Pasis kelke da jaroj. Hejmaj aferoj devigis min ekloĝi en malgranda
vilaĝeto de N***a distrikto. Min okupante pri mastrumado, mi ne ĉesis
sekrete sopiri pri mia antaŭa brua kaj senzorga vivo. Plej malfacile
estis por mi kutimiĝi al plena soleco dum aŭtunaj kaj vintraj
vesperoj. Ĝis la tagmanĝo mi ankoraŭ iel pasigis la tempon,
interparolante kun la vilaĝestro, inspektante la laborojn aŭ
vizitante novajn entreprenetojn; sed tuj kiam komencis krepuskiĝi,
mi tute ne sciis, kien min meti. Malgranda libraro, trovita de mi
en la ŝrankoj kaj en la provizejo, estis parkere elstudita de mi.
Ĉiuj fabeloj, kiujn ajn povis rememori la domistino Kirilovna,
estis rerakontitaj al mi; virinaj kantoj min tede sopirigadis.
Mi eĉ komencis trinki sensukeran brandolikvoron, sed post ĝi mi
havis kapdoloron, kaj, malkaŝdire, mi ektimis fariĝi _drinkulo
pro malĝojo_, t. e. plej _malĝojiga_ drinkulo, kies multegajn
ekzemplerojn mi vidis en nia distrikto.
Proksimaj najbaroj mankis apud mi, krom du aŭ tri „malĝojigaj“,
kies parolado plejparte konsistis el singultoj kaj ekspiregoj. Soleco
estis pli tolerebla. Fine mi decidis enlitiĝi kiel eble plej frue
kaj tagmanĝi kiel eble plej malfrue; tiamaniere mi mallongigis la
vesperojn kaj plilongigis la tagojn, kaj trovis, ke tio estas bona.
Kvar verstojn[13] de mi troviĝis riĉa bieno, apartenanta al
grafino B.; sed tie loĝis nur bienadministranto, kaj la grafino
estis vizitinta sian posedaĵon nur unu fojon, en la unua jaro post
sia edziniĝo, loĝinte tie ne pli ol unu monaton. Tamen la duan
printempon de mia ermiteco disvastiĝis onidiroj, ke la grafino kun
sia edzo venos en la kamparon por pasigi la someron. Efektive ili
alvenis en komenco de junio.
Alveno de riĉa najbaro estas grava epoko por kamparloĝanto.
Bienhavantoj kaj ilia servistaro priparoladas tion dum du monatoj
antaŭe kaj dum tri jaroj poste. Kio koncernas min, mi konfesas, ke
la alveno de juna kaj bela najbarino forte sur min efikis; mi brulis
pro senpacieno ŝin vidi; tial la unuan dimanĉon post ŝia alveno,
mi veturis posttagmeze al *** por min rekomendi al iliaj gegrafaj
moŝtoj, kiel plej apuda najbaro kaj humila servanto.
Lakeo enirigis min en la grafan kabineton kaj eliris por min anonci.
La vasta kabineto estis meblita kun ĉiu ebla lukso; ĉe la muroj
staris libroŝrankoj, kaj sur ĉiu bronza busto; super la marmora
kameno troviĝis larĝa spegulo; la planko estis tapetita per verda
drapo kaj kovrita per tapiŝoj. Malkutimiĝinte de lukso en mia
mizera angulo kaj jam de longe ne vidinte eĉ malpropran riĉecon,
mi ektimetis kaj atendis la grafon kun iu animtremeto, kiel petanto
el provinco atendas eliron de ministro. La pordo malfermiĝis, kaj
eniris viro ĉirkaŭ tridekdujara de bela eksteraĵo. La grafo aliris
min kun malkaŝema kaj aminda mieno: mi penis vigliĝi kaj ekis min
rekomendi, sed li antaŭvenis min. Ni sidiĝis. Lia konversacio,
libera kaj afabla, baldaŭ forigis mian sovaĝan ĝenemon; mi jam
komencis akiri mian kutiman spiritstaton, kiam subite eniris la
grafino, kaj konfuzo ekposedis min pli ol antaŭe. Efektive ŝi estis
belulino. La grafo min prezentis; mi volis ŝajni senĝenata, sed ju
pli mi zorgis pri tia ŝajno, des pli mi min sentis mallerta. Por
doni al mi tempon por vigliĝi kaj kutimiĝi al la nova konatiĝo,
ili komencis paroli inter si, agante kun mi, kiel kun bona najbaro,
senceremonie. Dume mi marŝadis tien kaj reen, rigardante librojn kaj
pentraĵojn. Mi ne estas kompetenta pri pentraĵoj, sed unu altiris
al si mian atenton. Ĝi prezentis iun vidaĵon en Svisujo; tamen min
atentigis ne la pentraĵo mem, sed ke ĝi estis trapafita per du
kugloj, eniĝintaj unu en alian.
-- Jen bonega pafo! -- mi diris, min turnante al la grafo.
-- Jes, -- li respondis: -- la pafo estas vere rimarkinda. Ĉu vi
bone pafas? -- li daŭrigis.
-- Sufiĉe bone, -- mi rediris, plezuriĝinte, ke la interparolo fine
ektuŝis temon al mi proksiman: -- je tridek paŝoj mi ne maltrafos
ludkarton, -- kompreneble, el konata de mi pistolo.
-- Ĉu vere? -- diris la grafino kun vidigo de ega atentemo: -- kaj
vi, mia amiko, ĉu vi trafos karton je tridek paŝoj?
-- Iam, -- respondis la grafo, -- ni faros provon. Siatempe mi pafis
ne malbone; sed de kvar jaroj mi ne prenis pistolon en la manojn.
-- Ho, -- mi rediris, -- tiuokaze mi vetas, ke via grafa moŝto ne
celtrafos karton eĉ je dudek paŝoj; la pistolo postulas ĉiutagan
ekzercadon. Mi tion scias laŭ sperto. En nia regimento mi estis
opiniata unu el plej lertaj pafistoj. Foje al mi okazis dum tuta
monato ne tuŝi pistolon, la miaj sin trovis en riparado. Kion do vi
pensas, via moŝto? La unuan fojon, kiam mi post tio komencis pafi,
mi faris kvar sinsekvajn maltrafojn al botelo je dudek paŝoj. Ĉe
ni estis kapitano, spritulo kaj amuzulo, -- li estis apude kaj diris
al mi: „Certe, fratulo, cia mano ne sin levas kontraŭ botelo.“ Ne,
via grafa moŝto, oni ne devas malzorgi tiun ĉi ekzercadon, alie
oni nepre malkutimiĝas. La plej lerta pafisto, kiun mi renkontis,
pafadis ĉiutage, almenaŭ tri fojojn, antaŭ la tagmanĝo. Ĝi estis
ĉe li kutima aranĝo, kiel antaŭmanĝa glaseto da brando.
La gegrafoj estis kontentaj, ke mi konversaciiĝis.
-- Ĉu li bone pafis? -- min demandis la grafo.
-- Jen kiel: multfoje, ekvidinte muŝon sidantan sur muro... Vi
ridas, grafino? Je Dio, estas vero... Ekvidinte muŝon, li kutimis
krii: „Kozĉjo, pistolon!“ Kozĉjo alportas ŝargitan pistolon, --
paf! kaj la muŝo estas enpremita en la muron!
-- Estas mirinde! -- diris la grafo: -- kaj lia nomo?
-- Silvio.
-- Silvio! -- ekkriis la grafo, forsaltante el sia seĝo: -- ĉu vi
konis Silvion?
-- Kiamaniere mi lin ne konus, ni estis ja amikoj; en nia regimento
li estis akceptata kiel kamarado; sed jen, de kvinkelke da jaroj mi
havas neniun sciigon pri li. Ĉu via grafa moŝto ankaŭ lin konis?
-- Ho, jes, mi lin bone konis. Ĉu li ne rakontis al vi pri iu
strangega okazintaĵo?
-- Ĉu ne vangofrapo, kiun li ricevis dum balo de iu diboĉulo?
-- Ĉu li ne diris al vi la nomon de tiu diboĉulo?
-- Ne, sinjoro... Ha, via grafa moŝto! -- mi daŭrigis, divenante la
veron, -- pardonu ... mi ne sciis ... ĉu eble vi?...
-- Mi mem, -- respondis la grafo kun ekstrema emocio; -- kaj la
trapafita pentraĵo estas rememoraĵo pri nia lasta renkonto.
-- Ho, mia kara, -- diris la grafino: -- pro Dio, ne rakontu; al mi
estos terure tion aŭskulti.
-- Ne, -- rediris la grafo, -- mi rakontos ĉion; sinjoro scias,
kiel mi estis ofendinta lian amikon, -- li ankaŭ eksciu, kiamaniere
Silvio sin venĝis kontraŭ mi.
La grafo alŝovis apogseĝon por mi, kaj kun plej viva scivolo mi
ekaŭdis jenan rakonton.
-- Antaŭ kvin jaroj mi edziĝis. La unuan monaton, „mielmonaton“,
mi pasigis ĉi tie, en tiu ĉi kamparo. Al ĉi tiu domo mi ŝuldas
la plej bonajn minutojn de mia vivo kaj unu el la plej premigaj
rememoroj. Iun vesperon ni kune rajdis; la ĉevalo de mia edzino
ial ekobstiniĝis; ŝi ektimis, transdonis al mi la kondukilojn
kaj iris domen piede. Mi ekrajdis sola antaŭen. En la korto mi
ekvidis vojaĝveturilon; oni diris al mi, ke en mia kabineto sidas
sinjoro, ne volinta diri sian nomon, sed simple deklarinta, ke li
havas aferon al mi. Mi eniris la kabineton kaj ekvidis en mallumo
viron polvekovritan kaj kun nerazita barbo; li staris ĉi tie apud
la kameno. Mi lin aliris, penante rememori liajn trajtojn. -- „Ci
ne rekonas min, grafo?“ li diris tremvoĉe. -- „Silvio!“ mi ekkriis
kaj, malkaŝdire, mi sentis, ke miaj haroj starleviĝas. -- „Jes,
certe,“ li daŭrigis, „al mi apartenas ankoraŭ la pafo, kaj mi venis
por malŝargi mian pistolon kontraŭ ci; ĉu ci estas preta?“ -- La
pistolo vidiĝadis el lia flankpoŝo. Mi ekmezuris dek du paŝojn
kaj stariĝis en tiu angulo, petante, ke li pafu plej rapide, antaŭ
la reveno de mia edzino. Li ne rapidis; li petis, ke oni donu lumon.
Oni alportis kandelojn. Mi fermis la pordon, ordonis, ke neniu eniru,
kaj ree petis, ke li pafu. Li prenis la pistolon kaj ekcelis... Mi
kalkulis minutojn... Mi pensis pri ŝi... Pasis terura minuto! Silvio
mallevis la brakon. -- „Mi bedaŭras, ke la pistolo estas ŝargita
ne per merizkernoj ... kuglo estas multepeza. Al mi nepre ŝajnas,
ke inter ni fariĝas ne duelo, sed mortigo; mi ne kutimiĝis celi
nearmiton. Ni rekomencu; ni lotu, kiu estas pafonta la unua.“ -- Mia
kapo turniĝis... Ŝajnas, ke komence mi ne konsentis... Fine ni
ŝargis ankoraŭ unu pistolon kaj kunvolvis du numeritajn biletojn;
li metis ilin en la ĉapon, iam de mi trapafitan; mi ree eltiris la
unuan numeron. -- „Ci, grafo, estas diable ŝanca“, li diris kun
firideto, kiun mi neniam forgesos. Mi ne scias, kio al mi fariĝis,
kaj kiamaniere li estis sukcesinta min instigi al tio ... tamen mi
ekpafis kaj trafis jen tiun ĉi pentraĵon.
La grafo fingremontris la trapafitan pentraĵon; lia vizaĝo ardis
flame; la grafino estis pli pala ol ŝia poŝtuko; mi ne povis min
deteni de ekkrio.
-- Mi ekpafis, -- daŭrigis la grafo, -- kaj, dank’ al Dio,
maltrafis; tiam Silvio, tiumomente li estis vere terura, komencis min
celi. Subite la pordo malfermiĝas. Manjo enkuras kaj kun kriego sin
ĵetas al mia kolo. Ŝia ĉeesto redonis al mi mian tutan viglecon.
-- „Mia kara,“ mi diris al ŝi, „ĉu vi ne vidas, ke ni ŝercas?
Kial vi timegiĝis? Iru, trinku glason da akvo kaj revenu ĉe nin;
mi prezentos al vi mian malnovan amikon kaj kamaradon.“ Manjo tamen
ne fidis min. -- „Diru, ĉu mia edzo diras la veron?“ ŝi sin turnis
al la terura Silvio: „ĉu estas vere, ke vi ambaŭ ŝercas?“ --
„Li ĉiam ŝercas, grafino,“ respondis Silvio: „iam li ŝerce min
vangofrapis, ŝerce trapafis sur mi jen ĉi tiun ĉapon, ŝerce ĵus
min maltrafis; nun al mi venis la deziro ankaŭ iom ŝerci...“ Kun
tiuj vortoj li intencis min ekceli ... je ŝia ĉeesto! Manjo sin
ĵetis al liaj piedoj. -- „Leviĝu, Manjo, -- hontu!“ mi ekkriis
furioze: „kaj vi, sinjoro, ĉu vi ĉesos mokturmenti malfeliĉan
virinon? ĉu vi ekpafos fine, aŭ ne?“ -- „Ne,“ respondis Silvio, „mi
estas kontentigita; mi vidis cian konsternon, cian timon, -- mi igis
cin ekpafi kontraŭ min; al mi estas sufiĉe, -- ci min memorados! Mi
cin oferdonas al cia konscienco.“ -- Tiumomente li estis forironta,
sed haltis ĉe la pordo, rerigardis la trapafitan de mi pentraĵon,
ekpafis kontraŭ ĝin, preskaŭ ne celante, kaj foriris. Mia edzino
kuŝis sveninta; la servistoj ne kuraĝis lin haltigi kaj rigardis
lin kun teruro; li eliris sur la peronon, vokis la veturigiston kaj
forveturis, antaŭ ol mi retrovis mian konscion.
La grafo eksilentis. Tiamaniere mi sciiĝis pri la fino de novelo,
kies komenco iam estis tiom konsterninta min. Ĝian heroon mi ne
renkontis plu. Onidire Silvio dum la ribelo de Aleksandro Ypsilanti
estris taĉmenton da heteristoj[14] kaj estis mortigita en la batalo
ĉe Skulani.