La Bremena vaporsxipo "Lloyd" staras en la haveno de Nov-Jorko, preta
al forveturo; jam la duan fojon estas donita la signalo per la sonorilo,
kiu admonas cxiujn personojn, kiuj ne veturas, forlasi la sxipon. La
kaldronoj de la sxipo kun mugxo kaj bruo ellasas vaporon, la piloto
estas sur la sxipo, la amerika havena komisio jxus per la transjxetita
ponto forlasas la sxipon, trovinte cxiujn paperojn en ordo kaj doninte
la permeson por elveturo el la haveno.
Jen supre sur la bordo de la haveno en la lasta minuto rapide
alkuras ankoraux kelkaj kalesxoj. Sakoj de diversa grandeco estas
rapide jxetataj malsupren kaj poste kun granda rapideco portataj sur la
sxipon kaj internen, kaj post kelkaj minutoj la sxipo en plena veturado
forkuras de la havena ponto kaj, lasante la grandegan monumenton de
la libereco sur la insulo Bedloe dekstre, elveturas el la golfo de
Nov-Jorko.
Tiu lasta pakajxo, kiu venis ankoraux en la lasta minuto sur la
sxipon, estis la posxto. La vaporsxipo portas sur la posta flanko la
germanan standardon, nigra-blanka-rugxan, sur la antauxa masto la
standardon de Bremeno, blanka-rugxan, sur la meza masto la standardon de
la Nord-Germana Lloyd, bluan ankron kaj bluan sxlosilon krucigxantajn
sur blanka kampo, kaj sur la krucmasto la standardon de la germana
posxto, tute similan al la standardo de la milita sxiparo, nur havantan
en la maldekstra malsupra kampo flavan kornon de posxto.
Se ni sekvos post la posxta pakajxo, kiu tra la malfermoj estis
transportita en la malsupran parton de la sxipo, ni venos en suficxe
grandan salonon, kiu estas arangxita tiel same elegante, kiel la unua
kaj dua kajutoj de cxiuj Lloyd'aj vaporsxipoj. Granda, per verda drapo
kovrita tablo kun multaj fakoj super la skriba platajxo, apud kiu
oportune povas labori kvar homoj, prezentas la cxefan meblon de tiu
cxi salono, almenaux la moveblan. Unu el la muroj lauxlongaj estas
okupita de polurita masiva breto, kiu enhavas grandegajn fakojn, kies
fundoj cxiuj estas klinitaj malrekte al la muro. Kelkaj sxranketoj por
konservado de formularoj, stampiloj, kolorigajxo, fadenoj, sxnuretoj,
sigelvakso k. t. p. plenigas la meblaron de tiu cxi nagxanta posxta
oficejo. Sxova pordo kondukas en grandegan cxambron najbaran, kiu tuta
estas plenigita de paketoj; tiuj cxi lastaj estas tiel firme kunmetitaj
kaj tiel lerte pakitaj unuj sur la aliaj, ke ili cxe cxiu movo de la
sxipo ne ruligxas tien kaj reen, sed ecx en granda ventego, kiam la
sxipo saltas kaj batas, ili ne tre multe dissxutigxas; en alia okazo ne
multaj el ili venus Euxropon.
Se ni eliros en la koridoron, ni venos en elegante arangxitan
cxambron kun du litoj unu super la dua kaj alia meblajxo, simila al tiu,
kiun havas la vojagxantoj de la dua klaso. La cxambro estas difinita por
la du posxtaj oficistoj, la germana kaj amerika. Malpli eleganta, sed
tre praktike meblita apudcxambro estas difinita por la du suboficistoj,
la germana kaj amerika.
De la komenco de la jaro 1891, post longaj kaj detalaj traktadoj
inter Nord-Ameriko kaj Germanujo, oni fine decidis, ke cxiu vaporsxipo
devas esti akompanata de amerika kaj germana posxta oficisto kaj po
unu helpanto pro cxiu el ili, por ke oni povu ankoraux en la dauxro
de la septaga transveturo tiel prepari la posxton, ke gxi, veninte
Bremenon aux Nov-Jorkon, povu tuj esti dissendata pluen, sen perdo
de duontago aux de tuta tago por la specigado. Antauxe la sxipestro
aux la unua oficiro akceptadis la posxton; sub lia observo gxi estis
enportata de la amerikanoj, poste la cxambroj estis sxlosataj kaj la
sxipestro prenadis la sxlosilon, kiun li transdonadis poste nur al
la germana posxta estraro en Bremeno aux en Nov-Jorko al la amerikaj
posxtaj oficistoj.
Per tiu cxi plej nova posxta progreso, la arangxo de nagxantaj
posxtaj oficejoj kun germana kaj amerika oficisto, oni atingas en
la dissendado de la posxtajxoj plifruigon de preskaux tuta tago. La
oficistoj kaj suboficistoj, tiel la amerikaj kiel ankaux la germanaj,
estas "borduloj", t. e. homoj, kiuj konas la marajn cirkonstancojn,
faris marajn veturojn kaj estas suficxe harditaj kontraux la mara
malsano. Tiu cxi cirkonstanco estas tre grava, cxar en auxtuno kaj
vintro la transveturo de la vaporsxipo estas ofte tiel malkvieta, ke
kredeble la tuta posxto restus nepreparita, se la posxtaj oficistoj
estus atakitaj de mara malsano.
La oficistoj ricevas tablon oficiran, kompreneble je la kostoj de
Germanujo kaj de la Unuigitaj Sxtatoj de Ameriko, kaj mangxas kune kun
certa grupo da sxipaj oficiroj. La suboficistoj en rilato de tenado kaj
mangxado estas kalkulataj en tiu sama rango, kiel la maatoj, t. e. homoj
starantaj en rango inter sxipsoldatoj kaj sxipoficiroj.
En la veturo al Germanujo, sekve en tiu, en kiu ni en spirito
partoprenas, la amerika oficisto estas la kondukanto. La posxto, kiu
estas transveturigata, estas ja amerika proprajxo gxis la momento,
en kiu gxi en Bremeno estas transdonata al la germana regna posxto;
kontrauxe, en la veturo al Nov-Jorko la germana oficisto estas la
kondukanto kaj komandanto en la oficejo.
Ni rigardu iom pli proksime la posxton, kiu estas transportata
de Nov-Jorko al Bremeno. Gxi enhavas antaux cxio la tutan posxton,
kiu kolektigxis en Nov-Jorko kaj en gxia cxirkauxajxo, kaj tio cxi
estas ne malgranda, cxar inter Nov-Jorko kaj Germanujo estas komercaj
komunikigxoj, kiuj prezentas la spezon de centoj da milionoj markoj
cxiujare. Al tio cxi venas la tuta posxto de la okcidentaj Unuigitaj
Sxtatoj gxis San-Francisko kaj plu ankoraux parto de la posxto Azia kaj
Auxstralia, kiu tra la Granda Oceano venas per sxipoj al San-Francisko,
de tie cxi iras en la dauxro de kelkaj tagoj per la fervojoj al
Nov-Jorko kaj tie estas sxargxata sur la vaporsxipojn, por esti
transveturigita tra la Atlantan Oceanon. Se oni konsideros, kiel granda
estas la komerca komunikigxo de Germanujo kun la Unuigitaj Sxtatoj
de Ameriko, kiom multaj centoj da miloj da elmigrantoj cxiujare iras
Amerikon, restante ja cxiam en rilatoj kun sia patrujo, kun siaj
parencoj, kiom multe da germanoj vivas en Ameriko, tiam oni facile
komprenos, ke la posxta komunikigxo estas grandega kaj ke gxi konstante
kreskas.
Sed tiu cxi posxto alportas objektojn ne sole por Germanujo, sed
ankaux transire por Polujo, Rusujo, Auxstro-Hungarujo, Turkujo,
Svedo-Norvegujo, ecx por la norda Italujo. Precipe grandega nombro da
gazetoj estas sendataj sub banderolo el Ameriko Euxropon, ne alportante
grandan gxojon al la germanaj posxtaj oficistoj, kiuj nomas tiujn cxi
gazetajn sendajxojn "bastonoj". La amerikanoj ordinare ne faldas la
gazetojn kvarangule, kiel la euxropanoj, sed kunrulas ilin kaj poste
cxirkauxigas ilin per papera strio kun la adreso. Tiuj cxi rulitaj,
rondaj, bastonformaj posxtajxoj estas pli facile pakeblaj, sed la
adresoj estas legataj cxe la specigado tre malfacile, kaj sperta
oficisto specigas egalan nombron da "bastonoj", t. e. amerikaj rulitaj
gazetoj, trioble pli malrapide, ol leterojn ecx kun suficxe malklaraj
adresoj.
Krom leteroj, banderoloj kaj jxus nomitaj posxtaj paketoj, oni devas
ankoraux prilabori la leterojn rekomenditajn, t. e. enskribitajn, kaj
leterojn sxargxitajn, t. e. enhavantajn monon kaj kostajxojn. Cxiuj
pecoj kune, kiujn unu sola nagxanta posxto transportas, prezentas la
nombron de cxirkaux 400 000 posxtajxoj de diversaj specoj; sed ofte tiu
cxi nombro altigxas gxis pli ol miliono da pecoj. La devo de la posxtaj
oficistoj, kiuj veturas kun la sxipo, estas dividi la posxtajxojn laux
la apartaj posxtaj kursoj. La objektoj, kiuj estas difinitaj por la
trairo transite, estas metataj en unu el la fakoj de la grandaj bretoj,
kaj kiam la sxipo estas en movo, tiam oni vidas, kial la fundo de la
apartaj fakoj en la grandegaj bretoj iras tiel malrekte malsupren. Se la
fundo estus plata, tiam cxe cxiu levigxo de la sxipo cxiuj posxtajxoj
elfalus, el la diversaj fakoj la objektoj denove miksigxus inter si, kaj
la tuta laboro estus vana.
Krom la transira komunikigxo, kiu iras tra Berlino, se la afero
ne tusxas Holandon aux Svedo-Norvegujon, devas ja antauxe jam esti
pakitaj la kursoj, kiuj iras el Bremeno. Cxefa diskrucigxejo por la
norda, orienta kaj suda Germanujo estas Hannovero. La transoceana
posxto venas el Bremeno Hannoveron, kaj tie cxi en la dauxro de kelkaj
minutoj, dum la krucigxo de la vagonaroj, la grandegaj sakoj kun la
amerikaj posxtajxoj devas esti disdividitaj en la posxtajn vagonojn de
la fervojoj, por ke tuj poste, en la tempo de la plua veturado, oni povu
specigi ilin laux la diversaj stacioj. La specigantaj oficistoj devas
scii preskaux pri cxiu loko en Germanujo, kie gxi sin trovas kaj al kiu
posxta kurso gxi apartenas. Sako post sako el la amerikaj posxtajxoj
estas malfermata, la enhavo estas sxutata en korbojn kaj nun dividata
en la diversajn fakojn. Kiam unu fako estas tute aux duone plena, tiam
oni pakas la leterojn, posxtajn kartojn, posxtajn asignojn, banderolojn
k. t. p. en sakojn kun diversaj surskriboj, kaj la rekomenditajn kaj
monajn sendajxojn denove en aliajn sakojn, kiuj ankaux portas sur si la
surskribojn de la respondaj posxtaj kursoj.
Aparta ekzerciteco estas necesa, por legi la amerikajn adresojn. La
amerikano ekzemple havas la kutimon meti tuj sub la nomo de la adresato
la straton kaj numeron, dum ni gxin skribas ordinare sub la nomo de la
urbo. Al tio cxi gxuste la amerikaj leteroj, kiujn la elmigrintoj sendas
hejmen, estas pleje skribitaj de homoj, kiuj ne bone posedas la plumon
kaj nur malofte okupas sin per skribado de leteroj. Sur tia letero la
diversaj partoj de la adreso kuras unu sur alian, duone germane, duone
angle, kaj la amerika kolego, kiu estas kompetenta en tiaj aferoj, devas
tiam helpi en la decxifrado de la adresoj, tiel same kiel ankaux la
enportadon de la rekomenditaj kaj monaj leteroj en la registrojn li
faras kune kun la germana kolego.
Se la vetero estas bona kaj la preparado de la posxto iras bone, tiam
la posxtaj oficistoj ofte havas ankaux tempon, por iri sur la ferdekon
kaj gxui la belegan maran aeron; sed ordinare restas al ili tempo nur
por la mangxado, dormado kaj por la plej necesa ripozo vespere en la
oficira salono aux en la fuma salono de la dua kajuto. Ili devas forte
labori, se ili volas veni al fino kun sia laboro. Kiam la oceano estas
traveturita kaj oni alproksimigxas al la kanalo, tiam parto de la posxto
devas esti tute preta, cxar ja ankaux anglaj posxtajxoj por Southampton
estas alportitaj el Ameriko.
En la lastaj horoj komencigxas la fermado de la sakoj da leteroj.
Cxiuj amerikaj sakoj estas jam malplenigitaj, kaj la specigita enhavo
migris en la sakojn germanajn. Cxiu sako estas fermita per sxnuro,
kiun oni povas kuntiri. La finojn de tiu cxi suficxe dika sxnuro oni
tratiras tra du truoj en la fundo de lada pladeto, kiu havas pli-malpli
la grandecon de monero dumarka. Sur la fundo de tiu cxi pladeto staras
la surskribo "U. S. Mail", t. e. posxto de la Unuigitaj Sxtatoj. La
finojn de la sxnuro oni ligas, kaj en la kavon de la pladeto oni nun
fandas sigelvakson, kiu tute kovras la sxnuron, kaj poste oni premas
sur gxin la amerikan sigelon, kiu portas sur si la surskribon : "U. S.
German Sea Post" (Mara posxto de la Unuigitaj Sxtatoj al Germanujo).
Nun la posxtajxoj estas kvankam jam specigitaj laux la germanaj
kursoj, sed ili cxiam ankoraux estas amerika proprajxo kaj la Unuigitaj
Sxtatoj de Ameriko estas respondaj por tiuj cxi objektoj.
La fajra sxipo en la Weser farigxas videbla. La vaporsxipo
alproksimigxas al la hejma haveno. Jam prete pakitaj estas cxiuj
sakoj, ankaux la paketojn oni en la lastaj tagoj elprenis el la kestoj
kaj specigis ilin laux la kursoj kaj lokoj de difino. La lumturo
de Rothesand estas preterveturita, pli malrapide veturas la Lloyda
vaporsxipo laux la Weser, gxis gxi venas al la granda alvetura ponto
de Nordenham. Kun bruo la ankroj estas delasitaj, la estraro venas sur
la sxipon, kaj kun ili la reprezentantoj de la germana imperia posxto,
kiuj tuj iras en la sxipan oficejon, kaj tie cxi en la apudesto de
la ambaux germanaj oficistoj, kiuj kunvenis de trans la oceano, ili
transprenas de la amerikaj oficistoj la sendajxon. La diversaj pozicioj
en la formularoj estas komparataj, oni kvitancas, rapidaj manoj portas
trans la havena ponto la posxtajn sakojn el la sxipo sur la bordon,
kie jam staras la grandaj flavaj kalesxoj por la akceptado de la
sakoj kaj paketoj, kaj rapide oni veturas aux al la posxta oficejo en
Nordenham, aux al la stacidomo de la fervojo, kie en la vagonaron estas
enarangxitaj apartaj posxtaj vagonoj, kiuj la tutan transmaran posxton
portas al Bremeno. Tie cxi oni disapartigas la posxtajn kursojn, kaj
parton de la paketoj kaj sakoj oni lasas. Sed la plej granda parto
iras senpere kun la kuriera vagonaro, kiu aligxas en Bremeno, pluen al
Hannovero, kie cxe la alveno de la transmara posxto denove disvolvigxas
viva posxta movado. El la Bremenaj posxtaj vagonoj elflugas la sakoj
kaj paketoj, ili estas sxargxataj en la posxtajn vagonojn de la aliaj
vagonaroj, kiuj staras sur la diversaj relaj vojoj, kaj post kelkaj
minutoj elveturas preskaux laux cxiuj direktoj la posxtaj vagonaroj,
kiuj disportas la transmaran posxton por Germanujo kaj la alilando.
La Berlina posxto sendas cxiutage Hannoveron specigistojn, por ke
ili la leterojn difinitajn por Berlino tuj specigu laux la posxtaj
oficejoj. En la tagoj, kiam venas la transmara posxto--kaj tio cxi
nun havas lokon kelkajn fojojn en la semajno--tiuj cxi specigistoj
ricevas helpantojn, kaj dum la vagonaro kuras de Hannovero Berlinon,
ili uzas sian tutan forton kaj sian mirindan sciadon de la Berlinaj
stratoj kaj domoj, por tiel pretigi la posxtajxojn, ke ili en Berlino
jam de la stacidomo povas esti disdividitaj per kalesxetoj al la apartaj
posxtaj oficejoj, kie tuj post la alveno komencigxas la disportado de
la posxtajxoj. La posxtajxoj, kiujn oni ne havis tempon pretigi, kiel
ankaux la posxtajxoj difinitaj por la eksterlando kaj por transita
trairo, per la grandaj kalesxoj de la stacidomo estas alportataj rekte
al la Berlina cxefa urba posxtejo en la Regxa Strato, tie cxi ili estas
specigataj kaj iras kun la plej proksimaj kurieraj vagonaroj pluen al la
orienta kaj suda Germanujo.
En tia maniero estas eble, ke letero, kiu en Nov-Jorko estis donita
sur la posxton en la tago de forveturo de Lloyda vaporsxipo, la plej
malfrue post ok tagoj trovas sin jam en la manoj de la adresato ecx en
la plej malproksima anguleto de Germanujo. Se oni al tio cxi konsideros
la malkaran posxtan pagon de dudek pfenigoj, tiam oni efektive devas
miregi pro la progresoj de la posxtaj aferoj, precipe se oni ekmemoros,
ke ankoraux antaux cxirkaux sesdekjaroj letero el la suda Germanujo
al la orienta Prusujo iris tiom same longe, kiel hodiaux letero el
Nov-Jorko gxis cxia urbeto en Germanujo, ke tia letero tiam kostis
cxirkaux unu talero kaj ke ordinare nur unu fojon en semajno iris
posxto, kiu prenis kun si leterojn, tiel ke la respondo povis veni ne
pli frue ol post dek kvar tagoj.
La komunikigxoj inter la Unuigitaj Sxtatoj de Nord-Ameriko kaj
Euxropo, precipe Germanujo, kreskas kun cxiu tago, tiel ke jam nun
farigxas malfacile pretigxi kun la posxta komunikigxo. Baldaux oni
devos pensi enporti ankoraux plibonigojn, kaj kredeble la tutmonda
ekspozicio en Cxikago helpos al tio, ke novaj faciligoj kaj rapidigoj
estos enkondukitaj por la transsendado de la posxtajxoj inter Ameriko
kaj Euxropo. [El "Das Buch fuer Alle".]
* * * * *