Zoo broos en teeder zijn!--
Wilt dan zoo stout niet roemen
Gij Roos, gij Maagdelijn....
Maar denk, hoe snel uw verven
Verkleuren en versterven!
En--mogt ons bij uw sneven,
O Roos, o Maagdelijn!
De hoop in 't harte leven,
Dat gij wèl waard' zult zijn,
Verplant in 's Hemels Hoven,
Er eeuwig God te loven!
WINTERNACHT.
Goede God! uw liefde en magt
Straalt ook in den winternacht;
Ook in sneeuw en hageljagt
Spreekt tot ons uw liefde en magt.
Gij bewaart der aarde kracht,
Hult het woud in donsen vacht,
Dekt met sneeuw, fluweelig zacht,
't Zaad, dat op de Lente wacht.
Komt dan, na den winternacht,
Lente weêr, in reine pracht,
Och! hoe geurig-fleurig lacht
Dan die aarde in frissche kracht!
Eens rijst ook voor Ons geslacht
Hemellicht uit Aardschen nacht:--
o Dat steeds ons hart bedacht,
Hoe eene Eeuwge Lente ons wacht!
A. CLAVAREAU.
I.
LE LEVER DU SOLEIL.
Zonsopgang, I, blz. 6.
C'est singulier! de très-bonne heure,
Le soleil dore mon logis
Et cependant notre demeure,
N'est que dans un coin sombre et gris.
Mais je lisais hier encore,
Et ma mère me dit souvent
Qu'aux champs le lever de l'aurore
Offre un tableau plus ravissant.
D'abord, dit-elle, quelque étoile
Scintille encor, puis, lentement,
S'efface et va prendre son voile
Dans le lointain du firmament.
Une lueur rose et bleuâtre
Pare le char oriental,
Et le soleil, sur ce théâtre,
Paraît comme un enfant royal.
Je m'étonne quand, de bonne heure,
Le soleil dore mon logis;
Car, dans un coin, notre demeure
N'a que des murs sombres et gris.
Oh! qu'à tant de magnificence,
L'homme des champs, humble et pieux,
A genoux se courbe en silence
Et joigne ses mains vers les cieux.
II.
LE PRINTEMPS.
Lentelied, I, blz. 12.
Quel parfum! quel frais agréable!
C'est vivre! le Printemps aimable
Dans le jardin est de retour.
Devant la porte il se promène,
Nous l'aimons: qu'il vienne! qu'il vienne!
Qu'il entre dans notre séjour!
Entendez-vous ce chant de joie
Qui résonne, qui se déploie,
Dans les bocages d'alentour?
Le rossignol revient encore;
Nous aimons tant sa voix sonore:
Qu'il entre dans notre séjour!
Mais non! sans chapeaux, sans fourrure,
Printemps, qui chasses la froidure,
Courons aux champs au point du jour;
Allons au loin, dans la prairie,
Allons fouler l'herbe fleurie,
Et dehors fêter ton retour!
III.
LE NID D'OISEAUX.
Vogelnestje, I, blz. 23.
Amis, j'entends sous le feuillage,
Crier de jeunes étourneaux.
Grimpons! nous les mettrons en cage.
Le vieux, autour de ces oiseaux,
Voltige en rond, et j'imagine,
Quand il vole de tout côté,
Qu'à notre approche, il nous devine.
Oh! comme il a l'air agité!
Aisément je conçois sa trance:
Allons! ne vaudrait-il pas mieux,
Mes camarades, quand j'y pense,
De laisser là ce nid heureux?
Songez à notre bonne mère;
Songez quel serait son tourment
Si quelque méchant téméraire
Lui ravissait un seul enfant!
IV.
LE ROSSIGNOL.
Nachtegaal, I, blz. 28.
Entendez-vous, quel son pur, mes enfants,
Perce là-bas, à travers le feuillage?
Et cependant les oiseaux du bocage
Sont endormis déjà depuis longtemps.
Qui donc possède une voix si sublime?
En l'écoutant mon coeur bat et s'anime.
Silence! oh! c'est cet oiseau dont ma mère
Nous parle tant, quand nous allons dormir:
Le Rossignol, dont la voix solitaire,
Surtout la nuit, se plaît à retentir,
Et que souvent, dans l'espoir de l'entendre,
Le lit, plus tard, doit, le soir, nous attendre.
Oui, par malheur, si quelque maladie
Me fait souffrir, que ce soit au printemps!
Pour apaiser mes moments d'insomnie,
Du rossignol j'écouterai les chants.
Sans doute, il chante encore mieux, je gage,
Pour un enfant qui souffre avec courage.
V.
LE PETIT LIÈVRE.
Haasje, I, blz. 43.
Un petit lièvre allait brouter dans la prairie.
Un berger, qui passait, l'aperçoit et lui crie:
Petit, prends garde à toi! petit, n'entends-tu rien?
C'est le cor d'un chasseur, et l'aboîment d'un chien.
Encore, répond-il, encore un peu d'herbage!
C'est trop tôt; j'ai le temps de gagner le bocage.
Encore un petit chou!.... Mais, paf! le fusil part,
Et le lièvre sanglant veut s'enfuir, mais trop tard!
Petit lièvre! petit lièvre! tu me fais peine.
C'est ta faute; il fallait te sauver dans la plaine;
Celui qui se refuse à suivre un bon conseil,
Se plaint souvent trop tard d'un châtiment pareil.
VI.
LE CLAIR DE LUNE.
Maneschijn, I, blz. 50.
O lune! ta limpide et brillante lumière
Fidèlement garde la nuit;
Et moi, sous mes rideaux, sur la plume légère,
Je dors lorsque ton flambeau luit.
Lune, regarde encor par ta large fenêtre,
Avec cet éclat radieux.
Je m'en vais reposer; je te laisse paraître,
Et je ferme mes petits yeux.
Chère lune! demain, éclairant ma demeure,
Quand le soleil va revenir,
Je te souhaiterai, hors du lit de bonne heure.
De pouvoir aussi bien dormir.
K. ARENZ.
I.
SONNTAG-MORGEN.
Zondag-morgen, II, blz. 56.
Die Glocke ruft mit hellem Schall'
Zur Kirch' die Kinder allzumal,
Zum Haus des Herrn geht Gross und Klein
In stiller Andacht fromm und rein.
Zu danken ihm der treu und gut
Die Kinder hält in seiner Hut,
Und um Verzeihung ihn zu fleh'n
Für alle Fehler und Vergeh'n.
O lieber Herr, o guter Gott!
Lehr' Du uns halten Dein Gebot!
Ein Fest sei jeder Kirchengang,
Wo wir Dir singen lauten Dank.
II.
ZUR SCHULE.
Naar School, II, blz. 59.
"Zur Schul', zur Schul'! Die Glock' schlug acht!"
Da sieh! Auf allen Wegen,
Auf Strass' und Gass, wie ich's gedacht,
Kömmt mir ein Trupp entgegen.
Wohl kalt, doch rein an Wang und Hand,
Wohl arm, doch heller als ein Brand,
Und an den Augen kann man sehen,
Dass sie recht gern zur Schule gehen.
Est scherzt und lacht die frohe Schaar,
Springt über Trepp' und Steine;
Dann aber geh'n sie Paar an Paar
In friedlichem Vereine.--
Und wird auch mancher Spass gemacht,
Wird doch nicht bös dabei gedacht.
Den Kindern ziemet Munterkeit,
Die so zur Schule geh'n mit Freud'.
Doch nun zur Schul' und aufgepasst!
Und jetzt mal flink gelesen,
Die Schrift regt artig abgefasst,
Wie 's gestern ist gewesen.
Und rechne sorgsam, denk' dabei,
Dass es zu Deinem Vortheil sei;
Und gehst Du so zur Schule hin,
Wird hell Dein Kopf und brav Dein Sinn.
III.
O HERR!
Och Heer! II, blz. 70.
Das Blümelein hat seine Knospen auf,
Die liebe Sonne scheinet mild darauf,
Das Vöglein hüpft und springt vor Munterkeit,
O Herr! wie ist so prächtig Alles heut.
O Herr!... Doch nein! ich sprech' nicht mit Bedacht,
Sieh! Alles spricht von Gottes Lieb' und Macht
Und preist des Herren Güte immermehr
Und blüht und lacht und hüpfet ihm zur Ehr'.
Und ich soll nicht für das, was ich erhielt,
Bei'm Namen Gott's mit Ehrfurcht sein erfüllt,
Nicht denken an den Geber Tag und Nacht,
Der meine Jugend väterlich bewacht!...
Vergib, o Herr! und mög' meine Lieb' und Dank
Dich, Vater! preisen laut mein Leben lang;
Und jeden Tag ruf' Dir mein Herze zu:
"O lieber Herr, wie gross und gut bist Du!"
IV.
DER BIENENKORB.
De Bijenkorf, II, blz. 84.
"Wart, garstig Thier!
Du stichst? Wofür?
Ich that Dir doch kein Leid?
Dich zu besuchen macht' mir Freud',
Zu seh'n, ob's Körbchen auch gedeiht,
Und ob Du in den Sommertagen
Schon viel der Honigsüssigkeit
Hast heimgetragen."--
""Ja, Kind, ich trag'
Bei Sommertag'
Den Wachs zu meinem Bau,
Ich schweb' und flieg' durch Wies' und Au
Such' Blümlein schon beim Morgenthau
Und geh' zu Bergesgipfeln,
Hol' mir den Honig zu dem Bau
Von hohen Wipfeln.
Und wenn ich dann,
Mein kleiner Mann,
Nach Hause komm' mit Hüll' und Füll',
Und sehe schleichen sacht und still,
Ein Kind, das heimlich naschen will,
Dan hab' ich's stechen nicht vergessen...
Ich mein':--Der nicht arbeiten will,
Darf auch nicht essen!""
V.
SCHULTERMÄNTELCHEN.
Schoudermanteltje, II, blz. 96.
Ein Läppchen hier, ein Läppchen da,
Such' ich in allen Ecken,
Ich such' sie fern, ich such' sie nah'
Will sie zusammenstecken;
Gibst du mir Zitz und Leinewand,
Kriegst du ein Küsschen und 'ne Hand.
Ein Läppchen hier, ein Läppchen da,
Will sie in Scheiben schneiden,
Sie näh'n, wie man nichts Schönres sah,
Als wär's von lauter Seiden.
Und sind dann alle Eckchen voll,
Dan füttr' ich sie mit warmer Woll'.
Ein Läppchen hier, ein Läppchen da
Ging anders doch verloren,
Ich bin geschützt, wenn Herbstwind nah,
Wenn's kalt ist und gefroren;--
Das Mäntlein macht mir doppelt Freud',
Da ich es hab' durch Sparsamkeit.
VI.
DER WINTER.
Winter, II, blz. 98.
O Winter, harter Winter!
Was bist Du bitter kalt.
O hätt' ich einen Gulden
Für Brandholz aus dem Wald,
Ein Feurchen würd' ich bauen
In dieser Wintersnoth,
Ich lüd die armen Nachbarn
Zum Kaffe und zum Brod.
Was würden sie dann schmausen
Im Eckchen bei dem Heerd'!
Mir würd' auch wohl ein Plätzchen
Und auch ein Brod gewährt.
Ach! hätt' ich einen Gulden...
Doch als ich Mutter frug,
Da sagt' sie: "Kind, wir haben
Kaum für uns selbst genug."
Hört, Jungen, wenn ich gross bin,
Dan sollet ihr was seh'n:
Ich lass' all' Tag ein Centchen
Bei meinem Meister steh'n:
Ich hab dann ein Dreigulden,
Wenn's Neujahr wiederkehrt,
Dann lad' ich meine Nachbarn.
In's Eckchen bei dem Heerd'.
VII.
BRODKRÜMCHEN.
Broodkruimels, II, blz. 99.
Was pickt da? Soll's am Fenster sein?
Es klingt, als wie: "Mach' offen!"
Der kleine Vogel will herein,
Den ich im Hof getroffen.
Ach sieh! da sitzt er, fast wie todt;
Wie seufzt er um was Essen....
Ach! dass ich nun mein Butterbrod
Nur nicht hätt' aufgegessen!
O hätt' ich jetzt die Krümchen hier,
Die Mutter weg musst' nehmen,
Gerettet wär' das arme Thier,
Ich braucht mich nicht zu schämen.
Ach! Mutter, hilf mir aus der Noth,
Stets werd' ich darnach trachten,
Auch nicht ein kleines Krümchen Brod
In Zukunft zu missachten.
F. J. MILLARD.
I.
ON AWAKING.
Bij 't Ontwaken, III, blz. 111.
Merry sunshine, morning light,
On my window panes you glitter,
With such golden colours bright,
And my feather'd songsters twitter;
Thankful then, indeed, I may,
Praise thee, Lord, for this fine day.
Lo! at night repose is sought,
Rest I find, exempt from sorrow;
And by every one 't is thought:
Sure the sun will shine to morrow!
No one thinks "perhaps, in vain,
He'll be called to rise again."
No one thinks "perhaps, o Sun,
When thy next rays shine bright beaming,
My own race may then be run,
After dozing, sleeping, dreaming"....
Therefore, lovely morning-light,
Hail I thee, with thankful sight.
II.
FORGET-ME-NOT.
Vergeet-mij-nietje, III, blz. 121.
Blue, pretty flower! forget me not!
When e'er to meet thee, 't is my lot,
On this sweet spot;
Why dare I not, as thou, at parting,
Exclaim without my conscience smarting:
"Forget me not!"
Oh, simple, lovely flow'ret blue,
The reason I alas! must rue,
I'll tell it you.....
I oft must sigh with shame and sorrow,
On many a self-reproaching morrow:
"Forget me, do!"
Blue, tender flower! forget me not!
I promise thee, when 't is my lot,
On this sweet spot,
To meet thee--at my second parting,--
T'exclaim, without my conscience smarting:
"Forget me not!"
III.
THE FLAX-FLOWER.
Vlasbloemetje, III, blz. 122.
"What rapid growth, what fading mien!
Blue flow'ret of the flax so green!
The sun has reached its highest glory;
This morn you, blooming, charmed the sight,
And now, alas! in shrivelled plight,
You tell us quite a gloomy story!
I say, without disguise or fear,
Were I, you darling flax-flower here,
I'd bloom away the live-long year!
--Yes; that's indeed a pretty thought,
If mirth and dress are only sought,
Not solid use from the beginning;
These charming flowers which here you see,
May not with me the chief things be...."
I form the threads that serve for spinning,
And linseed-oil for merchants' gain--
Did I from blooming ne'er abstain,
Where would your shirts, I ask, remain?
When winter cold frequents our ground,
Then many an idle plant is found,
On dunghill trodden or upturned.
Though twice to die it be my fate
I live again for small and great.
Lo! linen, friends! has paper earned,
On which, in letters, we may read:
"Though I did bloom, this was my creed,
What useful is, that 's fine indeed!"
IV.
A WOOD-FLOWER.
Een Woudbloempje, III, blz. 125.
Lonely flower to me revealed,
In the wood in moss concealed,
Thou alone dost blooming linger,
Blooming ever and anon;--
Ere thou'rt gone,
Let us mark th' Almighty's finger,
Whom all things depend upon.
When a bee, led all astray,
Finds to thee its weary way,
Wide thou spread'st thy bosom's treasure,
And thou thinks't within thyself:
Such sweet pelf
Must afford refreshing pleasure,
To this lonesome little elf.
O rejoice that God's own hand,
Placed thee, lonely there to stand,
Thus kind nourishment to tender;
Lost, the bee in mazes quaint,
Tired and faint,
Soon its life must else surrender,
Missing this sweet wood-flower saint.
Christian, who in loneliness,
On thy path reliev'st distress;
Change not for thy rank or station,
What vain show doth oft appear;
Flow'ret dear,
Happy he whose destination,
Is the lonely wood-flower's here!
V.
FLOWERS AND BIRDS.
Bloemen en Vogels, III, blz. 132.
The little tender heather-flower,
The tiny bird within its nest,
Seems oft indeed a lonely guest,
But God provideth for them best,
Sends sunshine and refreshing shower;
A friendly hand by no means scant,
Oft cares for bird and heather-plant.
Thus, undisturbed, ye thrive and flourish,
Inspired with vital growth elate;
The bird rejoices: "God is great!"
The plant sheds blossoms variegate:
Its odours sweet the earth do nourish;
Yea, both extol their God and Lord,
And friends who reared them at his word.
You lads and lasses, merry singing,--
You fluttering birds and tender seeds,
The Lord with bounty ever feeds;
He well provides for all your needs,
His spirit and protection bringing.
O bloom and sing then to His praise,
Birds, plants and youths, in all your ways.
VI.
COCK-A-DOODLE.
Haantje, III, blz. 133.
Cock-a-doodle, doodle loo,
What a handy,
Little dandy,
Strutting round with such ado!
Why d'ye make such dreadful splutter,
For some grains of paltry stuff;
Rather with them to the gutter,
Than such fuss to get enough.
--Foolish boy, with stupid mind,
All your chatter
Is mere clatter;
Now, you've parents, over-kind.
Perhaps, one day, I may be able,
To your house a turn to take,
Unprovided see your table,
What a figure you'll then make!
Soon your parents you may lose;
Will you heedful,
Then the needful,
With wise care, judicious, choose?
No, poor boy, with awkward faces,
Should you, thankless, still remain,
You will make but wry grimaces,
And feel hunger's gnawing pain!--
VII.
THE LONGEST DAY.
De langste dag, III, blz. 146.
Almanack,
Lying pack,
Shuffling seer,
Cheat, that's clear!
But one longest day each year?
If you my advice would take:
You'll a hundred longest make.
He who first has left his bed,
Has the longest day;
He who learns with sharpest head,
Has the longest day;
He who 's well his lessons said,
Has the longest day.
This you can do, were it daily;
Three times hundred and three score,
Were it even five days more!
Then the year you'll spend right gaily,
This believe and understand:
Do it but a hundred times,
And you'll shout in merry rhymes,
Gaily dancing hand in hand:
Almanack
Lies alack;
Shuffling seer!
Cheat, that's clear!
If you my advice will take:
You'll a hundred longest make!
VIII.
CIRCLES IN THE WATER.
Kringetjes in 't Water, III, blz. 161.
Pebble-stone, so smooth and round,
In the stream with gurgling sound,
Down when dashing,
Round a splashing,
How the silv'ry pearls abound!
Swift from casting hand you're sliding,
Wriggling down away then gliding.
Where the pebble stone has been,
In the water a circle is seen,
Further flowing,
Ever growing,
Long observed by gazers keen;
Ever showing by its bending,
Where the stone fell swift descending.
Recollect, my lass, my lad,
Thus it goes with good and bad;
Hours don't tarry,
Years will carry
Long the marks of deeds, oft sad.
Pointed out by conscience' finger,
In the heart that spot doth linger!
V.
I.
Vroeg op, en vroeg naar bed te zijn,
Dat is de beste medicijn.
II.
Bidt en dankt den Heer!
Als gij slapen gaat;
Als ge uit bed opstaat,
Dankt en bidt hem weêr!
III.
Hoe langer of men slaapt,
Hoe korter dat men leeft;
Hoe wijder of men gaapt,
Hoe minder dat men heeft.
IV.
Regt te wasschen
En te plassen,
Dat er, over 't heele lijf,
Nergens vuil of smetje blijv'....
Zij, des ochtends, 't eerst bedrijf.
V.
Houd u heele leven lank
Ziel en ligchaam even blank.
VI.
Een vuile hand, al draagt ze een gouden ring,
Blijft toch altijd een leelijk, morsig ding.
VII.
Wees rein en keurig op uw kleêren:
De vogels kent men aan hun veeren!
VIII.
Wie knap gekleed is, zal ik wèl ontvangen,
Wie knap kan praten, zal ik weêr verlangen,
Wie knap kan doen, daar zal 'k mijn hart aan hangen.
IX.
Lustig zij de dag begonnen:
Goed begin is half gewonnen!
X.
Wanneer gij 's morgens aan het werk zult gaan,
Denk eerst aan wat gij gistren hebt gedaan.
XI.
Wie langzaam denkt en handig doet
Die maakt zijn zaakjes zeker goed.
XII.
Wanneer gij handelt zonder overleg,
Zijt ge als een reiziger (geloof wat ik u zeg!)
Die zonder reisgeld trok op weg.
XIII.
Al hadt ge, tot ontwikkling van Verstand,
De beste Meesters van het Land,
Uw geest moet willig zijn en vaardig in 't begrijpen:
Al woudt ge een kei ook honderd jaren slijpen,
Hij wordt toch nooit een diamant.
XIV.
Zal de hazelnoot u smaken,
('t Geldt ook nog voor andre zaken)
Schuw dan niet, den bast te kraken.
XV.
Elk menschenwerk is onvolmaakt,
Het hapert altijd hier of daar,
Doch 't best is, dat we ons best maar doen,
Alsòf het te volmaken waar'!
XVI.
Te laat! dat is een leelijk woord:
Ik hoop, dat gij het nimmer hoort.
Dan is het beter nog, te vroeg!
Maar 't beste, dat is: tijds genoeg!
XVII.
Wie ieder raad te geven weet:
Is voor zich zelv' soms 't minst gereed.
XVIII.
Gistren, is geheugensplaag,
Morgen, maakt de handen traag;
Daarom, doe uw werk: van Daag!
XIX.
Eet, wat gaar is,
Drink, wat klaar is,
Spreek, wat waar is!
XX.
Wie leven wil gezond,
In geest- en ligchaamskracht,
Die laat' niets onbedacht
Of in- of uit zijn mond!
XXI.
Lekker in den mond,
Voedzaam en gezond,
Is de wèlverdiende beet,
Die besproeid is met ons zweet.
XXII.
Begeer van kennis steeds het Beste;
Zijt gij tevreê met wat er restte,
Dan krijgt ge niets ten leste.
XXIII.
Eens gezien, is niet gezien,
Tweemaal, is pas half gezien,
Driemaal eerst, is goed gezien.
XXIV.
Wat ge graag gedaan mogt vinden,
Vraag het magen niet of vrinden;
Niemand doet uw zaken goed,
Kindlief! zoo gij 't zelf niet doet.
XXV.
Een blij gelaat, een vroom gemoed,
Een rappe hand, een vlugge voet,
Is ieder kind een kostlijk goed.
XXVI.
't Is niet genoeg den weg te weten,
Wanneer men ergens komen wil;
Ook 't loopen moet gij niet vergeten....
Sta dus in 't goede nimmer stil!
XXVII.
Als men betalen moet of zorgen,
Is de allerslechtste van de slechte borgen:
Morgen!
XXVIII.
Leer te kunnen, wat gij doet,
Leer te willen, wat gij moet....
Maar uw wil en daad zij goed!
XXIX
Laat gij iets na--of doet gij iet,
Wat gij begeert dat niemand weet of ziet....
Zoo laat het niet--of doe het niet.
XXX.
Honderd handen, hoe ook in de weer,
Doen niet half soms dat, wat ik begeer;
Één verstandig hoofd doet meestal meer.
XXXI.
Wie niet sterk is, kan wijs zijn,
Wie niet mooi is, kan lief zijn,
Wie niet rijk is, kan braaf zijn.
XXXII.
Lange wegen leggen
Tusschen doen en zeggen.
XXXIII.
Als ge in uw binnenkamer zijt
En, eenzaam, meester van uw tijd,
Zorg dat ge in goed gezelschap zijt.
XXXIV.
Gaauw zei tegen Goed
('t Was dom van den bloed!):
Hoe komt het, dat ik u zoo zelden ontmoet?
XXXV.
Och! geloof me, en zeg het voort:
Meestal is het nuttigst woord
Dàt, wat men ongaarne hoort.
XXXVI.
Oortjes open, mondje toe,
Dat maakt kindren vroom en vroê.
XXXVII.
Uw tong zij sleutel van 't gemoed!--
Maar daarom is het nog niet goed
Dat gij 't voor Ieder opendoet.
XXXVIII.
Een woord te weinig heeft maar zelden nog berouwd;
Een woord te veel heeft altijd kwaad gebrouwd.
XXXIX.
Een, die zijn tong niet houdt in band,
En toch wil door de wereld komen,
Is als een ruiter Onverstand,
Die denkt te rijden zonder toomen:
Geen twintig pas.... daar ligt de kwant!
XL.
Eén woord te onpas
Is erger soms (schijn 't ook wat kras),
Dan dat men stom geboren was.
XLI.
Een goede wil, een goede raad,
Maak daarop niet te zeker staat,
Maar houd u aan een goede daad.
XLII.
Soms zegt wel Ja het mondje,
Maar 't hartje dat zegt Neen...
Ik bid je, lieve kindren!
Maakt ze tot één.
XLIII.
Weet ge, wat u met gemak
Dubble winst verkrijgen doet?
Langzaam in den zak,
Haastig aan den hoed!
XLIV.
Veel geven, als men niets te geven heeft,
En dan nog méér ontvangen, dan men geeft,
Gij kunt het, rijk of arm--wees slechts beleefd!
XLV.
Wilt gij geholpen zijn, bedenkt het, jonge maats!
Een goed en vriendlijk woord vindt steeds een goede plaats.
XLVI.
Wanneer een vreemdling u ontmoet,
Kijk dan ten eerste naar zijn hoed....
Men kent een man vaak.... aan zijn groet.
XLVII.
De naarstigheid is grooter schat,
Dan dat gij goud of zilver hadt.
XLVIII.
De naarstige hand,
De sobere tand,
Het nedrig verstand,
Koopt anderluî land.
XLIX.
De Luiheid slentert zóó langs straat
Dat de Armoe, schoon ze op krukken gaat,
Haar inhaalt, eer ze er acht op slaat.
L.
De vogels krijgen wel den kost om niet,
Ze ploegen, zaaijen, maaijen, oogsten niet,
Maar zonder vliegen krijgen zij toch niet.
LI.
Een stuiver minder te verteren,
Dan men door arbeid daaglijks wint,
Doet kopergeld in goud verkeeren:--
Onthoud het wel mijn lieve kind!
LII.
Fortuin's regterhand
Heet Verstand,--
Spaarzaamheid heet zijn linkerhand.
LIII.
Wie zich aan sparen heeft gewend,
Al was het daags een enkle cent,--
Hij wordt een guldens Heer op 't end.
LIV.
Of ik een verkwister geev',
Och 't gaat allemaal te loor....
Gooit ge water in een zeef,
't Loopt er door.
LV.
De zuinigheid weet beter raad
Om goed te doen met middelmaat,
Dan rijkdom weet met overdaad.
LVI.
Tien duizend druppels maken gaauw een plas;
Tien duizend centen.... reken eens, hoe ras
Of dat een som van Honderd Gulden was?
LVII.
Wie meer begeert, dan hij verkrijgen kan,
Al was hij ook de rijkste man,
Is armer, dan die weltevreden leeft
Met wat hij heeft.
LVIII.
De beste rijkdom dien ik weet,
Is brood, dat men in eeren eet.
LIX.
Niet hij is rijk, die meer dan andren heeft,
Maar die aan armer liên van 't zijne geeft.
LX.
Tweemaal geeft, wie daadlijk geeft;
Half slechts weigert, wie beleefd
En met spoed geweigerd heeft.
LXI.
Wie op zijn' rijken buurman ziet
Is arm, al heeft hij daaglijksch brood;
Wie op zijn armen buurman ziet
Is rijk, al zit hij in den nood.
LXII.
Wees met een kleine bron tevreê!--
Zeg mij? al hadt ge een 'heele zee,
Verslaat ge uw' dorst er beter meê?
LXIII.
Veel kleine vischjes zwommen des Morgens in een' stroom,
De Visscher zeî: 'k zal wachten tot er een grooter koom'...
't Werd Avond--en toen zwom er geen een meer in den stroom.
LXIV.
Een kleine haas sprong uit het kruid,
Een grooter haas sprong hem vooruit,
De Jager kwam tot geen besluit,
Hij had ze beiden graag tot buit:
En.... platzak kwam hij 't veld weer uit.
LXV.
Hoe velen gaan, och! bitter kruis!
Om wol--en komen, per abuis,
Zelf kaalgeschoren thuis.
LXVI.
Een enkle vogel in de hand
Is meer, dan twintig op het land.
LXVII.
Wij wenschen dikwijls staat en schat,
Maar denken niet: "waar wij iets winnen,
Verliest alligt een ander wat!"
Zeg! zoo het poesje vlerken had,
Wat zou de leeuwrik dan beginnen?
LXVIII.
Schat in de beurs, is prachtig,
Schat in het hoofd, is krachtig,
Schat in het hart, waarachtig!
LXIX.
't Is wèl, te wezen rijk van goed,
't Is beter, uit oud-eerlijk bloed;
Maar 't best is, edel van gemoed!
LXX.
Dartle jeugd, geeft oud geklag;
Mistige ochtend, blijden dag!
LXXI.
Wees niet te dartel, lieve kleenen!
Te hevig lagchen maakt aan 't weenen.
LXXII.
Het Venster uit--gij kwaad humeur!
Weg is het.... Och! éér ik 't bespeur,
Daar staat het alweêr in de Deur!
LXXIII.
Gaat er iets niet naar uw zin,
Laat uw zin er dan naar gaan;
Wie dàt kunstje leert verstaan,
Maakt van elk verlies gewin.
LXXIV.
Wie niet het kwaad als Vijand haat
Dien wordt het (eer hij 't weet of raadt)
Tot Kennis, Gast en Kameraad.
LXXV.
Gij trekt een splinter uit uw Hand...
En laat er toch, onnoosle kwant!
Zoo velen in uw Hart nog en Verstand!
LXXVI.
De mot doorknaagt het beste kleed,
De nijd het beste hart doorvreet:--
Wie dus zich graag voor schade hoed',
Sluit' hart en kas voor dat gebroed.
LXXVII.
Wie met een kool of ander zwart
Zijn buurmans huis smet--of zijn hart!
Maakt ook zijn eigen handen zwart.
LXXVIII.
Ontvangen vreugd, is groot geneugt;
Geschonken vreugd, is grooter vreugd;
Gedeelde vreugd, is vreugd en deugd.
LXXIX.