_Dahil sa kagahulán
sa panahón at dahil
sa kakula~gan
pa sa n~gayón n~g
m~ga gagamitin, ay
hindi nasunód ang
m~ga t u l d í k na
nasa orihinál._
¡Nasawing Pagasa!
I
Mapangláw ang lahát, ang gabí'y tahimik
at ang buwán noóng dapat nang sumilip,
nagtatago pa rí't
sa sangkatauhan ay nagmámasun~git
bitui'y gayón dín at nakíkiwan~gis.
Ni isáng himutók walang mapakinggáng
sukat gumambala sa katahimikan;
¡oh, ang aking lahi!...
payapangpayapa sa kanyáng hihigán
habang nawíwili ang m~ga kalaban.
Huni n~g kuliglíg, tinig mán n~g ibon
ay kapanglawan dín, dinadalit noón;
m~ga makata mán,
siyáng tinutula n~g sandalíng yaón
ang sun~git n~g pangláw, lagáy n~g panahón.
Anó pa't ang lahát ay yapús n~g lumbáy
hihip mán n~g han~gin, mandi'y palaypalay;
habagat má'y salát
at pawáng dalita, ang balitang tagláy
na kung pakikinggán ay taghóy na ¡ay!... ¡ay!...
Subali't sa isáng maralitang dampa
sa bayang Malabóng saksí n~g pagtula:
nagáalimpuyó,
ang lugód, ang sayá, ang galák, ang tuwa
sa piling n~ga noóng dalawáng nunumpa.
Itó ay si Tuníng na piling alindóg
kapiling n~g kanyáng tan~gíng iníirog,
pan~gala'y si Osong
na lipi n~g dukha't di lahing matayog
at binatang Udyóng na ulilang lubós.
Payapa n~gá silá, sa pagkákaupo
siyáng ináani; galák n~g pagsuyo,
pinagúusapan,
ang ikárarangál n~g kaniláng puso
na ganitóng saád nang minsáng mahinto:
«Kay damot mo namán,» kay Osong na sabi,
«isáng halík lamang, itulot mo kasi,
nang ako'y maalíw
at nang magkaroón n~g isá pang saksí!...»
«¡Ayáw ko! ¡ayáw ko!...» kay Tuníng na tanggí.
«¡Halina irog ko!» «¡Ayaw ko! ¡ayaw ko!...»
«¿Diyata't ayaw ka?» «¡Talagáng totoó!»
«¡Halina! ¡halina!
¡isáng halík lamang!...» «¡Kay ulitulit mo!»
«¡Isáng halík lamang!...» «¡Tawad ko sa iyó!»
«¡Ah! at iyán bagá, ang lagi mong turing
na lubháng dalisay pagibig sa akin ...
¡Ikáw ang bahala!...
kung natuto akóng sa iyó'y gumiliw
magisá sa dusa'y matútutuhan din ...»
«¡Nagtampó na namán!...» «¿Sino bagáng puso
ang makababatá n~g asal mong liko?»
«¡Huwag kang magalit!
ang ginagawa ko, ay m~ga pagsuyo ...»
«Pagsuyo sa iyó; sa aki'y panghapo ...
Ikáw ang bahala, ako'y mapagtiís
at ipatay mo mán ang lahát n~g sákit
ay tatanggapín ko;
n~guni't ang hiyain, ang isáng ninibig
libong kamataya'y labis pa n~g tamís ...»
«¿Hiniya ba kitá? ¡Di ko ginagawa!...»
«¿Ginaganáp n~gayó'y di bagá paghiya?»
«Hindi, aking giliw,
at ang aking puri ang nagugunita
na baka kung ...» «¿Kulang bang tiwala?»
«Di lamang sa gayón,» «¿Sa anó pang bagay?»
«Katungkulan naming magin~gat na túnay,
at ang unang halík,
ang katimbang noó'y sampu nitóng buhay
sa pagka't daig pa, ang gawáng pakasál.
¿Hindi bagá Osong?» «Tapát ang turing mo,
at ang pagkakasál ay pakitang tao;
subali't ang halík,
saksíng akin ikáw, at akó ay iyó,
kaya itulot na; halina irog ko ...»
Iláng pang «¡Ayaw ko!» at iláng «¡Halina!»
bago pinagusap ang labing dalawá;
tumunóg ang halík;
nilimot na yatang silá'y may hinin~gá
na dapat malagót sa daratning dusa.
Hayán n~ga ang tuwang na~ghari sa puso
n~g dalawáng yaóng isá sa pagsuyo,
kaya ang paalam
n~g ating binatang anaki ay biro:
«¡Sarili na kitá, búhay má'y mapugto!...»
[Larawan]