XVIII. Quis error innoxius in Scripturis. 237
XIX. Quæ liquido vera. 238
XX. _In principio creavit_ etc. varie intellectum. id.
{305}
XXI. _Terra erat invisibilis_ etc. varie intellectum. 239
XXII. Aliquid esse a Deo conditum, de quo sileat liber Genesis, nihil
repugnat. 240
XXIII. Duo dissensionum genera in Scripturis interpretandis. 241
XXIV. Ex multis veris non debet fidenter asseri hoc aut illud
sensisse Moysen. id.
XXV. Adversus eos qui aliorum interpretandi rationem temere
rejiciunt. 242
XXVI. Qui sermo deceat Scripturam. 243
XXVII. Scripturam decet humile simplexque verborum genus. 244
XXVIII. Ut varie intelligitur ab eruditis Scriptura. id.
XXIX. Quot modis dicitur aliquid prius. 245
XXX. Tractatores Scripturæ diversa sentientes, concordent invicem
charitate et studio veritatis. 247
XXXI. Sensisse putandus est Moyses quidquid veri potest in ipsius
verbis inveniri. 247
XXXII. Veri Scripturæ sensus a Spiritu sancto revelantur. 248
LIBER DECIMUS TERTIUS.
I. Invocat Deum, cujus bonitate se præventum agnoscit. 249
II. Creaturæ ex Dei bonitate subsistunt et perficiuntur. id.
III. Ex Dei gratia omnia. 251
IV. Deus non eget rebus conditis. id.
V. Trinitas qui Deus est, ex primis verbis Geneseos intelligitur. 252
VI. Cur dictus est Spiritus superferri super aquas. id.
VII. Effectus Spiritus sancti. id.
VIII. Intellectuali creaturæ ad beatam requiem non sufficit quidquid
Deo minus est. 253
IX. Cur solus Spiritus sanctus superferebatur super aquas. 254
X. Ex dono Dei omnia. id.
XI. Symbola Trinitatis in homine. 255
XII. Mundi creatio formationem Ecclesiæ præfigurat. 256
XIII. Renovatio hominis dum hic vivit nondum perfecta. 257
XIV. Fide et spe corroboramur. 258
XV. Explanat ver. 6. cap. 1 Gen. _Fiat firmamentum_ etc. Quid
firmamentum, quid superiores aquæ. id.
XVI. Solus Deus se scit omnino sicuti est. 260
XVII. In ver. 9: _Congregentur aquæ_, Quid mare, quid arida.
Explicatur ver. 11: _Germinet terra_ etc. id.
XVIII. In ver. 14: _Fiant luminaria_ etc. Quæ luminaria dividentia
inter diem et noctem. 261
XIX. Tractat eumdem versiculum, _Fiant luminaria_ etc. 263
XX. In ver. 20: _Producant aquæ_ etc. Quæ reptilia, quæ volatilia. 264
XXI. In ver. 24: _Producat terra animam vivam_ etc. 265
XXII. In ver. 26: _Faciamus hominem ad imaginem_ etc. Renovatio
mentis. 268
XXIII. In eumdem versiculum: _Et præsit piscibus maris_ etc. De
quibus christianus judicet. id.
XXIV. In ver. 28: _Et benedixit eos Deus dicens_, _Crescite_ etc. 270
XXV. In ver. 29: _Ecce dedi vobis amnem herbam .... in escam_ etc. 272
XXVI. Voluptas et utilitas ex beneficio in proximum collato. id.
XXVII. Quid per pisces et cetos significetur. 274
XXVIII. In ver. 31: _Et vidit Deus omnia quæ fecit, et ecce bona
valde_ etc. id.
XXIX. Quomodo intelligendum quod Deus octies vidit bona esse
opera sua. 275
XXX. Manichæorum deliria. id.
XXXI. Piis idem probatur quod Deo placuit. 276
XXXII. Compendio enarrat opera Dei. 277
XXXIII. Omnia de nihilo sive de concreata materia. 278
XXXIV. Totius creationis mundi allegorica expositio. id.
XXXV. Optat pacem. 279
XXXVI. Diem septimum vespera quare non sequatur. id.
XXXVII. Deus in nobis quando quiescet. id.
XXXVIII. Aliter Deus, aliter homo videt creata. 280
EXPLICIT INDEX CAPITUM.
* * * * *
{307}
INDEX.
A.
Abrahæ sinus, 148, et n.
Abstinentia. Non immunditia obsonii timenda est, sed immunditia
cupiditatis, 191.
Abyssus humanæ conscientia nuda est oculis Dei, 168.
Academici pro Scepticis male habiti, 75, et n. 80.
Accessio critica medicis vocatur, 83.
ADEODATUS Augustini filius de peccato, 154. Ætatis anno fere xv. cum ipso
baptizatur, ib. Aug^o. horrori est illius ingenium, ib. Sensa ipsius
sunt omnia quæ ex alterius collocutoris persona inseruntur in Aug^i.
lib. _de Magistro_ edito Romæ cum esset in annis xvi. ib. præmatura
morte rapitur, ib.
Adulantes amici pervertunt; inimici litigantes plerumque corrigunt, 158.
Ægyptius cibus, 114, et n.
Æneis cit. 11, 12, 14, 127.
Æneam venisse Carthaginem non est verum, 12.
Aerem deum esse credit Anaximenes, 172.
Æternitas Dei æternitas semper stans, 212. Æternum internum, 152.
Affectus. In Affectu tenebroso est longe a Dei vultu, 15, 228.
Agentes in rebus duo, cognita Antonii vita, nuntium sæculo remitttunt, 135.
Agriculturam nefas esse censebant Manichæi, 40, et n.
Alimentum sola salutis causa sumendum, 189. Aug. a Deo edoctus ut
quemadmodum medicamenta sic alimenta sumpturus accedat, ib.
Altare. Ex eo dispensatur Victima Sancta, 167. Ad id fieri memoriam sui
desiderat Monnica in extremis, 163.
ALYPIUS Thagaste oriundus, 91. Parentibus primatibus municipalibus, ib.
Natu minor Aug^o. ib. A minore ætate magnam virtutis indolem præ se
ferebat, ib. Augustino amicissimus a primis annis, ib. ab eoque frater
cordis sui dictus, 150. et ejusdem Thagaste et Carthagine in Rhetorica
auditor, ib. Carthagine spectaculis deditus, ib. a Circensium insania
revocatur objurgatione Augustini, 92. ut fur apprehenditur, 94. sed mox
liberatur, 95. Manichæorum superstitione cum Aug^o. involvitur, 92.
Romam venit ante Aug. ut jus discat, 93. Spectaculis gladiatoriis
incaute capitur, ib. Mediolanum cum Aug^o. proficiscitur, 65.
Assessoris munere tertium fungitur, ib. 133. Dum assidet Comiti
largitionum Italicianarum, ejus integritas a potentissimo senatore et
pollicitationibus et minis tentatur, ib. Continentissime vivit, 98.
Aug^m. ab uxore ducenda prohibet, quo simul sapientiæ libere vacent,
ib. Disputat cum ipso de finibus bonorum et malorum, 101. Putat credi a
Catholicis non esse in Christo animam et mentem hominis, ideoque ad
fidem pigre movetur: At postea errorem hunc Apollinaristarum esse
intelligens, Catholicæ fidei contemperatus est, 121. Aug^i. ad Deum
conversi proposito bono sese adjungit, 144. Secedit cum illo in agrum
Cassiciacum, Catechumenus cum Catechumeno, 150. Illic cum eo disputat
"_de ordine, contra Academicos_" et _de vita beata_, 149, n. Christi
nomen literariis illis lucubrationibus inseri dedignatur, sed postea
resipiscit, 150. Remeat Mediolanum nomen inter baptizandos cum
Augustino daturus, 154. Fortissimus domitor corporis, Italicum solum
glaciale nudo pede obterit insolito ausu, ib. Baptizatur, ib. Fit
tandem Episcopus Thagastensis, 95, n.
Ambitiosorum miseria, 90.
AMBROSIUS episcopus Mediolanensis laudatur, 79. Coelibatus ejus,
occupationes et studia, 84, 85. Omni die Dominica verbum Dei tractat ad
populum, 85. Ad veteris Legis interpretationem quasi regulam
commendans, sæpe inter concionandum dicebat, "Littera occidit, Spiritus
autem vivificat," 86. Benigne excipit Aug^m. qui studiose ipsum
concionantem audit, 79. Diligitur a Monnica perinde atque Angelus Dei,
83. Aug^o. consulenti quid potissimum de Scripturis legere debeat, quo
sese ad baptismum comparet, Isaiam præscribit, 153. Persecutionem a
Justina Valentiniani regis matre Ariana patitur, 155, et n.
{308}
Excubat plebs in Ecclesia mori parata cum Episcopo, ib. Corpora SS.
Protasii et Gervasii divinitus detegit, ib. Synaxes ad memorias
Martyrum prohibet, 83.
Ambrosiana basilica, 156. Ambrosiani versus, 165.
Amicitia dulcis est propter unitatem de multis animis, 22. Non est vera
nisi eam Deus adglutinet inter in hærentes Ipsi, 49. Malorum amicitia
inimica, 26. Miser est omnis animus vinctus amicitia rerum mortalium,
51.
Amicus est beatus qui amat Deum, et amicum in Deo, et inimicum propter
Deum, 50. Solus nullum carum amittit, cui omnes in illo cari sunt, qui
non amittitur, ib. Bene Horatius dixit de amico suo, "_Dimidium animæ
meæ_," 51.
Amicus Aug^i. quidam carissimus, quem in Manichæorum hæresin deflexerat,
febri correptus et pene exanimis nesciens baptizatur. (49.) Mox
recreatus, mirum in modum animo mutato, Aug^m. Baptismum ex more
(Manichæorum sc.) irridentem exhorret et reprehendit, 50.
Amor ex amore laudantium accenditur, 57. pondus est, quo animus fertur
quocumque fertur, 254. Nihil amamus nisi pulchrum, 56.
Amor Dei. Non amaretur Deus nisi per Spiritum sanctum, 252, 277. Deus amari
se jubet ab homine, et nisi faciat, minatur ingentes miserias, 3. Omnia
nobis dicunt ut Deum amemus, nec cessant dicere omnibus, ut sint
inexcusabiles, 171. Non possumus metiri, ut sciamus quantum desit nobis
amoris ad id quod sat est, 253. Minus Deum amat, qui cum Deo aliquid
amat, quod non propter Deum amat, 187. Ibi est locus quietis
imperturbabilis ubi non deseritur amor si ipse non deserat, 54.
Amor sui improbus. Sibi placentes, multum Deo displicent, 200.
Amor proximi. Si placent animæ, in Deo amentur, et ad eum rapiantur, 55.
Amor mundi. Amore subduntur homines creaturis, et subditi judicare non
possunt, 172. Amari et timeri velle ab hominibus non propter Deum,
misera vita est et foeda jactantia, 197.
Amphitheatrum ludorum gladiatoriorum, 93.
Anaximenes aerem Deum esse credit, 172.
Angeli natura mutabiles, 230, 234, n. 235, 106.
Angeli beati dicuntur Coelum coeli, 231, Domus Dei, ib. 234. Sapientia
creata, 234. Curia coelestis Imperatoris, 123. coelestis militia, ib.
Non sunt coæterni Deo, nec tamen passi vicissitudinem temporum, 230.
Nunquam sunt peregrinati, sed ita formati ut sine ullo defectu
contemplationis, sine ullo intervallo mutationis, æternitate et
incommutabilitate Dei perfruantur, 231. Angelorum codex, 260.
Anima sicut se illuminare de se non potest, ita se satiare de se non
potest, 260.
Animæ mortuæ motus tres, fastus elationis, delectatio libidinis, venenum
curiositatis, 267. Ea vitando vivit anima, quæ appetendo moritur, ib.
Animus ad capiendum se ipsum angustus est, 175.
Animus imperat corpori, et paretur statim: imperat sibi, et resistitur,
139. Ægritudo hæc animi est, quia non totus assurgit veritate
sublevatus, consuetudine prægravatus, ib. Animi perturbationes quatuor,
178. Inde animus pascitur unde lætatur, 274.
Anni Dei omnes simul stant, 5. Anni Dei unus dies, 5.
ANTONIUS Ægyptius monachus, 134. et n. Ad Deum conversus audita evangelica
voce. (S. Matt 19, 21.) "_Vade, vende_," 143. Ex ejus vitæ lectione
convertuntur duo Aulici, 135.
Anubis, 127.
Apollinaristarum error de Christo, 121. et n.
Apostoli Luminaria mundi, ignes sancti, et decori, 264.
Appetitus et metus, facinorum causæ, 23.
Aptum et pulchrum, quid, 58.
'Aquæ super firmamentum' nomine angeli intellecti, 259. Cur solus Spiritus
sanctus, non vero Pater et Filius, feratur super aquas, 254.
Aristotelis decem Categoriæ, 60.
Astrologorum vanæ divinationes, 47, 48, 108, 109.
ATHANASIUS Alexandrinus episcopus, qualem in psalmis cantum probaverit,
192.
Avaritia, 38, n.
Auditores Manichæorum, 31. n. 41, n. 45, n. 74.
AUGUSTINUS.
_Ortus ejus Infantia et Pueritia._
Natus est Thagaste municipio Africæ, 49, 52, 20. idibus Novembribus,
149, n. Parentes ejus Patricius et Monnica, 167. Infantia, 4-7.
Pueritia, 7-17. Ab utero matris in Christianâ religione fuit educatus,
9, 31. {309} signatus signo crucis, ib. et sacramento salis initiatus,
ib. et n. positusque a parentibus in Catechumenorum gradu, 81, 97.
Stomachi pressu repente correptus, pene moriturus baptismum pie
instanterque flagitat, 10, 73. reparata valetudine baptismus differtur,
ib.
Datur in scholam ut discat litteras, 8. puer coepit Deum rogare, ne in
Schola vapularet, ib. qualem Dei notionem tunc habuerit, ib. satis pro
ætate ingeniosus, ib. at amore lusus et spectatulorum avocatur a
litterarum studio, 9. victoriæ in certaminibus amans, ib, 11, 16.
curiosus, ib. refugit litterarum rudimenta, ubi legere scribere et
numerare discitur, 10, 11, 12. Latinas litteras, quas inter blandimenta
nutricum didicerat (12.) adamat, Græcas odit, 11. quippe difficiles,
12. Poeseos amantissimus, ib. 14. Ob progressum in litteris "_Bonæ spei
puer_" appellatur, 14. Ipsi in Scholis sese exercenti acclamatur præ
multis coætaneis et conlectoribus, 15. Litteraturæ atque Oratoriæ
percipiendæ caussa peregrinatur in vicina urbe Madauris, 20.
_Adolescentia, æt. an._ xvi. 18 sqq.
An. æt. xvi in paterna domo, intermissis ex necessitate domestica
studiis, transigit, genio ac libidinibus indulgens, 20. Inter coetaneos
minoris dedecoris pudet, 21, 29.
Matris monitus pro muliebribus habet, 21. Numquam tamen in matrem
contumeliosus aut verbo durus, 164. Quo consilio parens uterque uxorem
ei dare nolebat, 21.
Furtum nocturnum committit, 22.
_Æt. an._ xvii-xxix. 27-81. 30.
Studiorum caussa Carthaginem mittitur æt. an. xvii. 27, 30. Sub id
tempus orbatur patre, ib.
Prosequitur studia, matre et Romaniano (100, n.) sumtus
suppeditantibus, 30. Studia ejus ad fora litigiosa tendebant, 29.
In schola rhetoris major est, ib. A moribus protervis condiscipulorum
qui Eversores dicebantur, abhorret, 71, 29. pudore tamen impudenti,
quod talis non esset, ib.
Amore capitur, 27. theatricis spectaculis, ib.
In celebritate sollemnitatum sacrarum intra ecclesiæ parietes grave
quoddam facinus admittit, 29. Ob quod a Deo graviter verberatur, ib.
Concubinam fovet, servatque ei thori fidem, 46. filium ex ipsa
suscepit, 46. Adeodatum nomine, 154. (_Vide_ Adeodatus.) Adolescens
potebat a Deo castitatem, sed cito exaudiri nolebat, 137.
An. Æt. xix. Ciceronis Hortensio ad sapientiæ studium incenditur, 30.
cum tamen ibi Christi nomen requireret, (81, 31.) in Sanctas Scripturas
animum intendit, 31. Has negligit ut indignas quas Tullianæ dignitati
comparet, ib.
Categorias Aristotelis, et Liberalium artium libros annos natus ferme,
xx. per sese intellexit, 60, 61, 62.
In Manichæorum hæresin incidit, 31. in ea per novennium sc. ab an. æt.
xix ad xxviii persistit, 45, 43, 60, 31, n. Inducit alios in eumdem
errorem, 45, 49, 92, 100, n.
Ejus interim errores de Deo, 35, 59, 62. de Christo, 72, et n. de
rationali et irrationali natura, 58. de terræ fructibus, 39, 40. de
veteri Lege, 35. de sanctis Patribus, ib. 39. de natura mali, 35, 58.
de peccati caussa, 106, 74, n. in cujus inquisitione torquetur, 35,
107, 111.
Convictum filii sui refugit Monnica detestans blasphemias ejus, 42. at
de futura ejus resipiscentia per somnium, (42.) perque episcopi
cujusdam responsum, (44.) admonita, mensa domoque rursus excipit, 42.
matris somnium alio detorquens, cita ejus responsione magis quam ipso
somnio commovetur, ib.
Rhetoricam docet, 46. primum Thagastæ, 46, 52, 49. tum Carthagine, 52.
quo impatientia doloris ex amici cujusdam sui morte, (50.) migraverat,
ib.
Aruspicem sibi palmam in litterario certamine promittentem detestatur,
46. At consulere solet Mathematicos, 47. a quibus avocare ipsum frustra
nititur Vindicianus senex, 48. et Nebridius, ib. Sed istud divinationis
genus vanum esse demum intelligit audita narratione Firmini, 109. et
prorsus rejicit, 108.
Libros _de Pulchro et Apto_ duos aut tres scribit, 57. cir. ann. æt.
xxvi, aut xxvii, 60. quos Hierio Romanæ urbis oratori nuncupat, 57.
Movetur Helpidii disputatione contra Manichæos apud Carthaginem, 77,
necnon Nebridii contra eosdem argumento, 105.
Cir. an. æt. xxix. a Manichæis alienari incipit, comperta Fausti
imperitia, 69, 70, 75. non tamen omnino recedit, 75. Nondum enim
intelligens quæ sit fides Catholica, 76. desperat in Ecclesia posse
inveniri verum, 79, 76. et ad philosophiam Scepticam propensus est, 75,
80, 81, n. {310}
Pertæsus licentiæ scholarium Carthaginensium Romam navigat, 70, 71.
invita et decepta matre, 71, 72.
Romæ febri correptus in domo cujusdam Manichæi, (74.) periculose
laborat, 72. non jam ut antea, (10.) Baptismum flagitat, sed demens
irridet, 73. Convalescit, 74.
Familiariter versatur cum Manichæis tam Electis quam Auditoribus, ib.
Rhetoricam ibi docet, 78.
Mediolanum mittitur a Symmacho urbis præfecto Rhetoricæ docendæ caussa,
79.
Benigne excipitur ab Ambrosio, ib. cujus amore capitur, ib. et facundia
delectatur, ib. Audita unius atque alterius loci Scripturæ tractatione,
cognoscit fidem Catholicam defendi posse contra Manichæos, 80, 85. Quos
demum relinquendos decernit, ib. Sed adhuc de omnibus dubitans,
Catechumenus in Ecclesia catholica esse statuit, donec aliquid certi
eluceat, 81.
_Æt. an._ xxx. 96.
Aug. nec Manichæus est, nec Catholicus, 82. Ecclesiæ doctrinam magis,
magisque intelligit, concionante Ambrosio, 86. Necessitatem fidei, et
Scripturarum auctoritatem agnoscit, 87-89.
Inhiat adhuc honoribus, lucris, conjugio, 90.
Ambitionis et cupiditatum vanitatem edocetur, viso mendico præ vino
jocante et lætante, ib.
Panegyrim conscribit in laudem Imperatoris, ib. forte Valentiniani
minoris, ib. n.
Anxius est de vitæ ratione ineunda, 97. Conversionem de die in diem
differt, 98.
Eum ab ineundo conjugio revocare conatur Alypius, 98. uxor ei quæritur,
99. quo conjugatus baptizetur, ib. Concubina in Africam redire
permissa, aliam ipse procurat, 101.
A gurgite carnalium voluptatum metu mortis et futuri judicii
revocabatur, qui metus ab ejus pectore nunquam recessit, 101.
De vita communi agenda, cum amicis deliberat, 100. ejus ratio, ib.
consilium abjicitur, 101.
_Æt. an._ xxxi. 103.
Ignorantiæ tenebris involutus errat adhuc circa Dei naturam, 103. Verum
contemplatione gradatim assurgens pervenit demum ad ID QUOD EST; sed
figere aciem non valet, 119. Credit in Christum stabili fide, sed
informi, 111, 108, et erronea, ib. cum Photinianis quippe fere
consentiens, 121.
Platonicorum librorum lectione ad inveniendam veritatem adjuvatur, 112,
122. Ex quibus peritior quidem, sed inflatior evadit, 121.
Transit ad Scripturam S. maximeque ad Apostolum Paulum, ib. cujus
lectione mirum in modum proficit, 123.
_Æt. an._ xxxii. 136.
Displicet agere in sæculo, 126. Amore tamen feminæ detinetur, ib. Vis
malæ consuetudinis in eum, 132. Ligatus non ferro alieno, sed sua
ferrea voluntate, ib.
Simplicianum adit, 126. movetur et angitur audita ab ipso conversione
Victorini, 131. et vita Antonii, narrante Pontitiano, 134, 143. necnon
conversione duorum 'Agentium in rebus,' 136.
Secedit in hortum, sequente ipsum Alypio, 138. Spiritus et carnis in eo
luctamina, 141. Nec plene volebat, nec plene nolebat converti, ideo
secum contendebat, 139. Plus in eo valebat deterius inolitum, quam
melius insolitum, 141.
Ab Alypio paululum secedit, et sub ficu se sternens, vim lachrymarum
profundit, ac Dei misericordiam deprecatur, 142. Vocis admonitu legit
Apostolum, (Rom. 13, 13. 14.) et totus convertitur, 143. Indicat matri,
144. Cælibem vitam amplectitur, abjecta omni spe sæculi, ib.
Deserere professionem rhetorices usque ad vindemiales ferias differt,
146. quam paucissimorum dierum dilationem excusat, ib. quamquam haud
culpa vacasse non diffitetur, 147.
Munus docendi tandem deserit, 149. cogente quidem dolore pectoris, 147.
sed magis alliciente desiderio vacandi Deo, ib. et n.
Feriarum vindemialium tempore (i.e. cir. fin. mensis Aug. vel init.
Sept. A.D. 386.) in Verecundi villam Cassiciacum secedit cum suis, 149.
Ambrosium per litteras consulit quid potissimum de Scripturis sibi
legendum sit, ut ad baptismum se digne comparet, 153. Isaiam legere
jubetur, ib.
Libros aliquot ibi conscribit, et ad Nebridium epistolas, 149, 150.
_Æt. an._ xxxiii.
Recitatione psalmorum vehementer afficitur, Catechumenus in villa cum
Catechumeno Alypio feriatus, 150.
Psalmum quartum meditatur adversus Manichæos pie excandescens, 150 sqq.
Dolore dentium acerrimo cruciatur, 153. Orat cum suis et dolor fugit,
ib. {311}
Mediolanum revertitur nomen daturus inter baptizandos, 164.
Baptizatur (ab Ambrosio, 154, n.) cum Alypio et Adeodato, ib. Gaudium
spiritale post baptismum, fugiente omni sollicitudine anteactæ vitæ,
155. Lachrymæ ejus et motus pietatis ad hymnos et cantica Ecclesiæ, ib.
Reditum in Africam cum suis suscipit, 157.
Apud Ostia Tiberina cum matre colloquitur de vita æterna, atque in ejus
contemplationem ambo rapiuntur, 161 sq. Vilescit mundus cum
delectationibus suis, ib.
Hinc elapsis vix quinque diebus matre orbatur, 165. Mortem ejus luget,
ib. sq. Funus pro sollemni more celebratum prosequitur absque
lachrymis, 165. Orat pro ejus salute, 166 sq. 165.
_Æt. an._ xxxiv.
Librum "_de Magistro_" cum Adeodato annos xvi nato componit, 154.
_Æt. an._ xlvi. _&c._
Libros _Confessionum_ A.D. circiter CCCC. edit. jampridem episcopus. 1,
n.
Mores ejus per id tempus, quo libros _Confessionum_ scribit, quinam
sint, 169 sqq. Amor ejus in Deum vehemens, 171 sq. Deliciæ ipsius
occupari Dei memoria, 165. Spes ejus nonnisi in magna valde
misericordia Dei, 187. Ut se habet ad tentationes libidinis carnalis,
188 sq. Ad tentationes gulæ, 189 sq. Ebriosus nunquam fuit, 190. Ut se
gerit ad odorum, illecebras, 191 sq. Ad voluptates aurium, 192 sq. Ad
illecebras oculorum, 193 sq. Ut se habet ad secundum tentationis genus,
quod est curiositatis, 194 sqq. Incitatur a diabolo ut signum aliquod a
Deo petat, 196. Item quomodo se gerit ad tertium genus, superbiæ, 197.
ad humanas laudes, 198.
Ab actionibus necessitatis quantum relaxari potest, ad Dei
contemplationem refugit, 201. Secessum in solitudinem aliquando animo
agitans prohibetur a Deo, ut non sibi soli, sed aliis vivat, 203. Castæ
ejus deliciæ Scripturæ divinæ, 206. Si quid tempus liberum habet, in
illis totum impendit, ib.
Aulæ favor res fragilis, 135. Aulici per multa pericula perveniunt ad
grandius periculum. ib.
Aurium voluptas, 192.
Aurum ex Ægypto ab Israelitis ablatum veritatem adumbrat, 114, et n.
B.
Balneum ideo dictum quia anxietatem pellit ex animo, 165.
Baptismus, dicitur sacramentum salutare; mundatio, sanatio, 10. aqua
gratiæ, 71. salutis, 166. Dei gratia, 126. medicina, 73. vid. et 147,
153, 155. Male differtur Augustino, 10. et pluribus aliis, quo securius
interim peccarent, ib.
Baptismus in nomine sanctæ Trinitatis datur, 256. Homo spiritalis judicare
potest de sollemnitate sacramentorum; sive baptismi, sive mysterii in
quo ille piscis (id est Christus) exhibetur, 269. Fidei professio de
loco eminentiori coram fidelibus memoriter fieri Romæ consueverat a
baptizandis, 128, n.
Baptismi effectus, 154, 169, 50. Sine eo non intratur in regnum coelorum,
265. Augustini amicus, nesciens baptizatus, mirum in modum animo
mutatus est, 50. Baptismum Manichæi pro nihilo habuerunt, 49, n. Post
baptismum, major et periculosior est delictorum reatus, 18. Baptizati
audiebant fideles, 20, 160, 134.
Barbarismi vel solæcismi magis homines pudet quam vitii, 15.
Beatitudo est gaudium de veritate, 184. Est gaudere de Deo, ad Deum,
propter Deum, 184. Est inhærere Deo, 186, 66, 231. Est Deus ipse, 184,
253. In hoc mundo non reperitur, 55.
Beatitudinem omnes appetunt, 184, 182. Multi eam adipisci non tantum
volunt, quantum sat est ut valeant, 184.
Benedictio hominibus, avibus, et piscibus tantum a Deo impertita, quare,
270.
Bona sunt omnia, 116. licet comparatione Dei non sint bona, 208. Deus bonus
omnia bona fecit, ib. Bona nostra instituta et dona Dei sunt; mala vero
nostra, delicta nostra sunt et judicia Dei, 170, et n. Nil prodest bona
res non utenti bene, 61.
C.
Cæcitas hominum de cæcitate gloriantium, 29. Cæcitates poenales spargit
Deus super illicitas cupiditates, 16.
'Cæli et terræ' nomine intelligitur omnis creatura, 212. Spiritales et
carnales Ecclesiæ, 256. Cælum cæli est cælum quod non cernimus, 226.
Angeli, 228 sq. Cælum indocti rapiunt, 137.
Cantus est sonus speciosus, 246. Cantus ecclesiasticus instituitur
Mediolani a S. Ambrosio, 155. Ejus melodiæ utilitas magna, 193, ib. Ea
mirum in modum afficitur Aug^s. 192. Delectatio carnis etiam in divino
cantu cavenda, ib. Peccatur cum cantus amplius delectat quam res, ib.
193.
{312}
Caritatis sublevatione et Spiritu sanctitatis emergunt homines, merguntur
pondere cupiditatis et terrenis affectibus, 253. Ad caritatem pertinent
omnia quæ scripsit Moyses, 243.
Carthaginensium scholarium foeda et intemperans licentia, 71.
"Cassiciacum," Rus Verecundi, ubi parabat se Augustinus ad baptismum
suscipiendum, 148.