira
a la soa sposina. Questa chi, a la mattinna, l'è andada tutta piangenta
dal sô papà a lamentass; el qual, non savend come combinalla, l'ha
ordinàa, che i dùu spôs dormissen in dòo stanz. E l'è per quest, che i
Re e i gran sciori no dormen minga insemma marì e mièe.