Lacedaemonium Chīlōnem scrīptum est in
librīs eōrum quī vītās rēsque gestās clārōrum
hominum memoriae mandāvērunt, cum diē
vītae suae postrēmō imminēret mors, circumstantēs
amīcōs sīc allocūtum: "Dicta mea,"
inquit, "factaque in aetāte longā plēraque
fuisse nōn paenitenda, forsitan vōs etiam
sciātis. Ego certē in hōc quidem tempore
nōn fallō mē, nihil esse quicquam commīssum
ā mē cūius memoria reī aliquid pariat aegritūdinis;
nisi profectō illud ūnum sit, quod
rēctēne an perperam fēcerim, nōndum mihi
plānē liquet." Flāgitantibus amīcīs ut quid
reī esset nārrāret, hunc in modum perrēxit
Chīlō: "Dē amīcī capite" inquit, "iūdex cum
duōbus aliīs fuī. Lēx ita fuit, ut hominem
condemnārī necesse esset. Aut amīcus igitur
reī capitālis erat damnandus, aut lēgī adhibenda
fuit fraus. Multa cum animō meō dē
cāsū tam ancipitī cōnsultantī optimum vīsum
est id quod fēcī. Sed nesciō an rē vērā mē
honestē gesserim." Cum amīcī quid ēgisset
interrogārent, "Ipse," inquit, "tacitus ad
condemnandum sententiam tulī; aliīs, quī
simul iūdicārent, ut absolverent, persuāsī."